Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye ile İsrail arasındaki gerilim, İran’ın bölgesel adımları, Suriye’deki gelişmeler ve Gazze’deki insani durum hakkında açıklamalarda bulundu. Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi’nin ardından “On the Record with Hadley Gamble” programına özel röportaj veren Fidan, bölgedeki tarafların ateşkesin sürmesini ve bir barış anlaşmasına ilerlenmesini istediğini belirtti.
İran’ın son dönemde attığı adımları “misilleme” olarak nitelendiren Fidan, yaşanan gerilimin iletişim eksikliğinden kaynaklandığına inandığını söyledi. Fidan, tarafların çatışmanın devam etmesi yerine ateşkesi korumaya ve diplomatik süreci ilerletmeye yönelik bir iradeye sahip olduğunu ifade etti.
İRAN’IN ADIMLARINI “MİSİLLEME” OLARAK NİTELENDİRDİ
Bölgesel gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, İran’ın attığı son adımların karşılık verme amacı taşıdığını belirtti. Gerilimin temelinde taraflar arasındaki iletişim eksikliğinin bulunduğunu düşündüğünü aktaran Fidan, mevcut ateşkesin devam ettirilmesinin önemine dikkati çekti.
Fidan, “Her iki taraf da gerçekten ateşkesin devam etmesini ve barış anlaşmasına doğru ilerlemeyi istiyor.” ifadelerini kullandı. Tarafların diplomatik kanalları açık tutmasının bölgedeki gerilimin azaltılması açısından belirleyici olduğunu kaydetti.
“SORUNUMUZ İSRAİL İLE DEĞİL, POLİTİKALARIYLA”
İsrail ile yaşanan gerilime ilişkin konuşan Fidan, Türkiye’nin sorununun İsrail halkıyla değil, İsrail hükümetinin izlediği politikalarla ilgili olduğunu belirtti. İsrail’de yaklaşan seçimler öncesinde Başbakan Binyamin Netanyahu ve siyasi destekçilerinin dış düşman söylemine ihtiyaç duyduğunu savunan Fidan, mevcut politikaların tüm bölge üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu ifade etti.
İsrail’de iktidar ve muhalefette yer alan bazı isimlerden benzer açıklamalar geldiğini belirten Fidan, bütün siyasi aktörlerin aynı yaklaşımı paylaşmadığını söyledi. İsrail’de sağduyulu ve stratejik bakış açısına sahip isimlerin bulunduğunu kaydeden Fidan, “Allah’a şükür ki tüm muhalefet isimleri bu şekilde değil. İsrail’de hâlâ aklı başında olan, bilge ve stratejik akla sahip iyi insanlar var. Herkes Netanyahu ve çevresindekiler gibi değil.” dedi.
NETANYAHU HÜKÜMETİNE YÖNELİK ELEŞTİRİ
Netanyahu hükümetinin politikalarının yalnızca Türkiye açısından sorun oluşturmadığını söyleyen Fidan, söz konusu yaklaşımın İsrail’in kendisi, bölge ülkeleri ve uluslararası güvenlik bakımından da risk taşıdığını belirtti.
Fidan, “Netanyahu hükümetinin politikaları yalnızca bizim için sorun değil. Onun politikaları ve hükümeti İsrail için bir yük, bölge için bir yük, uluslararası güvenlik için de bir yük ve tehdit.” ifadelerini kullandı.
“AÇIK ÇATIŞMA İÇİN HİÇBİR NEDEN YOK”
Türkiye ile İsrail arasında doğrudan ve açık bir çatışma yaşanma ihtimaline ilişkin soruyu yanıtlayan Fidan, böyle bir çatışmanın meydana gelmesi için herhangi bir neden bulunmadığını söyledi.
Fidan, “Açık bir çatışma yaşanması için hiçbir neden yok.” dedi. Türkiye’nin yaklaşımının İsrail devletiyle çatışmak yerine, bölgesel istikrarı tehdit eden politikalara karşı çıkmak olduğunu ifade etti.
