Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei’nin Brezilya’nın Sao Paulo kentinde katıldığı siyasi etkinlikte yaptığı açıklamalar, Buenos Aires ile Brasilia arasında diplomatik krize neden oldu. Milei, eski Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu Senatör Flavio Bolsonaro’nun devlet başkanlığı adaylığına destek vermek amacıyla düzenlenen Liberal Parti etkinliğine katıldı.
Sao Paulo’daki etkinlikte Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva ile Federal Yüksek Mahkeme Yargıcı Alexandre de Moraes’i hedef alan Milei’nin ifadeleri Brezilya yönetiminin tepkisini çekti. Brezilya hükümeti açıklamaları ülkenin kurumlarına ve yetkililerine yönelik doğrudan bir saldırı olarak değerlendirirken, Buenos Aires’te görev yapan Büyükelçi Julio Bitelli’yi istişare amacıyla geri çağırdı.
FLAVIO BOLSONARO’NUN ADAYLIĞI DUYURULDU
Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu Flavio Bolsonaro’nun devlet başkanlığı adaylığı, Sao Paulo’daki Liberal Parti etkinliğinde kamuoyuna duyuruldu. Flavio Bolsonaro, kampanyasında babasının siyasi mirasını sürdüreceğini belirtirken güvenlik politikaları ve ekonomik serbestleşme başlıklarını öne çıkardı.
Jair Bolsonaro’nun hakkındaki darbe girişimi dosyası nedeniyle siyasi ve adli süreçlerle karşı karşıya bulunduğu dönemde oğlunun adaylığı, Brezilya sağının seçim stratejisinin önemli başlıklarından biri haline geldi. Flavio Bolsonaro’nun, ekim ayında yapılması planlanan seçimlerde mevcut Devlet Başkanı Lula da Silva’ya karşı yarışması bekleniyor.
MILEI SEÇİM ETKİNLİĞİNE KATILDI
Donald Trump ve Jair Bolsonaro ile siyasi yakınlığıyla bilinen Javier Milei, Flavio Bolsonaro’nun seçim kampanyasına destek vermek üzere Brezilya’ya gitti. Milei’nin ziyareti, Latin Amerika’daki sağ partiler ve liderler arasındaki siyasi işbirliğini güçlendirmeye yönelik temasların bir parçası olarak değerlendirildi.
Milei, Liberal Parti etkinliğinde yaptığı konuşmada Flavio Bolsonaro’dan seçimlerde sosyalist politikaları durdurmasını istedi. Arjantin Devlet Başkanı, Lula da Silva hükümetini hedef alan ifadeler kullanırken eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’ya desteğini yineledi.
LULA VE MORAES’İ HEDEF ALDI
Milei, konuşmasında Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva’ya yönelik hakaret içeren ifadeler kullandı ve mevcut hükümeti “hırsız sosyalistler” sözleriyle hedef aldı. Milei ayrıca, Jair Bolsonaro hakkında alınan ev hapsi kararlarında rol oynayan Federal Yüksek Mahkeme Yargıcı Alexandre de Moraes’e de sert eleştiriler yöneltti.
Arjantin Devlet Başkanı’nın açıklamaları Brezilya hükümeti tarafından ülkenin egemenliğine, demokratik kurumlarına ve yargı bağımsızlığına yönelik saygısızlık olarak değerlendirildi. Federal Yüksek Mahkeme Başkanı Edson Fachin de Milei’nin sözlerine tepki göstererek Brezilya kurumlarının hedef alınmasını eleştirdi.
BÜYÜKELÇİ İSTİŞARE İÇİN GERİ ÇAĞRILDI
Brezilya Dışişleri Bakanı Mauro Vieira’nın Devlet Başkanı Lula da Silva ile yaptığı görüşmenin ardından, Brezilya’nın Buenos Aires Büyükelçisi Julio Bitelli’nin istişarelerde bulunmak üzere ülkeye çağrılmasına karar verildi. Diplomatik uygulamalarda büyükelçinin istişare için geri çağrılması, iki ülke arasındaki ilişkilerde ciddi rahatsızlığın göstergelerinden biri olarak kabul ediliyor.
