Anlaşma, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi arasında gerçekleştirilen görüşmeden dört gün sonra imza altına alındı. Temmuz ayı boyunca hem Bağdat’ta hem de Ankara’da temaslarda bulunan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın yürüttüğü enerji diplomasisinin ardından taraflar arasında mutabakata varıldı.

İMZA TÖRENİ ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞINDA YAPILDI

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığında düzenlenen imza törenine Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir katıldı. Ham Petrol Taşıma Anlaşması, BOTAŞ Genel Müdürü Abdulvahıt Fidan, SOMO Genel Müdürü Ali Nizar Al-Shatri ve NOC Genel Müdürü Faisal Hammadi Ramadan tarafından imzalandı.

BOTAŞ ile SOMO ve NOC arasında varılan anlaşmanın, iki ülke arasındaki ham petrol iletimini güvence altına alması öngörülüyor. Tarafların uzun dönemli bir anlaşma üzerinde çalışmayı sürdürmesi ve mevcut petrol akışının yeni iş birliği modeli oluşturuluncaya kadar kesintisiz biçimde devam etmesi hedefleniyor.

GÜNLÜK PETROL SEVKİYATI 180 BİN VARİLDEN 750 BİN VARİLE ÇIKACAK

Anlaşmayla Irak’tan Türkiye’ye gönderilen petrol miktarının günlük 180 bin varilden 750 bin varile yükseltilmesi planlanıyor. Kerkük’te üretilen petrolün Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı üzerinden Ceyhan’a taşınması ve buradan dünya pazarlarına ulaştırılması da anlaşmanın temel hedefleri arasında yer alıyor.

Petrol sevkiyatındaki artışın, Türkiye’deki rafinerilerin ham petrol ihtiyacının Irak kaynaklarından daha yüksek oranda karşılanmasına katkı sağlaması amaçlanıyor. Mevcut durumda Türkiye’deki rafinerilerin toplam petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 10’luk bölümünün Irak’tan sağlandığı belirtilirken, yeni dönemde boru hattı kapasitesinden daha fazla yararlanılması planlanıyor.

PETROL SEVKİYATINDA HEDEF GÜNLÜK 1 MİLYON VARİL

Bakan Bayraktar, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Irak Başbakanı Zeydi’yi kabulü sırasında Türkiye’deki rafinerilerin ihtiyaç duyacağı günlük 1 milyon varil petrolün Irak tarafından sağlanması konusunun gündeme geldiğini belirtti. Söz konusu gelişmenin Türkiye’nin petrol arz güvenliği açısından önemli olduğunu ifade eden Bayraktar, Türkiye’deki rafinerilerin yıllar önce çevre ülkelerden gelen petrollere göre tasarlandığını söyledi.

Irak petrolü ile Kerkük petrolünün Türkiye’deki rafinerilerin en fazla kullandığı ham petrol türleri arasında bulunduğunu kaydeden Bayraktar, Irak’tan alınan petrolün büyük bölümünün şu ana kadar Hürmüz Boğazı üzerinden taşındığını aktardı. Bayraktar, boru hatlarının tahsis edilmesiyle Irak’tan temin edilen petrol miktarının ilerleyen dönemde artırılacağını ve Türkiye’nin rafineri ihtiyacının neredeyse tamamına yakın bölümünü karşılayabilecek bir model oluşturulmasının hedeflendiğini ifade etti.

BAYRAKTAR: TARİHİ HAFTAYI TARİHİ BİR ANLAŞMAYLA TAMAMLIYORUZ

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, imzalanan anlaşmaya ilişkin yaptığı açıklamada, “Tarihi haftayı tarihi bir anlaşma ile tamamlıyoruz” ifadelerini kullandı. Pazartesi gününden sonra Türkiye ile Irak arasındaki ilişkilerde yeni bir sayfa açılacağını belirten Bayraktar, iki ülkenin başta petrol, doğal gaz ve elektrik olmak üzere enerji alanındaki iş birliğini geliştireceğini söyledi.

Bayraktar, enerji dışındaki alanlarda da ilişkilerin ilerletilmesinin planlandığını belirterek iki ülke arasındaki 17 milyar dolarlık ticaret hacminin daha yüksek bir seviyeye çıkarılmasının hedeflendiğini kaydetti. Hafta boyunca imzalanan anlaşmaların iki ülke için de hayırlı olmasını dileyen Bayraktar, Türkiye Petrollerinin Kerkük sahalarındaki ortaklığına da değindi.

TÜRKİYE PETROLLERİ BAŞKA SAHALARDA DA ÇALIŞACAK

Türkiye Petrollerinin Kerkük sahalarında yürüttüğü ortaklık çalışmalarını hatırlatan Bakan Bayraktar, şirketin Irak’taki başka petrol sahalarında da faaliyet göstermesinin planlandığını bildirdi. Enerji iş birliğinin petrol taşımacılığıyla sınırlı kalmaması, doğal gaz, elektrik ve arama-üretim faaliyetlerini de kapsayacak biçimde genişletilmesi amaçlanıyor.

Bayraktar, yeni dönemde iki ülke arasında petrol, doğal gaz ve elektrik alanlarında daha kapsamlı çalışmalar yürütüleceğini belirtti. Ticaret hacminin 17 milyar doların üzerine çıkarılması hedefi doğrultusunda enerji alanındaki yeni anlaşmaların Türkiye ile Irak arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesinde kullanılması planlanıyor.

Haberde yer alan iddiaya göre Grynkewich, mevcut deniz kuvvetlerinin İsrail’i balistik füze saldırılarına karşı korumaya devam etmek için yeterli olmadığını Pentagon yönetimine aktardı. Komutanın bildirimi, bölgede görevlendirilen ABD donanma unsurlarının kapasitesi ve savunma görevlerinin sürdürülebilirliğiyle ilgili kaynak sorunlarını gündeme taşıdı.

EK DONANMA MUHRİBİ TALEBİ GÜNDEME GELDİ

Grynkewich’in Pentagon’a gönderdiği öne sürülen bildirimde, İsrail’in savunmasına yönelik görevin sürdürülebilmesi için bir donanma muhribine daha ihtiyaç duyulduğu ifade edildi. ABD’li komutanın, ilave muhribin tahsis edilmemesi halinde mevcut askeri kaynakların kullanımında farklı bir öncelik belirlemek zorunda kalacaklarını bildirdiği aktarıldı.

Washington Post’un haberine göre Grynkewich, ek deniz gücü sağlanmaması durumunda İsrail’in savunması yerine ABD’nin “anavatanı”nın savunmasına öncelik verilmesi gerekebileceğini belirtti. Bildirimde yer aldığı öne sürülen ifadeler, ABD’nin farklı bölgelerdeki savunma yükümlülükleri arasında kaynak paylaşımı yapmak zorunda kalabileceğine işaret etti.

YETKİLİLER İRAN SAVAŞINDA TÜKETİLEN KAYNAKLARA DİKKAT ÇEKTİ

İsimlerinin açıklanmasını istemeyen yetkililer, Grynkewich tarafından gönderildiği iddia edilen bildirimin ABD’nin İran savaşında askeri kaynaklarını nasıl tükettiğini gösterdiğini savundu. Yetkililer, İsrail’in balistik füzelere karşı korunması için kullanılan deniz unsurlarındaki yetersizliğin, mevcut kaynakların kullanım düzeyini ortaya koyduğunu ileri sürdü.

Washington Post’un aktardığı iddialarda, Pentagon’un ek bir donanma muhribi sağlayıp sağlamayacağına ilişkin herhangi bir bilgi yer almadı. Grynkewich’in bildirimiyle ilgili ABD Savunma Bakanlığından veya ABD Avrupa Komutanlığından yapılmış resmi bir açıklama da haberde paylaşılmadı.

Kiev Belediye Başkanı Vitaliy Kliçko, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada saldırının yerel saatle 02.36’da başladığını bildirdi. Başkente balistik füzelerin fırlatıldığını belirten Kliçko, Kiev’in farklı bölgelerinde yangın ve hasar meydana geldiğini kaydetti.

Ukraynalı yetkililerin ilk açıklamalarına göre saldırıda en az 9 kişi hayatını kaybetti. Kliçko, ilk belirlemelerde 4’ü çocuk 28 kişinin yaralandığını açıklarken daha sonraki bilgilendirmelerde yaralı sayısının 30’a yükseldiği bildirildi.

SALDIRI YEREL SAATLE 02.36’DA BAŞLADI

Kiev Belediye Başkanı Kliçko, hava saldırısı uyarılarının ardından başkentin balistik füzelerle hedef alındığını belirtti. Kentte birden fazla patlama sesi duyulurken saldırının birkaç dalga halinde gerçekleştirildiği aktarıldı.

Rus güçlerinin balistik füzelerin yanı sıra insansız hava araçları da kullandığı bildirildi. Saldırılar sonucunda Kiev’in çeşitli bölgelerinde yangınlar çıkarken bazı binaların dış cepheleri, çatıları ve bölümleri hasar gördü.

Kiev yönetimi, saldırı sırasında vatandaşlara sığınaklarda kalmaları ve resmi uyarıları takip etmeleri çağrısında bulundu. Acil durum ekipleri, saldırıların sona ermesinin ardından hasar oluşan bölgelere sevk edildi.

EN AZ 9 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ

Ukraynalı yetkililer, saldırıda en az 9 kişinin yaşamını yitirdiğini açıkladı. Can kayıplarının önemli bir bölümünün Darnitski ve Solomyanski semtlerinde meydana geldiği bildirildi.

İlk açıklamalarda 4’ü çocuk 28 kişinin yaralandığı belirtilirken daha sonraki resmi bilgilere dayandırılan haberlerde yaralı sayısının 30’a çıktığı aktarıldı. Yaralılardan bazılarının hastanelerde tedavi altına alındığı kaydedildi.

Sağlık ekipleri saldırı bölgelerinde yaralılara ilk müdahaleyi gerçekleştirirken hasarlı binalarda mahsur kalmış olabilecek kişilerin bulunması için çalışmalar sürdürüldü.

BEŞ SEMTTE ARAMA KURTARMA ÇALIŞMASI BAŞLATILDI

Ukrayna Devlet Acil Durum Servisi, Kiev’in 5 farklı semtinde arama kurtarma çalışmalarının başlatıldığını açıkladı. İtfaiye, sağlık ve kurtarma ekipleri, füze ve insansız hava aracı parçalarının düştüğü alanlarla doğrudan isabet alan binalarda çalışma yürüttü.

Ekipler, yangınlara müdahale ederken hasarlı yapıların çevresinde güvenlik önlemleri aldı. Enkaz altında kalan kişilerin bulunması amacıyla arama çalışmalarına devam edildi.

Saldırının ardından kentteki 7 bölgede hasar ve yangın ihbarları alındığı, bazı noktalarda elektrik kesintilerinin yaşandığı bildirildi.

BEŞ KATLI BİNA AĞIR HASAR GÖRDÜ

Solomyanski bölgesindeki 5 katlı bir binanın saldırıda ağır hasar aldığı belirtildi. Binanın bazı bölümlerinde yangın çıkarken çevredeki yapılar ile park halindeki araçların da zarar gördüğü aktarıldı.

Darnitski bölgesinde ise can kayıplarının ve yaralanmaların yaşandığı bildirildi. Kurtarma ekipleri, hasar gören konutlarda yaşayanların tahliyesini gerçekleştirerek bölgedeki çalışmalarını sürdürdü.

Kentteki konutların yanı sıra ticari ve idari yapıların da zarar gördüğü açıklandı. Hasarın boyutunun belirlenmesine yönelik incelemelerin saldırı bölgelerindeki çalışmaların tamamlanmasının ardından sürdürüleceği kaydedildi.

RUSYA ASKERİ TESİSLERİ HEDEF ALDIĞINI SAVUNDU

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların Ukrayna’nın askeri sanayi tesisleri ile lojistik merkezlerine yönelik olduğunu ileri sürdü. Ukrayna tarafı ise füze ve insansız hava aracı saldırılarında yerleşim alanlarının ve sivil yapıların zarar gördüğünü açıkladı.

Rusya, Ukrayna’daki askeri operasyonlarında sivilleri hedef almadığını savunurken Ukraynalı yetkililer saldırılarda konutların vurulduğunu ve sivil kayıpların yaşandığını bildirdi.

Kiev’de arama kurtarma, enkaz kaldırma ve hasar tespit çalışmaları devam ederken can kaybı ve yaralı sayısının değişebileceği belirtildi.

Yaklaşık 85 bin nüfusa sahip Ceuta’ya kısa sürede on binlerce kişinin ulaşması nedeniyle kabul merkezlerinin kapasitesi aşıldı. Kentte barınma ve temel ihtiyaçların karşılanmasında sorunlar yaşanırken, çok sayıda göçmen geceyi parklarda, kaldırımlarda ve açık alanlarda geçirmek zorunda kaldı.

İspanyol ve Faslı güvenlik birimlerinin sınırın iki tarafında aldığı önlemlerin ardından geçişlerin yavaşladığı bildirildi. İspanyol yetkililer, cuma akşamına kadar yaklaşık 48 bin 300 kişinin gönüllü olarak Fas’a döndüğünü açıkladı.

EN AZ 57 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ

Düzensiz geçişler sırasında en az 57 kişinin yaşamını yitirdiği bildirildi. Hayatını kaybedenlerin büyük bölümünün Ceuta’ya yüzerek ulaşmaya çalışırken boğulduğu, bazı kişilerin ise sınır hattında oluşan yoğunluk sırasında yaşamını yitirdiği belirtildi.

