CENTCOM tarafından yapılan açıklamada, ABD ve müttefik kuvvetlerin İran’a ait balistik füze ve insansız hava araçlarına karşı savunma faaliyeti yürüttüğü sırada can kayıplarının meydana geldiği belirtildi. Saldırının hedef aldığı askeri tesisin konumuna ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

2 ABD ASKERİ HAYATINI KAYBETTİ

CENTCOM açıklamasında, “17 Temmuz’da Ürdün’de iki ABD askeri, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı ve müttefik kuvvetlerin İran’ın balistik füze ve insansız hava aracı saldırılarına karşı savunma yaptığı sırada çatışmada hayatını kaybetti.” ifadelerine yer verildi.

Açıklamada, saldırının ardından bir ABD askerinin kayıp olduğu ve arama çalışmalarının sürdüğü kaydedildi. Hayatını kaybeden askerlerin kimliklerinin, yakınlarına bilgi verilmesinden sonraki 24 saat boyunca açıklanmayacağı bildirildi.

CENTCOM, askerlerin ailelerine saygı gösterilmesi amacıyla kimlikler ve olayın ayrıntıları hakkında söz konusu süre içerisinde ek bilgi paylaşılmayacağını duyurdu.

YARALANAN 4 ASKER HASTANEYE KALDIRILDI

Saldırıda yaralanan 4 ABD askeri, tedavi edilmek üzere Ürdün’deki hastanelere sevk edildi. CENTCOM, hastaneye kaldırılan askerlerin tedavilerinin ardından taburcu edildiğini açıkladı.

Hafif yaralanan diğer personelin ise gerekli sağlık kontrollerinin tamamlanmasının ardından görevlerine döndüğü belirtildi. ABD ordusu, saldırının yol açtığı maddi hasara ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşmadı.

SALDIRIDA BALİSTİK FÜZE VE İHA’LAR KULLANILDI

İran’ın saldırıda balistik füzelerin yanı sıra kamikaze İHA olarak da adlandırılan tek yönlü saldırı insansız hava araçlarını kullandığı bildirildi. İran güçleri, Ürdün’deki ABD askeri tesislerinin daha önce de saldırıların hedefi olduğunu açıklamıştı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, Ürdün’ün yanı sıra Kuveyt ve Bahreyn’deki Amerikan askeri altyapısına yönelik saldırılar gerçekleştirdiğini ileri sürdü. İran tarafı, saldırıların ABD’nin İran topraklarında düzenlediği hava operasyonlarına karşılık olarak yapıldığını savundu.

ABD İLE İRAN ARASINDAKİ MUTABAKAT ASKIYA ALINDI

ABD ile İran arasında haziran ayında sağlanan geçici mutabakat, tarafların birbirlerini anlaşmanın hükümlerini ihlal etmekle suçlamasının ardından askıya alındı. Washington yönetimi, İran topraklarındaki askeri hedeflere yönelik hava saldırılarını yeniden başlatırken Tahran yönetimi de bölgedeki ABD üslerini hedef aldı.

ABD’nin hava saldırılarında İran’ın füze ve İHA depoları, lojistik merkezleri, askeri altyapısı ve kıyı bölgelerindeki bazı tesisler vuruldu. İran yönetimi, operasyonları mutabakatın ihlali olarak nitelendirerek karşılık verileceğini açıkladı.

Karşılıklı saldırıların yeniden başlamasıyla diplomatik temaslar kesintiye uğrarken ABD ve İran, çatışmaların tırmanmasından birbirlerini sorumlu tuttu.

KÖRFEZ ÜLKELERİNDEKİ ABD ÜSLERİ HEDEF ALINDI

İran, Ürdün’deki saldırının yanı sıra Kuveyt, Bahreyn, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde konuşlu Amerikan güçlerine ve askeri tesislerine yönelik füze ve İHA saldırıları gerçekleştirdi.

Kuveyt’te bir petrol tesisi ile su arıtma tesisinin hedef alındığı, saldırılar nedeniyle bazı bölgelerde yangın ve hizmet kesintilerinin yaşandığı bildirildi. Bahreyn ve Ürdün yönetimleri de hava sahalarına yönelen İran füzeleri ve insansız hava araçlarından bazılarının etkisiz hale getirildiğini açıkladı.

İran, söz konusu ülkeleri doğrudan hedef almadığını, saldırıların bu ülkelerde bulunan ABD askeri unsurlarına yönelik olduğunu savundu. Bölge ülkeleri ise hava sahalarının ve topraklarının saldırılarda kullanılmasını kınadı.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA GERİLİM YÜKSELDİ

İran yönetimi, ABD’nin saldırılarına karşılık olarak stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndaki askeri faaliyetlerini artırdı. Bölgede ticari gemi geçişlerinin önemli ölçüde azalması, enerji sevkiyatı ve deniz taşımacılığına ilişkin güvenlik endişelerini yükseltti.

ABD yönetimi, İran limanlarına giriş ve çıkış yapan gemilere yönelik deniz ablukasını yeniden devreye sokarken İran, Washington’un Hürmüz Boğazı üzerinde denetim kurmaya çalıştığını öne sürdü. Çatışmaların Ürdün ve Körfez ülkelerine yayılması, bölgedeki ABD üslerinin güvenlik önlemlerini artırmasına neden oldu.

ABD merkezli New York Times gazetesine konuşan Mamdani’ye, seçim kampanyası sırasında Netanyahu hakkında verdiği tutuklama sözünü yerine getirip getirmeyeceği soruldu. Mamdani, Netanyahu’nun Lahey’de yargılanması gerektiğine inandığını belirterek, “Netanyahu, Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından suçlanan bir savaş suçlusu. Son yıllardaki eylemlerinin yol açtıkları nedeniyle bu görüşü paylaşan çok sayıda insan var.” dedi.

BELEDİYENİN HUKUK BİRİMİYLE GÖRÜŞÜYOR

Seçim kampanyası sırasında yasalara uyacağına ilişkin söz verdiğini hatırlatan Mamdani, Netanyahu’nun tutuklanması için çalışacağını ancak New York’ta yürürlükte bulunan hukuk kurallarının dışına çıkmayacağını söyledi. Mamdani, “New York’ta yasalar bana ne yapma yetkisi veriyorsa onu yapacağım. Amaca ulaşmak için kendi yasalarımızı yazmayacağız.” ifadelerini kullandı.

Mamdani, yürürlükteki yasaların hangi adımlara izin verdiğine ilişkin soruya, belediyenin hukuk birimiyle “aktif görüşmeler” gerçekleştirdikleri yanıtını verdi. New York yönetiminin incelemesi, Netanyahu’nun BM Genel Kurulu kapsamında eylül ayında kente yapması beklenen ziyaret öncesinde yürütülüyor.

ABD’NİN GAZZE POLİTİKASINI ELEŞTİRDİ

ABD’nin Gazze ve Filistin politikasının başarısız olduğunu savunan Mamdani’ye, eski Başkan Yardımcısı Kamala Harris’in yeniden başkanlığa aday olması durumunda kendisini destekleyip desteklemeyeceği de soruldu. Mamdani, Harris’e verilecek desteğin, İsrail’e askerî yardım konusundaki tutumunu değiştirmesine bağlı olacağını söyledi.

