ABD Trump'ın kışkırttığı kalabalığın bazı üyelerinin yasa dışı bir şekilde Kongre'yi basması, bir güvenlik görevlisinin ölümüne yol açacak şekilde şiddete ve yıkıcı eylemlere başvurması.
Trump'ın, başkanlık seçimlerinin tescilini engellemeye yönelik önceki çabalarının devamı niteliğinde adımlar atması.
ABD'nin ve hükümet kurumlarının güvenliğini büyük tehlikeye atması, demokratik sistemin bütünlüğünü tehdit etmesi, iktidarın barışçıl devrine müdahale etmesi.
Meclis, Aralık 2019'da Trump'ın, Ukrayna'dan Joe Biden ve oğluyla ilgili soruşturma başlatmasını talep ederek kanunları çiğnediği gerekçesiyle azline karar vermişti.
ABD Temsilciler Meclisi'nde yapılan oylamada, Başkan Donald Trump'ın görevden azledilmesi yönündeki tasarı kabul edildi. Trump, ikinci kez azil kararı verilen ilk ABD Başkanı oldu.Tasarı, büyük ölçüde parti aidiyeti çerçevesinde 197'ye karşı 232 oyla kabul edildi. Meclis'te 222 Demokrat vekil var. 10 Cumhuriyetçi vekil de Trump'ın azledilmesi yönünde oy kullandı.
Trump, oylamadan sonra yayımladığı video mesajda, azil kararına değinmeden, karara yol açan 6 Ocak'taki Kongre baskınını kınadığını belirtti.
Trump, “Çok açık olmak istiyorum; kesin bir şekilde geçen hafta yaşanan şiddet olaylarını kınıyorum. Şiddet ve vandallığın ülkemizde ve bizim hareketimizde yeri yoktur” dedi.
Demokratlar, 20 Ocak'ta görevi Joe Biden'a devredecek Trump'ın azlinde ısrarcıydı. Bazı Cumhuriyetçi kongre üyeleri de Trump'ın azli yönünde oy kullanacaklarını açıklamıştı.
Son olarak Temsilciler Meclisi'nde üçüncü en kıdemli Cumhuriyetçi olan Liz Cheney de, diğer beş Cumhuriyetçi üyeyle birlikte azil sürecine destek vereceğini söylemişti.
Trump neyle suçlanıyor?
Trump'ın azli konusunda kabul edilen tasarı, adli suçlamalar değil, siyasi suçlamalar içeriyor.
Esas olarak "hükümete karşı isyana teşvik" suçlamasını içeren azil tasarısında ana başlıklar şöyle sıralanıyor:
Başkanlık seçimi sonuçlarında yolsuzluk yapıldığına dair yanlış iddialarda bulunmak ve seçim sonuçlarının tanınmaması çağrısı yapmak
Beyaz Saray yakınlarında toplanmış kalabalığa seslenerek onların yasa dışı eyleme geçmesini teşvik etmek.
ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence, Demokratların bu yöndeki talebini reddetmişti.
Meclis, bu talebin Pence'e iletilmesi kararından bir gün sonra da Başkan'ın azledilmesine karar verdi.
Twitter ve Facebook'un ardından YouTube da Trump'ın kanalını şiddeti teşvik ettiği için askıya almış, FBI da Kongre'ye düzenlenen saldırıda kimlik tespiti yapılan 170 kişiden 70'ine suçlama yöneltmişti.
Ancak Senato'da o dönem çoğunluk Cumhuriyetçilerdeydi ve yapılan oylama sonucu Trump görevini sürdürebilmişti.
ABD'de daha önce Temsilciler Meclisi hiçbir başkan hakkında iki kez görevden azledilmesi kararı almamıştı.
Şimdiyse Senato'da suçlu olup olmadığına yönelik bir yargılama gerçekleştirilecek ve oylama yapılacak.
ABD Anayasası'nın 25'inci maddesi, Başkan Yardımcısı'nın çağrısı üzerine kabinenin çoğunluğunun kararıyla başkanın görev ve yetkilerinin geçici olarak yardımcısına devredilmesini öngörüyor.
Trump'ın azledilmesi için Temsilciler Meclisi'nde yapılan oylamanın ardından, Trump destekçilerinin olası bir şiddet eylemini engellemek için binlerce Ulasıl Muhafız Kongre binasında görevlendirildi.
ABD'nin azil tarihinde Şimdiye kadar sadece 3 başkan azlin eşiğine geldi
Andrew Johnson 1868
Hakkında, görevi Kongre tarafından çıkarılan bir yasayla teminat altına alınan dönemin Savaş Bakanı Edwin McMasters Stanton'ı yasaya aykırı bir şekilde görevden aldığı için azil süreci başlatıldı.
SenatRichard Nixon 1974
Demokrat Parti'nin ofisine dinleme cihazı yerleştirilmesi skandalıyla gündeme gelmişti. Delil karartmakla suçlandı. Süreç tamamlanmadan istifa etti.
o oylamasında çoğunluk sağlanamayınca koltuğunda kaldı.
Bill Clinton 1998
Beyaz Saray stajeri Monica Lewinsky ile yaşadığı ilişkiyle ilgili yeminli ifadesinde yalan söylediği iddiasıyla azil süreci başlatıldı.
AncakBill Clinton oylama sonunda beraat etti.
Azil süreci nasıl işliyor?
ABD Başkanı belirlenen üç kategoriden en az birinde suç işlerse Kongre, başkanı görevden alabiliyor. ABD'de başkanın azil sürecinin tüm aşamaları Kongre'de gerçekleşiyor.
Bu suçlar ABD'nin düşmanı olan bir ülkeye yardım etmek, rüşvet, ağır ve vahim suç işlemek ve "başka kötü davranışta" bulunmak."Ağır ve vahim suç ya da başka kötü davranış" ile tam olarak neyin kast edildiği ise yasalarda açık bir şekilde yer almıyor.
Sürecin başlatılması için ABD Kongresi'nin iki kanadından biri olan Temsilciler Meclisi'nde herhangi bir üye başkan hakkında azil süreci başlatmak için girişimde bulunabiliyor.Bu başvuru daha sonra Temsilciler Meclisi Adalet Komitesi'nin önüne gidiyor.
Burada azil sürecinin devam edip etmeyeceği kararı oy çokluğuyla alınıyor.
Bugüne kadar birçok başkan hakkında bireysel olarak azil süreci başlatma başvurusu yapıldı.
ABD'de bugüne kadar sadece üç başkan hakkında azil süreci (impeachment) başlatıldı.
Ancak bu başvurular genellikle Adalet Komitesi'nde reddedildi ve süreç de bu aşamada noktalandı.