Göçmenlerin bir bölümü güçlü akıntılara rağmen saatlerce yüzerek Ceuta kıyılarına ulaşmaya çalıştı. Tarajal Plajı ve kıyıdaki sınır yapılarının çevresinde yaşanan yoğunluk nedeniyle sağlık ve kurtarma ekipleri bölgede çalışma yürüttü.

Ceuta’daki kabul merkezlerinin dolmasının ardından binlerce kişi açık alanlarda bekletildi. Yiyecek, içme suyu ve barınma ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla geçici düzenlemeler yapılırken, göçmenlerin kayıt işlemlerinin yürütülmesi için ilave personel görevlendirildi.

SANCHEZ CEUTA’YA GİTTİ

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, gelişmelerin ardından Ceuta’ya giderek güvenlik birimleri ve yerel yöneticilerle görüştü. Sanchez, kitlesel geçişleri İspanya’nın egemenliği ve toprak bütünlüğüne yönelik bir ihlal olarak nitelendirdi.

Hükümetin Ceuta’nın güvenliğini sağlamak amacıyla bütün imkanları kullanacağını belirten Sanchez, düzensiz geçişlerin insan kaçakçılığı şebekeleri tarafından teşvik edildiğini savundu.

Sanchez, deniz yoluyla Ceuta ve Melilla’ya ulaşan kişilerin doğrudan Fas’a gönderilmesini engelleyen yargı kararına ilişkin yanlış bilgilerin kaçakçılık şebekeleri tarafından kullanıldığını ifade etti. İspanyol hükümeti, ülkenin göçmenlere yönelik düzenlemelerinin yalnızca daha önce İspanya’ya gelmiş ve belirlenen ikamet şartlarını karşılayan kişileri kapsadığını bildirdi.

ASKER VE POLİS TAKVİYESİ YAPILDI

İspanya, Ceuta’daki güvenlik birimlerini desteklemek amacıyla ana karadan asker ve polis sevk etti. İlk aşamada 200 uzman polis ile 60 askerin bölgeye gönderildiği açıklandı.

İçişleri Bakanlığı, sınır güvenliği ve denetim faaliyetlerinde kullanılmak üzere insansız hava araçları, dalgıç ekipleri ve sahil güvenlik unsurlarının da görevlendirildiğini bildirdi. Deniz yoluyla yapılabilecek yeni geçişlerin önlenmesi amacıyla kıyı hattındaki önlemler artırıldı.

Yetkililer, göçmenlerin kayıt altına alınabilmesi için geçici kabul alanları oluşturulacağını, İspanya’da yasal kalış hakkı bulunmayan kişiler hakkındaki geri gönderme işlemlerinin hızlandırılacağını açıkladı. Kıyı hattına şamandıralardan oluşan fiziksel bir engel kurulması da alınan tedbirler arasında yer aldı.

AVRUPA BİRLİĞİ’NDE GÖÇ GÜNDEMİ

Avrupa Birliği Konseyi Dönem Başkanlığını Temmuz-Aralık 2026 döneminde yürüten İrlanda, Ceuta’daki gelişmelerin ardından üye ülkeler arasındaki temasları hızlandırdı. Görüşmelerde bölgedeki durum, Fas ile yürütülen diplomatik çalışmalar ve İspanya’ya sağlanabilecek destek ele alındı.

Avrupa Birliği kurumları, İspanya’ya sınır yönetimi konusunda operasyonel destek sağlanabileceğini bildirdi. Üye ülkeler arasında düzensiz göçün yönetimi, sınır güvenliği ve Schengen Bölgesi’ndeki kontroller konusunda farklı görüşler dile getirildi.

Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi de yaşamını yitirenler için başsağlığı mesajı yayımlayarak göç alanında iş birliğinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.

FRANSA VE İTALYA SINIR ÖNLEMLERİNİ ARTIRDI

Fransa, İspanya sınırındaki kontrolleri sıkılaştırırken bölgede görevlendirilen polis ve jandarma sayısını artırdı. İtalya ise Ceuta’daki kitlesel geçişlerin ardından İspanya’dan hava ve deniz yoluyla gelen yolculara yönelik sınır kontrollerini geçici olarak yeniden başlattı.

İtalya’nın uygulamasının özellikle Avrupa Birliği vatandaşı olmayan yolculara yönelik kontrolleri kapsadığı bildirildi. İtalyan hükümeti, kararın ulusal güvenlik gerekçesiyle alındığını açıklarken İspanya yönetimi Schengen Bölgesi’nin güvenliğinin sağlandığını belirtti.

İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, düzensiz göçmenlerin büyük bölümünün Fas’a geri döndüğünü ve Ceuta’dan İspanya ana karasına yönelik kitlesel bir geçiş yaşanmadığını bildirdi.

TRUMP CEUTA’DAKİ GELİŞMELERİ DEĞERLENDİRDİ

ABD Başkanı Donald Trump, Ceuta’daki gelişmeleri ülkesindeki göç tartışmaları kapsamında değerlendirdi. Trump, yaşananları bir ülkenin işgal edilmesine benzeyen bir durum olarak nitelendirerek ABD’nin sınır politikalarına ilişkin açıklamalarda bulundu.

İspanyol yetkililer ise göç hareketliliğinin insan kaçakçılığı ağları, sosyal medyada yayılan yanlış bilgiler ve Fas’taki ekonomik koşullarla bağlantılı olduğunu belirtti. Fas’ın geçişleri siyasi gerekçelerle organize ettiğine ilişkin iddiaların doğrulanmadığı bildirildi.

2021’DEKİ GÖÇ DALGASINI GERİDE BIRAKTI

Ceuta’da yaşanan son göç dalgası, Mayıs 2021’de iki gün içinde yaklaşık 10 bin kişinin Fas’tan kente geçtiği olayların üzerindeki sayılara ulaştı. Söz konusu gelişmeler, İspanya ile Fas arasında diplomatik krize neden olmuştu.

İspanya’nın Kuzey Afrika’daki özerk şehirleri Ceuta ve Melilla, Avrupa Birliği’nin Afrika kıtasındaki kara sınırlarını oluşturuyor. İki kent, Avrupa’ya ulaşmaya çalışan düzensiz göçmenlerin kullandığı başlıca geçiş noktaları arasında bulunuyor.

Ceuta’daki güvenlik ve kayıt işlemleri sürerken İspanya ile Fas’ın yeni geçişleri önlemek ve göçmenlerin geri dönüşünü sağlamak amacıyla koordinasyon içinde çalıştığı bildirildi.

Axios’un 31 Temmuz’da bir ABD’li yetkiliye dayandırdığı haberine göre Trump, İran’daki enerji ve altyapı tesislerine yönelik saldırıları ciddi biçimde değerlendiriyor. Haberde, olası operasyonun İran’ı devam eden ateşkes müzakerelerinde ABD’nin şartlarını kabul etmeye zorlamayı amaçladığı belirtildi. Yetkili, saldırı konusunda henüz nihai emrin verilmediğini ifade etti. Trump ise kabine toplantısının başlangıcında İran’a yönelik olası operasyonlara işaret ederek saldırıların ağır biçimde sürdürülebileceği mesajını verdi.

TRUMP’IN YENİ SALDIRIYA ONAY VERDİĞİ İDDİASI

The Wall Street Journal, Trump’ın İran’a karşı yeni bir askeri saldırı dalgasına onay verdiğini bildirdi. Gazetenin haberinde saldırıların hafta sonu başlayabileceği, birkaç gün sürebileceği ve Tahran yönetimini teslim olmaya ya da ABD’nin müzakere şartlarını kabul etmeye zorlamayı hedeflediği aktarıldı. Haberde ayrıca Washington yönetiminde İran’ın diplomatik süreci uzattığı ve askeri baskı artırılmadan anlaşmaya yanaşmayacağı görüşünün güç kazandığı kaydedildi.

ABD basınındaki haberlerde değerlendirilen seçenekler arasında İran’ın enerji altyapısının yanı sıra füze ve insansız hava aracı tesislerinin, komuta merkezlerinin ve hava savunma sistemlerinin hedef alınması da bulunuyor. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığının İran’ın füze kapasitesini zayıflatmayı amaçlayan 10 ila 14 günlük yoğun bir hava harekâtı seçeneği hazırladığı daha önce basına yansımıştı. Trump’ın daha sınırlı bir operasyon ile geniş çaplı saldırı seçeneği arasında karar verebileceği belirtilmişti.

CBS News’ün canlı yayın sayfalarında da ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının genişleyebileceği ve enerji altyapısının yeni operasyonların hedefleri arasında bulunabileceği aktarıldı. İran ordusunun daha önce, ülkedeki sivil altyapının vurulması halinde bölgedeki altyapı tesislerini hedef alacağını açıkladığı bildirilmişti.

“İRANLILAR ÇILGINCA DAVRANIYOR” İFADESİ BASINA YANSIDI

The Wall Street Journal’ın haberine göre Trump, kapalı toplantılarda haftalardır İranlı yetkililerin “çılgınca” davrandığını söylüyor. ABD Başkanı’nın, İran’ın müzakerelerde dürüst hareket etmediğini savunduğu ve yalnızca daha ağır askeri baskının Tahran’ı geri adım atmaya zorlayacağı görüşünü dile getirdiği kaydedildi.

Trump, 27 Temmuz’da Axios’a verdiği röportajda da diplomatik girişimlerin başarısız olması halinde İran’a karşı “güçlü askeri harekâta” hazır olduğunu söylemişti. ABD Başkanı, arabulucu ülkeler ile bölge devletlerinin talebi üzerine daha önce planlanan bazı saldırıları durdurduğunu ancak müzakerelerden sonuç alınmaması durumunda askeri operasyonların yeniden başlayabileceğini belirtmişti.

İRAN’DAN BÖLGESEL ENERJİ TESİSLERİNE SALDIRI TEHDİDİ

İran’a yakın Fars ve Tasnim haber ajansları üzerinden yayımlanan açıklamalarda, ABD veya İsrail’in İran’ın enerji ve altyapı tesislerine yönelik yeni saldırılar düzenlemesi halinde bölgedeki stratejik petrol ve doğal gaz merkezlerinin hedef alınabileceği bildirildi. Tasnim’in Devrim Muhafızları bağlantılı bir güvenlik yetkilisine dayandırdığı açıklamada, İran’ın altyapısına yönelik saldırıların “çılgınlık eylemi” olarak değerlendirileceği ifade edildi.

Fars’a atfedilen açıklamalarda Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt, Bahreyn ve İsrail’deki enerji tesislerinin İran’ın hassas güdümlü füzelerinin menzilinde olduğu öne sürüldü. Açıklamalarda tesislerin tek tek sıralandığı ileri sürülürken, söz konusu ayrıntılı hedef listesinin İran makamlarının resmî kanallarından yayımlandığı bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı.

SUUDİ ARABİSTAN’DA GAVAR, ABKAYK VE HUREYS TESİSLERİ

İran’a atfedilen hedef listesinde Suudi Arabistan’daki Gavar Petrol Sahası ilk sırada gösterildi. Suudi Arabistan’ın petrol üretiminin temel merkezlerinden biri olan sahanın faaliyetlerinin kesintiye uğramasının dünya petrol arzının yüzde 5’inden fazlasını riske atabileceği iddia edildi.

Listede Abkayk petrol işleme tesisi ile Hureys Petrol Sahası da yer aldı. İki merkezin günlük 7 milyon varilden fazla petrol işleme ve üretim kapasitesiyle bağlantılı olduğu, Abkayk’ın dünyanın en büyük petrol stabilizasyon tesislerinden biri konumunda bulunduğu belirtildi. Abkayk ve Hureys tesisleri, 2019’da düzenlenen saldırıların ardından dünya petrol arzında tarihin en büyük günlük kesintilerinden birine neden olmuştu.

BAE’DE RUVEYS RAFİNERİSİ VE ZAKUM PETROL SAHASI

Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Ruveys Rafinerisi ile Zakum Petrol Sahası da İran’a atfedilen açıklamalarda olası hedefler arasında gösterildi. Zakum’un dünyanın en büyük açık deniz petrol sahalarından biri olduğu ve günlük 1 milyon varili aşan üretim kapasitesiyle bağlantılı bulunduğu öne sürüldü.

Ruveys Rafinerisi’nin ise BAE’nin petrol ürünleri üretimi ve ihracatında kritik konumda olduğu belirtildi. İran’ın daha önce Körfez ülkelerindeki enerji altyapısına yönelik saldırı tehdidinde bulunduğu ve Mart ayında Suudi Arabistan, Katar ile BAE’deki petrol ve doğal gaz tesisleri için tahliye çağrısı yaptığı bildirilmişti.

KATAR’DA KUZEY SAHASI VE RAS LAFFAN LNG TESİSLERİ

Katar’daki Kuzey Sahası ile Ras Laffan sıvılaştırılmış doğal gaz tesisleri de açıklamalarda hedef olarak gösterildi. İran’daki Güney Pars sahasının devamı niteliğindeki Kuzey Sahası’nın dünya kanıtlanmış doğal gaz rezervlerinin yaklaşık dörtte birini barındırdığı, Ras Laffan’ın ise küresel LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20’siyle bağlantılı olduğu ifade edildi.

İran, mart ayında İsrail’in Güney Pars sahasına düzenlediği saldırıya karşılık Katar’daki Ras Laffan enerji tesislerini vurmuştu. Saldırılar sonrasında KatarEnergy’nin bazı faaliyetlerini durdurduğu ve tesislerde ciddi hasar meydana geldiği bildirilmişti.

KUVEYT, BAHREYN VE İSRAİL’DEKİ TESİSLER

İran’a atfedilen hedef listesinde Kuveyt’teki Burgan Petrol Sahası’nın da bulunduğu belirtildi. Yaklaşık 67 milyar varil rezerve ve günlük 2 milyon varile ulaşan üretim kapasitesine sahip olduğu ifade edilen Burgan’ın, Kuveyt’in petrol üretiminin temel merkezlerinden biri olduğu kaydedildi.