Demokrat Partili Mamdani, başkanlık yarışına katılmayı değerlendiren adayların öncelikle mevcut ABD politikasının ortaya çıkardığı sonuçlar konusunda dürüst davranması gerektiğini belirtti. Mamdani, “Aday olmayı düşünen herkes için ilk adım, bugün gördüklerimiz ve bunları değiştirmek için neler yapılması gerektiği konusunda dürüst olmaktır.” dedi.

ABD Kongresi adaylarına destek verirken dikkate aldığı ölçütlerden birinin “Block the Bombs” adlı yasa teklifine verilen destek olduğunu aktaran Mamdani, teklifin belirli silahların İsrail’e satışını veya devrini kısıtlamayı amaçladığını kaydetti. Mamdani, söz konusu tutumun “bir soykırıma ortak olmaya devam etmeyi reddetmek” anlamına geldiğini ifade etti.

ABD’nin İsrail’e milyarlarca dolarlık destek sağladığını belirten Mamdani, ülkedeki seçmenlerin güvenini kazanmak isteyen başkan adaylarının mevcut politikanın sonuçlarını ve farklı bir politikanın ortaya çıkarabileceği gelişmeleri kabul etmesi gerektiğini söyledi.

SEÇİM KAMPANYASINDA TUTUKLAMA SÖZÜ VERMİŞTİ

New York’un ilk Müslüman belediye başkanı olan Mamdani, seçim kampanyasında UCM tarafından aranan liderler hakkındaki tutuklama kararlarının uygulanacağını söylemişti. Mamdani, Netanyahu ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in New York’a gelmesi durumunda New York Polis Teşkilatını görevlendireceğini açıklamıştı.

Netanyahu ise daha önce Mamdani’nin açıklamalarının kendisini BM Genel Kurulu toplantılarına katılmak üzere New York’a gitmekten caydırmayacağını belirtmişti. İsrail Başbakanı, BM Genel Kurulu görüşmeleri için düzenli olarak New York’u ziyaret ediyor.

FEDERAL YASALAR UCM İLE İŞ BİRLİĞİNİ SINIRLANDIRIYOR

ABD, UCM’yi kuran Roma Statüsü’ne taraf olmadığı için mahkemenin yargı yetkisini tanımıyor. Amerikan Askerlerini Koruma Yasası kapsamında düzenlenen 22 numaralı ABD Kanunu’nun 7423’üncü maddesi, eyalet ve yerel yönetim kurumlarının Roma Statüsü uyarınca UCM tarafından iletilen iş birliği taleplerine yanıt vermesini ve mahkemeye destek sağlamasını yasaklıyor.

Hukuk uzmanları, söz konusu federal düzenlemeler ile yabancı devlet ve hükümet yetkililerine tanınan dokunulmazlıkların, New York Belediye Başkanının Netanyahu hakkında doğrudan işlem yapma yetkisini ciddi ölçüde sınırlandırdığını belirtiyor. New York Valisi Kathy Hochul da daha önce belediye başkanının Netanyahu’yu UCM kararına dayanarak tutuklatma yetkisi bulunmadığını söylemişti.

UCM, NETANYAHU HAKKINDA 2024’TE KARAR ÇIKARDI

Uluslararası Ceza Mahkemesi, 21 Kasım 2024’te Netanyahu ile dönemin İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkardı. Mahkeme, Netanyahu’nun Gazze’de açlığın bir savaş yöntemi olarak kullanılması şeklindeki savaş suçu ile cinayet, zulüm ve diğer insanlık dışı eylemlerden oluşan insanlığa karşı suçlar bakımından cezai sorumluluk taşıdığına inanmak için makul gerekçeler bulunduğuna hükmetti.

UCM kararları, Roma Statüsü’ne taraf ülkeler açısından iş birliği yükümlülükleri doğururken ABD ve İsrail mahkemenin üyesi bulunmuyor. Washington ile Tel Aviv yönetimleri, UCM’nin Netanyahu hakkındaki yargı yetkisini ve tutuklama emrini reddediyor.

Hamaney, İran halkının ve “direniş cephesinin” ABD’ye vereceği “unutulmaz dersler” bulunduğunu kaydetti. İran liderinin açıklaması, Washington ile Tahran’ın ateşkesin ve mutabakat hükümlerinin ihlal edilmesinden birbirini sorumlu tuttuğu dönemde geldi.

ABD’Yİ TAAHHÜTLERİNİ İHLAL ETMEKLE SUÇLADI

Mücteba Hamaney, geçen ay imzalanan mutabakat zaptını, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve diğer üst düzey yetkililerin ülkenin haklarının korunacağı yönündeki güvenceleri sonrasında onaylamıştı. Hamaney, anlaşmaya ilişkin farklı görüşleri bulunduğunu daha önce açıklamış, gelecekte yürütülecek müzakerelerin ABD’nin taleplerinin kabul edileceği anlamına gelmeyeceğini belirtmişti.

İran lideri son açıklamasında, mutabakatın uygulanması sürecinde Washington yönetiminin verdiği sözlere bağlı kalmadığını savundu. Hamaney, ABD’nin eylemlerinin Trump tarafından imzalanan belgelerin İran açısından herhangi bir güvence oluşturmadığını ortaya koyduğunu ileri sürdü.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAKİ SALDIRILAR GERİLİMİ ARTIRDI

ABD ile İran arasındaki gerilim, Hürmüz Boğazı çevresinde ticari gemilere ve bölgedeki askerî hedeflere yönelik saldırıların ardından yeniden yükseldi. Washington yönetimi, İran tarafından bir gemiye dron saldırısı düzenlendiğini açıklayarak İran’ın güney kıyılarındaki hedeflere hava saldırıları gerçekleştirdi. Saldırılarda Sirik çevresi ile füze ve insansız hava aracı altyapısının hedef alındığı bildirildi.

İran yönetimi ise ABD’nin saldırılarını mutabakatın açık ihlali olarak nitelendirdi. Tahran, karşılık olarak Körfez bölgesindeki Amerikan askerî varlığını ve ABD ile bağlantılı bazı hedefleri füze ve dronlarla vurduğunu açıkladı.

TARAFLAR BİRBİRİNİ MUTABAKATI BOZMAKLA İTHAM EDİYOR

Washington yönetimi, İran’ın petrol satışlarına yönelik lisansları iptal ederek Tahran’a karşı yeni yaptırım kararları aldı. İran yönetimi de ABD’yi mutabakat zaptında yer alan birden fazla hükmü ihlal etmekle suçladı.

İki taraf, karşılıklı saldırıların başlamasından ve ateşkes düzeninin bozulmasından birbirini sorumlu tutuyor. Anlaşmazlıkların merkezinde Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişleri, ticari deniz trafiğinin güvenliği, yaptırımlar ve İran’ın dondurulan varlıklarının kullanımı bulunuyor.

BÖLGEDE ENERJİ VE DENİZ TRAFİĞİ ENDİŞESİ

Karşılıklı saldırılar, küresel petrol sevkiyatının önemli güzergâhlarından Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi trafiğine ilişkin güvenlik endişelerini artırdı. Bölgedeki askerî hareketlilik nedeniyle enerji tesisleri, limanlar, deniz ulaşımı ve Körfez ülkelerindeki Amerikan üsleri de gelişmelerin odağında yer aldı.

