Haberde, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in dış politika danışmanı Hikmet Hacıyev’in İsrail Başbakanlık Ofisi ile temasa geçmesinin ardından Netanyahu’nun girişimi durdurduğu öne sürüldü. İsrail hükümetinin daha sonra Azerbaycanlı yetkililere konunun Knesset gündeminden çıkarıldığını ve parlamentonun yaz tatili öncesindeki oylama programına alınmayacağını bildirdiği iddia edildi.

Sa’ar’ın ofisi ise oylamanın Netanyahu’nun müdahalesi sonucunda iptal edildiği yönündeki iddiayı reddetti. Açıklamada, İsrail hükümetinin konuya ilişkin aldığı kararın oybirliğiyle kabul edildiği ve değiştirilmeyeceği belirtildi ancak tasarının neden Knesset gündemine getirilmediğine ilişkin farklı bir gerekçe paylaşılmadı.

HAARETZ NETANYAHU’NUN SÜRECİ DURDURDUĞUNU ÖNE SÜRDÜ

Haaretz’in haberinde, Dışişleri Bakanı Sa’ar’ın gündeme getirdiği girişimin Knesset’te oylanması için hazırlık yapıldığı belirtildi. Oylamanın, Azerbaycan yönetiminin İsrail Başbakanlık Ofisi ile yürüttüğü diplomatik temasların ardından durdurulduğu ileri sürüldü.

Konuya ilişkin bilgi sahibi olduğu belirtilen İsrailli kaynak, Hikmet Hacıyev’in İsrail Başbakanlık Ofisi ile temasa geçtiğini ve sürecin daha sonra Netanyahu tarafından durdurulduğunu iddia etti. Haberdeki söz konusu iddialar İsrail Başbakanlık Ofisi veya Azerbaycan yönetimi tarafından doğrudan doğrulanmadı.

SA’AR’IN OFİSİ MÜDAHALE İDDİASINI REDDETTİ

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar’ın ofisi, Haaretz’in oylamanın Netanyahu’nun müdahalesiyle iptal edildiği yönündeki haberini yalanladı.

Ofisten yapılan açıklamada, İsrail hükümetinin “soykırımı tanımaya” yönelik bir karar aldığı ve kararın oybirliğiyle onaylandığı belirtildi. Açıklamada, kararın değiştirilmeyeceği savunularak bunun “önemli ve tarihi bir gerçek” olduğu ifade edildi.

Sa’ar’ın ofisi, tasarının neden Knesset gündemine taşınmadığı veya oylamanın hangi tarihe ertelendiği konusunda bilgi vermedi.

AZERBAYCAN MERKEZLİ GAZETE “GİRİŞİM DURDURULDU” İDDİASINI PAYLAŞTI

Azerbaycan merkezli Haqqin gazetesi de konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberinde, Bakü yönetiminin İsrail’e yönelik itirazlarının ardından girişimin durdurulduğunu öne sürdü.

Haberde, Azerbaycan’ın tutumunun İsrailli yetkililere iletildiği belirtilerek, “Girişim durduruldu ve fiilen tarihe gömüldü. Teklifin gelecekte yeniden canlandırılmasını önlemek için de gerekli adımlar atıldı.” ifadelerine yer verildi.

Haqqin’in aktardığı iddialara ilişkin İsrail ve Azerbaycan makamlarından ortak veya ayrıntılı bir resmi açıklama yapılmadı.

AZERBAYCAN İSRAİL HÜKÜMETİNİN KARARINI KINADI

Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, İsrail hükümetinin 1915 olaylarına ilişkin kararını 29 Haziran 2026’da yaptığı açıklamayla kınadı. Bakanlık, kararı “ciddi endişe kaynağı” olarak nitelendirdi.

Açıklamada, 1915 olaylarını çevreleyen tarihi gerçeklerin çarpıtıldığı ve karmaşık bir tarihsel meselenin sağlam hukuki veya akademik temel bulunmadan siyasi bir karara indirgendiği savunuldu. Bakü yönetimi, İsrail’e kararını yeniden gözden geçirme çağrısında bulundu.

Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı ayrıca söz konusu adımın bölgede barışın ve uzlaşmanın sağlanmasına yönelik çabalara zarar verebileceğini ileri sürdü.

ALİYEV FİLİSTİN BAŞBAKANI’NI KABUL ETTİ

İlham Aliyev, 16 Temmuz 2026’da Filistin Başbakanı Muhammed Mustafa’yı Bakü’de kabul etti. Azerbaycan Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamada, Aliyev’in başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen bir Filistin devletinin kurulmasına desteğini yinelediği bildirildi.

Görüşmede Azerbaycan ile Filistin arasındaki ilişkiler, insani yardımlar ve işbirliği imkanları ele alındı. Azerbaycan’ın Filistinlilere yönelik yardımlarını sürdüreceği ve Batı Şeria’da bir okul inşa etmeyi planladığı aktarıldı.

Cumhurbaşkanlığı açıklamasının İngilizce metninde Kudüs için “Al-Quds Al-Sharif” ifadesinin kullanılması, İsrail ile yaşanan diplomatik tartışmaların ardından dikkati çeken bir ayrıntı olarak değerlendirildi.

OYLAMANIN AKIBETİNE İLİŞKİN BELİRSİZLİK SÜRÜYOR

Haaretz ve Haqqin gazetelerinin haberlerinde girişimin Azerbaycan’ın diplomatik baskısıyla durdurulduğu öne sürülürken, İsrail Dışişleri Bakanlığı oylamanın Netanyahu’nun müdahalesiyle iptal edildiği iddiasını reddetti.

İsrail hükümetinin aldığı kararın yürürlükte olduğu belirtilmesine rağmen konunun Knesset’te ne zaman oylanacağına veya yeniden gündeme getirilip getirilmeyeceğine ilişkin resmi bir takvim açıklanmadı.

Diamantopoulos, Fransa’nın Cezayir’in bağımsızlığını talep eden göstericilerin öldürülmesi, Cezayir’deki işkence uygulamaları ve Vichy yönetiminin Fransız Yahudilerinin sürgün edilmesindeki rolüyle ilgili sorumluluklarını kabul ettiğini belirtti. Sovyetler Birliği’nin de Mihail Gorbaçov döneminde Katyn Katliamı’ndaki sorumluluğunu tanıdığını hatırlatan Diamantopoulos, geçmişinde suç bulunmayan hiçbir tarihsel aktör olmadığını ifade etti.

DEVLETLERİN GEÇMİŞLE YÜZLEŞMESİNE İLİŞKİN ÖRNEKLER VERDİ

Diamantopoulos, toplumların olgunlaşmasının kendi geçmişlerindeki suçları görebilmeleriyle bağlantılı olduğunu savundu. Fransa’nın Cezayir’de yaşanan olaylar ve Vichy yönetimi dönemindeki uygulamalarla ilgili attığı adımları örnek gösteren Diamantopoulos, benzer bir yaklaşımın farklı ülkelerde de görüldüğünü kaydetti.

Sovyetler Birliği’nin Katyn Katliamı’na ilişkin sorumluluğu kabul etmesini de hatırlatan Diamantopoulos, devletlerin tarihsel olayları resmî olarak tanımasının toplumsal olgunlaşmanın bir göstergesi olduğunu dile getirdi.

LOZAN ANTLAŞMASI’NIN 59. MADDESİNE ATIFTA BULUNDU

Diamantopoulos, konuşmasında Lozan Antlaşması’nın 59. maddesine atıfta bulunarak Yunan devletinin Küçük Asya’daki Yunan ordusunun eylemleriyle ilgili ne zaman resmî bir tutum açıklayacağını sordu.

Söz konusu maddenin Yunan ordusunun Anadolu’daki faaliyetleriyle ilgili belirli bir sorumluluk çerçevesi içerdiğini belirten Diamantopoulos, geçmişte yaşanan olayların yalnızca tarihî bir tartışma olarak görülmemesi gerektiğini ifade etti.

MÜSLÜMAN KADINLARA YÖNELİK AĞIR SUÇ İDDİALARINI GÜNDEME GETİRDİ

Diamantopoulos, Yunan ordusunun Küçük Asya’daki faaliyetleri sırasında Müslüman kadınlara yönelik kitlesel cinsel saldırılar gerçekleştirildiğini ileri sürdü. Bazı askerlerin, subayların hoşgörüsü altında kadınlara yönelik ağır şiddet eylemlerinde bulunduğunu iddia eden Diamantopoulos, söz konusu suçların resmen tanınması gerektiğini söyledi.

Konuşmasında son derece ağır ve sarsıcı iddialara yer veren Diamantopoulos, Yunan devletinin söz konusu eylemlerle ilgili tarihsel sorumluluğunu açık biçimde değerlendirmesi gerektiğini savundu.

“KENDİ SUÇLARINI GÖREN HALK İLERİYE ADIM ATABİLİR”

Diamantopoulos, kendi geçmişindeki suçları görme ve kabul etme gücünü bulan bir toplumun barış ve medeniyet yolunda ilerleyebileceğini ifade etti.

Tarihsel yüzleşmenin bir toplumu zayıflatmayacağını savunan Diamantopoulos, aksine geçmişle hesaplaşmanın demokratik olgunluğun ve toplumsal ilerlemenin göstergesi olduğunu belirtti.

Kuveyt’te uyarı sirenleri yeniden devreye sokulurken, Kuveyt ordusu hava savunma sistemlerinin ülkenin hava sahasına yönelen füze ve İHA’ları tespit ederek müdahalede bulunduğunu açıkladı. Kuveyt resmi haber ajansı KUNA da hava savunma birliklerinin İran kaynaklı saldırılara karşılık verdiğini duyurdu.

KUVEYT’TE SİRENLER YENİDEN DEVREYE GİRDİ

Kuveyt genelinde sabah saatlerinde uyarı sirenleri yeniden duyuldu. Yetkililer, vatandaşlardan resmi açıklamaları takip etmelerini ve güvenli alanlarda kalmalarını istedi.

Kuveyt ordusundan yapılan açıklamada, hava sahasına giren düşman füze ve insansız hava araçlarının hava savunma sistemleri tarafından tespit edildiği ve hedeflere müdahalede bulunulduğu belirtildi. Kuveyt makamları, saldırıların devam ettiği sırada ülkenin savunma birimlerinin teyakkuz halinde olduğunu bildirdi.

KUVEYT SALDIRILARI KINADI

Kuveyt Dışişleri Bakanlığı, askeri ve sivil kritik altyapı tesislerine yönelik saldırıları “İran saldırganlığı” olarak nitelendirerek kınadı. Bakanlık, saldırıların Kuveyt’in egemenliğine ve toprak bütünlüğüne yönelik ihlal oluşturduğunu açıkladı.

Açıklamada, saldırıların uluslararası hukukun açık ihlali olduğu belirtilerek, Kuveyt’in güvenliğini, halkını ve toprak bütünlüğünü korumak amacıyla gerekli bütün önlemleri alma hakkını saklı tuttuğu vurgulandı.

ASKERİ TESİSLERDE YARALANANLAR OLDU

Kuveyt ordusu, İran tarafından insansız hava araçlarıyla düzenlenen saldırılarda bazı askeri karargâhların ve tesislerin vurulduğunu bildirdi. Görev başındaki kara kuvvetleri personeli arasında yaralananların bulunduğu açıklandı.

Kuveyt Savunma Bakanlığı yetkililerinin yaralı askerleri ziyaret ettiği, saldırılardan etkilenen askeri bölgelerde güvenlik ve hasar tespit çalışmalarının sürdüğü bildirildi.

PETROL TESİSLERİ HEDEF ALINDI

Kuveyt Petrol Şirketi, petrol sektöründeki kritik noktalara yönelik saldırılarda çalışanların yaralandığını ve bazı tesislerde maddi hasar meydana geldiğini duyurdu. Saldırıların ardından petrol tesislerinde güvenlik önlemleri artırılırken, hasar gören bölümlerde inceleme başlatıldı.

Kuveyt İtfaiye Teşkilatı, saldırılar nedeniyle iki farklı bölgede çıkan yangınların kontrol altına alındığını açıkladı. Söndürme çalışmaları sırasında yeniden hedef alınan bir noktada itfaiye personeli ile petrol sektöründe çalışan bir kişinin yaralandığı bildirildi.

ELEKTRİK VE SU TESİSİNDE YANGIN ÇIKTI

Kuveyt Elektrik, Su ve Yenilenebilir Enerji Bakanlığı, iki gün içinde ikinci kez bir elektrik üretim ve su arıtma tesisinin hedef alındığını bildirdi. Saldırı sonucunda tesiste yangın çıktığı ve enerji üretim ünitelerinde hasar oluştuğu açıklandı.

Yetkililer, yangının kontrol altına alınması ve enerji hizmetlerinin devam ettirilmesi amacıyla teknik ekiplerin bölgeye sevk edildiğini belirtti. Hasarın kapsamının belirlenmesi için tesiste incelemelerin sürdüğü kaydedildi.

HAVALİMANINDA UÇUŞLAR GEÇİCİ OLARAK DURDURULDU

Saldırılar nedeniyle Kuveyt Uluslararası Havalimanı’ndaki iniş ve kalkışlar geçici olarak durduruldu. Kuveyt Havayolları, hava sahasındaki güvenlik durumu nedeniyle uçuş planlamalarında yeniden düzenlemeye gidildiğini açıkladı.

Hava yolu şirketi, yolcuların güncel uçuş bilgilerini resmi kanallardan takip etmelerini istedi. Kuveyt resmi haber ajansı, uyarı sirenlerinin yeniden devreye girmesinin ardından uçuşların güvenlik gerekçesiyle yeniden planlandığını bildirdi.

İRAN, ABD ÜSLERİNİ HEDEF ALDIĞINI AÇIKLADI

İran ordusu, Arash tipi kamikaze insansız hava araçlarıyla ABD ordusunun Kuveyt’te kullandığı el-Udeyri ve Ali es-Salim üslerindeki lojistik destek noktalarını ve konuşlanma alanlarını hedef aldığını ileri sürdü. Açıklamada, bazı köprülerin de saldırıların hedefleri arasında bulunduğu belirtildi.

Tahran yönetimi, saldırıların ABD’nin İran’ın güneyindeki askeri ve altyapı tesislerine yönelik bombardımanına karşılık düzenlendiğini savundu. İran’ın Kuveyt, Bahreyn ve Ürdün’deki ABD askeri varlığına ait noktaları hedef aldığı, uluslararası haber ajansları tarafından da aktarıldı.

BAHREYN’DE HALKA SIĞINMA ÇAĞRISI YAPILDI

Bahreyn İçişleri Bakanlığı, saldırı tehlikesi nedeniyle ülke genelindeki uyarı sirenlerini devreye sokarak halka en yakın güvenli alanlara sığınma çağrısında bulundu. Bahreyn Savunma Gücü, İran kaynaklı füze ve İHA saldırılarının hava savunma sistemleri tarafından engellendiğini açıkladı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, Bahreyn’de ABD’nin füze hedefleme faaliyetlerinde kullandığını öne sürdüğü bir yapay zekâ merkezini ve ABD’ye ait insansız deniz araçlarının bulunduğu depoyu vurduğunu iddia etti. İran ordusu ayrıca Şeyh İsa Hava Üssü ile bazı köprülerin hedef alındığını bildirdi. İran’ın söz konusu iddialarına ilişkin bağımsız doğrulama paylaşılmadı.

ÜRDÜN 10 FÜZE VE 4 İHA’NIN DÜŞÜRÜLDÜĞÜNÜ DUYURDU

Ürdün Silahlı Kuvvetlerinden bir yetkili, son 24 saat içinde ülkenin hava sahasına giren 4 İHA ile Ürdün’ü hedef alan 10 İran füzesinin hava savunma sistemleri tarafından engellenerek düşürüldüğünü açıkladı. Olaylarda can kaybı veya maddi hasar meydana gelmediği belirtildi.

İran ordusu ise Ürdün’deki el-Azrak Üssü’nde bulunan ABD askeri tesislerini İHA’larla hedef aldığını duyurdu. ABD’li yetkililere dayandırılan haberlerde, Ürdün’deki üslere yönelik saldırılarda bazı ABD askerlerinin yaralandığı ve tedavilerinin ardından görevlerine döndüğü aktarıldı.

ABD ASKERLERİNİN ÖLDÜĞÜ AÇIKLANDI

ABD ordusu, Ürdün’deki askeri tesislere yönelik İran saldırısında iki ABD askerinin hayatını kaybettiğini, bir askerin ise kayıp olduğunu açıkladı. Saldırının ardından ABD’nin İran’a yönelik hava operasyonlarını yeniden yoğunlaştırdığı bildirildi.