Bahreyn’deki Sitra Rafinerisi ile açıklamalarda “El-Mihac” olarak aktarılan bir tesisin de İran’ın füze menzilindeki hedefler arasında gösterildiği ileri sürüldü. İsrail’de ise ülkenin en büyük iki doğal gaz sahası olan Leviathan ve Tamar’ın hedef alınabileceği bildirildi. Tahran yönetiminin, İran’a karşı yeni saldırıların başlaması halinde karşılığın yalnızca saldırıyı düzenleyen ülkeyle sınırlı kalmayacağı mesajını verdiği aktarıldı.

GÜNEY PARS SALDIRISI SONRASI KARŞILIKLI TEHDİTLER

İran’a yakın kaynaklar, daha önce yaşanan ve bazı açıklamalarda “40 günlük savaş” olarak nitelendirilen çatışma döneminde, İsrail’in Güney Pars tesislerini vurmasına karşılık Katar’daki önemli bir gaz tesisinin hedef alındığını hatırlattı. İran tarafından öne sürülen açıklamalarda Trump’ın saldırı sonrasında Truth Social hesabından İsrail’in Güney Pars’a yeniden saldırmayacağını söylediği ve benzer bir olayın tekrarlanmayacağı mesajını verdiği iddia edildi.

Trump’ın söz konusu açıklamada İran’dan özür dilediğine ilişkin iddia doğrulanmadı. Trump, 19 Mart’ta yayımladığı mesajda Güney Pars saldırısından ABD ve Katar’ın önceden haberdar olmadığını savunmuş, İran’ın Katar’daki enerji tesislerine yeniden saldırması halinde Güney Pars sahasının ağır biçimde vurulacağı tehdidinde bulunmuştu.

SAVAŞ ALTINCI AYINA GİRDİ

ABD ile İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaş altıncı ayına girerken, çatışmalar İran’ın füze ve nükleer altyapısının yanı sıra Hürmüz Boğazı, Körfez ülkelerindeki Amerikan üsleri ve bölgesel enerji tesisleri çevresinde yoğunlaştı. ABD ve İran arasında nisan ayında iki haftalık ateşkes sağlanmış ancak tarafların Hürmüz Boğazı, İran’ın nükleer faaliyetleri ve saldırıların durdurulma şartları konusunda anlaşamaması nedeniyle çatışmalar yeniden başlamıştı.

İran’ın 29 Temmuz’da Ürdün’deki ABD güçlerine balistik füzelerle saldırmasının ardından Washington yönetimi yeni hava saldırıları düzenledi. ABD ordusu, İran’daki füze ve insansız hava aracı tesisleri ile komuta merkezlerinin hedef alındığını açıkladı. Tarafların enerji altyapısına yönelik karşılıklı tehditleri, çatışmaların Suudi Arabistan, Katar, BAE, Kuveyt ve Bahreyn gibi enerji ihracatçısı ülkelere yeniden yayılabileceğine ilişkin endişeleri artırdı.

Paylaşımda, tankerin Pakistan’a doğru yolculuğuna devam etmesinin ABD güçlerince engellendiği öne sürüldü. Müdahalenin, geminin ABD kontrolündeki güzergâh için talep edildiği belirtilen geçiş ücretini ödememesiyle bağlantılı olduğu savunuldu. Geminin adı, durdurulduğu nokta ve müdahalenin hangi ABD birimi tarafından gerçekleştirildiğine ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

İDDİA RESMİ MAKAMLARCA DOĞRULANMADI

ABD Savunma Bakanlığı, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, Katar hükümeti ve Katar’ın devlet enerji şirketi QatarEnergy tarafından olaya ilişkin doğrulanmış bir açıklama yayımlanmadı. Pakistan makamlarından da tankerin durdurulduğu veya yükün teslimatında gecikme yaşandığı yönünde resmi bilgi paylaşılmadı.

Olayın bir askeri müdahale, denetim işlemi, güzergâh anlaşmazlığı veya geçici bekletme olup olmadığı kesinleşmedi. Geçiş ücretinin kime ödenmesi gerektiği ve ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilerden ücret aldığı yönündeki iddia da bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı.

KATAR TANKERİ İRAN’IN BELİRLEDİĞİ ROTAYI KULLANDI

Reuters, QatarEnergy kontrolündeki Al Areesh adlı LNG tankerinin yaklaşık üç haftalık aranın ardından 30 Temmuz’da Hürmüz Boğazı’ndan çıktığını bildirdi. Katar’daki Ras Laffan Limanı’ndan yük alan geminin Pakistan’ın Port Kasım Limanı’na doğru ilerlediği ve İran tarafından onaylanan bir güzergâhı kullandığı aktarıldı.

Haberde geminin ABD tarafından durdurulduğuna veya geçişinin engellendiğine ilişkin bilgi yer almadı. Al Areesh’in 31 Temmuz’da Pakistan’a ulaşmasının planlandığı belirtilirken geminin güncel konumuna ilişkin resmi açıklama yapılmadı.

PAKİSTAN VE İRAN GEÇİŞ İÇİN ANLAŞTI

Pakistan ile İran’ın, Katar’dan LNG taşıyan gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan sınırlı biçimde geçmesine izin verilmesi konusunda daha önce görüşmeler yürüttüğü bildirildi. Pakistan’ın enerji ihtiyacının karşılanması amacıyla yapılan düzenleme kapsamında Katar’a ait bazı LNG tankerlerinin İran tarafından belirlenen koridoru kullanarak boğazdan geçtiği kaydedildi.

Hürmüz Boğazı’ndaki askeri gerilim ve güvenlik riskleri nedeniyle ticari gemi hareketleri son aylarda önemli ölçüde azaldı. Bölgedeki bazı gemiler geçişlerini erteledi, bazı tankerler ise güvenlik izinleri ve ülkeler arasında yapılan özel düzenlemeler kapsamında seferlerini sürdürdü.

HÜRMÜZ BOĞAZI LNG TİCARETİ İÇİN KRİTİK ÖNEMDE

Hürmüz Boğazı, Katar’ın Asya ülkelerine yaptığı LNG ihracatının temel geçiş noktaları arasında bulunuyor. Küresel LNG ticaretinin yaklaşık beşte birinin normal koşullarda boğazdan geçtiği belirtiliyor.

Bölgedeki geçişlerin aksaması üzerine QatarEnergy, Asya’daki müşterilerine yönelik teslimatları sürdürebilmek amacıyla ABD’den 33 spot LNG kargosu satın aldı. Söz konusu alımların yaklaşık 1 milyar dolar değerinde olduğu ve Güney Kore, Tayvan, Bangladeş, Hindistan ve Japonya’daki alıcılara yönelik gerçekleştirildiği bildirildi.

GEMİNİN DURUMU BELİRSİZLİĞİNİ KORUYOR

Clash Report’un paylaşımında yer alan ABD’nin Katar tankerini durdurduğu ve müdahalenin geçiş ücretinin ödenmemesinden kaynaklandığı yönündeki unsurlar, resmi makamlar veya bağımsız haber kuruluşları tarafından doğrulanmadı.

Doğrulanmış bilgiler, Katar’dan Pakistan’a giden bir LNG tankerinin İran tarafından belirlenen güzergâhı kullanarak Hürmüz Boğazı’ndan geçtiğini gösteriyor. Geminin daha sonra ABD güçlerince engellendiğine ilişkin iddia ise teyide muhtaç olmayı sürdürüyor.

Yetkililerin ilk açıklamalarında madenlerde 42 işçinin bulunduğu, 32 madencinin hayatını kaybettiği ve yaklaşık 10 kişinin yer altında mahsur kaldığı bildirilmişti. Arama ve kurtarma çalışmalarının ilerleyen saatlerinde madendeki işçi sayısına ilişkin bilgiler güncellenirken patlamadan etkilenen bölümde 36 madencinin bulunduğu açıklandı.

Pakistan İl Afet Yönetim Kurumu, kurtarma ekiplerinin 32 madencinin cansız bedenini çıkardığını ve yer altında kalan 2 işçiye ulaşmak için çalışmalarını sürdürdüğünü bildirdi. Yetkililer, söz konusu 2 madencinin de yaşamını yitirdiğinin değerlendirildiğini belirterek toplam can kaybını 34 olarak açıkladı.

PATLAMANIN METAN GAZINDAN KAYNAKLANDIĞI DEĞERLENDİRİLİYOR

Pakistan Başmaden Müfettişi Ghani Baloch, ilk incelemelere göre patlamanın maden içerisinde biriken metan gazından kaynaklandığını bildirdi. Patlamanın ardından maden kompleksinin bazı bölümlerinin çöktüğü ve yer altındaki çalışma alanlarının enkaz altında kaldığı belirtildi.

Kurtarma ekipleri, yaklaşık 4 bin fit, diğer ifadeyle 1219 metre derinlikte çalışmalarını sürdürdü. Patlamanın ardından maden içerisindeki oksijen seviyesinin önemli ölçüde azalması ve zehirli gaz yoğunluğunun artması, arama çalışmalarını güçleştirdi.

Baloch, yer altında kalan işçilerin sağ bulunma ihtimalinin çalışma koşulları nedeniyle son derece düşük olduğunu ifade etti. Arama ve kurtarma faaliyetlerinin kayıp madencilerin tamamına ulaşılıncaya kadar devam edeceğini kaydetti.

32 MADENCİNİN CANSIZ BEDENİ ÇIKARILDI

Kurtarma ekipleri, patlamadan sonraki ilk saatlerde 7 madencinin cansız bedenine ulaştı. Çalışmaların devamında 25 işçinin daha cansız bedeni çıkarılarak ulaşılan madenci sayısı 32’ye yükseldi.

İl Afet Yönetim Kurumu, ekiplerin kalan 2 madencinin bulunduğu değerlendirilen bölümlere ulaşmaya çalıştığını açıkladı. Yer altındaki koşullar nedeniyle çalışmaların arama faaliyetinden ziyade cenazelerin çıkarılmasına yönelik yürütüldüğü bildirildi.

HAYATINI KAYBEDENLERİN AİLELERİNE TAZMİNAT ÖDENECEK

Belucistan Maden ve Mineraller Bakanı Shoaib Nosherwani, hayatını kaybeden madencilerin ailelerine başsağlığı diledi. Nosherwani, her madencinin ailesine 500 bin Pakistan rupisi tazminat ödeneceğini açıkladı.

Nosherwani, patlamanın nedenlerinin belirlenmesi amacıyla resmi soruşturma başlatılması talimatını verdi. Eyaletteki kömür madenlerinde uygulanan güvenlik önlemlerinin kapsamlı biçimde gözden geçirileceğini belirten Nosherwani, soruşturma sonucunda sorumluluğu bulunan kişiler hakkında işlem yapılacağını bildirdi.

MADENCİ SENDİKASINDAN İHMAL SUÇLAMASI

Pakistan Merkez Maden İşçileri Federasyonu, patlamanın ardından yaptığı açıklamada olayın ihmal ve yetersiz güvenlik önlemlerinden kaynaklandığını savundu. Federasyon, maden güvenliği kurallarının sıkı biçimde uygulanmasını ve sorumluların belirlenerek haklarında yasal işlem başlatılmasını istedi.

Federasyon yetkilileri, güvenlik şartlarını yerine getirmeyen şirketlerin denetlenmesi ve ihlallerin yaptırıma bağlanması çağrısında bulundu. Madencilerin yetersiz havalandırma sistemleri, gaz ölçüm cihazlarının bulunmaması ve koruyucu ekipman eksikliği nedeniyle tehlikeli koşullarda çalıştıkları belirtildi.

BELUCİSTAN’DA MADEN KAZALARI SIK YAŞANIYOR

Pakistan’ın kömür madenciliği sektöründe, özellikle Belucistan eyaletinde ölümle sonuçlanan kazalar sık yaşanıyor. Bölgedeki çok sayıda maden ocağında yeterli havalandırma sisteminin, gaz izleme cihazlarının ve temel güvenlik altyapısının bulunmadığı belirtiliyor.

Belucistan, Pakistan’ın yüz ölçümü bakımından en büyük ancak ekonomik gelişmişlik düzeyi en düşük eyaleti olarak biliniyor. Yoksulluk ve işsizliğin yaygın olduğu bölgede binlerce kişi, düşük ücretlere ve yüksek güvenlik risklerine rağmen geçimini kömür madenciliğinden sağlıyor.

Aradan geçen 55 güne rağmen Cumhurbaşkanı’nın ülkeye dönüş tarihine ilişkin resmi bir takvim ilan edilmedi. Biya’nın İsviçre’nin Cenevre kentinde bulunduğuna ilişkin haberler Kamerun ve uluslararası basında geniş yer bulurken Cumhurbaşkanlığının ziyaretle ilgili ilk açıklamasında gidilen ülkenin adı belirtilmedi. Hükümet yetkililerinin sonraki açıklamalarında Biya’nın Avrupa’da özel ziyaret gerçekleştirdiği ve devlet işlerini yurt dışından sürdürdüğü ifade edildi. İletişim Bakanı Rene Emmanuel Sadi ise Biya’nın Cenevre’de bulunduğunu ve çalışmalarını buradan yürüttüğünü belirtti.

SAĞLIK DURUMUNA İLİŞKİN İDDİALAR YENİDEN GÜNDEMDE

Cumhurbaşkanı’nın uzun süredir ülkeye dönmemesi, sağlık durumuna ilişkin iddiaların yeniden gündeme gelmesine yol açtı. Hükümet, daha önce Biya’nın tedavi gördüğüne ilişkin haberleri yalanlayarak Cumhurbaşkanı’nın yurt dışında bulunduğu dönemlerde de devlet işlerini yürüttüğünü açıklamıştı. Biya’nın ne zaman Kamerun’a döneceği veya kamuoyu önüne çıkacağı konusunda ise resmi makamlarca bir tarih paylaşılmadı.