ABD ve İran yönetimleri, mutabakatın uygulanmasını “karşılıklı taahhüt” ilkesine bağlı olarak ele aldıklarını açıklarken yükümlülükleri ilk ihlal eden tarafın karşı taraf olduğunu savunmayı sürdürüyor. Diplomatik girişimlerin sonuçsuz kalması ve saldırıların devam etmesi, anlaşmanın geleceğine ilişkin belirsizliğin sürmesine neden oluyor.

Saldırıların en ağır bilançosu, Moskova’nın yaklaşık 475 kilometre güneydoğusundaki Tambov bölgesine bağlı Kotovsk kentinde ortaya çıktı. Tambov Bölge Valisi Yevgeniy Pervışov, Wildberries’e ait lojistik merkezine isabet eden İHA’lar nedeniyle gece vardiyasında çalışan 7 kişinin olay yerinde hayatını kaybettiğini ve 25 kişinin yaralandığını açıkladı.

Moskova bölgesinin doğusundaki Elektrostal kentinde bulunan başka bir Wildberries deposu da İHA saldırısının hedefi oldu. Moskova Bölge Valisi Andrey Vorobyov, söz konusu saldırıda 24 kişinin yaralandığını bildirdi. Noginsk kentindeki bir petrol depolama tesisinde İHA parçalarının düşmesi sonucu yangın çıkarken, olayda 2 kişi yaralandı ve tesise yakın bir doğum hastanesi tedbir amacıyla tahliye edildi.

Rusya Savunma Bakanlığı, gece boyunca ülkenin farklı bölgelerinde 379 Ukrayna İHA’sının hava savunma sistemleri tarafından engellenerek imha edildiğini duyurdu. Rus makamlarının açıkladığı rakamlar bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanamazken, saldırılar son dönemde Rusya’ya yönelik gerçekleştirilen en yoğun İHA harekâtlarından biri olarak kayıtlara geçti.

TAMBOV’DAKİ LOJİSTİK MERKEZİNDE 7 KİŞİ ÖLDÜ

Tambov bölgesine bağlı Kotovsk kentindeki Wildberries lojistik merkezi, gece saatlerinde İHA saldırısına uğradı. Saldırının meydana geldiği sırada tesiste gece vardiyasındaki çalışanların bulunduğu bildirildi.

Tambov Bölge Valisi Yevgeniy Pervışov, İHA’ların lojistik merkezine isabet etmesinin ardından büyük bir yangın çıktığını ve tesisin bazı bölümlerinde ağır hasar oluştuğunu açıkladı. Pervışov, gece vardiyasında çalışan 7 kişinin olay yerinde yaşamını yitirdiğini, 25 kişinin ise yaralandığını belirtti.

Yaralılar bölgedeki hastanelere sevk edilirken, itfaiye ve acil durum ekipleri tesiste çıkan yangına müdahale etti. Yangının kontrol altına alınmasının ardından lojistik merkezinde soğutma ve enkaz kaldırma çalışmalarına başlandı.

Pervışov, saldırı sırasında bölgeye yaklaşan 28 İHA’nın hava savunma sistemleri tarafından düşürüldüğünü ileri sürdü. Rus yetkili, daha fazla İHA’nın hedefe ulaşması halinde can kaybının artabileceğini savundu.

ELEKTROSTAL’DAKİ WILDBERRIES DEPOSU DA VURULDU

Ukrayna İHA’larının hedef aldığı diğer Wildberries tesisi, Moskova’nın doğusunda bulunan Elektrostal kentinde yer aldı. Ürünlerin tasnif edildiği ve farklı bölgelere sevk edildiği lojistik merkezine İHA isabet etmesinin ardından yangın çıktı.

Moskova Bölge Valisi Andrey Vorobyov, Elektrostal’daki saldırıda 24 kişinin yaralandığını açıkladı. Yaralıların sağlık kuruluşlarına götürüldüğü ve acil durum ekiplerinin tesiste çalışmalarını sürdürdüğü bildirildi.

Açık kaynaklardan yayımlanan görüntüler üzerinde yapılan konum doğrulama çalışmalarında da Elektrostal’daki Wildberries deposunda yangın çıktığı tespit edildi. Tesisteki hasarın boyutuna ve operasyonların ne ölçüde aksadığına ilişkin ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.

Wildberries’in kurucu ortağı ve Üst Yöneticisi Tatyana Kim, saldırıların ardından hayatını kaybedenlerin yakınlarına başsağlığı diledi. Kim, yaralanan çalışanlara ve yaşamını yitirenlerin ailelerine gerekli desteğin sağlanacağını bildirdi.

PETROL DEPOSUNDA BÜYÜK YANGIN ÇIKTI

Moskova bölgesindeki saldırıların hedeflerinden biri de Noginsk kentindeki petrol depolama tesisi oldu. Bölge yönetimi, düşürülen bir İHA’ya ait parçaların tesis alanına isabet etmesi sonucu yangın çıktığını açıkladı.

Noginsk’teki olayda 2 kişi yaralandı. Alevlerin ve dumanın çevredeki alanları tehdit etmesi üzerine petrol deposunun yakınında bulunan bir doğum hastanesi tahliye edildi. Hastalar ve sağlık personeli başka sağlık kuruluşlarına sevk edildi.

Tesiste bulunan petrol ürünlerinin depolandığı tanklardan bazılarının yangından etkilendiğine ilişkin görüntüler yayımlandı. Açık kaynak araştırmalarında, tesiste toplam kapasitesi 11 bin 500 metreküp olan 24 depolama tankının bulunduğu belirtildi.

Yangına çok sayıda itfaiye ekibi müdahale ederken, tesisin uğradığı maddi zarara ilişkin resmî bir bilanço paylaşılmadı. Moskova Bölge Valiliği, yangının çevredeki diğer tesislere sıçramaması için çalışmaların sürdürüldüğünü bildirdi.

YARALI SAYISI 51’E YÜKSELDİ

Rus yetkililer tarafından açıklanan son verilere göre Tambov’daki Wildberries lojistik merkezinde 25 kişi, Elektrostal’daki depoda 24 kişi ve Noginsk’teki petrol tesisi çevresinde 2 kişi yaralandı.

Saldırılarda yaralananların toplam sayısı 51 olarak kayıtlara geçti. İlk açıklamalarda Tambov’daki yaralı sayısı 24 olarak duyurulurken, daha sonra bölge yönetiminin paylaştığı güncel bilgilerde sayının 25’e çıktığı belirtildi.

Tambov’daki saldırıda hayatını kaybedenlerin tamamının Wildberries lojistik merkezinde gece vardiyasında çalışan personel olduğu açıklandı. Moskova bölgesindeki saldırılarda ise can kaybı bildirilmedi.

UKRAYNA LOJİSTİK TESİSLERİNİ HEDEF ALDIĞINI AÇIKLADI

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya topraklarında iki lojistik tesis ile bir petrol tesisinin vurulduğunu açıkladı. Zelenskiy, lojistik merkezlerinin Rusya’nın İHA üretiminde kullanılan parçaların ve navigasyon ekipmanlarının tedarikinde kullanıldığını ileri sürdü.