Pentagon, İran ile yaşanan çatışmalarda yaralanan ABD askeri personelinin sayısının arttığını duyurdu. ABD’nin Amman Büyükelçiliği de Ürdün’de bulunan vatandaşlarına dikkatli olmaları, resmi güvenlik uyarılarını takip etmeleri ve seyahat planlarını gözden geçirmeleri çağrısında bulundu.

SUUDİ ARABİSTAN’DA ERKEN UYARI ALARMI VERİLDİ

Suudi Arabistan Sivil Savunma birimi, El-Harc ve Yenbu kentlerinde “potansiyel bir tehlike” nedeniyle erken uyarı alarmı yayımladı. Bir süre sonra yapılan ikinci açıklamada tehlikenin geçtiği bildirildi.

Yetkililer, alarma neden olan tehdidin niteliğine veya hava savunma sistemlerinin herhangi bir hedefe müdahale edip etmediğine ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşmadı.

ABD İRAN’A YÖNELİK SALDIRILARINI SÜRDÜRDÜ

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, İran’daki askeri hedeflere yönelik yeni bir hava saldırısı dalgasının tamamlandığını açıkladı. Operasyonda savaş uçakları ve hassas güdümlü mühimmatlar kullanılırken, İran’a ait askeri lojistik noktaları, kıyı gözetleme alanları, hava savunma sahaları, mühimmat depoları ve deniz unsurlarının hedef alındığı bildirildi.

CENTCOM, operasyonların İran’ın askeri kapasitesini ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini tehdit etme imkanını azaltmayı amaçladığını belirtti. İran yönetimi ise ABD saldırılarının askeri noktaların yanı sıra sivil altyapıyı da hedef aldığını savundu.

İRAN CAN KAYBI BİLANÇOSUNU AÇIKLADI

İran devlet televizyonu, Hürmüzgan vilayetine yönelik ABD bombardımanında 3 kişinin hayatını kaybettiğini ve 8 kişinin yaralandığını duyurdu. İran Sağlık Bakanlığı, çatışmaların başlangıcından itibaren ülke genelindeki can kaybı ve yaralı sayısına ilişkin verileri kamuoyuyla paylaştı.

ABD ve İran tarafından açıklanan kayıp rakamları ile vurulan hedeflere ilişkin bazı iddialar, bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmadı. Bölgedeki hava saldırıları ve karşılıklı askeri operasyonlar devam ederken, açıklanan bilançoların değişebileceği bildirildi.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA TANKER TARTIŞMASI

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nı kontrol etmeye çalıştığını savundu. Bekayi, İran’ın bölgede aldığı askeri önlemlerin ABD saldırılarına karşı verilen yasal bir yanıt olduğunu ileri sürdü.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı’nın güneyinde iki petrol tankerinin mayına çarparak alev aldığını açıkladı. CENTCOM ise tankerlerin mayına çarptığı yönündeki iddiayı reddederek İran’ın açıklamasının gerçeği yansıtmadığını bildirdi.

ABD KONGRESİNDE SAVAŞ YETKİSİ TARTIŞMASI

Ürdün’deki saldırıda ABD askerlerinin hayatını kaybetmesinin ardından Washington yönetiminin İran politikası ABD Kongresinde yeniden tartışılmaya başlandı. Demokrat Senatör Chris Van Hollen ve Temsilciler Meclisi Üyesi Ro Khanna, çatışmaların sona erdirilmesi çağrısında bulundu.

Demokrat Senatör Adam Schiff’in İran ile askeri çatışmayı sınırlandırmak amacıyla Kongreye yeni bir Savaş Yetkileri Yasası tasarısı sunmaya hazırlandığı bildirildi. Cumhuriyetçi Temsilci Marjorie Taylor Greene de Başkan Donald Trump ile Savunma Bakanı Pete Hegseth’in savaş politikasını eleştirdi.

Anayasa’nın 17. değişikliği olarak kabul edilen düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle Sulyok’un cumhurbaşkanlığı görevi sona erecek. Meclis Başkanı Agnes Forsthoffer, parlamento tarafından yeni cumhurbaşkanı seçilene kadar pazartesi gününden itibaren geçici cumhurbaşkanlığı görevini üstlenecek.

SULYOK ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİNİ ELEŞTİRDİ

Cumhurbaşkanı Sulyok, yasayı onaylamasına rağmen düzenlemenin Macaristan’ın anayasal düzenine zarar verdiğini savundu. Sulyok, kamu görevlilerinin anayasa değişikliği yoluyla görevden alınmasının hukukun üstünlüğü, kuvvetler ayrılığı ve demokratik kurumlar bakımından tehlikeli bir örnek oluşturduğunu belirtti.

Sulyok, kararın ardından yaptığı açıklamada, “Anayasa’nın 17. değişikliği, Macaristan’ın anayasal demokrasisinde bir dönüm noktası olmuştur. Kamu görevlilerinin hukukun üstünlüğünü açıkça ihlal eden bir yöntemle görevden alınması, demokrasinin anayasal değerleri, kuvvetler ayrılığı ve hukukun üstünlüğü ilkeleri üzerinde derin bir yara açan olumsuz bir emsal oluşturmaktadır.” ifadelerini kullandı.

FORSTHOFFER GEÇİCİ CUMHURBAŞKANI OLACAK

Yasanın Sulyok tarafından imzalanmasının ardından Başbakan Peter Magyar, Meclis Başkanı Agnes Forsthoffer’ın pazartesi gününden itibaren geçici cumhurbaşkanlığı görevine başlayacağını duyurdu. Forsthoffer, Macaristan Parlamentosu yeni cumhurbaşkanını seçene kadar devlet başkanlığı görevini yürütecek.

Nisan ayında yapılan seçimlerin ardından iktidara gelen Magyar, görev süresinin başlamasından itibaren Sulyok’a birçok kez istifa çağrısında bulunmuştu. Magyar, anayasa değişikliğinin kabul edilmesinin ardından yaptığı açıklamada, alınan kararların devlet kurumlarının yeniden yapılandırılması ve kamu yönetiminde görev sürelerinin sınırlandırılması amacı taşıdığını bildirdi.

Magyar, “Bu kararlarla, Orban rejiminin uzun yıllar boyunca Macar halkından almaya çalıştığı bir şeyi yeniden tesis ediyoruz. Gücün sınırlandırılabileceğine, kamu varlıklarının geri alınabileceğine ve devletin yeniden özgür Macar vatandaşlarına hizmet edebileceğine dair güveni yeniden sağlıyoruz.” dedi.

ORBAN DÜZENLEMEYE TEPKİ GÖSTERDİ

Eski Macaristan Başbakanı Viktor Orban, anayasa değişikliğine sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla tepki gösterdi. Cumhurbaşkanının görev süresinin anayasal düzenlemeyle sona erdirilmesini eleştiren Orban, değişikliğin ülkedeki siyasi ve hukuki güvenceleri zayıflattığını ileri sürdü.

Orban, paylaşımında, “Despotluk artık bir tehdit değil, gerçeğin ta kendisidir. Eğer Cumhurbaşkanı’na bu yapılabiliyorsa, yarın hiç kimse güvende olmayacaktır.” ifadelerine yer verdi.

PARLAMENTO YENİ CUMHURBAŞKANINI SEÇECEK

Kabul edilen anayasa değişikliğine göre Macaristan Parlamentosu, yeni bir anayasa yürürlüğe girene kadar görev yapacak veya görev süresi en fazla beş yıl olacak yeni bir cumhurbaşkanı seçecek. Yeni cumhurbaşkanının seçimine ilişkin süreç tamamlanana kadar devlet başkanlığı görevini geçici olarak Meclis Başkanı Forsthoffer yürütecek.

Düzenleme, yalnızca cumhurbaşkanlığı makamına ilişkin hükümleri değil, üst düzey kamu görevlileri ile yargı mensuplarının görev sürelerine yönelik değişiklikleri de kapsıyor. Reform paketinin yürürlüğe girmesiyle siyasi ve kamusal görevlerde bulunan bazı isimler için yeni süre ve yaş sınırlamaları uygulanacak.

POLİTİKA YAPICILARA 12 YILLIK GÖREV SINIRI

Reform paketi kapsamında politika yapıcılara en fazla 12 yıllık görev süresi sınırı getiriliyor. Düzenlemenin hangi görevleri ve makamları kapsayacağı, uygulamaya ilişkin hazırlanacak hükümler doğrultusunda belirlenecek.

Görev süresi sınırıyla kamu yönetiminde ve siyasi karar alma mekanizmalarında uzun süre aynı görevde kalınmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor. Değişiklik, belirlenen görevlerde toplam hizmet süresinin 12 yılı aşmamasını öngörüyor.

ANAYASA MAHKEMESİ HAKİMLERİNE 70 YAŞ SINIRI

Anayasa değişikliğiyle Anayasa Mahkemesi hakimleri için 70 yaşında zorunlu emeklilik şartı getiriliyor. Yaş sınırını dolduran mahkeme üyelerinin görevlerinin sona ermesi ve yerlerine yeni hakimlerin seçilmesi öngörülüyor.

Düzenlemenin, eski Başbakan Viktor Orban’ın müttefiki olarak bilinen mevcut Anayasa Mahkemesi Başkanı Peter Polt’un da zorunlu emekliliğe ayrılmasına yol açması bekleniyor. Polt’un görev durumu, anayasa değişikliğinin yürürlüğe girmesinin ardından yaş sınırına ilişkin hükümlere göre belirlenecek.

Yazar Öznur Küçüker Sirene, 18 Temmuz 2026 tarihli “Türkiye Irak’a 1,5 Milyar Dolarlık Tazminat mı Ödeyecek?” başlıklı makalesinde, Türkiye aleyhine geçerli bir tahkim kararı bulunduğunu ancak kamuoyunda tekrarlanan 1,47 milyar dolarlık rakamın kesinleşmiş nihai borç olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti. Sirene’ye göre tahkim dosyasındaki en kritik ayrıntıyı, karşılıklı alacaklara uygulanacak faizlerin henüz tek bir nihai rakama dönüştürülmemiş olması oluşturuyor.

KERKÜK-CEYHAN HATTININ GEÇMİŞİ

Türkiye ile Irak arasındaki hukuki anlaşmazlığın temelinde Kerkük-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı üzerinden gerçekleştirilen petrol sevkiyatları yer alıyor. Boru hattı, iki ülke arasında 1973 yılında imzalanan anlaşmaya dayanırken, Irak’ın 2003 yılında işgal edilmesinin ardından ülkedeki merkezi otoritenin zayıflaması kuzeydeki petrol sahalarının denetimini ve petrol gelirlerinin paylaşımını tartışmalı hâle getirdi.

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi, kontrol ettiği sahalardan çıkardığı petrolü doğrudan dünya pazarlarına ihraç etmek istedi. Bağdat yönetimi ise Irak petrolünü satma yetkisinin yalnızca merkezi hükümete ve Irak Devlet Petrol Pazarlama Şirketi SOMO’ya ait olduğunu savundu. Türkiye, uzun yıllar yatırım yaptığı boru hattının atıl kalmasını, Ceyhan’daki altyapının işlevini kaybetmesini ve transit gelirlerinin kesilmesini istemediği için IKBY petrolünün Ceyhan üzerinden uluslararası piyasalara ulaştırılmasına imkân sağladı.

Irak merkezi hükümeti, kendi onayı dışında gerçekleştirilen sevkiyatların Türkiye-Irak boru hattı anlaşmasını ihlal ettiği gerekçesiyle Ankara aleyhine uluslararası tahkim süreci başlattı. Süreç sonunda Türkiye aleyhine geçerli bir tahkim kararı ortaya çıkarken, kararın parasal sonuçlarının nasıl hesaplanacağı tartışmanın merkezine yerleşti.

1,47 MİLYAR DOLAR NİHAİ BORÇ DEĞİL

Tahkim heyeti, Irak lehine yaklaşık 1 milyar 998 milyon dolar, Türkiye lehine ise yaklaşık 526,6 milyon dolar anapara alacağını kabul etti. İki tutarın basit biçimde mahsuplaştırılması sonucunda Türkiye aleyhine yaklaşık 1 milyar 471 milyon dolarlık fark oluştu.

Öznur Küçüker Sirene, söz konusu rakamın doğrudan Türkiye’nin ödeyeceği kesin tazminat olarak sunulmasının dosyanın en önemli ayrıntısını gözden kaçırdığını belirtti. Tahkim kararında 1 milyar 471 milyon dolarlık anapara farkının uygulanacak faiz hesaplarına göre yeniden ayarlanacağının açık biçimde ifade edildiği aktarıldı.

Faiz hesaplaması yalnızca Irak lehine kabul edilen alacaklara uygulanmayacak. Türkiye lehine hüküm altına alınan karşı alacaklar da ilgili dönemlerden itibaren faiz işletilerek hesaplanacak. Irak’ın alacaklarının büyük bölümü 2014-2018 dönemindeki petrol sevkiyatlarından kaynaklanırken, Türkiye’nin bazı taşıma ücreti alacaklarının 1990 yılına kadar uzandığı belirtiliyor.

Türkiye’nin daha eski tarihlere dayanan alacaklarına uzun yıllar boyunca işleyecek bileşik faiz, taraflar arasındaki nihai mali dengeyi önemli ölçüde değiştirebilir. Dolayısıyla tahkim heyeti tarafından Türkiye’ye faiz dâhil 1 milyar 471 milyon dolarlık kesin bir fatura çıkarılmış değil.

Kararda tarafların anapara alacakları ile uygulanacak faiz esasları belirlendi ancak bütün faizlerin eklenmesinin ardından ortaya çıkacak nihai net tutar tek bir rakam olarak açıklanmadı. Türkiye, faiz hesaplamaları tamamlandığında kendisinin net alacaklı hâle gelebileceğini savunurken Irak yönetimi aksi yönde görüş bildiriyor.

Kesinlik kazanan unsur, Türkiye aleyhine verilmiş geçerli bir tahkim kararının bulunması. Belirsizliğini koruyan nokta ise karşılıklı anapara alacakları ve faizler bütünüyle hesaplandıktan sonra hangi tarafın ne kadar borçlu çıkacağı.

PARİS MAHKEMESİ YENİ BİR TAZMİNATA HÜKMETMEDİ

Paris İstinaf Mahkemesi’nin verdiği karar da Türkiye aleyhine yeni bir tazminat hükmü anlamına gelmiyor. Mahkeme, Ankara’nın mevcut tahkim kararını iptal ettirmek amacıyla yaptığı başvuruyu reddetti.

Mevcut tahkim kararının Amerika Birleşik Devletleri’nde uygulanmasına ilişkin hukuki süreç devam ediyor. Ayrıca 2018 yılından sonraki petrol sevkiyatlarını kapsayan ikinci tahkim dosyası da henüz sonuçlanmış değil. Türkiye ile Irak arasındaki hukuki ve mali hesaplaşmanın tamamlandığını söylemek mevcut aşamada mümkün görünmüyor.

NİHAİ HESABI FAİZLER BELİRLEYECEK

Sirene, nihai mali tabloyu şekillendirecek üç temel unsur bulunduğuna dikkat çekti. İlk sırada, her iki tarafın kabul edilen alacaklarına uygulanacak faizlerin hesaplanması ve gerçek net bakiyenin ortaya çıkarılması yer alıyor.

Irak lehine kabul edilen alacakların daha yakın tarihlere, Türkiye lehine kabul edilen bazı alacakların ise çok daha eski dönemlere dayanması faiz hesaplarının sonucunu kritik hâle getiriyor. Uygulanacak faiz oranları, bileşik faiz süreleri ve alacakların başlangıç tarihleri, basit mahsuplaştırma sonucunda ortaya çıkan 1 milyar 471 milyon dolarlık farkı aşağı veya yukarı yönlü değiştirebilir.

Nihai hesap tamamlanmadan 1,47 milyar dolarlık tutarın faiz dâhil kesinleşmiş borç şeklinde sunulması, tahkim kararının mali yapısını tam olarak yansıtmıyor. Tarafların karşılıklı iddiaları ve hesaplama yöntemleri arasındaki farklılıklar nedeniyle gerçek net bakiyenin ek hukuki ve teknik değerlendirmeler sonucunda belirlenmesi bekleniyor.

BAĞDAT İLE ERBİL ARASINDA İÇ HESAPLAŞMA İHTİMALİ

Nihai tabloyu etkileyebilecek ikinci unsur, Bağdat yönetimi ile Irak Kürt Bölgesel Yönetimi arasında gerçekleştirilebilecek iç mali hesaplaşma olarak gösteriliyor. Tahkim dosyasına konu olan petrolü üreten ve Bağdat’ın onayı dışında ihraç eden tarafın IKBY olması, Irak içindeki sorumluluk ve gelir paylaşımı tartışmasını öne çıkarıyor.