Biya’nın sağlık durumuna ilişkin doğrulanmış herhangi bir teşhis veya hastanede tedavi gördüğünü ortaya koyan resmi açıklama bulunmuyor. Cumhurbaşkanı’nın 7 Haziran’dan bu yana kamuoyu önünde görülmemesi ve ziyaretin başlangıcında “kısa süreli” olarak tanımlanması, ülkede yönetimin işleyişine ilişkin tartışmaların artmasına neden oldu.

MUHALEFETTEN ANAYASA MAHKEMESİNE ÇAĞRI

Muhalefetteki Kamerun Demokratik Birliği, Cumhurbaşkanı’nın uzun süren yurt dışı ziyareti sırasında devlet yönetiminin nasıl sürdürüldüğüne ilişkin kamuoyuna açıklama yapılmasını istedi. Parti, devletin temel kurumlarının işleyişi ve Cumhurbaşkanı adına alınan kararlar konusunda şeffaflık çağrısında bulundu.

Kamerun Değişim Cephesi Genel Başkanı Jean Michel Nintcheu da Anayasa Mahkemesine çağrı yaparak cumhurbaşkanlığı makamının boşaldığının ilan edilmesini talep etti. Nintcheu’nun çağrısı, Biya’nın uzun süredir ülke dışında bulunması ve dönüş tarihinin açıklanmaması üzerine yürütülen tartışmaların ardından geldi.

Kamerun’daki anayasal prosedür uyarınca cumhurbaşkanlığı makamının boşaldığına karar verilebilmesi için devlet başkanının görevini kalıcı olarak yerine getiremediğinin yetkili kurumlarca tespit edilmesi gerekiyor. Biya’nın görevini kalıcı olarak yerine getiremediğine ilişkin yetkili kurumlar tarafından alınmış veya kamuoyuna açıklanmış bir karar bulunmuyor.

CUMHURBAŞKANI YARDIMCILIĞI MAKAMI YENİDEN OLUŞTURULDU

Kamerun Parlamentosu, Ulusal Meclis ve Senatonun 4 Nisan 2026’da gerçekleştirdiği ortak oturumda kabul edilen anayasa değişikliğiyle, 1972’de kaldırılan cumhurbaşkanı yardımcılığı makamını yeniden oluşturdu. Düzenleme, parlamentodaki oylamada çoğunluğun desteğini alırken muhalefet partilerinin bir bölümü oturumu boykot etti.

Yeni anayasal düzenlemeye göre cumhurbaşkanı yardımcısı, cumhurbaşkanı tarafından atanacak ve görevden alınabilecek. Cumhurbaşkanının ölmesi, istifa etmesi veya görevini kalıcı olarak yerine getirememesi halinde yardımcısı, yedi yıllık görev süresinin kalan bölümünde devlet başkanlığı görevini üstlenecek. Cumhurbaşkanı yardımcısının olağan dönemde kullanacağı yetkiler ise cumhurbaşkanı tarafından devredilen görevlerle sınırlı olacak.

Anayasa değişikliğinin yürürlüğe girmesine rağmen cumhurbaşkanı yardımcılığı görevine henüz herhangi bir atama yapılmadı. Sosyal medyada Biya’nın oğlu Franck Emmanuel Biya’nın göreve atandığını öne süren bir kararname yayımlanırken söz konusu belgenin sahte olduğu ve resmi bir atamanın gerçekleştirilmediği doğrulandı.

Muhalefet, düzenlemenin cumhurbaşkanına seçim yapılmadan halefini belirleme imkanı verdiğini savunarak anayasa değişikliğine tepki gösterdi. İktidar kanadı ise cumhurbaşkanı yardımcılığı makamının yeniden oluşturulmasının devlet yönetiminde sürekliliği sağlamayı ve olası bir görev boşluğunda kurumsal belirsizliği önlemeyi amaçladığını bildirdi.

BİYA’NIN 44 YILA YAKLAŞAN İKTİDARI

Kamerun’un ilk Cumhurbaşkanı Ahmadou Ahidjo’nun istifasının ardından 6 Kasım 1982’de anayasal süreç kapsamında cumhurbaşkanlığı görevini devralan Paul Biya, yaklaşık 44 yıldır ülkeyi yönetiyor. Biya, cumhurbaşkanlığı görevinden önce 1975-1982 döneminde başbakanlık yaptı.

Biya, 1984, 1988, 1992, 1997, 2004, 2011, 2018 ve 2025’te düzenlenen cumhurbaşkanlığı seçimlerinin resmi sonuçlarına göre görevini sürdürdü. Kamerun’da 2008’de kabul edilen anayasa değişikliğiyle cumhurbaşkanlığı için uygulanan dönem sınırlaması kaldırılırken düzenleme, Biya’nın sonraki seçimlerde yeniden aday olmasının önünü açtı.

Kamerun Anayasa Konseyi, 12 Ekim 2025’te yapılan son cumhurbaşkanlığı seçiminde Biya’nın oyların yüzde 53,66’sını aldığını açıklayarak seçimleri kazandığını ilan etti. Biya, açıklanan sonuçların ardından yedi yıllık yeni görev dönemi için cumhurbaşkanlığı görevini sürdürdü.

DÜNYANIN GÖREVDEKİ EN YAŞLI DEVLET BAŞKANI

Şubat 1933 doğumlu olan 93 yaşındaki Paul Biya, dünyanın görevdeki en yaşlı devlet başkanı ünvanını taşıyor. Yaklaşık 44 yıllık cumhurbaşkanlığı dönemiyle Afrika’nın en uzun süre görev yapan liderleri arasında bulunan Biya’nın Avrupa ziyaretinden dönüş tarihine ilişkin Kamerun makamlarından henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Sanchez, yaşanan gelişmenin eşi benzeri görülmemiş bir durum olduğunu ifade ederek, “İspanya genelinde düzensiz göçmen gelişlerinde aydan aya kaydettiğimiz o sistematik düşüş eğilimini kırmaktadır. Bu nedenle, sadece acil olan hususlarda harekete geçmekle kalmamalı, aynı zamanda önemli olan konularda da adım atmayı unutmamalıyız.” dedi. Düzensiz göçle mücadele kapsamında alınan tedbirlere değinen Sanchez, Sebte’de görev yapan güvenlik güçlerinin sayısının artırıldığını aktardı.

GERİ GÖNDERME SÜREÇLERİ HIZLANDIRILDI

Sanchez, özellikle dünden bu yana Sebte’ye giren düzensiz göçmenlerin geri gönderilmesine yönelik işlemlerin hızlandırıldığını belirterek, “Özellikle dünden bu yana giren düzensiz göçmenlerin geri gönderilmesiyle ilgili süreçleri hızlandırıyoruz. Bu kişilerin birçoğunun çıkış işlemleri zaten gerçekleşmektedir.” ifadelerini kullandı.

İspanya Başbakanı, Sebte’ye yönelik düzensiz göçmen akınını ülkenin toprak bütünlüğüne yönelik bir saldırı ve ihlal olarak nitelendirdi. Sanchez, “Dün olan şey, İspanya’nın toprak bütünlüğüne yönelik bir saldırı ve ihlaldir.” şeklinde konuştu.

SANCHEZ AKININ NEDENİNE İLİŞKİN AÇIKLAMA YAPTI

Düzensiz göçmen akınının nedenine ilişkin değerlendirmede bulunan Sanchez, yaşananların insan kaçakçılığı yapan grupların Endülüs Yüksek Mahkemesinin kararını kendi çıkarları doğrultusunda yorumlamasından kaynaklandığını savundu. Sanchez, söz konusu grupların, sınırı yüzerek geçen kişilerin geri gönderilmeyeceği yönünde bir algı oluşturduğunu belirtti.

Sebte sakinlerine de seslenen Sanchez, İspanya’nın tamamının özerk kentin yanında olduğunu söyledi. Hükümetin bölge halkının yaşadığı duygusal durumu ve sıkıntıyı anladığını ifade eden Sanchez, merkezi yönetimin gelişmeleri yakından takip ettiğini kaydetti.

İLTİCA KOMİSYONU ACİL KODUYLA TOPLANDI

Düzensiz göçmenlerin geri gönderilmesine yönelik kararların uygulamaya geçirilmesi amacıyla İltica Komisyonunun acil koduyla toplandığını aktaran Sanchez, işlemlerin somutlaştırılması için ilgili kurumların koordinasyon içinde çalıştığını dile getirdi.

Sanchez, düzensiz göçle mücadelede Fas ile işbirliği yaptıklarını vurgulayarak, geçişler sırasında düzensiz göçmenlerin hayatını kaybetmesinden derin üzüntü duyduğunu söyledi. İnsan kaçakçılığı yapan gruplarla mücadele ettiklerini belirten Sanchez, düzensiz göçün İspanya hükümetinin temel meseleleri arasında yer aldığını ifade etti.

İspanya Başbakanı, düzensiz göçle mücadele kapsamında ulusal ve bölgesel düzeyde alınan önlemler ile gerçekleştirilen işbirliklerine ilişkin bilgi verdi. Güvenlik, geri gönderme ve sınır yönetimi süreçlerinin farklı kurumların katılımıyla sürdürüldüğünü aktaran Sanchez, Fas makamlarıyla temasların devam ettiğini bildirdi.

800’Ü AŞKIN DÜZENSİZ GÖÇMENE MÜDAHALE EDİLDİ

Fas’taki Castillejos kasabasının kıyılarından İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprağı Sebte’ye yüzmeye çalışan 800’ü aşkın düzensiz göçmene müdahalede bulunulmuştu. İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, gelişmelerin ardından hükümetin elindeki tüm kaynakların seferber edildiğini açıklamıştı.

Sebte’ye yönelik düzensiz göç girişimlerinin artması üzerine İspanya hükümeti, güvenliğin sağlanması amacıyla silahlı kuvvetlerin bölgeye konuşlandırılmasına karar vermişti. Askeri birliklerin, güvenlik güçlerine destek vermesi ve sınır hattındaki kontrolün sağlanmasına katkıda bulunması kararlaştırılmıştı.

HÜKÜMET 49 BİNDEN FAZLA GEÇİŞ TAHMİNİ AÇIKLADI

İspanya hükümeti, son 24 saat içinde Sebte’ye yüzerek veya yürüyerek geçen kişi sayısının 49 binden fazla olduğunun tahmin edildiğini açıklamıştı. Geçişler sırasında hayatını kaybeden düzensiz göçmenlerin sayısının ise 27’ye yükseldiği bildirilmişti.

Sosyal medya paylaşımında, Ceuta sınırına yönelen insanların “mülteci” olarak değil, İspanya’yı cezalandırmak amacıyla kullanılan “insan koçbaşları” olarak değerlendirildiği görüldü. İspanya’nın, ABD’nin İran’a yönelik muhtemel bir askeri operasyonunda ülkenin güneyindeki Morón ve Rota üslerinin kullanılmasına izin vermediği öne sürülürken, Washington, Tel Aviv ve Rabat yönetimlerinin bunun ardından İspanya’nın Kuzey Afrika sınırını bir baskı aracına dönüştürdüğü iddia edildi.

CEUTA’DA BİNLERCE KİŞİLİK HAREKETLİLİK İDDİASI

Paylaşımda, 30 Temmuz 2026 tarihinde çoğunluğu genç erkeklerden oluşan binlerce düzensiz göçmenin İspanya’nın Kuzey Afrika’daki enklavı Ceuta’ya yöneldiği belirtildi. Yalnızca birkaç gün içerisinde 1.500 ila 2.000 kişinin bölgeye ulaştığı, söz konusu sayının Ceuta nüfusunun yaklaşık yüzde 2’sine karşılık geldiği ileri sürüldü. En az dokuz kişinin ise yüzerek sınırı geçmeye çalışırken hayatını kaybettiği iddia edildi.

Hareketliliğin zamanlamasına dikkat çekilen paylaşımda, “Neden şimdi ve neden Ceuta?” soruları yöneltildi. İspanya’nın ABD ve İsrail’in politikalarına karşı aldığı kararların ardından sınır baskısının arttığı savunularak, gelişmeler arasında doğrudan bağlantı kuruldu.

İSPANYA’NIN ABD VE İSRAİL POLİTİKALARINA KARŞI TUTUMU

Paylaşımda İspanya Başbakanı Pedro Sánchez’in, ABD’nin güney İspanya’daki Morón ve Rota askeri üslerini İran’a yönelik bir saldırıda kullanmasına izin vermediği öne sürüldü. Madrid yönetiminin ayrıca İsrail’e silah taşıdığı belirtilen gemilerin İspanyol limanlarına yanaşmasını engellediği, İsrail’deki büyükelçisini geri çağırdığı ve Filistin Devleti’ni tanıdığı hatırlatıldı.

Söz konusu kararlar, İspanya’nın Washington ve Tel Aviv yönetimlerine karşı bağımsız bir dış politika izlediğinin göstergesi olarak sunuldu. Paylaşımda Madrid hükümetinin “imparatorluğun itaatkâr bir kuklası olmayı reddettiği” savunulurken, Fas’ın sınır kontrollerini gevşetmesinin İspanya’ya verilen bir ceza olduğu iddia edildi.