Wildberries depolarının askerî amaçlarla kullanıldığına ilişkin Ukrayna tarafından yapılan açıklamalar Rus yetkililerce doğrulanmadı. Tambov ve Moskova bölge yönetimleri ise vurulan tesisleri sivil lojistik merkezleri olarak tanımladı.

Ukrayna’nın saldırılarda kullanılan İHA sayısına, araçların kalkış noktalarına ve vurulması planlanan diğer hedeflere ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

RUSYA 379 İHA’NIN DÜŞÜRÜLDÜĞÜNÜ DUYURDU

Rusya Savunma Bakanlığı, gece boyunca ülkenin çok sayıda bölgesine yönelen 379 sabit kanatlı Ukrayna İHA’sının hava savunma sistemleri tarafından vurulduğunu açıkladı.

Bakanlık, İHA’ların Belgorod, Bryansk, Kursk, Smolensk, Ryazan, Kaluga, Tula, Tambov, Oryol, Lipetsk, Tver, Pskov, Voronej ve Rostov’un da aralarında bulunduğu bölgelerde etkisiz hale getirildiğini bildirdi. Açıklamada, Moskova yönüne ilerleyen İHA’ların da önlendiği belirtildi.

Rusya’nın açıkladığı 379 İHA rakamı Ukrayna tarafından doğrulanmadı. Saldırıların büyüklüğü nedeniyle bazı havalimanlarında uçuşların geçici olarak sınırlandırıldığı ve hava savunma faaliyetlerinin sabah saatlerine kadar sürdüğü bildirildi.

WILDBERRIES RUSYA’NIN EN BÜYÜK ÇEVRİM İÇİ PERAKENDECİSİ

2004 yılında kurulan Wildberries, Rusya’nın en büyük çevrim içi perakende ve pazaryeri platformu olarak faaliyet gösteriyor. Şirket, giyimden elektronik ürünlere, ev eşyalarından kozmetiğe kadar çok sayıda kategoride ürün satışı gerçekleştiriyor.

Wildberries’in Rusya genelindeki lojistik merkezleri, satıcılardan teslim alınan ürünlerin depolanması, ayrıştırılması ve müşterilere gönderilmesinde kullanılıyor. Tambov ve Elektrostal’daki tesisler de şirketin geniş dağıtım ağının parçaları arasında yer alıyor.

İki lojistik merkezinin aynı gece hedef alınması, şirketin sevkiyat ve tedarik operasyonlarında aksama yaşanabileceği değerlendirmelerine neden oldu. Wildberries yönetimi, sipariş teslimatlarının etkilenip etkilenmeyeceğine ilişkin ayrıntılı bir açıklama yapmadı.

Tahran yönetimi saldırının, İranşehr’de İran askerlerinin öldürülmesine karşılık gerçekleştirildiğini açıkladı. Saldırı, yılın başında başlayan bölgesel çatışmalar kapsamında İran’ın Suriye topraklarına yönelik bilinen ilk doğrudan operasyonu oldu. Reuters’a konuşan Suriyeli askeri bir kaynak ise saldırının El-Tanf yakınlarında meydana geldiğini ancak üssün doğrudan vurulmadığını belirtti. Kaynak, olayda can kaybı veya maddi hasar oluşmadığını bildirdi.

İRAN SURİYE’DE NEREYİ VURDU?

İran Devrim Muhafızları, Suriye, Irak ve Ürdün sınırlarının kesiştiği bölgede yer alan El-Tanf çevresini hedef aldığını açıkladı. İran devlet medyasında yer alan haberlere göre saldırının hedefinde ABD özel operasyon birimlerine ait olduğu öne sürülen bir komuta merkezi bulunuyordu.

Saldırının hangi mühimmatla gerçekleştirildiğine ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı. İran’ın hedefi vurduğuna yönelik açıklaması bağımsız kaynaklarca doğrulanmazken Suriyeli askeri kaynaklar saldırının üs çevresine isabet ettiğini ancak tesis üzerinde hasar oluşturmadığını aktardı.

EL-TANF ÜSSÜNDE ABD ASKERİ BULUNUYOR MU?

ABD ordusu, Şubat 2026’da El-Tanf Üssü’nden çekilme işlemini tamamladı. Stratejik konumdaki üs, çekilmenin ardından Suriye hükümet güçlerine devredildi. Dolayısıyla İran’ın saldırı düzenlediği sırada bölgede faal bir ABD askeri üssü bulunmadığı bildirildi.

El-Tanf, daha önce ABD öncülüğündeki koalisyonun terör örgütü DEAŞ’a karşı yürüttüğü operasyonlarda kullanılmıştı. Üs, Irak ve Ürdün sınırlarına yakın konumu nedeniyle İran’ın bölgedeki askeri ve lojistik faaliyetlerini sınırlamaya yönelik stratejinin de önemli noktalarından biri olarak görülüyordu.

ABD İRAN’A ALTI GECE ÜST ÜSTE SALDIRDI

ABD ordusu, İran’ın askeri kapasitesini zayıflatmak amacıyla ülkeye altıncı gece üst üste hava saldırısı düzenlediğini açıkladı. Operasyonlarda savaş uçakları, insansız hava araçları ve savaş gemileri kullanılırken Bender Abbas çevresi, Keşm Adası, hava savunma sistemleri, kıyı gözetleme tesisleri ve füze altyapısı hedef alındı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, saldırıların İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemilere yönelik faaliyetlerinde kullandığı askeri kabiliyetleri azaltmayı amaçladığını bildirdi. İran makamları ise ABD saldırılarında askeri tesislerin yanı sıra köprü, havalimanı, ulaşım ve enerji altyapısının da zarar gördüğünü açıkladı.

İRAN SALDIRIYI MİSİLLEME OLARAK AÇIKLADI

Devrim Muhafızları, El-Tanf çevresindeki saldırının İranşehr’de öldürülen askerlerin karşılığı olduğunu bildirdi. Tahran yönetimi, ABD saldırıları devam ettiği sürece Orta Doğu’daki Amerikan varlığıyla bağlantılı hedeflerin vurulacağını belirtti.

İran aynı gün Kuveyt, Bahreyn ve Ürdün’deki ABD askeri tesislerine yönelik füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenlediğini de açıkladı. Katar’ın başkenti Doha’da patlama sesleri duyulurken Kuveyt’teki bir elektrik üretim ve su arıtma tesisi saldırıda hasar gördü.

SURİYE ÇATIŞMALARIN DIŞINDA KALMAK İSTİYOR

Suriye yönetimi, İran ile ABD arasında devam eden çatışmalara dahil olmak istemediğini daha önce açıklamıştı. Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, ülkesinin doğrudan hedef alınmaması halinde bölgesel çatışmaların dışında kalacağını belirtmişti.

İran’ın El-Tanf yakınlarına düzenlediği saldırı, Suriye’nin çatışmaların dışında kalma politikasına rağmen ülke topraklarının doğrudan hedef alınması anlamına geldi. Suriye makamlarından saldırıya ilişkin kapsamlı bir resmi açıklama yapılmadı.

BÖLGESEL SALDIRILAR YAYILIYOR

ABD ile İran arasındaki çatışmalar Irak, Suriye ve Körfez ülkelerine yayılan karşılıklı saldırılarla devam ediyor. Irak’ta İran destekli silahlı gruplar ABD bağlantılı hedeflere roket ve insansız hava araçlarıyla saldırırken İran, Irak’ın kuzeyindeki Kürt muhalif gruplara ait kampları da hedef aldı.