Bağdat ile Erbil’in petrolün SOMO üzerinden satılması ve elde edilen gelirlerin federal hazineye aktarılması konusunda anlaşması, Irak’ın geçmiş dönemlerde uğradığını ileri sürdüğü zararların bir bölümünü kendi iç mali sistemi içinde telafi etmesine olanak sağlayabilir.

Taraflar Mart 2026’da petrolün Ceyhan üzerinden yeniden ihraç edilmesi konusunda uzlaşmaya vardı. Gelirlerin federal hazineye aktarılması ve ihracat sürecinin ortak bir mekanizmayla yürütülmesi kararlaştırıldı.

Söz konusu düzenleme, Türkiye aleyhindeki tahkim kararını kendiliğinden ortadan kaldırmıyor. Ancak Bağdat yönetiminin uğradığını savunduğu zararın bir bölümünü Erbil’in petrol gelirlerinden, federal bütçedeki payından veya geçmiş dönem alacaklarından mahsup etmesine imkân tanıyabilir. Irak içindeki olası bir hesaplaşma, Bağdat’ın Türkiye’den talep edeceği tutarı veya tahsilat yöntemini de etkileyebilir.

ENERJİ MÜZAKERELERİ SONUCU DEĞİŞTİREBİLİR

Üçüncü temel unsur, Türkiye ile Irak arasında hazırlanması planlanan kapsamlı enerji anlaşması olarak öne çıkıyor. İki ülke mevcut boru hattı düzenini geçici olarak uzatırken, daha geniş kapsamlı bir enerji iş birliği modeli üzerinde çalışıyor.

Ankara, Kerkük-Ceyhan hattının tam kapasiteyle kullanılmasını, boru hattının güney Irak’a kadar genişletilmesini ve Türkiye-Irak enerji ortaklığının petrolün ötesine taşınmasını hedefliyor. Irak açısından da Ceyhan güzergâhının yeniden işler hâle gelmesi ekonomik ve stratejik önem taşıyor.

IKBY Başbakanı Mesrur Barzani, hattın kapalı kaldığı dönemin bölgesel yönetime yaklaşık 25 milyar dolarlık kayıp yaşattığını açıkladı. Söz konusu tutar bağımsız bir mahkeme veya tahkim heyeti tarafından hesaplanmış zarar miktarı değil, IKBY tarafından açıklanan bir kayıp tahmini niteliği taşıyor. Yine de hattın kapalı kalmasının yol açtığı ekonomik zararın, tartışılan 1 milyar 471 milyon dolarlık anapara farkından çok daha yüksek olduğunu göstermesi bakımından önem taşıyor.

CEYHAN GÜZERGÂHI IRAK İÇİN STRATEJİK ÖNEM TAŞIYOR

Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanabilecek güvenlik ve ulaşım riskleri, Irak petrolünün Türkiye üzerinden Akdeniz’e ulaştırılmasını daha stratejik hâle getiriyor. Ceyhan hattı, Irak’a Basra Körfezi dışında alternatif bir ihracat güzergâhı sunarken, enerji sevkiyatlarının çeşitlendirilmesine de katkı sağlıyor.

Bağdat yönetiminin elindeki tahkim kararını yalnızca tek seferlik bir tahsilat aracı olarak değerlendirmek yerine, Türkiye ile yürütülecek yeni enerji müzakerelerinde pazarlık gücünü artıran bir unsur olarak kullanabileceği ifade ediliyor.

Taraflar arasında varılabilecek siyasi ve ticari uzlaşma kapsamında tazminat tutarının indirilmesi, taksitlendirilmesi, bazı faizlerden vazgeçilmesi, karşılıklı alacaklarla mahsuplaştırılması veya mali yükümlülüklerin yeni boru hattı ve enerji yatırımlarının içine yerleştirilmesi ihtimalleri bulunuyor.

HUKUKİ VE MALİ HESAPLAŞMA HENÜZ KAPANMADI

Türkiye aleyhine verilmiş geçerli bir tahkim kararı bulunmasına rağmen kamuoyunda dile getirilen 1 milyar 471 milyon dolarlık rakam, faiz dâhil hesaplanmış ve kesinleşmiş nihai borcu ifade etmiyor. Tahkim heyeti karşılıklı anapara alacaklarını ve faiz esaslarını belirlerken, tarafların bütün alacak ve faizlerinin hesaplanmasından sonra ortaya çıkacak net tutarı tek bir rakam olarak açıklamadı.

Sirene’nin değerlendirmesine göre gerçek mali tablo; faiz hesaplarının tamamlanması, Bağdat ile Erbil arasındaki muhtemel iç hesaplaşma, devam eden uluslararası hukuk süreçleri ve Türkiye-Irak enerji müzakereleri sonucunda netleşecek.

Dosyadaki son sözün yalnızca mahkeme salonunda söylenmesi beklenmiyor. Petrol akışının yeniden başladığı, yeni enerji yatırımlarının ve uzun vadeli iş birliğinin ele alındığı diplomasi masası, taraflar arasındaki nihai mali hesabın şekillenmesinde belirleyici olabilir.

CENTCOM tarafından yapılan açıklamada, ABD ve müttefik kuvvetlerin İran’a ait balistik füze ve insansız hava araçlarına karşı savunma faaliyeti yürüttüğü sırada can kayıplarının meydana geldiği belirtildi. Saldırının hedef aldığı askeri tesisin konumuna ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

2 ABD ASKERİ HAYATINI KAYBETTİ

CENTCOM açıklamasında, “17 Temmuz’da Ürdün’de iki ABD askeri, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı ve müttefik kuvvetlerin İran’ın balistik füze ve insansız hava aracı saldırılarına karşı savunma yaptığı sırada çatışmada hayatını kaybetti.” ifadelerine yer verildi.

Açıklamada, saldırının ardından bir ABD askerinin kayıp olduğu ve arama çalışmalarının sürdüğü kaydedildi. Hayatını kaybeden askerlerin kimliklerinin, yakınlarına bilgi verilmesinden sonraki 24 saat boyunca açıklanmayacağı bildirildi.

CENTCOM, askerlerin ailelerine saygı gösterilmesi amacıyla kimlikler ve olayın ayrıntıları hakkında söz konusu süre içerisinde ek bilgi paylaşılmayacağını duyurdu.

YARALANAN 4 ASKER HASTANEYE KALDIRILDI

Saldırıda yaralanan 4 ABD askeri, tedavi edilmek üzere Ürdün’deki hastanelere sevk edildi. CENTCOM, hastaneye kaldırılan askerlerin tedavilerinin ardından taburcu edildiğini açıkladı.

Hafif yaralanan diğer personelin ise gerekli sağlık kontrollerinin tamamlanmasının ardından görevlerine döndüğü belirtildi. ABD ordusu, saldırının yol açtığı maddi hasara ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşmadı.

SALDIRIDA BALİSTİK FÜZE VE İHA’LAR KULLANILDI

İran’ın saldırıda balistik füzelerin yanı sıra kamikaze İHA olarak da adlandırılan tek yönlü saldırı insansız hava araçlarını kullandığı bildirildi. İran güçleri, Ürdün’deki ABD askeri tesislerinin daha önce de saldırıların hedefi olduğunu açıklamıştı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, Ürdün’ün yanı sıra Kuveyt ve Bahreyn’deki Amerikan askeri altyapısına yönelik saldırılar gerçekleştirdiğini ileri sürdü. İran tarafı, saldırıların ABD’nin İran topraklarında düzenlediği hava operasyonlarına karşılık olarak yapıldığını savundu.

ABD İLE İRAN ARASINDAKİ MUTABAKAT ASKIYA ALINDI

ABD ile İran arasında haziran ayında sağlanan geçici mutabakat, tarafların birbirlerini anlaşmanın hükümlerini ihlal etmekle suçlamasının ardından askıya alındı. Washington yönetimi, İran topraklarındaki askeri hedeflere yönelik hava saldırılarını yeniden başlatırken Tahran yönetimi de bölgedeki ABD üslerini hedef aldı.

ABD’nin hava saldırılarında İran’ın füze ve İHA depoları, lojistik merkezleri, askeri altyapısı ve kıyı bölgelerindeki bazı tesisler vuruldu. İran yönetimi, operasyonları mutabakatın ihlali olarak nitelendirerek karşılık verileceğini açıkladı.

Karşılıklı saldırıların yeniden başlamasıyla diplomatik temaslar kesintiye uğrarken ABD ve İran, çatışmaların tırmanmasından birbirlerini sorumlu tuttu.

KÖRFEZ ÜLKELERİNDEKİ ABD ÜSLERİ HEDEF ALINDI

İran, Ürdün’deki saldırının yanı sıra Kuveyt, Bahreyn, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde konuşlu Amerikan güçlerine ve askeri tesislerine yönelik füze ve İHA saldırıları gerçekleştirdi.

Kuveyt’te bir petrol tesisi ile su arıtma tesisinin hedef alındığı, saldırılar nedeniyle bazı bölgelerde yangın ve hizmet kesintilerinin yaşandığı bildirildi. Bahreyn ve Ürdün yönetimleri de hava sahalarına yönelen İran füzeleri ve insansız hava araçlarından bazılarının etkisiz hale getirildiğini açıkladı.

İran, söz konusu ülkeleri doğrudan hedef almadığını, saldırıların bu ülkelerde bulunan ABD askeri unsurlarına yönelik olduğunu savundu. Bölge ülkeleri ise hava sahalarının ve topraklarının saldırılarda kullanılmasını kınadı.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA GERİLİM YÜKSELDİ

İran yönetimi, ABD’nin saldırılarına karşılık olarak stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndaki askeri faaliyetlerini artırdı. Bölgede ticari gemi geçişlerinin önemli ölçüde azalması, enerji sevkiyatı ve deniz taşımacılığına ilişkin güvenlik endişelerini yükseltti.

ABD yönetimi, İran limanlarına giriş ve çıkış yapan gemilere yönelik deniz ablukasını yeniden devreye sokarken İran, Washington’un Hürmüz Boğazı üzerinde denetim kurmaya çalıştığını öne sürdü. Çatışmaların Ürdün ve Körfez ülkelerine yayılması, bölgedeki ABD üslerinin güvenlik önlemlerini artırmasına neden oldu.

ABD merkezli New York Times gazetesine konuşan Mamdani’ye, seçim kampanyası sırasında Netanyahu hakkında verdiği tutuklama sözünü yerine getirip getirmeyeceği soruldu. Mamdani, Netanyahu’nun Lahey’de yargılanması gerektiğine inandığını belirterek, “Netanyahu, Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından suçlanan bir savaş suçlusu. Son yıllardaki eylemlerinin yol açtıkları nedeniyle bu görüşü paylaşan çok sayıda insan var.” dedi.

BELEDİYENİN HUKUK BİRİMİYLE GÖRÜŞÜYOR

Seçim kampanyası sırasında yasalara uyacağına ilişkin söz verdiğini hatırlatan Mamdani, Netanyahu’nun tutuklanması için çalışacağını ancak New York’ta yürürlükte bulunan hukuk kurallarının dışına çıkmayacağını söyledi. Mamdani, “New York’ta yasalar bana ne yapma yetkisi veriyorsa onu yapacağım. Amaca ulaşmak için kendi yasalarımızı yazmayacağız.” ifadelerini kullandı.

Mamdani, yürürlükteki yasaların hangi adımlara izin verdiğine ilişkin soruya, belediyenin hukuk birimiyle “aktif görüşmeler” gerçekleştirdikleri yanıtını verdi. New York yönetiminin incelemesi, Netanyahu’nun BM Genel Kurulu kapsamında eylül ayında kente yapması beklenen ziyaret öncesinde yürütülüyor.

ABD’NİN GAZZE POLİTİKASINI ELEŞTİRDİ

ABD’nin Gazze ve Filistin politikasının başarısız olduğunu savunan Mamdani’ye, eski Başkan Yardımcısı Kamala Harris’in yeniden başkanlığa aday olması durumunda kendisini destekleyip desteklemeyeceği de soruldu. Mamdani, Harris’e verilecek desteğin, İsrail’e askerî yardım konusundaki tutumunu değiştirmesine bağlı olacağını söyledi.

Demokrat Partili Mamdani, başkanlık yarışına katılmayı değerlendiren adayların öncelikle mevcut ABD politikasının ortaya çıkardığı sonuçlar konusunda dürüst davranması gerektiğini belirtti. Mamdani, “Aday olmayı düşünen herkes için ilk adım, bugün gördüklerimiz ve bunları değiştirmek için neler yapılması gerektiği konusunda dürüst olmaktır.” dedi.

ABD Kongresi adaylarına destek verirken dikkate aldığı ölçütlerden birinin “Block the Bombs” adlı yasa teklifine verilen destek olduğunu aktaran Mamdani, teklifin belirli silahların İsrail’e satışını veya devrini kısıtlamayı amaçladığını kaydetti. Mamdani, söz konusu tutumun “bir soykırıma ortak olmaya devam etmeyi reddetmek” anlamına geldiğini ifade etti.

ABD’nin İsrail’e milyarlarca dolarlık destek sağladığını belirten Mamdani, ülkedeki seçmenlerin güvenini kazanmak isteyen başkan adaylarının mevcut politikanın sonuçlarını ve farklı bir politikanın ortaya çıkarabileceği gelişmeleri kabul etmesi gerektiğini söyledi.

SEÇİM KAMPANYASINDA TUTUKLAMA SÖZÜ VERMİŞTİ

New York’un ilk Müslüman belediye başkanı olan Mamdani, seçim kampanyasında UCM tarafından aranan liderler hakkındaki tutuklama kararlarının uygulanacağını söylemişti. Mamdani, Netanyahu ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in New York’a gelmesi durumunda New York Polis Teşkilatını görevlendireceğini açıklamıştı.

Netanyahu ise daha önce Mamdani’nin açıklamalarının kendisini BM Genel Kurulu toplantılarına katılmak üzere New York’a gitmekten caydırmayacağını belirtmişti. İsrail Başbakanı, BM Genel Kurulu görüşmeleri için düzenli olarak New York’u ziyaret ediyor.

FEDERAL YASALAR UCM İLE İŞ BİRLİĞİNİ SINIRLANDIRIYOR

ABD, UCM’yi kuran Roma Statüsü’ne taraf olmadığı için mahkemenin yargı yetkisini tanımıyor. Amerikan Askerlerini Koruma Yasası kapsamında düzenlenen 22 numaralı ABD Kanunu’nun 7423’üncü maddesi, eyalet ve yerel yönetim kurumlarının Roma Statüsü uyarınca UCM tarafından iletilen iş birliği taleplerine yanıt vermesini ve mahkemeye destek sağlamasını yasaklıyor.

Hukuk uzmanları, söz konusu federal düzenlemeler ile yabancı devlet ve hükümet yetkililerine tanınan dokunulmazlıkların, New York Belediye Başkanının Netanyahu hakkında doğrudan işlem yapma yetkisini ciddi ölçüde sınırlandırdığını belirtiyor. New York Valisi Kathy Hochul da daha önce belediye başkanının Netanyahu’yu UCM kararına dayanarak tutuklatma yetkisi bulunmadığını söylemişti.

UCM, NETANYAHU HAKKINDA 2024’TE KARAR ÇIKARDI

Uluslararası Ceza Mahkemesi, 21 Kasım 2024’te Netanyahu ile dönemin İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkardı. Mahkeme, Netanyahu’nun Gazze’de açlığın bir savaş yöntemi olarak kullanılması şeklindeki savaş suçu ile cinayet, zulüm ve diğer insanlık dışı eylemlerden oluşan insanlığa karşı suçlar bakımından cezai sorumluluk taşıdığına inanmak için makul gerekçeler bulunduğuna hükmetti.

UCM kararları, Roma Statüsü’ne taraf ülkeler açısından iş birliği yükümlülükleri doğururken ABD ve İsrail mahkemenin üyesi bulunmuyor. Washington ile Tel Aviv yönetimleri, UCM’nin Netanyahu hakkındaki yargı yetkisini ve tutuklama emrini reddediyor.

Hamaney, İran halkının ve “direniş cephesinin” ABD’ye vereceği “unutulmaz dersler” bulunduğunu kaydetti. İran liderinin açıklaması, Washington ile Tahran’ın ateşkesin ve mutabakat hükümlerinin ihlal edilmesinden birbirini sorumlu tuttuğu dönemde geldi.

ABD’Yİ TAAHHÜTLERİNİ İHLAL ETMEKLE SUÇLADI

Mücteba Hamaney, geçen ay imzalanan mutabakat zaptını, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve diğer üst düzey yetkililerin ülkenin haklarının korunacağı yönündeki güvenceleri sonrasında onaylamıştı. Hamaney, anlaşmaya ilişkin farklı görüşleri bulunduğunu daha önce açıklamış, gelecekte yürütülecek müzakerelerin ABD’nin taleplerinin kabul edileceği anlamına gelmeyeceğini belirtmişti.