2021’DEKİ CEUTA KRİZİ HATIRLATILDI

Paylaşımda benzer bir sürecin 2021 yılında da yaşandığına dikkat çekildi. Fas’ın o dönemde İspanya’ya misilleme yapmak amacıyla sınır kontrollerini gevşettiği ve yaklaşık 8.000 kişinin Ceuta’ya geçmesine izin verdiği belirtildi. Günümüzde yaşandığı öne sürülen gelişmelerin ise aynı senaryonun daha geniş ölçekli ve daha gelişmiş yöntemlerle yeniden uygulanması olduğu savunuldu.

Fas tarafında sınır güvenliğinden sorumlu yardımcı kuvvetlerin kalabalıkların geçişi sırasında bilinçli biçimde geri çekildiği iddia edildi. Paylaşımda yaşananların bir kontrol kaybı değil, önceden planlanmış bir koordinasyon olduğu öne sürüldü.

SEÇİM SÜRECİNDE HÜKÜMETİ ZAYIFLATMA İDDİASI

İspanya’nın seçim sürecine yaklaştığı belirtilen paylaşımda, düzensiz göç baskısının mevcut hükümeti zayıflatmak için kullanılabileceği ileri sürüldü. Göç meselesinin toplumda güvenlik, ekonomi ve siyasi istikrar tartışmalarını artıracağı, bunun da Sánchez hükümetinin kamuoyu desteğine zarar verebileceği savunuldu.

Paylaşımın sahibi, göç krizlerinin siyasi yönetimleri baskı altına almak amacıyla kullanılmasını Mossad ve CIA’nın “klasik taktiklerinden biri” olarak nitelendirdi. İddiaları destekleyen doğrulanmış bir belge veya resmî açıklama ise paylaşımda sunulmadı.

CEBELİTARIK BOĞAZI ÜZERİNDEN GÜÇ MÜCADELESİ İDDİASI

Ceuta’daki göç hareketliliğinin çok daha büyük bir jeopolitik mücadelenin parçası olduğu öne sürülen paylaşımda, asıl hedefin Cebelitarık Boğazı olduğu savunuldu. Küresel deniz ticaretinin yaklaşık yüzde 10’unun bu güzergâhtan geçtiği, boğazı yılda yaklaşık 100.000 geminin kullandığı ifade edildi.

Cebelitarık Boğazı’nın Atlantik Okyanusu ile Akdeniz’i birbirine bağlayan stratejik bir geçiş noktası olması nedeniyle Washington, Tel Aviv ve Rabat yönetimlerinin bölgedeki güç dengesini değiştirmeye çalıştığı iddia edildi. İspanya’nın etkisinin azaltılması ve Fas’ın bölgede daha güçlü bir aktör haline getirilmesinin ortak hedef olduğu ileri sürüldü.

İSRAİL İLE FAS ARASINDAKİ ASKERİ İŞ BİRLİĞİ

Paylaşımda İsrail ve Fas’ın Ocak 2026’da ortak bir askerî eylem planı imzaladığı öne sürüldü. İsrail’in Fas’ın füze ihtiyacının en az yüzde 51’ini karşıladığı, Rabat yönetiminin İsrail desteğiyle insansız hava aracı üretimini büyük ölçüde genişlettiği iddia edildi.

İsrail yapımı “Spyder” hava savunma sisteminin Fas’ta konuşlandırıldığı ve “SpyX” isimli kamikaze insansız hava aracının ülkede yerel olarak üretildiği ileri sürüldü. Fas’ın kuzey kıyısında iki ülkenin ortak kullanacağı bir deniz gözetim merkezinin kurulmakta olduğu da paylaşımda yer alan iddialar arasında sıralandı.

ABD kaynaklı olduğu belirtilen bir raporda, İsrail ile Fas arasındaki silah anlaşmasının Cebelitarık Boğazı’ndaki güç dengesi açısından bir dönüm noktası olarak tanımlandığı öne sürüldü. Ancak paylaşımda raporun adı, yayımlayan kurum veya bağlantısı konusunda ayrıntılı bilgi verilmedi.

ABD ÜSLERİNİN FAS’A TAŞINMASI GÜNDEMİ

Paylaşımda Fas’ın, ABD Başkanı Donald Trump’a Morón ve Rota’daki Amerikan üslerinin İspanya’dan Fas’a taşınmasını teklif ettiği iddia edildi. Bir İspanyol generalin de “Morón Hava Üssü er ya da geç Fas’a taşınacak” şeklinde konuştuğu öne sürüldü.

Washington, Tel Aviv ve Rabat yönetimlerinin İspanya’yı Cebelitarık Boğazı üzerindeki etkili konumundan uzaklaştırmak ve yerine Batı politikalarıyla daha uyumlu bir Fas yerleştirmek amacıyla birlikte hareket ettiği savunuldu.

FAS’IN GAZZE İÇİN ÖNGÖRÜLEN ROLÜ

Paylaşımın devamında Fas’ın, İsrail’in Gazze’ye ilişkin savaş sonrası planlarında önemli bir uygulayıcı olarak konumlandırıldığı iddia edildi. Rabat yönetiminin yaklaşık 20.000 askerden oluşması beklenen çok uluslu bir kuvvet için eğitim tatbikatlarına ev sahipliği yapacağı ileri sürüldü.

Yaklaşık 30 Faslı askerî subayın saha keşfi yapmak amacıyla Gazze’ye girdiği ve Fas’ın bölgeye yaklaşık 500 asker göndermesinin planlandığı öne sürüldü. İsrailli yetkililerin Fas’ı Afrika kıtasındaki en önemli güvenlik ortaklarından biri olarak tanımladığı da paylaşımda aktarıldı.

Fas’ın uzun yıllardır Filistin’e desteği diplomatik söyleminin önemli bir unsuru olarak kullandığı belirtilirken, ülkenin gelecekte Gazze’de İsrail’in güvenlik politikalarını uygulayan askerî bir aktöre dönüşebileceği savunuldu.

PAYLAŞIMDA ALTI AŞAMALI SENARYO

Sosyal medya hesabı, öne sürdüğü senaryoyu altı aşamada özetledi. İlk aşamada İspanya’nın ABD üslerinin İran’a yönelik operasyonlarda kullanılmasına, İsrail’e yapılan silah sevkiyatlarına ve Tel Aviv yönetimine koşulsuz destek verilmesine karşı çıktığı belirtildi.

İkinci aşamada Fas’ın sınır kontrollerini gevşettiği ve binlerce düzensiz göçmenin Ceuta’ya yönelmesine izin vererek İspanya üzerinde baskı oluşturduğu iddia edildi. Üçüncü aşamada İsrail’in füze, insansız hava aracı ve hava savunma sistemleriyle Fas’ı bölgesel bir askerî güce dönüştürdüğü savunuldu.

Dördüncü aşamada ABD’nin İsrail-Fas askerî iş birliğine siyasi koruma sağladığı ve göçün baskı aracı olarak kullanılmasını dolaylı biçimde onayladığı ileri sürüldü. Beşinci aşamada küresel deniz ticaretinin yaklaşık yüzde 10’unun geçtiği Cebelitarık Boğazı’nın esas stratejik hedef olduğu belirtildi.

Altıncı ve son aşamada ise Fas’ın, İsrail’in kontrolü altındaki Gazze’de “barış gücü” adı altında askerî bir rol üstlenmesinin planlandığı öne sürüldü. Paylaşımda yer alan Mossad, CIA, ABD, İsrail ve Fas’a yönelik suçlamalar resmî makamlarca doğrulanmış bilgiler olarak değil, sosyal medya hesabının iddiaları olarak kayda geçti.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, saldırıların dün akşam havadan fırlatılan yüksek hassasiyetli silahlar ve insansız hava araçlarıyla gerçekleştirildiği belirtildi. Operasyon kapsamında Odessa Limanı’nda bulunan ve Ukrayna ordusunun kullanımı için planlandığı öne sürülen akaryakıt depolarının vurulduğu kaydedildi.

ASKERİ YÜK TAŞIDIĞI BELİRTİLEN GEMİ HEDEF ALINDI

Açıklamada, Odessa’nın güneyinde seyir halinde bulunan bir kuru yük gemisinin de saldırının hedefleri arasında yer aldığı bildirildi. Geminin Ukrayna’daki limanlardan birine askeri yük taşıdığı ileri sürüldü.

Rusya Savunma Bakanlığı, geminin taşıdığı yükün içeriğine, geminin hangi limana doğru ilerlediğine ve saldırının ardından oluşan hasara ilişkin ayrıntı paylaşmadı.

371 İHA’NIN İMHA EDİLDİĞİ AÇIKLANDI

Bakanlıktan yapılan başka bir açıklamada, gece boyunca Rusya toprakları ile çevresindeki bölgelerde Ukrayna’ya ait uçak tipi 371 insansız hava aracının hava savunma güçleri tarafından engellenerek imha edildiği belirtildi.

İHA’ların Belgorod, Bryansk, Voronej, Volgograd, Kursk, Rostov, Tula ve Krasnodar bölgeleri ile Dağıstan ve Tataristan cumhuriyetlerinde etkisiz hale getirildiği ifade edildi.

KIRIM, AZAK DENİZİ VE KARADENİZ ÜZERİNDE DE İHA’LAR VURULDU

Açıklamada, Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının bir bölümünün Kırım Yarımadası ile Azak Denizi ve Karadeniz üzerinde tespit edilerek imha edildiği aktarıldı.

Bakanlık, İHA saldırılarının yol açtığı muhtemel can kaybı, yaralanma veya maddi hasara ilişkin bilgi vermedi. Ukrayna makamlarından da Rusya Savunma Bakanlığının açıklamalarına ilişkin henüz bir değerlendirme yapılmadı.

Ölümlerin tamamının Fas ile Ceuta arasındaki deniz geçişi sırasında meydana geldiği belirtildi. Son can kayıplarıyla birlikte bölgede yaşanan insani krizin boyutu artarken, düzensiz göçmenlerin deniz yoluyla gerçekleştirdiği tehlikeli geçişler yeniden gündeme geldi.

SON BİR HAFTADA 1500’DEN FAZLA KİŞİ CEUTA’YA ULAŞTI

Yetkililer, son bir hafta içinde çoğu deniz yolunu kullanarak ve yüzerek olmak üzere 1500’den fazla düzensiz göçmenin Ceuta’ya ulaştığını belirtti. Göç hareketliliğine ilişkin resmi veriler henüz kamuoyuyla paylaşılmazken, bölgede yaşanan son geçişlerin son yıllardaki en yoğun düzensiz göç hareketlerinden biri olduğu ifade edildi.

Ceuta’daki göçmen kabul merkezlerinin mevcut kapasitesinin aşılması nedeniyle yüzlerce kişinin açık alanlarda gecelemek zorunda kaldığı aktarıldı. Kente ulaşanların barınma ve temel ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla yerel birimler tarafından çalışmaların sürdürüldüğü bildirildi.

İSPANYA HÜKÜMETİ BÖLGEYE ASKER GÖNDERDİ

Artan düzensiz göç baskısının ardından İspanya hükümeti, Ceuta’daki güvenlik önlemlerini güçlendirmek amacıyla silahlı kuvvetleri bölgeye konuşlandırdı. Askerlerin sınır hattında ve kent çevresinde görev yapan Sivil Muhafız birlikleri ile polis ekiplerine destek verdiği belirtildi.

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ile İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska’nın gelişmeleri yerinde incelemek amacıyla Ceuta’yı ziyaret edeceği açıklandı. İspanyol güvenlik güçlerinin sınır hattında, kıyı bölgelerinde ve göçmenlerin yoğun olarak bulunduğu noktalarda kontrollerini artırdığı kaydedildi.

GÖÇ HAREKETLİLİĞİNİN NEDENLERİ TARTIŞILIYOR

Son haftalarda yaşanan göç dalgasının nedenlerine ilişkin farklı görüşler gündeme geldi. Bazı yorumlarda, İspanya Yüksek Mahkemesinin deniz yoluyla Ceuta ve Melilla’ya ulaşan düzensiz göçmenlerin anında geri gönderilemeyeceğine ilişkin kararının geçişler üzerinde etkili olabileceği ileri sürüldü.

Bölgede faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları ise yaz aylarında benzer göç hareketlerinin her yıl yaşandığını belirtti. Kuruluşlar, hava ve deniz koşullarının elverişli hale gelmesiyle Fas kıyılarından Ceuta’ya yönelik yüzerek geçiş girişimlerinin arttığını ifade etti.

2021’DEN BU YANA EN YOĞUN GÖÇ DALGASI

Dış basında yer alan haberlerde, Ceuta’da yaşanan son gelişmelerin 2021 yılında binlerce kişinin sınırı aşmasının ardından ortaya çıkan krizden bu yana görülen en büyük düzensiz göç dalgası olduğu belirtildi. Söz konusu dönemde çok sayıda kişinin Fas’tan Ceuta’ya geçmesi, İspanya ile Fas arasında diplomatik ve güvenlik boyutları bulunan bir krize yol açmıştı.

İspanya ile Fas makamları arasındaki koordinasyonun sürdüğü bildirilirken, Avrupa Birliği’nin de Ceuta’daki gelişmeleri yakından takip ettiği aktarıldı. Bölgedeki güvenlik önlemleri, göçmenlerin barınma koşulları ve yeni geçiş girişimlerine ilişkin çalışmaların devam ettiği kaydedildi.

Trump, anlaşmanın Gazze’nin ilerleyen süreçte yeni bir Filistin hükümeti tarafından yönetilmesini öngördüğünü belirtti. Yeni yönetimin Filistin halkına hizmet edeceğini aktaran Trump, Filistin hükümetinin Gazze’deki çalışmalarını Barış Kurulu ile yakın iş birliği içinde yürüteceğini kaydetti.