Lübnan’da Hizbullah ile İsrail güçleri arasındaki çatışmalar sürerken İran’ın Suriye’ye yönelik son saldırısı bölgesel savaşın coğrafi sınırlarının genişlediğini ortaya koydu. Tarafların açıklamalarında askeri operasyonların devam edebileceğine yönelik mesajlar yer aldı.

CENTCOM, ABD kuvvetlerinin İran’a karşı art arda yedinci gece saldırı gerçekleştirdiğini ve operasyonların İran’ın askeri kabiliyetlerini sürekli biçimde zayıflatmayı amaçladığını bildirdi. ABD saldırılarının ardından İran’ın Hürmüzgan eyaletine bağlı Sirik kentinde patlama sesleri duyulurken Ahvaz ve Yezd çevresindeki bazı noktaların da hedef alındığı aktarıldı. ABD ile İran’ın askeri tesislerin yanında köprüler, limanlar, enerji üretim noktaları ve su arıtma tesislerini hedef alması, çatışmalarda kritik altyapıyı öne çıkardı.

CENTCOM YEDİNCİ SALDIRI DALGASINI BAŞLATTI

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada, İran’a yönelik yeni saldırıların ABD Başkanı’nın talimatıyla başlatıldığı belirtildi. Açıklamada, operasyonların İran’ın askeri kapasitesini aşamalı olarak azaltma amacı taşıdığı ifade edildi.

Yeni saldırı dalgasının duyurulmasının ardından İran’ın güneyindeki Sirik kentinde 3 patlama sesi duyulduğu bildirildi. Hürmüzgan Valiliği, Sirik’e yönelik saldırılarda can kaybı, maddi hasar veya kent altyapısında zarar meydana gelmediğini açıkladı.

ABD ordusunun son günlerde İran’ın Hürmüz Boğazı çevresindeki kıyı gözetleme noktaları, hava savunma mevzileri, askeri lojistik altyapısı ve deniz muharebe kapasitesini hedef aldığı bildirildi. CENTCOM’un resmi yayınlarında 13-16 Temmuz arasında İran’a yönelik art arda saldırıların tamamlandığına ilişkin duyurular yer aldı.

AHVAZ VE YEZD’DE PATLAMA SESLERİ DUYULDU

İran’ın Huzistan Valiliği, ABD’nin Ahvaz kentindeki bazı noktaları füzelerle hedef aldığını açıkladı. Saldırının hedefleri ve sonuçlarına ilişkin ayrıntılı bilginin incelemelerin ardından paylaşılacağı bildirildi.

İran’ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı da ABD savaş uçaklarının Yezd eyaletindeki bazı noktalara saldırı düzenlediğini ve eyalet çevresinde 5 patlama sesi duyulduğunu aktardı. Bölge sakinlerinin savaş uçaklarının seslerini duyduğu belirtilirken vurulan noktaların ilk aşamada tespit edilemediği kaydedildi.

ABD, önceki saldırılarda Bender Abbas çevresindeki köprüleri, Keşm Adası’ndaki askeri tesisleri ve Çabahar’daki liman altyapısını hedef almıştı. İran makamları, ulaşım ve enerji sistemlerinin de saldırılardan etkilendiğini açıklarken Washington operasyonların askeri lojistiği ve deniz gözetleme kapasitesini zayıflatmayı amaçladığını savundu.

ABD ÇABAHAR’DAKİ DENİZ GÖZETLEME KULESİNİ VURDU

CENTCOM, İran’ın Çabahar kentindeki Şehid Kelanteri Limanı’nda bulunan deniz gözetleme kulesinin vurularak imha edildiğini açıkladı. ABD ordusu, söz konusu kulenin Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilerin izlenmesi ve hedef alınması amacıyla kullanıldığını ileri sürdü.

ABD tarafı, saldırının İran’ın sivil mürettebata yönelik operasyonları koordine etme kapasitesini azalttığını savundu. İran resmi haber ajansı IRNA da Şehid Kelanteri Limanı’ndaki gözetleme kulesinin ABD saldırısında vurulduğunu bildirdi.

Çabahar ve Bender Abbas çevresindeki saldırılar, İran’ın Körfez ve Umman Denizi’ndeki deniz trafiğini takip etme kapasitesini hedef alan operasyonların parçası olarak değerlendirildi. ABD’nin İran kıyılarındaki askeri ve lojistik noktalara yönelik saldırıları, Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol mücadelesinin çatışmanın merkezine yerleşmesine neden oldu.

İRAN HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA 4 GEMİYİ DURDURDUĞUNU AÇIKLADI

İran Devrim Muhafızları Ordusu Donanması, ABD ordusunun desteğiyle Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalıştığını öne sürdüğü 4 geminin füze ve insansız hava aracı saldırılarıyla durdurulduğunu duyurdu. Açıklamada gemilerin adları, taşıdıkları yükler ve mürettebatın durumuna ilişkin bilgi paylaşılmadı.

İran donanması, bölgedeki gemilerin daha önce yayımlanan uyarı ve bildirimlere uyması gerektiğini belirtti. Tahran yönetimi, ABD saldırılarının yeniden başlamasının ardından Hürmüz Boğazı’nın geçişlere kapatıldığını açıklamıştı.

Boğazdaki ticari gemi trafiği çatışmaların şiddetlenmesiyle keskin biçimde geriledi. Denizcilik verilerine göre 16 Temmuz’da yalnızca 3 yük gemisi boğazdan geçerken büyük ham petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz tankerleri art arda ikinci gün geçiş yapmadı.

İKİ PETROL TANKERİNDE PATLAMA MEYDANA GELDİ

İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı’nın güneyindeki mayınlı sulardan geçmeye çalışan 2 petrol tankerinde patlama meydana geldiğini açıkladı. Tankerlerin patlamaların ardından alev aldığı bildirilirken gemilerin isimleri, bayrakları ve mürettebatın durumu hakkında bilgi verilmedi.

Devrim Muhafızlarının açıklamasında Hürmüz Boğazı’nın ABD’nin eylemleri nedeniyle güvensiz ve tamamen kapalı olduğu savunuldu. ABD’nin İran’a yönelik saldırıları sona erene kadar boğazdan petrol, doğal gaz veya kimyasal gübre taşınmasına izin verilmeyeceği belirtildi.

Reuters’ın aktardığı denizcilik verileri, İran saldırıları ve ABD’nin deniz ablukasını yeniden uygulamaya koymasının ardından gemilerin Umman Körfezi çevresinde beklediğini veya rotalarını değiştirdiğini gösterdi. Boğazdaki hareketliliğin azalması, küresel enerji sevkiyatına ilişkin endişeleri artırdı.

İRAN ABD’YE AİT MQ-9 İHA’YI DÜŞÜRDÜĞÜNÜ DUYURDU

İran Devrim Muhafızları Ordusu Donanması, Basra Körfezi’nin kuzeyindeki Buşehr kenti semalarında ABD’ye ait MQ-9 Reaper tipi silahlı insansız hava aracının düşürüldüğünü açıkladı.