İran lideri son açıklamasında, mutabakatın uygulanması sürecinde Washington yönetiminin verdiği sözlere bağlı kalmadığını savundu. Hamaney, ABD’nin eylemlerinin Trump tarafından imzalanan belgelerin İran açısından herhangi bir güvence oluşturmadığını ortaya koyduğunu ileri sürdü.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAKİ SALDIRILAR GERİLİMİ ARTIRDI

ABD ile İran arasındaki gerilim, Hürmüz Boğazı çevresinde ticari gemilere ve bölgedeki askerî hedeflere yönelik saldırıların ardından yeniden yükseldi. Washington yönetimi, İran tarafından bir gemiye dron saldırısı düzenlendiğini açıklayarak İran’ın güney kıyılarındaki hedeflere hava saldırıları gerçekleştirdi. Saldırılarda Sirik çevresi ile füze ve insansız hava aracı altyapısının hedef alındığı bildirildi.

İran yönetimi ise ABD’nin saldırılarını mutabakatın açık ihlali olarak nitelendirdi. Tahran, karşılık olarak Körfez bölgesindeki Amerikan askerî varlığını ve ABD ile bağlantılı bazı hedefleri füze ve dronlarla vurduğunu açıkladı.

TARAFLAR BİRBİRİNİ MUTABAKATI BOZMAKLA İTHAM EDİYOR

Washington yönetimi, İran’ın petrol satışlarına yönelik lisansları iptal ederek Tahran’a karşı yeni yaptırım kararları aldı. İran yönetimi de ABD’yi mutabakat zaptında yer alan birden fazla hükmü ihlal etmekle suçladı.

İki taraf, karşılıklı saldırıların başlamasından ve ateşkes düzeninin bozulmasından birbirini sorumlu tutuyor. Anlaşmazlıkların merkezinde Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişleri, ticari deniz trafiğinin güvenliği, yaptırımlar ve İran’ın dondurulan varlıklarının kullanımı bulunuyor.

BÖLGEDE ENERJİ VE DENİZ TRAFİĞİ ENDİŞESİ

Karşılıklı saldırılar, küresel petrol sevkiyatının önemli güzergâhlarından Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi trafiğine ilişkin güvenlik endişelerini artırdı. Bölgedeki askerî hareketlilik nedeniyle enerji tesisleri, limanlar, deniz ulaşımı ve Körfez ülkelerindeki Amerikan üsleri de gelişmelerin odağında yer aldı.

ABD ve İran yönetimleri, mutabakatın uygulanmasını “karşılıklı taahhüt” ilkesine bağlı olarak ele aldıklarını açıklarken yükümlülükleri ilk ihlal eden tarafın karşı taraf olduğunu savunmayı sürdürüyor. Diplomatik girişimlerin sonuçsuz kalması ve saldırıların devam etmesi, anlaşmanın geleceğine ilişkin belirsizliğin sürmesine neden oluyor.

Saldırıların en ağır bilançosu, Moskova’nın yaklaşık 475 kilometre güneydoğusundaki Tambov bölgesine bağlı Kotovsk kentinde ortaya çıktı. Tambov Bölge Valisi Yevgeniy Pervışov, Wildberries’e ait lojistik merkezine isabet eden İHA’lar nedeniyle gece vardiyasında çalışan 7 kişinin olay yerinde hayatını kaybettiğini ve 25 kişinin yaralandığını açıkladı.

Moskova bölgesinin doğusundaki Elektrostal kentinde bulunan başka bir Wildberries deposu da İHA saldırısının hedefi oldu. Moskova Bölge Valisi Andrey Vorobyov, söz konusu saldırıda 24 kişinin yaralandığını bildirdi. Noginsk kentindeki bir petrol depolama tesisinde İHA parçalarının düşmesi sonucu yangın çıkarken, olayda 2 kişi yaralandı ve tesise yakın bir doğum hastanesi tedbir amacıyla tahliye edildi.

Rusya Savunma Bakanlığı, gece boyunca ülkenin farklı bölgelerinde 379 Ukrayna İHA’sının hava savunma sistemleri tarafından engellenerek imha edildiğini duyurdu. Rus makamlarının açıkladığı rakamlar bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanamazken, saldırılar son dönemde Rusya’ya yönelik gerçekleştirilen en yoğun İHA harekâtlarından biri olarak kayıtlara geçti.

TAMBOV’DAKİ LOJİSTİK MERKEZİNDE 7 KİŞİ ÖLDÜ

Tambov bölgesine bağlı Kotovsk kentindeki Wildberries lojistik merkezi, gece saatlerinde İHA saldırısına uğradı. Saldırının meydana geldiği sırada tesiste gece vardiyasındaki çalışanların bulunduğu bildirildi.

Tambov Bölge Valisi Yevgeniy Pervışov, İHA’ların lojistik merkezine isabet etmesinin ardından büyük bir yangın çıktığını ve tesisin bazı bölümlerinde ağır hasar oluştuğunu açıkladı. Pervışov, gece vardiyasında çalışan 7 kişinin olay yerinde yaşamını yitirdiğini, 25 kişinin ise yaralandığını belirtti.

Yaralılar bölgedeki hastanelere sevk edilirken, itfaiye ve acil durum ekipleri tesiste çıkan yangına müdahale etti. Yangının kontrol altına alınmasının ardından lojistik merkezinde soğutma ve enkaz kaldırma çalışmalarına başlandı.

Pervışov, saldırı sırasında bölgeye yaklaşan 28 İHA’nın hava savunma sistemleri tarafından düşürüldüğünü ileri sürdü. Rus yetkili, daha fazla İHA’nın hedefe ulaşması halinde can kaybının artabileceğini savundu.

ELEKTROSTAL’DAKİ WILDBERRIES DEPOSU DA VURULDU

Ukrayna İHA’larının hedef aldığı diğer Wildberries tesisi, Moskova’nın doğusunda bulunan Elektrostal kentinde yer aldı. Ürünlerin tasnif edildiği ve farklı bölgelere sevk edildiği lojistik merkezine İHA isabet etmesinin ardından yangın çıktı.

Moskova Bölge Valisi Andrey Vorobyov, Elektrostal’daki saldırıda 24 kişinin yaralandığını açıkladı. Yaralıların sağlık kuruluşlarına götürüldüğü ve acil durum ekiplerinin tesiste çalışmalarını sürdürdüğü bildirildi.

Açık kaynaklardan yayımlanan görüntüler üzerinde yapılan konum doğrulama çalışmalarında da Elektrostal’daki Wildberries deposunda yangın çıktığı tespit edildi. Tesisteki hasarın boyutuna ve operasyonların ne ölçüde aksadığına ilişkin ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.

Wildberries’in kurucu ortağı ve Üst Yöneticisi Tatyana Kim, saldırıların ardından hayatını kaybedenlerin yakınlarına başsağlığı diledi. Kim, yaralanan çalışanlara ve yaşamını yitirenlerin ailelerine gerekli desteğin sağlanacağını bildirdi.

PETROL DEPOSUNDA BÜYÜK YANGIN ÇIKTI

Moskova bölgesindeki saldırıların hedeflerinden biri de Noginsk kentindeki petrol depolama tesisi oldu. Bölge yönetimi, düşürülen bir İHA’ya ait parçaların tesis alanına isabet etmesi sonucu yangın çıktığını açıkladı.

Noginsk’teki olayda 2 kişi yaralandı. Alevlerin ve dumanın çevredeki alanları tehdit etmesi üzerine petrol deposunun yakınında bulunan bir doğum hastanesi tahliye edildi. Hastalar ve sağlık personeli başka sağlık kuruluşlarına sevk edildi.

Tesiste bulunan petrol ürünlerinin depolandığı tanklardan bazılarının yangından etkilendiğine ilişkin görüntüler yayımlandı. Açık kaynak araştırmalarında, tesiste toplam kapasitesi 11 bin 500 metreküp olan 24 depolama tankının bulunduğu belirtildi.

Yangına çok sayıda itfaiye ekibi müdahale ederken, tesisin uğradığı maddi zarara ilişkin resmî bir bilanço paylaşılmadı. Moskova Bölge Valiliği, yangının çevredeki diğer tesislere sıçramaması için çalışmaların sürdürüldüğünü bildirdi.

YARALI SAYISI 51’E YÜKSELDİ

Rus yetkililer tarafından açıklanan son verilere göre Tambov’daki Wildberries lojistik merkezinde 25 kişi, Elektrostal’daki depoda 24 kişi ve Noginsk’teki petrol tesisi çevresinde 2 kişi yaralandı.

Saldırılarda yaralananların toplam sayısı 51 olarak kayıtlara geçti. İlk açıklamalarda Tambov’daki yaralı sayısı 24 olarak duyurulurken, daha sonra bölge yönetiminin paylaştığı güncel bilgilerde sayının 25’e çıktığı belirtildi.

Tambov’daki saldırıda hayatını kaybedenlerin tamamının Wildberries lojistik merkezinde gece vardiyasında çalışan personel olduğu açıklandı. Moskova bölgesindeki saldırılarda ise can kaybı bildirilmedi.

UKRAYNA LOJİSTİK TESİSLERİNİ HEDEF ALDIĞINI AÇIKLADI

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya topraklarında iki lojistik tesis ile bir petrol tesisinin vurulduğunu açıkladı. Zelenskiy, lojistik merkezlerinin Rusya’nın İHA üretiminde kullanılan parçaların ve navigasyon ekipmanlarının tedarikinde kullanıldığını ileri sürdü.

Wildberries depolarının askerî amaçlarla kullanıldığına ilişkin Ukrayna tarafından yapılan açıklamalar Rus yetkililerce doğrulanmadı. Tambov ve Moskova bölge yönetimleri ise vurulan tesisleri sivil lojistik merkezleri olarak tanımladı.

Ukrayna’nın saldırılarda kullanılan İHA sayısına, araçların kalkış noktalarına ve vurulması planlanan diğer hedeflere ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

RUSYA 379 İHA’NIN DÜŞÜRÜLDÜĞÜNÜ DUYURDU

Rusya Savunma Bakanlığı, gece boyunca ülkenin çok sayıda bölgesine yönelen 379 sabit kanatlı Ukrayna İHA’sının hava savunma sistemleri tarafından vurulduğunu açıkladı.

Bakanlık, İHA’ların Belgorod, Bryansk, Kursk, Smolensk, Ryazan, Kaluga, Tula, Tambov, Oryol, Lipetsk, Tver, Pskov, Voronej ve Rostov’un da aralarında bulunduğu bölgelerde etkisiz hale getirildiğini bildirdi. Açıklamada, Moskova yönüne ilerleyen İHA’ların da önlendiği belirtildi.

Rusya’nın açıkladığı 379 İHA rakamı Ukrayna tarafından doğrulanmadı. Saldırıların büyüklüğü nedeniyle bazı havalimanlarında uçuşların geçici olarak sınırlandırıldığı ve hava savunma faaliyetlerinin sabah saatlerine kadar sürdüğü bildirildi.

WILDBERRIES RUSYA’NIN EN BÜYÜK ÇEVRİM İÇİ PERAKENDECİSİ

2004 yılında kurulan Wildberries, Rusya’nın en büyük çevrim içi perakende ve pazaryeri platformu olarak faaliyet gösteriyor. Şirket, giyimden elektronik ürünlere, ev eşyalarından kozmetiğe kadar çok sayıda kategoride ürün satışı gerçekleştiriyor.

Wildberries’in Rusya genelindeki lojistik merkezleri, satıcılardan teslim alınan ürünlerin depolanması, ayrıştırılması ve müşterilere gönderilmesinde kullanılıyor. Tambov ve Elektrostal’daki tesisler de şirketin geniş dağıtım ağının parçaları arasında yer alıyor.

İki lojistik merkezinin aynı gece hedef alınması, şirketin sevkiyat ve tedarik operasyonlarında aksama yaşanabileceği değerlendirmelerine neden oldu. Wildberries yönetimi, sipariş teslimatlarının etkilenip etkilenmeyeceğine ilişkin ayrıntılı bir açıklama yapmadı.

Tahran yönetimi saldırının, İranşehr’de İran askerlerinin öldürülmesine karşılık gerçekleştirildiğini açıkladı. Saldırı, yılın başında başlayan bölgesel çatışmalar kapsamında İran’ın Suriye topraklarına yönelik bilinen ilk doğrudan operasyonu oldu. Reuters’a konuşan Suriyeli askeri bir kaynak ise saldırının El-Tanf yakınlarında meydana geldiğini ancak üssün doğrudan vurulmadığını belirtti. Kaynak, olayda can kaybı veya maddi hasar oluşmadığını bildirdi.

İRAN SURİYE’DE NEREYİ VURDU?

İran Devrim Muhafızları, Suriye, Irak ve Ürdün sınırlarının kesiştiği bölgede yer alan El-Tanf çevresini hedef aldığını açıkladı. İran devlet medyasında yer alan haberlere göre saldırının hedefinde ABD özel operasyon birimlerine ait olduğu öne sürülen bir komuta merkezi bulunuyordu.

Saldırının hangi mühimmatla gerçekleştirildiğine ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı. İran’ın hedefi vurduğuna yönelik açıklaması bağımsız kaynaklarca doğrulanmazken Suriyeli askeri kaynaklar saldırının üs çevresine isabet ettiğini ancak tesis üzerinde hasar oluşturmadığını aktardı.

EL-TANF ÜSSÜNDE ABD ASKERİ BULUNUYOR MU?

ABD ordusu, Şubat 2026’da El-Tanf Üssü’nden çekilme işlemini tamamladı. Stratejik konumdaki üs, çekilmenin ardından Suriye hükümet güçlerine devredildi. Dolayısıyla İran’ın saldırı düzenlediği sırada bölgede faal bir ABD askeri üssü bulunmadığı bildirildi.

El-Tanf, daha önce ABD öncülüğündeki koalisyonun terör örgütü DEAŞ’a karşı yürüttüğü operasyonlarda kullanılmıştı. Üs, Irak ve Ürdün sınırlarına yakın konumu nedeniyle İran’ın bölgedeki askeri ve lojistik faaliyetlerini sınırlamaya yönelik stratejinin de önemli noktalarından biri olarak görülüyordu.

ABD İRAN’A ALTI GECE ÜST ÜSTE SALDIRDI

ABD ordusu, İran’ın askeri kapasitesini zayıflatmak amacıyla ülkeye altıncı gece üst üste hava saldırısı düzenlediğini açıkladı. Operasyonlarda savaş uçakları, insansız hava araçları ve savaş gemileri kullanılırken Bender Abbas çevresi, Keşm Adası, hava savunma sistemleri, kıyı gözetleme tesisleri ve füze altyapısı hedef alındı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, saldırıların İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemilere yönelik faaliyetlerinde kullandığı askeri kabiliyetleri azaltmayı amaçladığını bildirdi. İran makamları ise ABD saldırılarında askeri tesislerin yanı sıra köprü, havalimanı, ulaşım ve enerji altyapısının da zarar gördüğünü açıkladı.

İRAN SALDIRIYI MİSİLLEME OLARAK AÇIKLADI

Devrim Muhafızları, El-Tanf çevresindeki saldırının İranşehr’de öldürülen askerlerin karşılığı olduğunu bildirdi. Tahran yönetimi, ABD saldırıları devam ettiği sürece Orta Doğu’daki Amerikan varlığıyla bağlantılı hedeflerin vurulacağını belirtti.

İran aynı gün Kuveyt, Bahreyn ve Ürdün’deki ABD askeri tesislerine yönelik füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenlediğini de açıkladı. Katar’ın başkenti Doha’da patlama sesleri duyulurken Kuveyt’teki bir elektrik üretim ve su arıtma tesisi saldırıda hasar gördü.

SURİYE ÇATIŞMALARIN DIŞINDA KALMAK İSTİYOR

Suriye yönetimi, İran ile ABD arasında devam eden çatışmalara dahil olmak istemediğini daha önce açıklamıştı. Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, ülkesinin doğrudan hedef alınmaması halinde bölgesel çatışmaların dışında kalacağını belirtmişti.

İran’ın El-Tanf yakınlarına düzenlediği saldırı, Suriye’nin çatışmaların dışında kalma politikasına rağmen ülke topraklarının doğrudan hedef alınması anlamına geldi. Suriye makamlarından saldırıya ilişkin kapsamlı bir resmi açıklama yapılmadı.

BÖLGESEL SALDIRILAR YAYILIYOR

ABD ile İran arasındaki çatışmalar Irak, Suriye ve Körfez ülkelerine yayılan karşılıklı saldırılarla devam ediyor. Irak’ta İran destekli silahlı gruplar ABD bağlantılı hedeflere roket ve insansız hava araçlarıyla saldırırken İran, Irak’ın kuzeyindeki Kürt muhalif gruplara ait kampları da hedef aldı.