Brezilya Dışişleri Bakanlığı, Milei’nin sözlerini kınarken yargının bağımsızlığına ve devlet kurumlarına saygı gösterilmesi gerektiğini vurguladı. Büyükelçinin ne kadar süreyle Brasilia’da kalacağı ve iki ülke arasında resmi diplomatik temas başlatılıp başlatılmayacağı konusunda açıklama yapılmadı.
İŞÇİ PARTİSİNDEN MILEI’YE TEPKİ
Brezilya’da iktidardaki İşçi Partisinin Genel Başkanı Edinho Silva, Arjantin Devlet Başkanı Milei’yi Brezilya’nın demokratik kurumlarına ve Lula da Silva’ya saygısızlık etmekle suçladı. Silva, yabancı bir devlet başkanının Brezilya topraklarında ülkenin seçilmiş yönetimini ve yargı mensuplarını hedef almasının kabul edilemeyeceğini bildirdi.
Brezilyalı yetkililer, siyasi görüş ayrılıklarının iki ülkenin kurumsal ilişkilerine zarar verecek açıklamalara dönüşmemesi gerektiğini belirtti. Lula da Silva olayın ardından Milei’ye doğrudan yanıt vermezken Brezilya’nın egemenliği ve kurumlarının korunmasına yönelik mesajlar verdi.
BOLSONARO’YU ZİYARET TALEBİNE İZİN VERİLMEDİ
Milei’nin Brezilya ziyareti sırasında eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro ile görüşmek istediği, ancak Federal Yüksek Mahkeme Yargıcı Alexandre de Moraes’in söz konusu ziyarete izin vermediği bildirildi. Kararın ardından Milei’nin Moraes’e yönelik eleştirilerini sertleştirdiği aktarıldı.
Jair Bolsonaro, hakkında yürütülen adli süreç kapsamında ev hapsinde tutuluyor. Milei’nin ziyaret talebinin reddedilmesi, siyasi etkinlikte yaptığı konuşmanın ve Brezilya yargısına yönelik açıklamalarının temel başlıklarından biri oldu.
ARJANTİN’DE DE AÇIKLAMALARA TEPKİ GELDİ
Milei’nin sözleri yalnızca Brezilya’da değil, Arjantin’deki muhalefet çevrelerinde de tepkiyle karşılandı. Eski Arjantin Devlet Başkanı Alberto Fernandez ile Buenos Aires Eyaleti Valisi Axel Kicillof, açıklamaların Arjantin halkının tamamını temsil etmediğini belirterek Brezilya ile ilişkilerin zarar görmemesi gerektiğini ifade etti.
Arjantinli muhalif siyasetçiler, Brezilya’nın ülkenin en önemli ticaret ortakları arasında yer aldığına dikkati çekerek diplomatik gerilimin ekonomik ilişkilere yansıyabileceği uyarısında bulundu. Milei yönetiminden büyükelçinin geri çağrılmasına ilişkin kapsamlı bir resmi açıklama yapılmadı.
İKİ LİDER ARASINDAKİ GERİLİM SÜRÜYOR
Milei ile Lula da Silva arasındaki siyasi ve ideolojik görüş ayrılıkları, Arjantin Devlet Başkanı’nın göreve gelmesinden bu yana iki ülke arasındaki ilişkileri etkiliyor. Milei’nin daha önce gerçekleştirdiği Brezilya ziyaretlerinde Lula da Silva ile resmi bir görüşme yapmadığı, iki yönetim arasındaki temasların sınırlı düzeyde kaldığı belirtiliyor.
Brezilya’nın büyükelçisini istişare için geri çağırmasıyla diplomatik gerilim yeni bir aşamaya taşındı. İki ülke arasındaki siyasi ilişkilerin seyri, Arjantin yönetiminin açıklamaları ve büyükelçinin Buenos Aires’e dönüşüne ilişkin alınacak karar doğrultusunda şekillenecek.