İran resmi haber ajansı IRNA, İHA’nın yeni geliştirilen hava savunma sistemleriyle vurulduğunu bildirdi. ABD makamlarından İran’ın açıklamasını doğrulayan bir açıklama yapılmadı.

Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, ABD ordusunun bölgedeki bütün hareketlerinin ve askeri teçhizatının takip edildiğini belirtti. Açıklamada ABD kuvvetlerinin muhtemel operasyon hazırlıklarının İran tarafından izlendiği ileri sürüldü.

İRAN BAHREYN’DEKİ ABD HEDEFLERİNİ VURDUĞUNU AÇIKLADI

İran Devrim Muhafızları Ordusu, Bahreyn’de ABD tarafından kullanıldığı ileri sürülen yapay zekâ destekli hedefleme merkezi ile insansız deniz araçlarının bulunduğu bir depoyu balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla hedef aldığını açıkladı.

İran tarafı, saldırıların ABD’nin İran’daki köprüler ve diğer sivil altyapı noktalarına yönelik operasyonlarına karşılık gerçekleştirildiğini bildirdi. Hedefleme merkezinin birkaç balistik füze ve onlarca İHA ile vurulduğu, insansız deniz araçlarının bulunduğu deponun ise imha edildiği öne sürüldü.

Bahreyn’deki hedeflerde meydana gelen hasarın boyutuna ilişkin İran dışındaki kaynaklardan doğrulama gelmedi. Tahran yönetimi, ABD’nin sivil altyapıya yönelik saldırılarının devam etmesi halinde Amerikan ortaklığı bulunan bölgesel şirketleri de hedef alabileceğini açıkladı. İran ayrıca ABD üslerine ev sahipliği yapan ülkeleri Washington’ın askeri eylemlerine ortak olmakla suçladı. İran’ın Bahreyn’deki Amerikan bağlantılı hedeflere saldırdığı bilgisi uluslararası haber kuruluşlarının aktarımlarına da yansıdı.

KUVEYT’TE ASKERLER YARALANDI

Kuveyt Savunma Bakanlığı, İran’ın balistik füze ve insansız hava araçlarıyla ülkedeki askeri ve sivil tesisleri hedef aldığı saldırılarda bazı askerlerin yaralandığını açıkladı.

Kuveyt ordusu, hava sahasında tespit edilen füze ve İHA’lara hava savunma sistemleriyle müdahale edildiğini bildirdi. İran saldırılarında Kuveyt ordusuna ait kamplar ve hayati önemdeki tesislerin hedef alındığı, görev başındaki bazı kara kuvvetleri personelinin yaralandığı belirtildi.

İran saldırılarında elektrik üretim santralleri ile su arıtma tesislerinin de vurulduğu, bazı noktalarda yangın çıktığı ve üretim ünitelerinin devre dışı kaldığı aktarıldı. Kuveyt İtfaiye Teşkilatı, ülkenin güneyindeki iki farklı noktada çıkan yangınların kontrol altına alındığını açıkladı. Kuveyt’teki elektrik ve su arıtma tesisinin zarar gördüğü, uluslararası haber kuruluşları tarafından da doğrulandı.

KRİTİK ALTYAPI KARŞILIKLI SALDIRILARIN HEDEFİ OLDU

ABD’nin İran’daki köprüler, liman tesisleri ve ulaşım ağlarını vurmasının ardından İran’ın Kuveyt’teki elektrik ve su arıtma tesisleri ile Bahreyn’deki Amerikan bağlantılı merkezleri hedef alması, çatışmalarda kritik altyapıya yönelik saldırıları artırdı.

İran’ın güneyindeki köprülere düzenlenen ABD saldırılarında 7 kişinin öldüğü, Çabahar yakınlarındaki Pesabender bölgesinde ise bir sivilin yaşamını yitirdiği bildirilmişti. İran’ın Kuveyt’teki saldırısında su arıtma tesisinin zarar görmesi, ülkenin içme suyu ihtiyacının büyük ölçüde deniz suyunun arıtılmasıyla karşılanması nedeniyle öne çıktı.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, sivil altyapının hedef alınmasından duyduğu endişeyi dile getirirken karşılıklı saldırıların durdurulması çağrısında bulundu.

IKBY İRAN’IN SALDIRILARINI KINADI

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi, İran’ın Erbil ve Süleymaniye’ye yönelik saldırılarını kınayarak Tahran yönetiminden operasyonları derhal durdurmasını istedi. Açıklamada saldırıların bölgesel barış ve güvenliğe tehdit oluşturduğu ve Irak’ın kuzeyindeki istikrarı bozma riski taşıdığı belirtildi.

IKBY yönetimi, Irak merkezi hükümetine ve uluslararası topluma İran saldırılarının sona erdirilmesi için harekete geçme çağrısında bulundu. Tahran yönetimi, Erbil ve Süleymaniye’deki İranlı Kürt muhalif gruplara ait kampların yanı sıra ABD’nin Erbil’deki askeri ve diplomatik varlığıyla bağlantılı noktaları da hedef alıyor.

Süleymaniye yakınlarında İran Kürdistan Devrimci Emekçiler Topluluğuna ait kampa düzenlenen saldırıda 8 örgüt üyesinin öldüğü açıklanmıştı. Erbil’e yönelik son saldırıda ise 8 kamikaze İHA kullanıldığı bildirildi.

ERBİL’DE YENİ PATLAMA SESLERİ DUYULDU

Irak’ın Erbil kentinde yeni patlama sesleri duyulduğu bildirildi. Yerel medya, kente insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlendiğini aktarırken patlamaların hava savunma sistemlerince vurulan İHA’lardan mı yoksa hedeflere isabet eden mühimmattan mı kaynaklandığı belirlenemedi.

Erbil’deki resmi makamlar ilk aşamada saldırılara ilişkin ayrıntılı açıklama yapmadı. Süleymaniye’de de füze ve kamikaze İHA saldırılarının ardından yangın çıktığı bildirilmişti.

İran’ın Irak’ın kuzeyindeki saldırıları, Tahran’ın ABD’ye yönelik misillemelerinin yanında İranlı Kürt muhalif grupları hedef alan operasyonları sürdürdüğünü gösterdi. IKBY yönetimi söz konusu saldırıların Irak’ın egemenliğini ihlal ettiğini belirterek durdurulmasını istedi.

HÜRMÜZ BOĞAZINDAKİ KRİZ ENERJİ SEVKİYATINI ETKİLİYOR

Hürmüz Boğazı’nda gemilerin durdurulması, tankerlerde meydana gelen patlamalar ve ABD’nin deniz ablukası nedeniyle petrol ve doğal gaz sevkiyatı büyük ölçüde aksadı. Boğazdan geçen gemi sayısının son aylardaki en düşük seviyeye inmesi enerji fiyatlarındaki yükselişi hızlandırdı.

İran, ABD saldırıları devam ettiği sürece Hürmüz Boğazı’ndan enerji ihracatına izin vermeyeceğini açıklarken Washington, İran bağlantılı gemilere yönelik ablukayı sürdürüyor. ABD Deniz Piyadelerinin bir tankere müdahale ettiği, farklı gemilerin ise Umman Körfezi çevresinde beklediği bildirildi.