Lübnan’da Hizbullah ile İsrail güçleri arasındaki çatışmalar sürerken İran’ın Suriye’ye yönelik son saldırısı bölgesel savaşın coğrafi sınırlarının genişlediğini ortaya koydu. Tarafların açıklamalarında askeri operasyonların devam edebileceğine yönelik mesajlar yer aldı.

CENTCOM, ABD kuvvetlerinin İran’a karşı art arda yedinci gece saldırı gerçekleştirdiğini ve operasyonların İran’ın askeri kabiliyetlerini sürekli biçimde zayıflatmayı amaçladığını bildirdi. ABD saldırılarının ardından İran’ın Hürmüzgan eyaletine bağlı Sirik kentinde patlama sesleri duyulurken Ahvaz ve Yezd çevresindeki bazı noktaların da hedef alındığı aktarıldı. ABD ile İran’ın askeri tesislerin yanında köprüler, limanlar, enerji üretim noktaları ve su arıtma tesislerini hedef alması, çatışmalarda kritik altyapıyı öne çıkardı.

CENTCOM YEDİNCİ SALDIRI DALGASINI BAŞLATTI

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada, İran’a yönelik yeni saldırıların ABD Başkanı’nın talimatıyla başlatıldığı belirtildi. Açıklamada, operasyonların İran’ın askeri kapasitesini aşamalı olarak azaltma amacı taşıdığı ifade edildi.

Yeni saldırı dalgasının duyurulmasının ardından İran’ın güneyindeki Sirik kentinde 3 patlama sesi duyulduğu bildirildi. Hürmüzgan Valiliği, Sirik’e yönelik saldırılarda can kaybı, maddi hasar veya kent altyapısında zarar meydana gelmediğini açıkladı.

ABD ordusunun son günlerde İran’ın Hürmüz Boğazı çevresindeki kıyı gözetleme noktaları, hava savunma mevzileri, askeri lojistik altyapısı ve deniz muharebe kapasitesini hedef aldığı bildirildi. CENTCOM’un resmi yayınlarında 13-16 Temmuz arasında İran’a yönelik art arda saldırıların tamamlandığına ilişkin duyurular yer aldı.

AHVAZ VE YEZD’DE PATLAMA SESLERİ DUYULDU

İran’ın Huzistan Valiliği, ABD’nin Ahvaz kentindeki bazı noktaları füzelerle hedef aldığını açıkladı. Saldırının hedefleri ve sonuçlarına ilişkin ayrıntılı bilginin incelemelerin ardından paylaşılacağı bildirildi.

İran’ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı da ABD savaş uçaklarının Yezd eyaletindeki bazı noktalara saldırı düzenlediğini ve eyalet çevresinde 5 patlama sesi duyulduğunu aktardı. Bölge sakinlerinin savaş uçaklarının seslerini duyduğu belirtilirken vurulan noktaların ilk aşamada tespit edilemediği kaydedildi.

ABD, önceki saldırılarda Bender Abbas çevresindeki köprüleri, Keşm Adası’ndaki askeri tesisleri ve Çabahar’daki liman altyapısını hedef almıştı. İran makamları, ulaşım ve enerji sistemlerinin de saldırılardan etkilendiğini açıklarken Washington operasyonların askeri lojistiği ve deniz gözetleme kapasitesini zayıflatmayı amaçladığını savundu.

ABD ÇABAHAR’DAKİ DENİZ GÖZETLEME KULESİNİ VURDU

CENTCOM, İran’ın Çabahar kentindeki Şehid Kelanteri Limanı’nda bulunan deniz gözetleme kulesinin vurularak imha edildiğini açıkladı. ABD ordusu, söz konusu kulenin Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilerin izlenmesi ve hedef alınması amacıyla kullanıldığını ileri sürdü.

ABD tarafı, saldırının İran’ın sivil mürettebata yönelik operasyonları koordine etme kapasitesini azalttığını savundu. İran resmi haber ajansı IRNA da Şehid Kelanteri Limanı’ndaki gözetleme kulesinin ABD saldırısında vurulduğunu bildirdi.

Çabahar ve Bender Abbas çevresindeki saldırılar, İran’ın Körfez ve Umman Denizi’ndeki deniz trafiğini takip etme kapasitesini hedef alan operasyonların parçası olarak değerlendirildi. ABD’nin İran kıyılarındaki askeri ve lojistik noktalara yönelik saldırıları, Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol mücadelesinin çatışmanın merkezine yerleşmesine neden oldu.

İRAN HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA 4 GEMİYİ DURDURDUĞUNU AÇIKLADI

İran Devrim Muhafızları Ordusu Donanması, ABD ordusunun desteğiyle Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalıştığını öne sürdüğü 4 geminin füze ve insansız hava aracı saldırılarıyla durdurulduğunu duyurdu. Açıklamada gemilerin adları, taşıdıkları yükler ve mürettebatın durumuna ilişkin bilgi paylaşılmadı.

İran donanması, bölgedeki gemilerin daha önce yayımlanan uyarı ve bildirimlere uyması gerektiğini belirtti. Tahran yönetimi, ABD saldırılarının yeniden başlamasının ardından Hürmüz Boğazı’nın geçişlere kapatıldığını açıklamıştı.

Boğazdaki ticari gemi trafiği çatışmaların şiddetlenmesiyle keskin biçimde geriledi. Denizcilik verilerine göre 16 Temmuz’da yalnızca 3 yük gemisi boğazdan geçerken büyük ham petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz tankerleri art arda ikinci gün geçiş yapmadı.

İKİ PETROL TANKERİNDE PATLAMA MEYDANA GELDİ

İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı’nın güneyindeki mayınlı sulardan geçmeye çalışan 2 petrol tankerinde patlama meydana geldiğini açıkladı. Tankerlerin patlamaların ardından alev aldığı bildirilirken gemilerin isimleri, bayrakları ve mürettebatın durumu hakkında bilgi verilmedi.

Devrim Muhafızlarının açıklamasında Hürmüz Boğazı’nın ABD’nin eylemleri nedeniyle güvensiz ve tamamen kapalı olduğu savunuldu. ABD’nin İran’a yönelik saldırıları sona erene kadar boğazdan petrol, doğal gaz veya kimyasal gübre taşınmasına izin verilmeyeceği belirtildi.

Reuters’ın aktardığı denizcilik verileri, İran saldırıları ve ABD’nin deniz ablukasını yeniden uygulamaya koymasının ardından gemilerin Umman Körfezi çevresinde beklediğini veya rotalarını değiştirdiğini gösterdi. Boğazdaki hareketliliğin azalması, küresel enerji sevkiyatına ilişkin endişeleri artırdı.

İRAN ABD’YE AİT MQ-9 İHA’YI DÜŞÜRDÜĞÜNÜ DUYURDU

İran Devrim Muhafızları Ordusu Donanması, Basra Körfezi’nin kuzeyindeki Buşehr kenti semalarında ABD’ye ait MQ-9 Reaper tipi silahlı insansız hava aracının düşürüldüğünü açıkladı.

İran resmi haber ajansı IRNA, İHA’nın yeni geliştirilen hava savunma sistemleriyle vurulduğunu bildirdi. ABD makamlarından İran’ın açıklamasını doğrulayan bir açıklama yapılmadı.

Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, ABD ordusunun bölgedeki bütün hareketlerinin ve askeri teçhizatının takip edildiğini belirtti. Açıklamada ABD kuvvetlerinin muhtemel operasyon hazırlıklarının İran tarafından izlendiği ileri sürüldü.

İRAN BAHREYN’DEKİ ABD HEDEFLERİNİ VURDUĞUNU AÇIKLADI

İran Devrim Muhafızları Ordusu, Bahreyn’de ABD tarafından kullanıldığı ileri sürülen yapay zekâ destekli hedefleme merkezi ile insansız deniz araçlarının bulunduğu bir depoyu balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla hedef aldığını açıkladı.

İran tarafı, saldırıların ABD’nin İran’daki köprüler ve diğer sivil altyapı noktalarına yönelik operasyonlarına karşılık gerçekleştirildiğini bildirdi. Hedefleme merkezinin birkaç balistik füze ve onlarca İHA ile vurulduğu, insansız deniz araçlarının bulunduğu deponun ise imha edildiği öne sürüldü.

Bahreyn’deki hedeflerde meydana gelen hasarın boyutuna ilişkin İran dışındaki kaynaklardan doğrulama gelmedi. Tahran yönetimi, ABD’nin sivil altyapıya yönelik saldırılarının devam etmesi halinde Amerikan ortaklığı bulunan bölgesel şirketleri de hedef alabileceğini açıkladı. İran ayrıca ABD üslerine ev sahipliği yapan ülkeleri Washington’ın askeri eylemlerine ortak olmakla suçladı. İran’ın Bahreyn’deki Amerikan bağlantılı hedeflere saldırdığı bilgisi uluslararası haber kuruluşlarının aktarımlarına da yansıdı.

KUVEYT’TE ASKERLER YARALANDI

Kuveyt Savunma Bakanlığı, İran’ın balistik füze ve insansız hava araçlarıyla ülkedeki askeri ve sivil tesisleri hedef aldığı saldırılarda bazı askerlerin yaralandığını açıkladı.

Kuveyt ordusu, hava sahasında tespit edilen füze ve İHA’lara hava savunma sistemleriyle müdahale edildiğini bildirdi. İran saldırılarında Kuveyt ordusuna ait kamplar ve hayati önemdeki tesislerin hedef alındığı, görev başındaki bazı kara kuvvetleri personelinin yaralandığı belirtildi.

İran saldırılarında elektrik üretim santralleri ile su arıtma tesislerinin de vurulduğu, bazı noktalarda yangın çıktığı ve üretim ünitelerinin devre dışı kaldığı aktarıldı. Kuveyt İtfaiye Teşkilatı, ülkenin güneyindeki iki farklı noktada çıkan yangınların kontrol altına alındığını açıkladı. Kuveyt’teki elektrik ve su arıtma tesisinin zarar gördüğü, uluslararası haber kuruluşları tarafından da doğrulandı.

KRİTİK ALTYAPI KARŞILIKLI SALDIRILARIN HEDEFİ OLDU

ABD’nin İran’daki köprüler, liman tesisleri ve ulaşım ağlarını vurmasının ardından İran’ın Kuveyt’teki elektrik ve su arıtma tesisleri ile Bahreyn’deki Amerikan bağlantılı merkezleri hedef alması, çatışmalarda kritik altyapıya yönelik saldırıları artırdı.

İran’ın güneyindeki köprülere düzenlenen ABD saldırılarında 7 kişinin öldüğü, Çabahar yakınlarındaki Pesabender bölgesinde ise bir sivilin yaşamını yitirdiği bildirilmişti. İran’ın Kuveyt’teki saldırısında su arıtma tesisinin zarar görmesi, ülkenin içme suyu ihtiyacının büyük ölçüde deniz suyunun arıtılmasıyla karşılanması nedeniyle öne çıktı.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, sivil altyapının hedef alınmasından duyduğu endişeyi dile getirirken karşılıklı saldırıların durdurulması çağrısında bulundu.

IKBY İRAN’IN SALDIRILARINI KINADI

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi, İran’ın Erbil ve Süleymaniye’ye yönelik saldırılarını kınayarak Tahran yönetiminden operasyonları derhal durdurmasını istedi. Açıklamada saldırıların bölgesel barış ve güvenliğe tehdit oluşturduğu ve Irak’ın kuzeyindeki istikrarı bozma riski taşıdığı belirtildi.

IKBY yönetimi, Irak merkezi hükümetine ve uluslararası topluma İran saldırılarının sona erdirilmesi için harekete geçme çağrısında bulundu. Tahran yönetimi, Erbil ve Süleymaniye’deki İranlı Kürt muhalif gruplara ait kampların yanı sıra ABD’nin Erbil’deki askeri ve diplomatik varlığıyla bağlantılı noktaları da hedef alıyor.

Süleymaniye yakınlarında İran Kürdistan Devrimci Emekçiler Topluluğuna ait kampa düzenlenen saldırıda 8 örgüt üyesinin öldüğü açıklanmıştı. Erbil’e yönelik son saldırıda ise 8 kamikaze İHA kullanıldığı bildirildi.

ERBİL’DE YENİ PATLAMA SESLERİ DUYULDU

Irak’ın Erbil kentinde yeni patlama sesleri duyulduğu bildirildi. Yerel medya, kente insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlendiğini aktarırken patlamaların hava savunma sistemlerince vurulan İHA’lardan mı yoksa hedeflere isabet eden mühimmattan mı kaynaklandığı belirlenemedi.

Erbil’deki resmi makamlar ilk aşamada saldırılara ilişkin ayrıntılı açıklama yapmadı. Süleymaniye’de de füze ve kamikaze İHA saldırılarının ardından yangın çıktığı bildirilmişti.

İran’ın Irak’ın kuzeyindeki saldırıları, Tahran’ın ABD’ye yönelik misillemelerinin yanında İranlı Kürt muhalif grupları hedef alan operasyonları sürdürdüğünü gösterdi. IKBY yönetimi söz konusu saldırıların Irak’ın egemenliğini ihlal ettiğini belirterek durdurulmasını istedi.

HÜRMÜZ BOĞAZINDAKİ KRİZ ENERJİ SEVKİYATINI ETKİLİYOR

Hürmüz Boğazı’nda gemilerin durdurulması, tankerlerde meydana gelen patlamalar ve ABD’nin deniz ablukası nedeniyle petrol ve doğal gaz sevkiyatı büyük ölçüde aksadı. Boğazdan geçen gemi sayısının son aylardaki en düşük seviyeye inmesi enerji fiyatlarındaki yükselişi hızlandırdı.

İran, ABD saldırıları devam ettiği sürece Hürmüz Boğazı’ndan enerji ihracatına izin vermeyeceğini açıklarken Washington, İran bağlantılı gemilere yönelik ablukayı sürdürüyor. ABD Deniz Piyadelerinin bir tankere müdahale ettiği, farklı gemilerin ise Umman Körfezi çevresinde beklediği bildirildi.

Küresel enerji ticaretinin en önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki günlük gemi hareketlerinin keskin biçimde azalması, petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzına yönelik riskleri artırdı.

Komala Partisi yetkilisi İdris Kuhlvazi, saldırının sabah erken saatlerde gerçekleştirildiğini belirterek partiye ait kamp ile çevresinin vurulduğunu söyledi. Kuhlvazi, saldırı sonucunda 8 Komala üyesinin öldüğünü ve bazı kişilerin yaralandığını ifade etti. Ölü ve yaralı sayısına ilişkin bilgiler Komala tarafından açıklanırken Irak ve İran makamlarından ilk aşamada ayrıntılı bir bilanço paylaşılmadı.

KOMALA KAMPI İHA VE ROKETLERLE HEDEF ALINDI

Komala tarafından yapılan açıklamaya göre saldırı, Irak’ın kuzeyindeki Süleymaniye kentinin yakınlarında bulunan kampı hedef aldı. İran’a ait olduğu belirtilen insansız hava araçları ile roketlerin kamp alanı ve çevresine isabet ettiği bildirildi.

Saldırının ardından bölgede güvenlik önlemleri artırılırken yaralıların çevredeki sağlık kuruluşlarına sevk edildiği aktarıldı. Kampta meydana gelen fiziki hasarın boyutuna ilişkin ayrıntılı bilgi verilmedi.

SALDIRIDA 8 KOMALA ÜYESİ ÖLDÜ

Komala Partisi yetkilisi İdris Kuhlvazi, AFP’ye yaptığı açıklamada saldırıda 8 parti üyesinin hayatını kaybettiğini bildirdi. Kuhlvazi, ölenlerin kimliklerine ve yaralıların sağlık durumuna ilişkin ilk açıklamasında ayrıntı paylaşmadı.

Komala’nın açıkladığı can kaybı sayısı bağımsız kaynaklarca ilk aşamada doğrulanmadı. İran Devrim Muhafızları da saldırının hedefi ve sonuçlarına ilişkin kapsamlı bir açıklama yayımlamadı.

İRANLI KÜRT GRUPLAR IRAK’IN KUZEYİNDE FAALİYET GÖSTERİYOR

İran yönetimine muhalif çeşitli Kürt siyasi ve silahlı gruplar, uzun süredir Irak Kürt Bölgesel Yönetimi sınırları içindeki kamp ve üslerde faaliyet gösteriyor. Komala da merkezleri ve mensupları Irak’ın kuzeyinde bulunan İranlı Kürt muhalif oluşumlar arasında yer alıyor.

Tahran yönetimi söz konusu grupları İran’ın ulusal güvenliğine yönelik tehdit olarak değerlendiriyor. İran, grupların sınır bölgelerinde silahlı faaliyet yürüttüğünü ve ülke içine yönelik saldırılar planladığını savunurken Komala ise İran yönetimine karşı siyasi ve silahlı mücadele yürüttüğünü açıklıyor.