AVRUPALI LİDERLERİN YAKLAŞIMI
Avrupalı liderlerin İsrail hükümetinin izlediği politikaların oluşturduğu tehlikeyi görmeye başladığını belirten Fidan, Avrupa ülkelerinin söz konusu sorunla nasıl mücadele edeceklerine ilişkin henüz somut bir yöntem geliştiremediğini söyledi.
Fidan, bölgedeki gelişmelerin ve özellikle Suriye’de sağlanan ilerlemeyi istikrarsızlaştırmaya yönelik girişimlerin mevcut durumu değiştirebileceği uyarısında bulundu. İsrail’in bölgeye yönelik politikalarının Avrupa ülkeleri tarafından daha yakından takip edildiğini aktardı.
SURİYE’DEKİ GELİŞMELERE İLİŞKİN UYARI
Suriye’de istikrarın sağlanmasının bölgesel güvenlik açısından önem taşıdığını belirten Fidan, İsrail’in güçlü, istikrarlı ve kalkınan bir Suriye isteyip istemediği konusunda şüpheleri bulunduğunu söyledi.
Fidan, “İsrail’in istikrarlı, iyi, güçlü, gelişen ve kalkınan bir Suriye görmek isteyip istemediğinden emin değiliz.” ifadelerini kullandı. Suriye’deki yeni yönetimin istikrarsızlaştırılmasına yönelik girişimlerin bölgesel dengeleri olumsuz etkileyebileceğini kaydetti.
“İSRAİL HÜKÜMETİ ŞAM YÖNETİMİNİ İSTİKRARSIZLAŞTIRMAYA ÇALIŞIYOR”
İsrail hükümetinin Şam’daki yeni yönetimi istikrarsızlaştırmaya çalışıp çalışmadığına ilişkin soruya yanıt veren Fidan, İsrail’in geçmişte ve günümüzde bölge ülkelerine yönelik izlediği tutuma işaret etti.
Fidan, “İsrail hükümetinin bölge ülkelerine yönelik geçmiş ve mevcut tutum kalıplarına baktığınızda, evet.” değerlendirmesinde bulundu. İsrail’in Suriye’ye yönelik yaklaşımının bölgesel istikrar hedefleriyle uyumlu olmadığını belirtti.
GAZZE İÇİN “BARIŞ KURULU” DEĞERLENDİRMESİ
Gazze’deki gelişmelere değinen Fidan, ABD Başkanı Donald Trump tarafından desteklenen “Barış Kurulu”nun çatışmaların ve kitlesel ölümlerin durdurulmasında etkili olduğunu söyledi. Kurulun insani yardım, barınma ve ilaç temini konusunda verdiği taahhütlerin ise henüz tam olarak yerine getirilemediğini ifade etti.
Fidan, “Planın kendisinin vadettiği sonuçlara, özellikle insanların yeterli insani yardım, barınma ve ilaca ulaşıp ulaşmadığına baktığımızda, bu kısımda planın henüz tam anlamıyla başarılı olmadığını düşünüyorum.” dedi.
GAZZE’YE YARDIM İÇİN ULUSLARARASI BASKI ÇAĞRISI
Körfez bölgesindeki savaş nedeniyle uluslararası kamuoyunun dikkatinin Gazze’den başka alanlara kaydığını belirten Fidan, Filistinlilerin daha fazla insani yardıma ulaşabilmesi için İsrail üzerindeki baskının artırılması gerektiğini söyledi.
Fidan, “Filistinlilerin daha fazla uluslararası insani yardıma ulaşabilmesi için İsrail üzerinde baskı kurulması konusunda uluslararası toplumdan daha fazla baskı görmemiz gerekiyor.” ifadelerini kullandı. Gazze’de barınma, ilaç ve temel ihtiyaçlara erişimde yaşanan sorunların devam ettiğini belirtti.