Küresel enerji ticaretinin en önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki günlük gemi hareketlerinin keskin biçimde azalması, petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzına yönelik riskleri artırdı.

Komala Partisi yetkilisi İdris Kuhlvazi, saldırının sabah erken saatlerde gerçekleştirildiğini belirterek partiye ait kamp ile çevresinin vurulduğunu söyledi. Kuhlvazi, saldırı sonucunda 8 Komala üyesinin öldüğünü ve bazı kişilerin yaralandığını ifade etti. Ölü ve yaralı sayısına ilişkin bilgiler Komala tarafından açıklanırken Irak ve İran makamlarından ilk aşamada ayrıntılı bir bilanço paylaşılmadı.

KOMALA KAMPI İHA VE ROKETLERLE HEDEF ALINDI

Komala tarafından yapılan açıklamaya göre saldırı, Irak’ın kuzeyindeki Süleymaniye kentinin yakınlarında bulunan kampı hedef aldı. İran’a ait olduğu belirtilen insansız hava araçları ile roketlerin kamp alanı ve çevresine isabet ettiği bildirildi.

Saldırının ardından bölgede güvenlik önlemleri artırılırken yaralıların çevredeki sağlık kuruluşlarına sevk edildiği aktarıldı. Kampta meydana gelen fiziki hasarın boyutuna ilişkin ayrıntılı bilgi verilmedi.

SALDIRIDA 8 KOMALA ÜYESİ ÖLDÜ

Komala Partisi yetkilisi İdris Kuhlvazi, AFP’ye yaptığı açıklamada saldırıda 8 parti üyesinin hayatını kaybettiğini bildirdi. Kuhlvazi, ölenlerin kimliklerine ve yaralıların sağlık durumuna ilişkin ilk açıklamasında ayrıntı paylaşmadı.

Komala’nın açıkladığı can kaybı sayısı bağımsız kaynaklarca ilk aşamada doğrulanmadı. İran Devrim Muhafızları da saldırının hedefi ve sonuçlarına ilişkin kapsamlı bir açıklama yayımlamadı.

İRANLI KÜRT GRUPLAR IRAK’IN KUZEYİNDE FAALİYET GÖSTERİYOR

İran yönetimine muhalif çeşitli Kürt siyasi ve silahlı gruplar, uzun süredir Irak Kürt Bölgesel Yönetimi sınırları içindeki kamp ve üslerde faaliyet gösteriyor. Komala da merkezleri ve mensupları Irak’ın kuzeyinde bulunan İranlı Kürt muhalif oluşumlar arasında yer alıyor.

Tahran yönetimi söz konusu grupları İran’ın ulusal güvenliğine yönelik tehdit olarak değerlendiriyor. İran, grupların sınır bölgelerinde silahlı faaliyet yürüttüğünü ve ülke içine yönelik saldırılar planladığını savunurken Komala ise İran yönetimine karşı siyasi ve silahlı mücadele yürüttüğünü açıklıyor.

BÖLGE DAHA ÖNCE DE SALDIRILARA SAHNE OLDU

İran, son aylarda Irak’ın kuzeyindeki İranlı Kürt muhalif gruplara ait kamp ve tesisleri birçok kez hedef aldı. Nisan ayında düzenlenen insansız hava aracı ve roket saldırılarında da Komala mensuplarının öldüğü bildirilmişti.

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi sınırları içindeki Süleymaniye ve Erbil çevresi, İran ile bağlantılı olduğu belirtilen füze ve insansız hava aracı saldırılarının yoğunlaştığı bölgeler arasında bulunuyor. Saldırılarda İranlı Kürt grupların yanı sıra ABD’nin diplomatik ve askeri varlığıyla bağlantılı noktalar da hedef alındı.

ABD-İRAN ÇATIŞMALARININ ARDINDAN SALDIRILAR ARTTI

İran’ın Irak’ın kuzeyindeki hedeflere yönelik operasyonları, ABD’nin İran topraklarına düzenlediği hava saldırılarının ardından yoğunlaştı. Tahran yönetimi, ABD saldırılarına karşılık olarak Orta Doğu’daki Amerikan tesislerini ve Washington ile bağlantılı olduğunu değerlendirdiği unsurları hedef aldığını duyurdu.

İran’ın bölgedeki saldırılarında Erbil’deki ABD diplomatik varlığına yakın noktaların yanı sıra İranlı Kürt muhalif grupların kampları da hedefler arasında yer aldı. Tahran’ın, söz konusu grupların ABD tarafından İran’a karşı olası kara operasyonlarında kullanılabileceği yönündeki iddiaları güvenlik gerekçeleri arasında gösterdiği aktarılıyor.

IRAK TOPRAKLARINDAKİ SALDIRILAR EGEMENLİK TARTIŞMASI YARATIYOR

İran’ın Irak topraklarında gerçekleştirdiği sınır ötesi saldırılar, Bağdat yönetimi ile Irak Kürt Bölgesel Yönetiminin egemenlik ve güvenlik konusundaki itirazlarına neden oluyor. Irak yönetimi daha önce benzer saldırıların ülkenin egemenliğini ihlal ettiğini açıklamış ve komşu ülkelerden Irak topraklarını çatışma alanına çevirmemelerini istemişti.

Bağdat ile Tahran arasında imzalanan güvenlik anlaşması kapsamında İranlı Kürt grupların sınır hattından uzaklaştırılması ve silahsızlandırılması konusunda çalışmalar yürütülmüştü. Son saldırı, söz konusu güvenlik düzenlemelerine rağmen İran ile Irak’ın kuzeyindeki Kürt gruplar arasındaki çatışmanın devam ettiğini ortaya koydu.

Kuveyt Elektrik, Su ve Yenilenebilir Enerji Bakanlığından yapılan açıklamada, İran saldırısının elektrik üretim ve su arıtma faaliyetlerinin birlikte yürütüldüğü bir istasyonu vurduğu belirtildi. Tesiste yangın çıktığı, fiziki hasar oluştuğu ve çok sayıda elektrik üretim ünitesinde kesinti meydana geldiği aktarıldı. Saldırının ardından acil durum planları devreye alınırken itfaiye ve teknik ekipler bölgeye sevk edildi.

ABD İRAN’DA KÖPRÜLERİ VE ULAŞIM ALTYAPISINI VURDU

ABD ordusu, İran’a yönelik altıncı gece saldırılarında ülkenin güneyindeki askeri hedeflerin yanı sıra ulaşım altyapısını da vurdu. İran makamları ve bölgeden aktarılan bilgilere göre Hürmüzgan eyaletindeki köprüler, Bender Abbas’taki tren istasyonu, İranşehr Havalimanı ve Çabahar Limanı çevresindeki bazı tesisler saldırılardan etkilendi.

İran yönetimi, saldırıların yalnızca askeri noktalarla sınırlı kalmadığını, sivil ulaşım ve enerji altyapısının da hedef alındığını açıkladı. Güney bölgelerindeki elektrik arzının saldırılar ve aşırı sıcaklar nedeniyle baskı altına girmesi üzerine İran Enerji Bakanlığı vatandaşlardan yoğun saatlerde elektrik tüketimini azaltmalarını istedi. Bakanlık, özellikle klima kullanımının sınırlandırılması çağrısında bulundu.