BÖLGE DAHA ÖNCE DE SALDIRILARA SAHNE OLDU

İran, son aylarda Irak’ın kuzeyindeki İranlı Kürt muhalif gruplara ait kamp ve tesisleri birçok kez hedef aldı. Nisan ayında düzenlenen insansız hava aracı ve roket saldırılarında da Komala mensuplarının öldüğü bildirilmişti.

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi sınırları içindeki Süleymaniye ve Erbil çevresi, İran ile bağlantılı olduğu belirtilen füze ve insansız hava aracı saldırılarının yoğunlaştığı bölgeler arasında bulunuyor. Saldırılarda İranlı Kürt grupların yanı sıra ABD’nin diplomatik ve askeri varlığıyla bağlantılı noktalar da hedef alındı.

ABD-İRAN ÇATIŞMALARININ ARDINDAN SALDIRILAR ARTTI

İran’ın Irak’ın kuzeyindeki hedeflere yönelik operasyonları, ABD’nin İran topraklarına düzenlediği hava saldırılarının ardından yoğunlaştı. Tahran yönetimi, ABD saldırılarına karşılık olarak Orta Doğu’daki Amerikan tesislerini ve Washington ile bağlantılı olduğunu değerlendirdiği unsurları hedef aldığını duyurdu.

İran’ın bölgedeki saldırılarında Erbil’deki ABD diplomatik varlığına yakın noktaların yanı sıra İranlı Kürt muhalif grupların kampları da hedefler arasında yer aldı. Tahran’ın, söz konusu grupların ABD tarafından İran’a karşı olası kara operasyonlarında kullanılabileceği yönündeki iddiaları güvenlik gerekçeleri arasında gösterdiği aktarılıyor.

IRAK TOPRAKLARINDAKİ SALDIRILAR EGEMENLİK TARTIŞMASI YARATIYOR

İran’ın Irak topraklarında gerçekleştirdiği sınır ötesi saldırılar, Bağdat yönetimi ile Irak Kürt Bölgesel Yönetiminin egemenlik ve güvenlik konusundaki itirazlarına neden oluyor. Irak yönetimi daha önce benzer saldırıların ülkenin egemenliğini ihlal ettiğini açıklamış ve komşu ülkelerden Irak topraklarını çatışma alanına çevirmemelerini istemişti.

Bağdat ile Tahran arasında imzalanan güvenlik anlaşması kapsamında İranlı Kürt grupların sınır hattından uzaklaştırılması ve silahsızlandırılması konusunda çalışmalar yürütülmüştü. Son saldırı, söz konusu güvenlik düzenlemelerine rağmen İran ile Irak’ın kuzeyindeki Kürt gruplar arasındaki çatışmanın devam ettiğini ortaya koydu.

Kuveyt Elektrik, Su ve Yenilenebilir Enerji Bakanlığından yapılan açıklamada, İran saldırısının elektrik üretim ve su arıtma faaliyetlerinin birlikte yürütüldüğü bir istasyonu vurduğu belirtildi. Tesiste yangın çıktığı, fiziki hasar oluştuğu ve çok sayıda elektrik üretim ünitesinde kesinti meydana geldiği aktarıldı. Saldırının ardından acil durum planları devreye alınırken itfaiye ve teknik ekipler bölgeye sevk edildi.

ABD İRAN’DA KÖPRÜLERİ VE ULAŞIM ALTYAPISINI VURDU

ABD ordusu, İran’a yönelik altıncı gece saldırılarında ülkenin güneyindeki askeri hedeflerin yanı sıra ulaşım altyapısını da vurdu. İran makamları ve bölgeden aktarılan bilgilere göre Hürmüzgan eyaletindeki köprüler, Bender Abbas’taki tren istasyonu, İranşehr Havalimanı ve Çabahar Limanı çevresindeki bazı tesisler saldırılardan etkilendi.

İran yönetimi, saldırıların yalnızca askeri noktalarla sınırlı kalmadığını, sivil ulaşım ve enerji altyapısının da hedef alındığını açıkladı. Güney bölgelerindeki elektrik arzının saldırılar ve aşırı sıcaklar nedeniyle baskı altına girmesi üzerine İran Enerji Bakanlığı vatandaşlardan yoğun saatlerde elektrik tüketimini azaltmalarını istedi. Bakanlık, özellikle klima kullanımının sınırlandırılması çağrısında bulundu.

İRAN KUVEYT’TEKİ SU ARITMA TESİSİNİ VURDU

ABD saldırılarının ardından yeni misillemeler başlattığını duyuran İran, Kuveyt’teki elektrik üretim ve su arıtma istasyonunu hedef aldı. Kuveyt yönetimi saldırının İran tarafından gerçekleştirildiğini açıklarken tesisin adı ve tam konumuna ilişkin ilk aşamada ayrıntılı bilgi paylaşmadı.

Saldırının tesiste geniş çaplı hasara, yangına ve elektrik üretim ünitelerinde kesintiye yol açtığı bildirildi. Kuveyt makamları, can kaybına ilişkin ilk açıklamalarda bilgi vermezken ekiplerin hasarın kapsamını belirlemek için incelemelerini sürdürdüğünü kaydetti.

YANGIN KONTROL ALTINA ALINDI

Kuveyt Elektrik, Su ve Yenilenebilir Enerji Bakanlığı, saldırının ardından çıkan yangının itfaiye ekiplerince kontrol altına alındığını açıkladı. Teknik ekiplerin istasyonu güvenli hale getirmek, hasarlı bölümleri incelemek ve devre dışı kalan elektrik üretim ünitelerini yeniden çalıştırmak amacıyla sahada çalışmalarını sürdürdüğü belirtildi.

Bakanlık, acil durum planlarının devreye alındığını ve elektrik ile su hizmetlerindeki kesintilerin sınırlandırılması için gerekli önlemlerin alındığını bildirdi. Tesisin su üretim kapasitesinin ne ölçüde etkilendiğine ilişkin ayrıntılı veri ise ilk açıklamalarda paylaşılmadı.

KUVEYT İÇME SUYUNDA ARITMA TESİSLERİNE BAĞIMLI

Kuveyt, sınırlı doğal tatlı su kaynakları nedeniyle içme suyu ihtiyacının büyük bölümünü deniz suyunun arıtıldığı tesislerden karşılıyor. Associated Press’in aktardığı verilere göre ülkedeki içilebilir suyun yaklaşık yüzde 90’ı arıtma tesislerinden sağlanıyor. Saldırının elektrik üretimi ile su arıtma faaliyetlerinin birlikte yürütüldüğü bir tesisi hedef alması, ülkenin su ve enerji arzına ilişkin güvenlik endişelerini artırdı.

Basra Körfezi çevresindeki su arıtma tesisleri, enerji santralleriyle aynı bölgelerde veya bağlantılı şekilde faaliyet gösteriyor. Bölgedeki ülkelerin içme suyunda az sayıdaki büyük tesise bağımlı olması, çatışmalar sırasında söz konusu altyapının zarar görmesinin geniş çaplı hizmet kesintilerine neden olabileceği yönündeki değerlendirmeleri gündeme getirdi.

TAHRAN BÖLGEDEKİ ABD HEDEFLERİNE SALDIRILARI ARTIRDI

İran, Kuveyt’in yanı sıra Bahreyn, Katar ve Ürdün’deki ABD askeri varlığıyla bağlantılı hedeflere füze ve insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlediğini duyurdu. Katar’ın başkenti Doha’da patlama sesleri duyulurken bölge ülkeleri hava savunma sistemlerini devreye aldı.

Tahran yönetimi ayrıca Suriye’deki bir ABD tesisini hedef aldığını açıkladı. İran’ın bölgesel saldırılarının, ABD’nin altıncı gece üst üste sürdürdüğü bombardımanlara karşılık gerçekleştirildiği bildirildi. Bazı hedeflere ilişkin İran tarafından açıklanan hasar bilgileri ABD makamlarınca doğrulanmadı.

KRİTİK ALTYAPI ÇATIŞMANIN YENİ CEPHESİ OLDU

ABD’nin İran’daki köprü, tren istasyonu, havalimanı ve enerji bağlantılı tesisleri vurması ile İran’ın Kuveyt’teki elektrik ve su arıtma istasyonunu hedef alması, çatışmalarda kritik altyapının doğrudan saldırı alanına dönüştüğünü gösterdi. Karşılıklı operasyonlar enerji, ulaşım ve su hizmetlerinin devamlılığına ilişkin bölgesel riskleri artırdı.

İran daha önce, ABD’nin kendi enerji ve yakıt altyapısını hedef alması halinde Körfez ülkelerindeki su arıtma tesisleri dahil bölgesel altyapıya saldırabileceği uyarısında bulunmuştu. Kuveyt’teki son saldırı, söz konusu tehdidin çatışma sahasına yansıyan örneklerinden biri oldu.

Güney Afrika, İsrail’in Gazze’de Soykırım Sözleşmesi’ni ihlal ettiği iddiasıyla Uluslararası Adalet Divanına başvurmuş, Kolombiya da 5 Nisan 2024’te Divan Statüsü’nün 63’üncü maddesi kapsamında davaya müdahillik beyanında bulunmuştu. UAD’de devam eden davada henüz esasa ilişkin nihai karar verilmedi.

YENİ YÖNETİM 7 AĞUSTOS’TA GÖREVİ DEVRALACAK

De la Espriella yönetiminin açıklamasında, Kolombiya’nın UAD nezdindeki mevcut tutumunun 7 Ağustos’taki görev değişiminin ardından yeniden düzenleneceği belirtildi. Müdahillik başvurusunun geri çekilmesi, Gustavo Petro döneminde İsrail’e karşı izlenen dış politikadan ayrılma yönündeki adımlardan biri olacak.

Yeni yönetim, İsrail ile diplomatik ilişkilerin yeniden kurulması için de hazırlık yürütüyor. De la Espriella’nın dışişleri bakanı olarak görevlendirdiği Omar Bula Escobar ile İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, Washington’da gerçekleştirdikleri görüşmede iki ülke arasındaki diplomatik ve ekonomik ilişkilerin yeniden başlatılması konusunda anlaşmaya vardı.

PETRO KARARA TEPKİ GÖSTERDİ

Görevdeki Cumhurbaşkanı Gustavo Petro, yeni yönetimin UAD sürecinden çekilme kararına sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla tepki gösterdi. Petro, de la Espriella’yı İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya destek vermek ve Gazze’de yaşananlardan sorumlu olmakla suçladı.

Petro, açıklamasında, “Bir soykırımı destekleyen kişi, onun suç ortağıdır ve kendi ülkesine de soykırım getirecektir.” ifadesini kullandı. De la Espriella’ya seslenen Petro, Gazze’de öldürülen çocukları hatırlatarak alınan kararın yeni yönetimi yaşananların ortağı haline getireceğini savundu.

DİPLOMATİK İLİŞKİLER YENİDEN KURULACAK

Washington’daki görüşmede Kolombiya ile İsrail’in karşılıklı olarak yeniden büyükelçi ataması konusunda uzlaşmaya varıldığı bildirildi. Atamaların de la Espriella’nın göreve başlayacağı 7 Ağustos’tan itibaren gerçekleştirilmesi planlanıyor. Tarafların vize uygulamaları, ekonomik ilişkiler ve güvenlik alanındaki işbirliğini de yeniden ele alacağı aktarıldı.

Yeni yönetimin diplomatik ilişkileri yeniden kurma kararı, iki ülke arasında yaklaşık iki yıldır devam eden kopukluğun sona ermesi anlamına gelecek. Petro yönetimi, Gazze’deki askeri operasyonlar nedeniyle İsrail’e yönelik sert bir politika izlemiş, diplomatik ilişkileri kesmesinin yanı sıra ticari kısıtlamalara da başvurmuştu.

PETRO YÖNETİMİ İLİŞKİLERİ 2024’TE KESMİŞTİ

Gustavo Petro, İsrail’in Gazze’deki askeri operasyonlarını gerekçe göstererek 1 Mayıs 2024’te diplomatik ilişkilerin kesileceğini duyurmuştu. Kolombiya’nın Tel Aviv Büyükelçiliği 3 Mayıs’ta kapatılmış, İsrail’in Bogota’daki diplomatik temsilinde de değişikliğe gidilmişti.

Petro, Kolombiya’nın Gazze’de yaşananlara ortak olmayacağını belirterek Filistin’e yönelik desteğini sürdürmüş, Batı Şeria’nın Ramallah kentinde büyükelçilik açılması talimatını vermişti. Kolombiya ayrıca İsrail’e kömür ihracatını önce sınırlandırmış, Ağustos 2025’te yürürlüğe giren düzenlemeyle sevkiyatı tamamen durdurmuştu.

UAD’DEKİ DAVA DEVAM EDİYOR

Güney Afrika’nın başvurusuyla başlayan dava, Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi’nin Gazze’de ihlal edilip edilmediğine ilişkin hukuki süreci kapsıyor. İsrail, kendisine yöneltilen soykırım suçlamasını reddederek Gazze’deki askeri faaliyetlerinin 7 Ekim 2023 saldırılarının ardından meşru müdafaa kapsamında yürütüldüğünü savunuyor.

Kolombiya’nın müdahillik beyanını geri çekme kararı, davanın sona ermesi anlamına gelmiyor. Güney Afrika ile İsrail arasındaki ana yargılama ve diğer ülkelerin sunduğu müdahillik başvuruları UAD’nin belirlediği takvim doğrultusunda devam ediyor.

Deniz yüzeyinin üzerinde kalan bölümünün yüksekliğinin 10 ila 25 metre arasında olduğu tahmin edilen buzdağı, geniş ve düz yüzey yapısıyla masa tipi olarak sınıflandırılıyor. Büyük buz kütlesinin Güney Grönland’daki yoğun gemi trafiğine sahip Cape Farewell çevresine ulaşma ihtimalinin bulunduğu aktarıldı.

DENİZ BUZUNDAN TAMAMEN AYRILDI

Danimarka Meteoroloji Enstitüsü Buz Haritalama Uzmanı Hans Henrik Light, buzdağının yolculuğunun önemli bölümünde deniz buzuyla birlikte hareket ettiğini belirtti. Kütlenin artık deniz buzundan tamamen ayrıldığını ifade eden Light, buzdağının rüzgâr, dalgalar ve deniz akıntıları gibi dış etkenlere karşı daha hassas hale geldiğini kaydetti.

Buzdağının geçmiş yıllarda Grönland’ın kuzeydoğusundaki yerleşim bulunmayan Ile-de-France Adası yakınlarında sıkıştığı, kış aylarında yeniden hareket ederek güneye yöneldiği bildirildi. Grönland’ın doğu kıyısındaki büyük ve düz yüzeyli buzdağlarının kış ve ilkbahar dönemlerinde deniz buzuyla birlikte güneye sürüklendiği, yaz aylarında Güney Grönland açıklarına ulaştıkları belirtildi.

PARÇALANMASI BEKLENİYOR

Hans Henrik Light, deniz buzundan ayrılan kütlenin ilerleyen günlerde veya haftalarda parçalanarak daha küçük buzdağlarına dönüşmesinin beklendiğini bildirdi. Güney yönündeki yolculuk sırasında sıcaklık, dalga hareketleri ve okyanus akıntılarının buzdağının yapısı üzerindeki etkisinin artacağı değerlendiriliyor.

Doğu Grönland’dan güneye ulaşan buzdağlarının genellikle yolculuk sırasında küçüldüğü ve 200 ila 500 metre boyutlarına gerilediği aktarıldı. Mevcut buzdağının 5,7 kilometrelik uzunluğunu koruması, kütlenin gözlenen örneklerden daha büyük olmasına neden oldu.

BENZER BOYUTTAKİ KÜTLELER NADİR GÖRÜLÜYOR

Danimarka Meteoroloji Enstitüsünün değerlendirmesine göre 3 ila 6 kilometre arasında değişen büyüklükteki buzdağları sık görülmüyor. Light, söz konusu ölçülere sahip buz kütlelerinin ortalama iki veya üç yılda bir gözlemlendiğini belirtti.

Uydu görüntüleri ve buz haritalama çalışmalarıyla takip edilen kütlenin rotası, denizcilik faaliyetleri açısından da izleniyor. Buzdağının hareket yönü ve parçalanma süreci, Güney Grönland çevresindeki hava ve deniz koşullarına bağlı olarak değişebilecek.

Trump, 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi öncesinde Türkiye’nin yeniden F-35 savaş uçağı programına dahil edilmesi ve Ankara’ya uçak satılması seçeneğini değerlendirdiğini açıklamıştı. Türkiye, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından 2019 yılında F-35 programından çıkarılmıştı. Trump’ın açıklamaları, Türkiye’nin programa dönüşü ve uçak satın alması konusundaki tartışmaları yeniden gündeme getirdi.