ANLAŞMA AŞAMALI OLARAK UYGULANACAK

Anlaşmanın dikkatle yapılandırılmış aşamalar halinde hayata geçirileceğini bildiren Trump, silahsızlanma sürecinin tamamlanmasının ardından İsrail güçlerinin Gazze’den çekileceğini açıkladı. Trump, çekilme sonrasında Uluslararası İstikrar Gücü ile kurulması planlanan yeni Filistin polis gücünün bölgede birlikte görev yapacağını ifade etti.

Uluslararası İstikrar Gücü ve Filistin polis gücünün Gazze’nin güvenliğini sağlamakla sorumlu olacağını belirten Trump, oluşturulacak güvenlik yapısının hem Gazze’de yaşayanların hem de bölgeye komşu ülkelerin güvenliğini korumayı amaçlayacağını aktardı.

GAZZE’NİN YÖNETİMİ YENİ FİLİSTİN HÜKÜMETİNE DEVREDİLECEK

ABD Başkanı Trump, anlaşma kapsamında Gazze’nin yönetiminin yeni bir Filistin hükümetine geçeceğini bildirdi. Yeni hükümetin Gazze halkına hizmet edeceğini dile getiren Trump, yönetim modelinin Barış Kurulu ile koordinasyon içinde faaliyet göstereceğini ifade etti.

Trump’ın açıklamasına göre, Gazze’de güvenlik ve yönetim alanındaki geçiş süreci silahsızlanma, İsrail güçlerinin çekilmesi, Uluslararası İstikrar Gücünün konuşlandırılması ve yeni Filistin polis gücünün göreve başlamasını içeren aşamalar doğrultusunda yürütülecek.

TÜRKİYE, MISIR VE KATAR’A TEŞEKKÜR

Trump, anlaşmaya ulaşılmasında arabuluculuk yapan Türkiye, Mısır ve Katar’a teşekkür etti. Üç ülkenin süreç boyunca önemli çaba gösterdiğini belirten Trump, anlaşmanın sağlanmasına katkıda bulunan ABD’li yetkililere de teşekkürlerini iletti.

Trump, açıklamasında, “Arabulucular Mısır, Katar ve Türkiye’ye önemli çabalarından dolayı teşekkür ediyorum. Özellikle tarihi atılımı mümkün kılan olağanüstü ekibime de özel teşekkürlerimi sunuyorum.” ifadelerini kullandı.

Ortak açıklamaya Suudi Arabistan, Türkiye, Pakistan, Mısır, Sudan, Cibuti, Kuveyt, Bahreyn, Katar, Ürdün, Yemen, Bangladeş, Nijerya ve Somali destek verdi. Toplantıya toplam 43 ülkenin temsilcileri ile Avrupa Birliği delegasyonu katıldı.

BABÜLMENDEP, KIZILDENİZ VE ADEN KÖRFEZİ’NDE İŞBİRLİĞİ

Kurulması önerilen koalisyonun Babülmendep Boğazı, Kızıldeniz ve Aden Körfezi’nde savunma işbirliğini geliştirmesi hedefleniyor. Plan kapsamında uluslararası deniz taşımacılığının korunması, seyrüsefer serbestisinin sürdürülmesi ve kritik ticaret ile enerji güzergahlarının güvenliğinin artırılması amaçlanıyor.

Babülmendep Boğazı’nın Kızıldeniz’i Aden Körfezi’ne bağlaması nedeniyle koalisyonun çalışma alanının küresel ticaret ve enerji taşımacılığı açısından stratejik öneme sahip deniz güzergahlarını kapsayacağı bildirildi. Toplantıda deniz yollarına yönelik olası tehditler karşısında üye ülkelerin ortak hareket edebilmesine imkan sağlayacak savunma ve koordinasyon mekanizmaları ele alındı.

KOALİSYONUN MERKEZİNİN SUUDİ ARABİSTAN’DA OLMASI ÖNERİLDİ

Toplantıda Suudi Arabistan’ın koalisyonun kurucu ve lider ülkesi olması önerisi değerlendirildi. Koalisyonun komuta ve koordinasyon merkezinin de Suudi Arabistan’da kurulması gündeme getirildi.

Önerilen yapı kapsamında katılımcı ülkeler arasında bilgi paylaşımının artırılması, deniz güvenliği operasyonlarının koordine edilmesi ve bölgedeki tehditlere karşı ortak savunma kapasitesinin geliştirilmesi planlanıyor. Koalisyonun teşkilat yapısı, görev alanı ve ülkelerin sağlayacağı askeri unsurlara ilişkin ayrıntıların ilerleyen görüşmelerde belirlenmesi öngörülüyor.

TOPLANTIYA 43 ÜLKE VE AVRUPA BİRLİĞİ KATILDI

Suudi Arabistan’ın ev sahipliğinde düzenlenen toplantıda 43 ülkenin temsilcileri ile Avrupa Birliği delegasyonu yer aldı. Katılımcılar, Kızıldeniz ve çevresindeki deniz güvenliği koşullarını, ticari gemilerin korunmasını ve ülkeler arasındaki savunma koordinasyonunun güçlendirilmesini görüştü.

Görüşmelerde deniz yollarının güvenliğinin artırılması, bölgesel ve uluslararası ticaret hatlarının korunması, tehditlere ilişkin bilgi paylaşılması ve olası saldırılar karşısında ortak hareket edilmesi konuları ele alındı. Toplantının ardından 14 ülke, çok uluslu deniz savunma koalisyonunun kurulmasına destek veren ortak açıklamayı yayımladı.

DENİZ YOLLARINDAKİ TEHDİTLER GÜNDEMDE

Koalisyon önerisi, Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı’ndaki ticari gemilere yönelik saldırılar ile deniz trafiğinde yaşanan güvenlik sorunlarının ardından gündeme geldi. Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’a karşı deniz ablukası ilan etmesi ve bölgedeki gemileri hedef alan saldırılar, uluslararası taşımacılık güzergahlarına ilişkin güvenlik kaygılarını artırdı.

Suudi Arabistan yönetimi, önerilen koalisyon aracılığıyla deniz taşımacılığına yönelik tehditlere karşı daha geniş katılımlı bir savunma mekanizması oluşturmayı hedefliyor. Koalisyonun kurulması halinde Babülmendep Boğazı, Kızıldeniz ve Aden Körfezi’ndeki deniz güvenliği faaliyetlerinin üye ülkelerin koordinasyonuyla yürütülmesi planlanıyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Avn’ı Türkiye’de ağırlamaktan memnuniyet duyduğunu belirterek, Lübnan’dan Türkiye’ye 17 yıl aradan sonra devlet başkanı düzeyinde gerçekleştirilen ziyaret dolayısıyla teşekkür etti. Avn’ın tecrübeli bir asker olduğunu ifade eden Erdoğan, sene başında cumhurbaşkanı seçilmesini Lübnan’da güvenliğin sağlanması açısından önemli gördüklerini söyledi ve görevinde başarılar diledi.

LÜBNAN’IN EGEMENLİĞİNE VE TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜNE DESTEK

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam’ı 10 Temmuz’da İstanbul’da ağırladığını ve görüşmede iki ülke ilişkilerini değerlendirdiklerini hatırlattı. Joseph Avn ile gerçekleştirdikleri görüşmede ise özellikle Lübnan’ın güneyinde devam eden İsrail işgali ışığında bölgesel gelişmeleri ele aldıklarını belirten Erdoğan, Türkiye’nin Lübnan’ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne güçlü desteğini sürdüreceğini vurguladı.

Lübnan’ın uzun yıllardır bölgedeki bazı güçlerin rekabet ve çatışmalarından en fazla zarar gören ülkelerden biri olduğunu dile getiren Erdoğan, Orta Doğu’da istikrar, barış ve işbirliği ortamının oluşturulmasından en fazla fayda sağlayacak ülkelerin başında Lübnan’ın geldiğini kaydetti.

KURUMSAL KAPASİTEYE, İNSANİ VE TEKNİK YARDIMLARA DESTEK

Erdoğan, Lübnan Cumhurbaşkanı Avn’ın son dönemde yürüttüğü diplomatik girişimleri yakından takip ettiklerini ve Türkiye’nin söz konusu girişimlere sağlayabileceği katkıları değerlendirdiklerini söyledi. Görüşmelerde ikili ilişkilerin farklı alanlarda daha ileriye taşınmasına yönelik imkanların da ele alındığını aktaran Erdoğan, Lübnan’ın kurumsal kapasitesinin artırılmasına yönelik desteğin sürdürüleceğini bildirdi.

Türkiye’nin Lübnan’a yönelik insani ve teknik yardımlarına devam edeceğini belirten Erdoğan, Lübnan ile Suriye arasında gelişen diyaloğun artarak sürmesinin her iki ülke açısından faydalı olacağına inandıklarını söyledi. Erdoğan, zor bir geçmişe sahip iki ülke arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesi için gereken katkıyı vermeye hazır olduklarını ifade etti.

UNIFIL SONRASI SÜRECE TÜRKİYE’NİN KATKI MESAJI

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Lübnan’ın güneyinde görev yapan Birleşmiş Milletler Geçici Görev Gücü’nün görev süresinin tamamlanmasının önemli bir gelişme olacağını belirtti. Mevcut uluslararası gücün geri çekilmesinden sonra bölgede güvenliğin desteklenmesi ve Lübnan’ın egemenliğinin sağlanması amacıyla başlatılacak bütün girişimlerde Türkiye’nin yer almak istediğini kaydetti.

Güvenlik alanında Lübnan Silahlı Kuvvetlerine verilen desteğin de devam edeceğini açıklayan Erdoğan, Türkiye’nin Lübnan’ın devlet kurumlarının güçlendirilmesine ve ülke genelinde güvenliğin tesis edilmesine katkı sunmayı sürdüreceğini bildirdi.

İSRAİL’İN SALDIRILARINDA 4 BİN 300’DEN FAZLA KİŞİ ÖLDÜ

Erdoğan, İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının başladığı 2 Mart 2026’dan bu yana 4 bin 300’den fazla Lübnanlının hayatını kaybettiğini, 2 binden fazla kişinin yaralandığını ve yaklaşık 1 milyon kişinin evlerini terk etmek zorunda kaldığını söyledi.

Lübnan halkına başsağlığı, yaralılara acil şifa dileklerini ileten Erdoğan, Türkiye’nin saldırıların ilk gününden itibaren en güçlü tepkiyi gösteren ülkeler arasında yer aldığını ifade etti. İsrail’in işlediği insanlık suçlarını uluslararası gündemde tuttuklarını belirten Erdoğan, saldırıların ve işgalin sona erdirilmesi amacıyla başlatılan diplomatik girişimleri yakından takip ettiklerini aktardı.

GÜNEY LÜBNAN’IN YENİDEN İNŞASINA DESTEK

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsrail saldırılarından yoğun şekilde etkilenen Güney Lübnan’ın yeniden inşa edilmesi sürecinde Türkiye’nin elinden gelen desteği sağlamaya hazır olduğunu söyledi. Bölgedeki insani ihtiyaçların karşılanması, altyapının onarılması ve Lübnan halkının yaşam koşullarının iyileştirilmesine yönelik çalışmalara katkı sunulacağını belirtti.

Türkiye’nin Lübnan’a yönelik desteğinin yalnızca güvenlik alanıyla sınırlı kalmayacağını ifade eden Erdoğan, insani yardım, teknik destek ve yeniden inşa çalışmalarının da iki ülke arasındaki işbirliğinin önemli başlıkları arasında yer alacağını kaydetti.

AVN’DAN İŞBİRLİĞİNİ GÜÇLENDİRME VURGUSU

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn da Türkiye ile Lübnan arasında köklü ilişkiler bulunduğunu belirterek, iki ülke halkının yararına ve bölgenin istikrarına katkı sağlayacak şekilde işbirliğini güçlendirme iradesinin mevcut olduğunu söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’a daveti, sıcak karşılama ve misafirperverliği dolayısıyla teşekkür eden Avn, ziyaretin bölgenin geleceğinin şekillendiği önemli bir dönemde gerçekleştiğini dile getirdi. Türkiye-Lübnan kardeşliğinin ilerleyen dönemde bölgenin geleceğinin inşasında önemli rol oynayacağını ifade eden Avn, Erdoğan’ın iki ülke ilişkilerini yeni bir işbirliği düzeyine taşımakta kararlı olduğunu belirtti.

Fars Haber Ajansının haberinde, Hürmüz Boğazı’nın ABD ile İran arasında yaşanan gerilim nedeniyle yaklaşık üç hafta önce gemi trafiğine kapatıldığı hatırlatıldı. Katar’a ait LNG gemisine geçiş izni verildiği ve geminin boğazdan ayrılarak Umman Denizi yönünde seyrini sürdürdüğü belirtildi.

KATAR LNG GEMİSİNE GEÇİŞ İZNİ VERİLDİ

İran basınında yer alan bilgilere göre Katar’a ait LNG gemisi, İran makamlarınca belirlenen güzergahı takip ederek Hürmüz Boğazı’na giriş yaptı. Geminin geçiş sırasında İran tarafından bildirilen rota ve kurallara uyduğu kaydedildi.

Haberde, geminin boğaz geçişini herhangi bir sorun yaşanmadan tamamladığı ifade edildi. Katar gemisinin geçişine hangi koşullar altında izin verildiğine ve benzer durumdaki diğer ticari gemilere yönelik uygulamanın kapsamına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

GEMİ UMMAN DENİZİ YÖNÜNE İLERLEDİ

Katar’a ait LNG gemisinin Hürmüz Boğazı’ndan geçişini tamamlamasının ardından Umman Denizi yönünde ilerlediği bildirildi. Geminin nihai varış noktası, taşıdığı LNG miktarı ve sefer programına ilişkin bilgi verilmedi.