NETANYAHU TÜRKİYE’YE F-35 SATIŞINA KARŞI ÇIKTI

İsrail Başbakanı Netanyahu, NATO Zirvesi öncesinde Fox News’a verdiği röportajda Türkiye’ye F-35 savaş uçağı ve savaş uçağı motoru satılmasına karşı olduğunu söyledi. Netanyahu, olası satışın Orta Doğu’daki askeri güç dengesini değiştireceğini savunarak ABD yönetimine Ankara’nın hava kuvvetlerini modernize edecek sistemleri vermeme çağrısında bulundu.

Netanyahu’nun açıklamaları, Trump’ın Türkiye’ye yönelik satış seçeneğini değerlendirdiğini duyurmasının ardından geldi. Axios’a konuşan Beyaz Saray yetkililerinden biri, Trump’ın Netanyahu’nun röportaj sırasında kullandığı ifadeler nedeniyle öfkelendiğini aktardı. Bir başka yetkili ise Trump’ın, Netanyahu’nun iki ülke arasında yapılabilecek savunma satışı hakkında söz söyleme hakkı bulunmadığını düşündüğünü belirtti.

İSRAİL’DEN SUİKAST İSTİHBARATI İDDİASI

Trump ile Netanyahu arasındaki gerilimin yaşandığı dönemde İsrail istihbaratının, İran’ın ABD Başkanı’na Ankara ziyareti sırasında suikast düzenlemeyi değerlendirdiği yönünde Washington’a bilgi ilettiği ileri sürüldü. Wall Street Journal’ın ABD’li ve İsrailli yetkililere dayandırdığı haberinde, söz konusu istihbaratın Trump’ın güvenlik planlamasında değişikliğe neden olduğu belirtildi.

İstihbarat paylaşımının ardından ABD Gizli Servisinin güvenlik önlemlerini artırdığı ve Trump’ın Türkiye’den ayrılırken yeni başkanlık uçağı yerine daha gelişmiş savunma sistemlerine sahip eski Air Force One uçağına geçtiği aktarıldı. Trump ise uçak değişikliğinin doğrudan güvenlik tehdidi nedeniyle yapıldığı yönündeki haberleri kamuoyu önünde doğrulamadı.

ABD’Lİ YETKİLİLER İSTİHBARATI DOĞRULAYAMADI

Amerikan basınında yer alan haberlere göre bazı ABD’li yetkililer, İsrail tarafından iletilen istihbaratın tek bir kaynağa dayandığını ve bağımsız biçimde doğrulanamadığını bildirdi. Yetkililerin söz konusu bilginin somut bir suikast hazırlığından çok İsrail’in İran’a ilişkin güvenlik değerlendirmesini yansıtabileceği görüşünde olduğu aktarıldı.

Türk güvenlik birimlerinin yaptığı incelemelerde de Trump’a yönelik uygulanabilir ve somut bir suikast planına ilişkin bulguya ulaşılamadığı ileri sürüldü. İsrail tarafı ise istihbarat paylaşımının siyasi amaç taşıdığı yönündeki değerlendirmeleri kabul etmedi.

NETANYAHU GÖRÜŞME TALEBİNE YANIT BEKLİYOR

Axios’un haberinde Trump’ın NATO Zirvesi’nin ardından Netanyahu’yu ABD’de ağırlayabileceğini söylediği ancak görüşmeye ilişkin resmi bir planlama yapılmadığı belirtildi. Beyaz Saray yetkililerinin, İsrail basınında görüşmenin yakın zamanda gerçekleşeceğine yönelik haberlerin yayımlanmasına rağmen programda onaylanmış bir randevu bulunmadığını bildirdiği aktarıldı.

Trump ile sık aralıklarla görüşmesiyle bilinen Netanyahu’nun yaklaşık iki haftadır ABD Başkanı ile yeni bir görüşme yapılması için yanıt beklediği kaydedildi. Netanyahu’nun Trump’ın Ocak 2025’te yeniden göreve başlamasının ardından Oval Ofis’i 6 kez ziyaret ettiği, son görüşme talebinin önceki ziyaretlere kıyasla daha uzun süre sonuçlandırılmadığı ifade edildi.

Reuters’ın iki üst düzey İranlı kaynak ile konu hakkında bilgi sahibi bölgesel bir kaynağa dayandırdığı habere göre, Babu’l Mendeb Boğazı’nın kapatılması seçeneği İran yönetimi içinde ele alındı ve Tahran’ın talebi yakın zamanda Husilere iletildi.

Kaynaklar, talebin hangi yöntemle iletildiğine ilişkin bilgi paylaşmadı. Mesajın, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın enerji altyapısına saldırılabileceğine yönelik açıklamasından önce mi yoksa sonra mı gönderildiği konusunda da ayrıntı verilmedi.

İran’ın talebinin hayata geçirilmesi halinde Kızıldeniz ile Aden Körfezi arasındaki deniz trafiğinin etkilenebileceği, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan krizle birlikte küresel enerji arzındaki kesintilerin daha da büyüyebileceği belirtildi.

İRAN YÖNETİMİNDE KAPATMA SEÇENEĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Reuters’a konuşan iki üst düzey İranlı kaynak ile bölgesel kaynak, Babu’l Mendeb Boğazı’nın kapatılması fikrinin İran yönetimi içindeki görüşmelerde gündeme geldiğini aktardı.

Kaynaklara göre İran yönetimi, ABD’nin ülkenin enerji tesislerini hedef alması ihtimaline karşılık Kızıldeniz üzerinden gerçekleştirilen petrol taşımacılığının durdurulmasını seçenekler arasında değerlendirdi.

Tahran’ın Yemen’deki Husi müttefiklerine gönderdiği mesajda, olası bir saldırı halinde harekete geçilmesi için hazırlıkların tamamlanması istendi.

İran’ın talebinin yakın zamanda iletildiği ifade edilirken, mesajın içeriği, gönderilme yöntemi ve olası bir operasyon için belirlenen şartlar konusunda ayrıntı paylaşılmadı.

HUSİLERİN FÜZE VE İHA HAZIRLIĞI YAPTIĞI İLERİ SÜRÜLDÜ

Husilere yakın bir kaynak, grubun Babu’l Mendeb Boğazı çevresindeki askeri hazırlıklarını tamamladığını öne sürdü.

Kaynak, Hudeyde çevresi ile Aden Körfezi’ne bakan Yemen’in yüksek kesimlerine füze ve insansız hava araçlarının konuşlandırıldığını bildirdi.

Konuşlandırılan sistemlerin boğazdan geçen gemilere yönelik saldırılarda kullanılabileceği, Husi güçlerinin operasyonun başlatılması için verilecek emri beklediği ifade edildi.

Babu’l Mendeb, Kızıldeniz’in güneyinde Yemen ile Afrika Boynuzu arasında bulunuyor ve Aden Körfezi üzerinden Hint Okyanusu’na açılan stratejik geçiş noktaları arasında yer alıyor.

KARARIN DEVRİM MUHAFIZLARI TEMSİLCİLERİNDE OLDUĞU İDDİA EDİLDİ

Husilere yakın kaynak, Babu’l Mendeb Boğazı’nın ne zaman kapatılacağına ilişkin kararın Yemen’de bulunan İran Devrim Muhafızları temsilcilerinin kontrolünde olacağını ileri sürdü.

Kaynağa göre Husi güçlerinin sahadaki hazırlıkları tamamlanırken, harekete geçilmesi için İranlı yetkililerden gelecek talimat beklenecek.

İran veya Husi yönetiminden söz konusu iddialara ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Talimatın içeriği ile olası bir operasyonun kapsamına yönelik ayrıntılar da kaynaklar tarafından paylaşılmadı.

İKİ ANA PETROL GÜZERGAHI AYNI ANDA ETKİLENEBİLİR

Babu’l Mendeb Boğazı’nın kapatılması halinde Orta Doğu’nun iki önemli petrol ihracat güzergahının aynı dönemde kesintiye uğrayabileceği belirtildi.

Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kriz nedeniyle bölgedeki petrol sevkiyatının bir bölümünün alternatif güzergahlara yönlendirildiği, Babu’l Mendeb’de yaşanacak bir kesintinin enerji taşımacılığı üzerindeki baskıyı artıracağı kaydedildi.

Husilerin Kızıldeniz’de seyreden gemilere veya bölgedeki limanlara saldırması halinde enerji sevkiyatının yanı sıra ticari deniz taşımacılığının da olumsuz etkilenebileceği ifade edildi.

Olası saldırıların İran ile ABD arasındaki çatışmada Yemen ve Kızıldeniz merkezli yeni bir cephe açabileceği değerlendirmesi kaynaklar tarafından dile getirildi.

SUUDİ ARABİSTAN TEHDİTLERİ YAKINDAN TAKİP EDİYOR

Gelişmelerin Suudi Arabistan ile Yemen arasındaki gerilimin arttığı bir dönemde yaşandığı bildirildi.

Suudi Arabistan’a yakın iki bölgesel kaynak, Riyad yönetiminin İran ve Husilerden gelen tehditleri ciddiye aldığını aktardı.

Kaynaklar, Suudi Arabistan’ın Husilerin Kızıldeniz’e yönelik planlarda İran ile yakın koordinasyon içinde hareket ettiğinin farkında olduğunu belirtti.

Kızıldeniz güzergahının Suudi Arabistan’ın enerji ihracatı açısından taşıdığı önem nedeniyle Riyad yönetiminin bölgedeki askeri ve siyasi gelişmeleri yakından takip ettiği kaydedildi.

KÜRESEL ENERJİ ARZININ YÜZDE 7’Sİ GÜZERGAHTAN TAŞINIYOR

Haberde, 28 Şubat’ta çatışmaların başlamasının ardından Körfez petrolünün önemli bir bölümünün Suudi Arabistan’daki bir boru hattı üzerinden Kızıldeniz’e yönlendirildiği belirtildi.

Kızıldeniz güzergahının küresel enerji arzının yaklaşık yüzde 7’sini taşır hale geldiği ifade edildi.

Suudi Arabistan’ın enerji ihracatının yaklaşık yüzde 70’ini Kızıldeniz kıyısındaki Yenbu Limanı üzerinden gerçekleştirdiği aktarıldı.

Babu’l Mendeb’de deniz trafiğinin durması veya güvenlik risklerinin artması halinde Yenbu Limanı üzerinden gerçekleştirilen petrol sevkiyatının da etkilenebileceği kaydedildi.

DENİZ TAŞIMACILIĞINDA MALİYET ARTIŞI RİSKİ

Husilerin önceki dönemde Kızıldeniz’de gemilere yönelik düzenlediği saldırılar, uluslararası deniz taşımacılığı şirketlerinin güzergahlarını değiştirmesine neden olmuştu.

Çok sayıda şirket, güvenlik gerekçesiyle Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı yerine Afrika’nın güneyindeki Ümit Burnu çevresinden geçen daha uzun rotaları kullanmaya başlamıştı.

Alternatif rotanın seyahat sürelerini uzattığı, yakıt, sigorta ve taşıma maliyetlerini artırdığı bildirilmişti.

Babu’l Mendeb’de yeni bir kriz yaşanması halinde deniz taşımacılığı şirketlerinin yeniden Afrika çevresindeki güzergahlara yönelmek zorunda kalabileceği belirtildi.

MISIR SÜVEYŞ KANALI GELİRLERİ NEDENİYLE ENDİŞELİ

Kızıldeniz’de yaşanabilecek bir kesintinin Mısır ekonomisi üzerinde de etkili olabileceği kaydedildi.

Süveyş Kanalı üzerinden geçen gemilerden önemli gelir elde eden Mısır’ın, Babu’l Mendeb Boğazı çevresinde çıkabilecek yeni bir güvenlik krizinden endişe duyduğu belirtildi.

Babu’l Mendeb’den geçemeyen gemilerin Süveyş Kanalı güzergahını da kullanamayacağı, deniz trafiğinin Afrika’nın güneyine yönelmesi halinde Mısır’ın kanal gelirlerinin azalabileceği ifade edildi.

İran, Husiler, Suudi Arabistan ve Mısır’ın bölgedeki gelişmeleri takip ettiği, boğazın kapatılmasına ilişkin iddiaların ise henüz resmi makamlar tarafından doğrulanmadığı bildirildi.

Güvenlik kaynağı, yürütülen ilk soruşturma kapsamında silah ve füzelerin Suriye toprakları üzerinden Lübnan’daki Hizbullah’a ulaştırılmasının amaçlandığı yönünde bulgulara ulaşıldığını belirtti. Operasyonun ardından sevkiyatın çıkış noktası, güzergâhı ve bağlantılı olduğu kişi veya grupların tespit edilmesi amacıyla soruşturma başlatıldı.

OPERASYONUN AYRINTILARI AÇIKLANMADI

Suriye makamları, operasyonun Irak-Suriye sınırının hangi noktasında gerçekleştirildiğine ilişkin bilgi paylaşmadı. Ele geçirilen silah ve füzelerin türü, miktarı ve teknik özellikleri konusunda da ayrıntılı açıklama yapılmadı.

Olayla bağlantılı olarak herhangi bir kişinin gözaltına alınıp alınmadığına ilişkin bilgi verilmezken, sevkiyatı organize eden kaçakçılık ağına yönelik araştırmaların sürdüğü ifade edildi. Güvenlik birimlerinin olayın bütün bağlantılarını ortaya çıkarmak amacıyla incelemelerini devam ettirdiği kaydedildi.

İLK BULGULAR HİZBULLAH’I İŞARET ETTİ

Güvenlik kaynakları, sevkiyatın nihai adresinin Lübnan’daki Hizbullah olduğuna ilişkin değerlendirmenin ilk soruşturma bulgularına dayandığını bildirdi. Silahların Suriye topraklarından geçirilerek Lübnan’a ulaştırılmasının planlandığı belirtildi.

Hizbullah ise Suriye yönetimi tarafından duyurulan operasyon ve sevkiyatın kendisine ulaştırılmak istendiği yönündeki iddialara ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı. Soruşturma tamamlanmadığı için sevkiyatın kimler tarafından organize edildiği konusunda da resmi bir bilgi paylaşılmadı.

SON AYLARDA BENZER OPERASYONLAR DÜZENLENDİ

Irak sınırındaki operasyon, Suriye yönetiminin son aylarda açıkladığı silah kaçakçılığına yönelik müdahalelerin ardından gerçekleştirildi. Şam yönetimi, daha önce de Suriye-Lübnan sınırında farklı silah sevkiyatlarının engellendiğini ve yasa dışı kaçakçılık ağlarına yönelik operasyonlar düzenlendiğini duyurmuştu.

Güvenlik birimleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlarda silah, mühimmat ve kaçakçılıkta kullanılan araçlara el konulduğu bildirilmişti. Suriye makamları, sınır bölgelerinde faaliyet gösteren yasa dışı ağların ülke güvenliği açısından tehdit oluşturduğunu belirterek operasyonların süreceğini açıklamıştı.

SURİYE-LÜBNAN SINIRINDA ÖNLEMLER ARTIRILDI

Suriye ile Lübnan arasındaki sınır hattında son dönemde güvenlik önlemleri artırıldı. İki ülkenin yetkilileri, yasa dışı sınır geçişlerini kontrol altına almak ve silah kaçakçılığını engellemek amacıyla koordinasyonun güçlendirildiğini duyurdu.

Sınır hattındaki resmi geçiş noktalarının denetlenmesi, yasa dışı güzergâhların kapatılması ve kaçakçılık ağlarının faaliyetlerinin izlenmesi amacıyla ortak çalışmalar yürütüldüğü belirtildi. Suriye tarafı, sınır güvenliğini sağlamaya yönelik operasyonların farklı bölgelerde devam ettiğini bildirdi.

ŞAM YÖNETİMİNDEN KOMŞU ÜLKELERE GÜVENLİK MESAJI

Suriye makamları, yeni yönetimin göreve gelmesinden itibaren ülke topraklarının silah sevkiyatı amacıyla kullanılmasına izin verilmeyeceğini vurguluyor. Yetkililer, komşu ülkelerin güvenliğini tehdit edebilecek faaliyetlere karşı gerekli önlemlerin alınacağını belirtiyor.

Şam yönetimi, kaçakçılık ağlarının engellenmesi ve sınır güvenliğinin sağlanması için güvenlik birimlerinin çalışmalarını sürdüreceğini ifade ediyor. Irak sınırında ele geçirilen silah ve füze sevkiyatına ilişkin soruşturmanın da ilgili güvenlik ve yargı birimleri tarafından devam ettirildiği bildirildi.