Geçişin, yaklaşık üç haftalık aranın ardından Katar’a ait bir LNG gemisi tarafından gerçekleştirilen ilk geçiş olduğu öne sürüldü. Konuya ilişkin Katar makamlarından veya uluslararası denizcilik kuruluşlarından henüz ayrı bir açıklama yapılmadı.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAKİ TRAFİK KISITLAMASI

Fars Haber Ajansı, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin ABD ile yaşanan gerilim nedeniyle yaklaşık üç hafta önce durdurulduğunu bildirdi. Boğazdaki kısıtlamanın tamamen kaldırılıp kaldırılmadığına veya diğer gemilere yönelik geçişlerin hangi takvimle başlayacağına ilişkin resmi bir bilgi paylaşılmadı.

Hürmüz Boğazı’ndan yapılan söz konusu geçişin ardından bölgedeki ticari gemi trafiğinin seyri ve yeni geçiş izinlerine ilişkin gelişmelerin İran makamlarınca açıklanması bekleniyor.

CENTCOM’dan yapılan açıklamada, saldırıların İran’ın 28 Temmuz akşamı Ürdün’de konuşlu ABD kuvvetlerine yönelik düzenlediği saldırıya karşılık gerçekleştirildiği belirtildi.

İran Devrim Muhafızları Ordusuna ait askeri komuta merkezleri, füze ve insansız hava aracı tesisleri, kıyı gözetleme ve savunma merkezleri ile denizcilik kapasitesine ilişkin unsurların hedef alındığı aktarıldı.

CENTCOM, saldırıların İran ve İran destekli güçlerin ABD kuvvetlerine, ticari gemilere ve Körfez ülkelerine yönelik tehdit kapasitesini azaltmayı amaçladığını savundu. ABD ordusunun açıklamasında saldırılarda sivil can kaybı yaşanıp yaşanmadığına ilişkin bilgi verilmedi.

KEŞM ADASI’NDA AYNI AİLEDEN 3 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ

İran devlet televizyonunun haberine göre Hürmüzgan Tıp Bilimleri Üniversitesi, ABD’nin Keşm Adası’na yönelik saldırısında hayatını kaybeden ve yaralanan sivillere ilişkin açıklama yaptı.

Açıklamada, adadaki bir eve düzenlenen saldırıda anne ve babayla 2 yaşındaki çocuklarının hayatını kaybettiği bildirildi. Aynı saldırıda 10 yaşından küçük 2 çocuğun da yaralandığı kaydedildi.

Yaralı çocukların hastaneye kaldırıldığı belirtilirken sağlık durumlarına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı. İran makamları, saldırının gerçekleştiği bölge, kullanılan mühimmat ve evin çevresinde askeri bir hedef bulunup bulunmadığı konusunda açıklama yapmadı.

Uluslararası basında yer alan haberlerde de Keşm Adası’ndaki bir konutun vurulduğu, aynı aileden 3 kişinin yaşamını yitirdiği ve 2 çocuğun yaralandığı İranlı sağlık yetkililerine dayandırıldı.

SALDIRININ AYRINTILARI PAYLAŞILMADI

Hürmüzgan Tıp Bilimleri Üniversitesinin açıklamasında, saldırının hangi saatte düzenlendiğine ve konutun nasıl hedef alındığına ilişkin bilgi yer almadı.

İran devlet televizyonu, yaşamını yitirenlerin aynı aileden olduğunu bildirirken ölen anne ve babanın kimliklerini açıklamadı. Yaralanan çocukların aileyle yakınlık derecesine ilişkin de bilgi verilmedi.

ABD makamları, Keşm Adası’ndaki konutun vurulduğuna ve sivil can kaybına ilişkin İran tarafından yapılan açıklamaya henüz ayrı bir yanıt vermedi.

DEVRİM MUHAFIZLARINA AİT TESİSLER HEDEF ALINDI

CENTCOM, yeni saldırı dalgasında İran Devrim Muhafızları Ordusuna ait onlarca askeri unsurun hedef alındığını açıkladı.

Vurulan noktalar arasında askeri komuta merkezlerinin yanı sıra füze ve İHA faaliyetleriyle bağlantılı tesislerin bulunduğu bildirildi. Kıyı gözetleme sistemleri, savunma merkezleri ve İran’ın deniz operasyonlarında kullandığı kapasiteye ilişkin hedeflere de saldırılar düzenlendiği belirtildi.

Saldırılara katılan uçaklar, deniz unsurları ve kullanılan mühimmat hakkında ayrıntı verilmedi. Hedeflerde meydana gelen hasara ilişkin bağımsız bir değerlendirme de paylaşılmadı.

ABD, SALDIRILARIN MİSİLLEME OLDUĞUNU AÇIKLADI

CENTCOM, operasyonun İran’ın Ürdün’deki ABD kuvvetlerine yönelik 28 Temmuz tarihli saldırısına misilleme olarak düzenlendiğini bildirdi.

ABD ordusu, İran tarafından fırlatılan füzelerin bölgedeki hava savunma sistemlerince önlendiğini açıkladı. Ürdün makamları da ülke hava sahasına giren İran füzelerine müdahale edildiğini duyurdu.

İran’ın saldırısının ardından ABD yönetimi, bölgedeki askeri unsurlarına yönelik tehditlere karşılık verileceğini açıklamıştı. Yeni saldırı dalgası, taraflar arasında devam eden karşılıklı füze, İHA ve hava saldırılarının son aşamasını oluşturdu.

KEŞM ADASI DAHA ÖNCE DE HEDEF ALINMIŞTI

Hürmüz Boğazı’nda bulunan Keşm Adası, İran’ın denizcilik, kıyı savunması ve gözetleme faaliyetleri açısından kullandığı bölgeler arasında yer alıyor.

ABD’nin temmuz ayı içinde gerçekleştirdiği önceki saldırılarda da Keşm Adası ve çevresindeki askeri noktaların hedef alındığı bildirilmişti. İran medyası, 19 Temmuz’daki saldırı dalgasında adaya en az 6 füzenin isabet ettiğini duyurmuş ancak o tarihte can kaybına ilişkin bilgi paylaşılmamıştı.

İranlı yetkililer, Hürmüzgan eyaletinde gerçekleştirilen önceki saldırılarda sivil yerleşim alanları ile bazı altyapı tesislerinin de zarar gördüğünü açıklamıştı. ABD ise operasyonlarının İran’ın askeri, füze, İHA ve deniz kapasitesine yönelik olduğunu savunuyor.

ORTA DOĞU’DA 50 BİNDEN FAZLA ABD ASKERİ BULUNUYOR

CENTCOM açıklamasında, Orta Doğu’da 50 binden fazla ABD askerinin görev yaptığı ve kuvvetlerin yeni talimatlara karşı hazır durumda bulunduğu belirtildi.

ABD askerleri Ürdün, Irak, Suriye ve Körfez ülkelerindeki üs ve askeri tesislerde görev yapıyor. Bölgedeki birlikler hava ve füze savunması, deniz güvenliği, istihbarat, lojistik ve askeri operasyon faaliyetlerini yürütüyor.

İran ile ABD arasındaki karşılıklı saldırılar, Hürmüz Boğazı ve Körfez ülkelerinin güvenliğine ilişkin endişeleri artırırken bölgedeki askeri hareketlilik devam ediyor.

SALDIRILARDAKİ SİVİL KAYIPLAR ARAŞTIRILIYOR

İran makamları, Keşm Adası’ndaki saldırıda hayatını kaybeden 3 kişinin sivil olduğunu ve hedef alınan noktanın bir konut olduğunu açıkladı.

ABD tarafından yapılan askeri açıklamada ise hedefler İran Devrim Muhafızlarına ait komuta, füze, İHA, kıyı savunması ve denizcilik unsurları olarak sıralandı. Keşm Adası’ndaki sivil kayıpların hangi saldırı veya mühimmattan kaynaklandığına ilişkin bağımsız doğrulama henüz paylaşılmadı.

İranlı sağlık ve yerel yönetim birimlerinin saldırıların yol açtığı can kaybı ve hasara ilişkin incelemelerini sürdürdüğü bildirildi.

Haykal, Lübnan ordusunun 1 Ağustos’ta kutlanacak 81’inci kuruluş yıl dönümü dolayısıyla yayımladığı mesajda, ordunun sınırlı imkanlara ve ülkedeki zorlu koşullara rağmen güvenlik görevlerini sürdürdüğünü belirtti.

Lübnan ordusunun mevcut mutabakatlar çerçevesinde ülkenin güneyindeki konuşlanmasını tamamlamaya çalıştığını aktaran Haykal, İsrail güçlerinin çekileceği işgal altındaki bütün bölgelere birlik sevk etmeye hazır olduklarını bildirdi.

İsrail’in saldırılarını ve ihlallerini sürdürdüğünü belirten Haykal, söz konusu eylemlerin Lübnan ordusunun sahadaki çalışmalarını ve bölge halkının köyleri ile beldelerine güvenli biçimde dönmesini engellediğini ifade etti.

İSRAİL’İN SALDIRILARININ KONUŞLANMAYI ENGELLEDİĞİNİ BELİRTTİ

Haykal, Lübnan ordusunun güneyde yürürlükte bulunan mutabakatlar ve ülkenin ulusal ilkeleri doğrultusunda konuşlanma faaliyetlerini sürdürdüğünü kaydetti.

Ordunun, İsrail güçlerinin çekildiği veya çekileceği bölgelere yerleşmek ve devlet otoritesini sağlamak için hazırlıklarını tamamladığını aktaran Haykal, İsrail’in devam eden saldırı ve ihlallerinin süreci sekteye uğrattığını bildirdi.

Lübnan ordusu, 26 Temmuz’da yaptığı ayrı bir açıklamada da İsrail güçlerinin bazı yerleşim alanlarındaki evleri yıktığını, güneydeki çeşitli bölgelere ateş açtığını ve saldırıların ordunun tam olarak konuşlanmasını önlediğini duyurmuştu.

HALKIN GÜVENLİ DÖNÜŞÜ İÇİN ÇALIŞMALAR SÜRÜYOR

Haykal, Lübnan ordusunun güneydeki köy ve beldelerden ayrılmak zorunda kalan halkın güvenli şekilde evlerine dönebilmesi amacıyla çalışmalar yürüttüğünü belirtti.

Ordunun sahadaki görevleri arasında İsrail güçlerinin çekildiği alanların kontrol edilmesi, patlayıcı kalıntılarının tespit edilmesi, güvenlik incelemelerinin tamamlanması ve devlet kurumlarının bölgeye yeniden yerleşmesinin sağlanması bulunuyor.

Lübnan ordusu, temmuz ayında İsrail güçlerinin çekildiği güneydeki Zawtar el-Garbiyye bölgesinde konuşlanmaya başlamış, mühendislik birlikleri patlayıcılar ve savaş kalıntılarına yönelik inceleme gerçekleştirmişti.

SINIR GÜVENLİĞİ VE KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE SÜRÜYOR

Haykal, ordunun yalnızca Lübnan’ın güneyinde değil, ülkenin kuzey ve doğu sınırlarında da görev yaptığını ifade etti.

Lübnan ordusunun kara sınırlarının güvenliğinin sağlanması, deniz sınırları ile karasularının denetlenmesi, terörle mücadele, organize suç örgütlerinin faaliyetlerinin önlenmesi, uyuşturucu ticareti ve kaçakçılıkla mücadele çalışmalarını sürdürdüğünü kaydetti.

Haykal, görevlerin kapsamı ve mevcut güvenlik koşulları nedeniyle askeri kurumun önemli bir sorumluluk üstlendiğini belirterek sınırlı imkanlara rağmen operasyonların devam ettiğini bildirdi.

ORDUNUN İMKANLARININ GÜÇLENDİRİLMESİ ÇAĞRISI

Lübnan Ordu Komutanı Haykal, ordunun karşı karşıya bulunduğu görevlerin askeri kurumun kapasitesinin güçlendirilmesini zorunlu hale getirdiğini belirtti.

Kardeş ve dost ülkelerle yürütülen işbirliğinin önemine dikkati çeken Haykal, uluslararası destek sözlerinin ordunun görevleri ve sorumluluklarıyla uyumlu biçimde hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti.

Haykal, dış destek çalışmalarının yanı sıra ordunun kendi imkanlarını geliştirmeye yönelik projeler yürüttüğünü, mümkün olan en yüksek seviyede kendine yeterliliğe ulaşmayı hedeflediklerini kaydetti.

Orduya sağlanacak desteğin yalnızca Lübnan’ın güvenlik kurumuna yapılmış bir katkı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Haykal, “Orduya destek, Lübnan’ın istikrarı ve bölgenin güvenliği için bir yatırımdır.” ifadesini kullandı.

ASKERLERİN HAKLARININ KORUNACAĞINI BİLDİRDİ

Mesajında askerlere de seslenen Haykal, ekonomik ve güvenlik şartlarına rağmen görevlerini sürdüren personele fedakarlıkları ve disiplinleri nedeniyle teşekkür etti.

Ordu komutanlığının askeri personelin haklarının korunması ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi amacıyla girişimlerini sürdüreceğini belirten Haykal, askerlerden görevlerini kararlılıkla yerine getirmeye devam etmelerini istedi.

Haykal, Lübnan ordusunun farklı toplumsal ve dini kesimlerden gelen personeliyle ülkenin bütününü temsil ettiğini ifade ederek kurum içindeki birlik ve dayanışmanın ordunun temel güç kaynaklarından biri olduğunu kaydetti.

“İÇ KARIŞIKLIĞA İZİN VERMEYECEĞİZ”

Lübnan ordusunun ülkenin güvenliği ve iç barışının güvencesi olduğunu vurgulayan Haykal, askeri kurumun istikrarı bozmayı amaçlayan girişimlere karşı görev yapmayı sürdüreceğini belirtti.