İsrail’in son günlerde Gazze Şeridi’nin farklı bölgelerine yönelik hava saldırılarını artırması ve yeni tahliye emirleri yayımlaması, ateşkes sonrasında yaşamın normale dönmesine ilişkin beklentileri yeniden olumsuz etkiledi. Hava saldırıları ve topçu atışları nedeniyle çok sayıda aile, daha önce yerleştikleri bölgeleri bir kez daha terk etmek zorunda kaldı. Büyük bölümü yıkılan Gazze’de sivillerin güvenli alan bulmakta giderek daha fazla zorlandığı belirtildi.

“GAZZE’DEKİ TRAJEDİ SONA ERMEDİ”

Kampanyayı başlatan aktivistler, temel amaçlarının Gazze’deki insani trajedinin sona erdiği yönündeki algıyı ortadan kaldırmak olduğunu ifade etti. Ateşkes ilan edilmesine rağmen bombardımanların sürdüğünü belirten aktivistler, sivillerin hayatını kaybetmeye devam ettiğini, ailelerin yeniden yerinden edildiğini ve temel ihtiyaçlara erişimde ciddi sorunlar yaşandığını kaydetti.

Kampanya kapsamında sosyal medya platformlarında yayımlanan mesajlarda, ateşkesin Gazze’deki insani krizi sona erdirmediği vurgulandı. Aktivistler, bölgedeki mevcut durumun uluslararası kamuoyuna eksik veya gerçeği yansıtmayan biçimde aktarıldığını savunarak saldırıların ve sivil kayıpların görünür kılınmasını istedi.

“SAVAŞ FİİLEN SONA ERMEDİ”

Filistinli aktivist Eymen el Hesi, kampanyanın savaşın fiilen sona ermediğini göstermek amacıyla başlatıldığını söyledi. El Hesi, İsrail bombardımanlarının devam ettiğini, sivillerin yaşamını yitirdiğini, insani yardım girişlerinin yetersiz kaldığını ve yerinden edilen ailelerin ağır şartlar altında yaşam mücadelesi verdiğini belirtti.

El Hesi, ateşkes açıklamalarına karşın Gazze’deki günlük hayatın saldırılar, tahliye kararları ve insani ihtiyaçlar nedeniyle normale dönemediğini ifade etti. Yerinden edilen sivillerin barınma, gıda, temiz su ve sağlık hizmetlerine erişimde ciddi güçlüklerle karşı karşıya kaldığını aktardı.

DEYR EL BELAH’TAKİ SALDIRININ GÖRÜNTÜLERİ PAYLAŞILDI

Aktivist Ahmed el Mecayide, Deyr el Belah’ta bir eve düzenlenen hava saldırısını gösterdiğini belirttiği görüntüleri sosyal medya hesabından paylaştı. Mecayide, İsrail saldırılarının evleri, sokakları ve yerinden edilmiş sivillerin kaldığı çadırları hedef almaya devam ettiğini söyledi.

Paylaşılan görüntüler, kampanya kapsamında Gazze’de ateşkes sonrasında da saldırıların sürdüğünü göstermek amacıyla kullanıldı. Aktivistler, benzer görüntülerin bölgenin farklı noktalarından gelmeye devam ettiğini ve sivillerin güvenli bir bölgeye ulaşmakta zorlandığını bildirdi.

ULUSLARARASI KAMUOYUNA İLGİYİ SÜRDÜRME ÇAĞRISI

Kampanyaya katılan çok sayıda aktivist, ateşkesin Gazze’deki insani krizi sona erdirmediğini belirterek uluslararası kamuoyuna bölgedeki gelişmeleri takip etmeyi sürdürme çağrısında bulundu. Paylaşımlarda, iki milyondan fazla Filistinlinin bombardıman, zorunlu göç, yetersiz gıda, sağlık hizmetlerindeki aksaklıklar ve altyapı yıkımı nedeniyle ağır şartlar altında yaşamaya devam ettiği ifade edildi.

Aktivistler, Gazze’deki gelişmelerin uluslararası gündemde geri plana itilmemesi gerektiğini belirtti. Bölgedeki insani koşulların, saldırıların ve yardım girişlerindeki yetersizliğin düzenli biçimde kamuoyuna aktarılması istendi.

GAZETECİLERE GAZZE’Yİ GÜNDEMDE TUTMA ÇAĞRISI

Kampanyaya katılanlar, gazetecilere Gazze’de yaşanan gelişmeleri aktarmayı sürdürmeleri çağrısında bulundu. Savaş boyunca çok sayıda basın mensubunun hayatını kaybettiğine dikkati çeken aktivistler, bölgeden haber aktarılmasının mevcut insani durumun görünür kalması açısından önem taşıdığını ifade etti.

Gazze’de görev yapan gazetecilerin saldırılar, iletişim kesintileri, ulaşım sorunları ve güvenlik riskleri altında çalışmalarını sürdürdüğü belirtildi. Aktivistler, uluslararası medya kuruluşlarının bölgedeki gelişmelere yönelik ilgisinin azalmasının Gazze’de yaşananların kamuoyundan uzaklaşmasına neden olduğunu savundu.

“TAHLİYE UYARILARI BİNLERCE KİŞİYİ YENİDEN EVSİZ BIRAKIYOR”

Filistinli siyasi analist Mustafa İbrahim, Gazze’de yaşanan saldırı ve tahliye süreçlerinin sürekli tekrarlandığını söyledi. Kısa süreli tahliye uyarılarının binlerce kişiyi yeniden evsiz bıraktığını belirten İbrahim, insanların güvenli şekilde sığınabilecekleri bir yer bulamadığını ifade etti.

İbrahim, sivillerin bir bölgeden başka bir bölgeye yönlendirildiğini ancak bu alanların da daha sonra saldırı veya yeni tahliye emirleriyle karşı karşıya kaldığını kaydetti. Sürekli yer değiştirmek zorunda kalan ailelerin temel ihtiyaçlarını karşılamakta ve güvenli barınma alanı bulmakta zorlandığı bildirildi.

ATEŞKES SONRASI 1.094 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ

Filistin Sağlık Bakanlığının verilerine göre, ateşkesin ilan edildiği 10 Ekim 2025 tarihinden bu yana Gazze Şeridi’nde 1.094 kişi hayatını kaybetti, 3 bin 507 kişi yaralandı. Bakanlık, saldırılar nedeniyle hastanelere getirilen can kayıpları ve yaralılara ilişkin verilerin güncellenmeye devam ettiğini açıkladı.

Ateşkes sonrasında da süren saldırılar, topçu atışları ve tahliye emirleri nedeniyle sivillerin yaşam koşullarının ağırlaştığı bildirildi. Sağlık kuruluşlarının ilaç, tıbbi malzeme, yakıt ve personel yetersizliği nedeniyle hizmet vermekte zorlandığı kaydedildi.

TOPLAM CAN KAYBI 73 BİN 120’YE ULAŞTI

Filistin Sağlık Bakanlığı, 7 Ekim 2023’ten bu yana İsrail saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısının 73 bin 120’ye, yaralıların sayısının ise 173 bin 635’e ulaştığını duyurdu. Açıklamada, enkaz altında ve ulaşılamayan bölgelerde kalan kişilerin bulunması nedeniyle gerçek can kaybı sayısının daha yüksek olabileceği belirtildi.

Bakanlık verilerine göre Gazze’deki altyapının yaklaşık yüzde 90’ı saldırılar nedeniyle tahrip edildi. Konutlar, hastaneler, okullar, yollar, su ve kanalizasyon şebekeleri ile enerji altyapısında meydana gelen yıkımın, bölgede yaşayan Filistinlilerin temel hizmetlere erişimini büyük ölçüde sınırlandırdığı bildirildi.

İsrail’in ABD siyasetini etkileme konusunda birçok ülkeden daha etkili olduğunu belirten Vance, İsrail yönetimi içindeki bazı isimlerin savaşın devam etmesini istediğini ileri sürdü. Vance, söz konusu kişilerin Amerikan kamuoyunu İran’la yapılan anlaşmaya karşı yönlendirmeye çalıştıklarını ve buna ilişkin somut işaretler gördüklerini söyledi. İsrail Başbakanlık Ofisi ise açıklamalara ilişkin yorum yapmadı.

İRAN ANLAŞMASINA KARŞI ETKİ KAMPANYASI İDDİASI

Vance, İran’la müzakere sürecini sekteye uğratmayı amaçlayan ve önemli miktarda finansman sağlanan bir yabancı etki kampanyası yürütüldüğünü öne sürdü. İddiasına dayanak olarak Time dergisinde yayımlanan ve İsrail adına yürütüldüğü belirtilen bir etki operasyonunu konu alan makaleye işaret etti.

Time’ın haberinde, Donald Trump’ın eski kampanya yöneticilerinden Brad Parscale’ın bağlantılı olduğu bir siyasi iletişim çalışmasının, İran anlaşmasına karşı ABD kamuoyunda ve siyasi çevrelerde mesajlar yaydığı iddialarına yer verildi. Haberde benzer ifadeler içeren paylaşımların kısa aralıklarla yayımlandığı ve bazı ABD’li yetkililerin paylaşımları koordineli bir kampanyanın parçası olarak değerlendirdiği aktarıldı.

Vance, yürüttüğü müzakere sürecini sabote etmek amacıyla finanse edildiğini savunduğu kampanyaya tepki göstererek, Amerikan halkının çıkarları doğrultusunda hareket etmeyi sürdüreceğini belirtti. Yabancı hükümetlerin ABD politikalarını etkilemeye çalışmasının yeni bir durum olmadığını söyleyen Vance, söz konusu faaliyetlerin Amerikan siyasi kararlarını hedef alması halinde buna karşı çıkılması gerektiğini ifade etti.

“İSRAİL ABD’DE KAMUOYU DESTEĞİNİ KAYBEDİYOR”

ABD’de İsrail’i destekleyenlerle İsrail politikalarına karşı çıkan kesimler arasında geniş çaplı bir tartışma yaşandığını dile getiren Vance, kendisinin tartışmada daha ılımlı bir konumda bulunduğunu savundu. Buna rağmen antisemitizm ve İsrail karşıtlığıyla suçlandığını belirten Vance, eleştirileri kabul etmediğini söyledi.

Vance, İsrail’in ABD kamuoyundaki desteğinin azaldığını ve Başkan Donald Trump’ın da söz konusu duruma daha önce açık şekilde işaret ettiğini kaydetti. İsrail’i Fransa ve İngiltere gibi bir ABD müttefiki olarak tanımlayan Vance, müttefik ülkeler arasında hem ortak çıkarların hem de görüş ayrılıklarının bulunabileceğini belirtti.

Ortak çıkarların bulunduğu konularda İsrail’le birlikte çalışılması gerektiğini söyleyen Vance, görüş ayrılığı yaşanan başlıklarda da tarafların açık ve dürüst olması gerektiğini ifade etti. Vance, İsrail hükümetinin bazı politikalarına karşı çıkmanın antisemitizm veya İsrail karşıtlığı olarak nitelendirilemeyeceğini savundu.

EPSTEIN DOSYALARININ YÖNETİMİNE ELEŞTİRİ

Vance, çocuklara yönelik cinsel istismar ve insan ticareti ağı kurmakla suçlanan, 2019’da cezaevinde ölü bulunan milyarder Jeffrey Epstein’e ilişkin soruları da yanıtladı. Epstein dosyalarında Başkan Trump’ın suç işlediğini gösteren herhangi bir delil bulunmadığını söyleyen Vance, Trump’ın geçmişte Epstein’i Mar-a-Lago’dan uzaklaştırdığını ve yetkililere bildirdiğini savundu.

Trump yönetiminin Epstein belgelerinin kamuoyuna açıklanması sürecini kötü yönettiğini kabul eden Vance, özellikle iletişim konusunda hata yapıldığını söyledi. Belgelerin daha erken ve kapsamlı biçimde yayımlanması gerektiğini belirten Vance, yaşanan sorunun bir örtbas girişiminden değil, kamuoyuyla kurulan iletişimdeki başarısızlıktan kaynaklandığını ileri sürdü.

Vance, dönemin Adalet Bakanı Pam Bondi’nin Epstein’e ait olduğu öne sürülen bir “müşteri listesinin” masasında bulunduğuna ilişkin açıklamasının kamuoyunda karşılanamayacak beklentiler oluşturduğunu söyledi. Yönetimin belgelerle ilgili mesajlarının birbirini desteklememesi, dosyaların yayımlanma sürecine ilişkin eleştirilerin artmasına neden olmuştu.

ABD VE İSRAİL İSTİHBARATIYLA BAĞLANTI İDDİASI

Jeffrey Epstein’in ABD istihbaratının üst düzey isimleriyle bağlantılarının bulunduğunu öne süren Vance, İsrail istihbarat çevreleriyle de benzer ilişkiler kurduğunu iddia etti. Vance, söz konusu bağlantılara ilişkin değerlendirmelerini doğrulanmış bir resmi soruşturma sonucuna değil, Epstein’in ilişki ağına ve kamuoyuna yansıyan bilgilere dayandırdı.

Vance, Epstein’in İsrail siyasetinin merkez solunda yer alan ve “İsrail derin devleti” şeklinde nitelendirdiği çevrelerle bağlantılı göründüğünü savundu. Epstein’in İsrail siyasetinin merkez sağındaki isimlerle aynı ölçüde güçlü ilişkilerinin bulunmadığını ileri süren Vance, ABD’de ise hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat çevrelerden kişilerle bağlantı kurduğunu söyledi.

Epstein’in CIA, İsrail dış istihbarat servisi Mossad veya başka bir istihbarat yapılanması adına çalışmış olabileceğine yönelik iddialar uzun süredir kamuoyunda tartışılıyor. Vance’ın açıklamaları kişisel değerlendirme ve iddialardan oluşurken, Epstein’in herhangi bir istihbarat kurumu adına çalıştığını kesin olarak ortaya koyan resmi bir bulgu açıklanmadı.

AÇIKLAMALAR ABD’DE TARTIŞMA BAŞLATTI

Vance’ın İsrail hükümeti içindeki bazı kişileri Amerikan kamuoyunu etkilemeye çalışmakla suçlaması, ABD’de İsrail politikaları ve İran anlaşması üzerinden yürütülen tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Açıklamalar, ABD Temsilciler Meclisinde İsrail’e sağlanması planlanan askeri yardımlara karşı çıkan Demokrat üyelerin sayısının artmasıyla aynı döneme denk geldi.

ABD Başkan Yardımcısının Epstein’in istihbarat bağlantılarına ilişkin iddiaları da dosyaların yayımlanma biçimi ve Trump yönetiminin süreçteki tutumu hakkındaki tartışmaları yeniden artırdı. Vance, yönetimin iletişim hatası yaptığını kabul ederken, Başkan Trump’ın Epstein’in suçlarına dahil olduğuna ilişkin dosyalarda kanıt bulunmadığını savundu.

“ÇÖL KAPLANI”NIN OBJEKTİFİNDEN

Medine savunmasındaki kahramanlığı ile tanınan Fahreddin Paşa, halk arasında “Çöl Kaplanı” unvanı ile anılıyor. Paşa'nın çektiği ve koruduğu bu fotoğraflar, dönemin Medine'sine ait mimari yapıları, günlük yaşamı ve kutsal mekanları belgeliyor.

TARİHE TANIKLIK EDEN KARELER

Görüntülerde, Osmanlı askerlerinin Medine'deki varlığı, tarihi yapılar ve Harem-i Şerif çevresindeki günlük yaşam sahneleri yer alıyor. Fotoğrafların büyük bölümü daha önce hiç yayımlanmamıştı.

BİR YÜZYIL SONRA YENİDEN BAKIŞ

109 yıl önce çekilen bu fotoğraflar, hem tarih meraklıları hem de akademisyenler için önemli bir kaynak niteliğinde. Görseller, Osmanlı’nın kutsal topraklardaki son dönem varlığına dair belge olarak değerlendiriliyor.

2013 yılında Şam'ın Al-Tadamon semtinde Esed güçleri tarafından 41 sivilin çukura atılıp katledildiği, ardından ateşe verilerek yakıldığı görüntüler ortaya çıktı.

ABD Başkanı Biden, Kuzey Carolina'da bir konuşma gerçekleştirdi. Konuşması bitince ise herkesin garibine giden bir hareket yaparak boşlukla tokalaşmaya çalıştı.

Sosyal medyada başlatılan "#score4rights2022(Haklar için Skor 2022)" kampanyası ile olimpiyat sporcuları umudu temsil eden hilal (C) işareti yapmaya davet ediliyor. Kampanyanın amacı, Çin'in Doğu Türkistan, Tibet ve Hong Kong’da işlediği insanlık suçlarına dikkat çekmek.

Aşırı sağcı Yahudiler, İsrail’in başkenti Tel Aviv’de Filistinli tutuklu Hişam Ebu Hevaş’ın yattığı hastane önünde çekim yapmak için bekleyen AA Kameramanı Fayiz Ebu Rumeyle’yi darp etti.