Ordunun Lübnan’ı iç çatışmaya veya toplumsal ayrışmaya sürükleyecek faaliyetlere izin vermeyeceğini kaydeden Haykal, personelden yeminlerine bağlı kalmalarını ve görevlerini “şeref, fedakarlık ve sadakat” ilkeleri doğrultusunda sürdürmelerini istedi.

Haykal, mesajında Lübnan ordusunun şehitlerini, yaralılarını ve daha önce görev yapan emekli personelini de andı.

İsrail saldırılarının sabah saatlerinde de devam ettiği, Gazze kentinde yerinden edilmiş kişilerin kaldığı bir çadırın insansız hava aracıyla hedef alındığı bildirildi. El-Kattan Çocuk Merkezi önündeki çadıra düzenlenen saldırıda bir Filistinli yaşamını yitirirken, 7 kişi ağır yaralandı.

Gazze kentindeki El-Cela Caddesi’nde elektrikli bisiklet kullanan bir kişinin de İsrail’e ait İHA tarafından hedef alındığı aktarıldı. Saldırının ardından bölgeye sağlık ve sivil savunma ekipleri sevk edildi.

ŞATİ MÜLTECİ KAMPI’NDA BİNALARDA YANGIN ÇIKTI

İsrail’in Gazze kentinin batısındaki Şati Mülteci Kampı’na düzenlediği saldırılarda bazı binalarda yangın çıktı. Sivil savunma ekipleri alevlere müdahale ederken, saldırılar nedeniyle onlarca aile evlerinden ayrılmak zorunda kaldı.

Gece saatlerinde gerçekleştirilen saldırıların ardından bölgedeki bazı konutlarda ve çevredeki yapılarda hasar oluştu. Yangınların yerleşim alanlarına yayılmasını önlemek amacıyla ekiplerin çalışmalarını sürdürdüğü bildirildi.

Yerlerinden edilen ailelerin güvenli bölgelere ulaşmak amacıyla gece karanlığında kampı terk ettiği, bölgedeki saldırılar nedeniyle tahliye ve yardım çalışmalarının güçlükle yürütüldüğü belirtildi.

GAZZE KENTİNDEKİ ÇADIRA İHA SALDIRISI

Gazze kentinde El-Kattan Çocuk Merkezi önünde kurulan çadır, sabah saatlerinde İsrail’e ait bir İHA tarafından hedef alındı. Saldırıda bir kişi hayatını kaybetti, 7 kişi ağır yaralandı.

Yaralılar, ilk müdahalenin ardından çevredeki sağlık kuruluşlarına sevk edildi. Sağlık kaynakları, yaralılardan bazılarının durumunun ağır olduğunu bildirdi.

İsrail ordusundan söz konusu saldırının hedefi ve gerekçesine ilişkin açıklama yapılmadı.

NASSER TIP KOMPLEKSİNDE 5 BİNİ AŞKIN AMELİYAT

Gazze Sağlık Bakanlığı, Han Yunus’taki Nasser Tıp Kompleksinin ağır operasyonel baskı altında bulunduğunu açıkladı. Hastanede 2026’nın ilk 6 ayında 5 bin 65’ten fazla ameliyat gerçekleştirildiği bildirildi.

Ameliyatların 4 bin 234’ünü planlı cerrahi işlemler oluştururken, 831 operasyonun acil müdahale gerektiren vakalar için yapıldığı belirtildi. Planlı ameliyatlarda oluşan bekleme listelerinin hastanenin mevcut yükünü daha da artırdığı kaydedildi.

Sağlık kompleksinde yalnızca 11 ameliyathanenin çalışır durumda olduğu ve hastanenin 735 yatak kapasitesiyle yüzlerce yaralı ve hastaya hizmet vermeye çalıştığı aktarıldı.

HASTANELERDE DOLULUK YÜZDE 130’U AŞTI

Şifa Hastanesi Müdürü Muhammed Ebu Selmiye, Gazze’deki sağlık sisteminin tamamen çökme noktasına doğru ilerlediğini belirtti.

Ebu Selmiye, hastanelerdeki yatak doluluk oranının yüzde 130’un üzerine çıktığını, sağlık kuruluşlarının mevcut kapasitesinin çok üzerinde hizmet vermeye çalıştığını bildirdi.

Gazze’deki hastaneler, saldırılarda yaralananların yanı sıra kronik hastalığı bulunan kişilere, çocuklara, hamilelere ve acil cerrahi müdahale gerektiren vakalara hizmet sunmaya devam ediyor. İlaç, tıbbi malzeme, kan, yakıt ve sağlık personeli yetersizliği nedeniyle tedavi süreçlerinde aksamalar yaşandığı belirtiliyor.

36 HASTANEDEN 17’Sİ KISMEN FAALİYET GÖSTERİYOR

Dünya Sağlık Örgütü, Gazze Şeridi’ndeki 36 hastaneden yalnızca 17’sinin kısmen hizmet verebildiğini bildirdi. Nasser ve El-Emel hastanelerinin de aralarında bulunduğu yalnızca 5 sağlık kuruluşunun büyük sevk merkezi niteliğini koruduğu belirtildi.

DSÖ’ye göre Nasser Tıp Kompleksi yatak kapasitesinin yüzde 180’i düzeyinde hizmet verirken, El-Emel Hastanesi tam kapasiteyle çalışıyor. Gazze’deki başlıca hastanelerde temel ilaç ve tıbbi malzeme eksiklikleri sağlık hizmetlerini ciddi şekilde aksatıyor.

Örgüt, Gazze’de devam eden çatışmalar, erişim kısıtlamaları ve yardım sevkiyatındaki sorunların sağlık çalışanlarının hizmet vermesini, hastaların hastanelere ulaşmasını ve sağlık kuruluşlarının yeniden ikmal edilmesini zorlaştırdığını açıkladı.

SAĞLIK SİSTEMİ ÇÖKÜŞ RİSKİYLE KARŞI KARŞIYA

Gazze’deki sağlık sistemi, saldırılarda zarar gören hastaneler, artan yaralı sayısı ve sınırlı tıbbi kapasite nedeniyle hizmet vermekte güçlük çekiyor.

Nasser Tıp Kompleksi, Şifa Hastanesi ve El-Emel Hastanesi, Gazze’de büyük ölçekli sevk ve tedavi hizmeti verebilen az sayıdaki sağlık kuruluşu arasında bulunuyor. Sağlık yetkilileri, yeni toplu yaralanma vakalarının hastanelerin mevcut kapasitesini aşabileceği uyarısında bulunuyor.

DSÖ, hastanelerin ve sağlık çalışanlarının korunması, tıbbi malzeme girişinin kolaylaştırılması ve hastaların güvenli biçimde sağlık hizmetlerine erişebilmesi çağrısını sürdürüyor.

Yangının kontrol altına alındığını bildiren Bakanlık, olayda yaralanan veya hayatını kaybeden olmadığını belirtti. Teknik ekiplerin gemilerdeki hasarı ve olayın liman faaliyetlerine etkisini belirlemek amacıyla çalışmalarını sürdürdüğü kaydedildi.

İngiltere merkezli deniz güvenliği şirketi Ambrey ise ilk değerlendirmesinde, ABD’li bir şirkete ait yüzer sıvılaştırılmış doğal gaz depolama ve yeniden gazlaştırma ünitesinin İHA ile vurulduğunu ileri sürdü. Şirketin değerlendirmesine göre saldırının ardından başlayan yangın, limanda bulunan ikinci gemiye sıçradı.

MISIR BAKANLIĞI YANGININ NEDENİNİ AÇIKLAMADI

Mısır Petrol ve Maden Kaynakları Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Dimyat Limanı’ndaki yeniden gazlaştırma gemisi ile depolama gemisinde yangın çıktığı ifade edildi ancak olayın nedenine ilişkin bilgi paylaşılmadı.

Bakanlık, ihbarın alınmasının ardından Petrol ve Maden Kaynakları Bakanı Kerim Bedevi’nin olay yerine giderek yangının kontrol altına alınması, güvenlik önlemlerinin uygulanması ve ilgili kurumlar arasındaki koordinasyonu takip ettiğini bildirdi.

Açıklamada, acil müdahale ekiplerinin teknik kurumlarla birlikte çalışmalarını sürdürdüğü, olayın sonuçlarının belirlenmesi için gerekli incelemelerin başlatıldığı belirtildi. Bakanlık ayrıca gelişmelere ilişkin bilgilerin resmi açıklamalardan takip edilmesi çağrısında bulundu.

AMBREY İHA SALDIRISI İDDİASINDA BULUNDU

Ambrey, Dimyat Limanı’ndaki olayla ilgili ilk incelemesinde en az bir İHA’nın ABD merkezli şirkete ait, Marshall Adaları bayraklı Energos Winter adlı gemiye doğrudan isabet ettiğini öne sürdü.

Ticari kaynaklara göre İHA’nın Energos Winter’a çarpmasının ardından gemide başlayan yangın, GasLog Salem adlı diğer gemiye yayıldı. Liman hizmetleri şirketi Inchcape de iki gaz gemisinde yangın çıktığını bildirdi.

Energos Winter’ın sıvılaştırılmış doğal gazın depolanması ve yeniden gaz haline dönüştürülmesi amacıyla kullanılan yüzer bir ünite olduğu belirtildi. Yaklaşık 138 bin 250 metreküp depolama kapasitesine sahip geminin ABD merkezli Energos Infrastructure şirketine ait olduğu aktarıldı.

MISIRLI GÜVENLİK KAYNAKLARI İDDİAYI REDDETTİ

Mısır medyasına konuşan güvenlik kaynakları, Dimyat Limanı’nın İHA saldırısıyla hedef alındığı yönündeki haberlerin doğru olmadığını savundu. Kaynaklar, yangının bir gemide başladığını ve olayın nedenini araştırmak üzere teknik inceleme yürütüldüğünü belirtti.

Mısır makamlarının açıklaması ile Ambrey’in ilk değerlendirmesi arasında olayın nedeni konusunda farklılık bulunuyor. Mısır hükümeti veya Petrol ve Maden Kaynakları Bakanlığı tarafından yangının İHA saldırısı sonucu çıktığını doğrulayan resmi bir açıklama yayımlanmadı.

YANGIN İKİ GEMİYİ ETKİLEDİ

Olay sırasında limanda bulunan gaz depolama ve yeniden gazlaştırma gemilerindeki mürettebatın tahliye edildiği bildirildi. Yangının söndürülmesinin ardından iki geminin inceleme yapılması amacıyla liman bölgesinden uzaklaştırıldığına ilişkin bilgiler paylaşıldı.

İlk belirlemelere göre limanın altyapısında ciddi hasar oluşmadı. Olay nedeniyle geçici olarak aksayan faaliyetlerin güvenlik kontrollerinin tamamlanmasının ardından yeniden başlamasının planlandığı aktarıldı.

Teknik ekiplerin gemilerin gövdesinde, gaz depolama sistemlerinde ve yeniden gazlaştırma donanımlarında oluşan hasarı belirlemek amacıyla inceleme yaptığı kaydedildi.

SALDIRININ SORUMLULUĞUNU ÜSTLENEN OLMADI

Ambrey’in İHA saldırısı yönündeki değerlendirmesine rağmen olayı üstlenen herhangi bir kişi veya örgüt bulunmuyor. İHA’nın kim tarafından ve hangi bölgeden gönderilmiş olabileceğine ilişkin resmi bilgi paylaşılmadı.

Mısır makamları, limanın güvenlik kayıtları, radar verileri ve olay sırasında elde edilen görüntülerin incelendiğini bildirdi. Yangının kesin nedeninin teknik ve güvenlik soruşturmalarının ardından açıklanması bekleniyor.

Dimyat Limanı, Mısır’ın doğal gaz ithalatı ve enerji tedariki açısından kullanılan önemli merkezler arasında yer alıyor. Limandaki yüzer depolama ve yeniden gazlaştırma üniteleri, sıvılaştırılmış doğal gazın depolanması ve ulusal şebekeye aktarılması amacıyla kullanılıyor.

“ÇÖL KAPLANI”NIN OBJEKTİFİNDEN

Medine savunmasındaki kahramanlığı ile tanınan Fahreddin Paşa, halk arasında “Çöl Kaplanı” unvanı ile anılıyor. Paşa'nın çektiği ve koruduğu bu fotoğraflar, dönemin Medine'sine ait mimari yapıları, günlük yaşamı ve kutsal mekanları belgeliyor.

TARİHE TANIKLIK EDEN KARELER

Görüntülerde, Osmanlı askerlerinin Medine'deki varlığı, tarihi yapılar ve Harem-i Şerif çevresindeki günlük yaşam sahneleri yer alıyor. Fotoğrafların büyük bölümü daha önce hiç yayımlanmamıştı.

BİR YÜZYIL SONRA YENİDEN BAKIŞ

109 yıl önce çekilen bu fotoğraflar, hem tarih meraklıları hem de akademisyenler için önemli bir kaynak niteliğinde. Görseller, Osmanlı’nın kutsal topraklardaki son dönem varlığına dair belge olarak değerlendiriliyor.

ABD Başkanı Biden, Kuzey Carolina'da bir konuşma gerçekleştirdi. Konuşması bitince ise herkesin garibine giden bir hareket yaparak boşlukla tokalaşmaya çalıştı.

Sosyal medyada başlatılan "#score4rights2022(Haklar için Skor 2022)" kampanyası ile olimpiyat sporcuları umudu temsil eden hilal (C) işareti yapmaya davet ediliyor. Kampanyanın amacı, Çin'in Doğu Türkistan, Tibet ve Hong Kong’da işlediği insanlık suçlarına dikkat çekmek.