İRAN KUVEYT’TEKİ SU ARITMA TESİSİNİ VURDU

ABD saldırılarının ardından yeni misillemeler başlattığını duyuran İran, Kuveyt’teki elektrik üretim ve su arıtma istasyonunu hedef aldı. Kuveyt yönetimi saldırının İran tarafından gerçekleştirildiğini açıklarken tesisin adı ve tam konumuna ilişkin ilk aşamada ayrıntılı bilgi paylaşmadı.

Saldırının tesiste geniş çaplı hasara, yangına ve elektrik üretim ünitelerinde kesintiye yol açtığı bildirildi. Kuveyt makamları, can kaybına ilişkin ilk açıklamalarda bilgi vermezken ekiplerin hasarın kapsamını belirlemek için incelemelerini sürdürdüğünü kaydetti.

YANGIN KONTROL ALTINA ALINDI

Kuveyt Elektrik, Su ve Yenilenebilir Enerji Bakanlığı, saldırının ardından çıkan yangının itfaiye ekiplerince kontrol altına alındığını açıkladı. Teknik ekiplerin istasyonu güvenli hale getirmek, hasarlı bölümleri incelemek ve devre dışı kalan elektrik üretim ünitelerini yeniden çalıştırmak amacıyla sahada çalışmalarını sürdürdüğü belirtildi.

Bakanlık, acil durum planlarının devreye alındığını ve elektrik ile su hizmetlerindeki kesintilerin sınırlandırılması için gerekli önlemlerin alındığını bildirdi. Tesisin su üretim kapasitesinin ne ölçüde etkilendiğine ilişkin ayrıntılı veri ise ilk açıklamalarda paylaşılmadı.

KUVEYT İÇME SUYUNDA ARITMA TESİSLERİNE BAĞIMLI

Kuveyt, sınırlı doğal tatlı su kaynakları nedeniyle içme suyu ihtiyacının büyük bölümünü deniz suyunun arıtıldığı tesislerden karşılıyor. Associated Press’in aktardığı verilere göre ülkedeki içilebilir suyun yaklaşık yüzde 90’ı arıtma tesislerinden sağlanıyor. Saldırının elektrik üretimi ile su arıtma faaliyetlerinin birlikte yürütüldüğü bir tesisi hedef alması, ülkenin su ve enerji arzına ilişkin güvenlik endişelerini artırdı.

Basra Körfezi çevresindeki su arıtma tesisleri, enerji santralleriyle aynı bölgelerde veya bağlantılı şekilde faaliyet gösteriyor. Bölgedeki ülkelerin içme suyunda az sayıdaki büyük tesise bağımlı olması, çatışmalar sırasında söz konusu altyapının zarar görmesinin geniş çaplı hizmet kesintilerine neden olabileceği yönündeki değerlendirmeleri gündeme getirdi.

TAHRAN BÖLGEDEKİ ABD HEDEFLERİNE SALDIRILARI ARTIRDI

İran, Kuveyt’in yanı sıra Bahreyn, Katar ve Ürdün’deki ABD askeri varlığıyla bağlantılı hedeflere füze ve insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlediğini duyurdu. Katar’ın başkenti Doha’da patlama sesleri duyulurken bölge ülkeleri hava savunma sistemlerini devreye aldı.

Tahran yönetimi ayrıca Suriye’deki bir ABD tesisini hedef aldığını açıkladı. İran’ın bölgesel saldırılarının, ABD’nin altıncı gece üst üste sürdürdüğü bombardımanlara karşılık gerçekleştirildiği bildirildi. Bazı hedeflere ilişkin İran tarafından açıklanan hasar bilgileri ABD makamlarınca doğrulanmadı.

KRİTİK ALTYAPI ÇATIŞMANIN YENİ CEPHESİ OLDU

ABD’nin İran’daki köprü, tren istasyonu, havalimanı ve enerji bağlantılı tesisleri vurması ile İran’ın Kuveyt’teki elektrik ve su arıtma istasyonunu hedef alması, çatışmalarda kritik altyapının doğrudan saldırı alanına dönüştüğünü gösterdi. Karşılıklı operasyonlar enerji, ulaşım ve su hizmetlerinin devamlılığına ilişkin bölgesel riskleri artırdı.

İran daha önce, ABD’nin kendi enerji ve yakıt altyapısını hedef alması halinde Körfez ülkelerindeki su arıtma tesisleri dahil bölgesel altyapıya saldırabileceği uyarısında bulunmuştu. Kuveyt’teki son saldırı, söz konusu tehdidin çatışma sahasına yansıyan örneklerinden biri oldu.

Güney Afrika, İsrail’in Gazze’de Soykırım Sözleşmesi’ni ihlal ettiği iddiasıyla Uluslararası Adalet Divanına başvurmuş, Kolombiya da 5 Nisan 2024’te Divan Statüsü’nün 63’üncü maddesi kapsamında davaya müdahillik beyanında bulunmuştu. UAD’de devam eden davada henüz esasa ilişkin nihai karar verilmedi.

YENİ YÖNETİM 7 AĞUSTOS’TA GÖREVİ DEVRALACAK

De la Espriella yönetiminin açıklamasında, Kolombiya’nın UAD nezdindeki mevcut tutumunun 7 Ağustos’taki görev değişiminin ardından yeniden düzenleneceği belirtildi. Müdahillik başvurusunun geri çekilmesi, Gustavo Petro döneminde İsrail’e karşı izlenen dış politikadan ayrılma yönündeki adımlardan biri olacak.

Yeni yönetim, İsrail ile diplomatik ilişkilerin yeniden kurulması için de hazırlık yürütüyor. De la Espriella’nın dışişleri bakanı olarak görevlendirdiği Omar Bula Escobar ile İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, Washington’da gerçekleştirdikleri görüşmede iki ülke arasındaki diplomatik ve ekonomik ilişkilerin yeniden başlatılması konusunda anlaşmaya vardı.

PETRO KARARA TEPKİ GÖSTERDİ

Görevdeki Cumhurbaşkanı Gustavo Petro, yeni yönetimin UAD sürecinden çekilme kararına sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla tepki gösterdi. Petro, de la Espriella’yı İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya destek vermek ve Gazze’de yaşananlardan sorumlu olmakla suçladı.

Petro, açıklamasında, “Bir soykırımı destekleyen kişi, onun suç ortağıdır ve kendi ülkesine de soykırım getirecektir.” ifadesini kullandı. De la Espriella’ya seslenen Petro, Gazze’de öldürülen çocukları hatırlatarak alınan kararın yeni yönetimi yaşananların ortağı haline getireceğini savundu.

DİPLOMATİK İLİŞKİLER YENİDEN KURULACAK

Washington’daki görüşmede Kolombiya ile İsrail’in karşılıklı olarak yeniden büyükelçi ataması konusunda uzlaşmaya varıldığı bildirildi. Atamaların de la Espriella’nın göreve başlayacağı 7 Ağustos’tan itibaren gerçekleştirilmesi planlanıyor. Tarafların vize uygulamaları, ekonomik ilişkiler ve güvenlik alanındaki işbirliğini de yeniden ele alacağı aktarıldı.

Yeni yönetimin diplomatik ilişkileri yeniden kurma kararı, iki ülke arasında yaklaşık iki yıldır devam eden kopukluğun sona ermesi anlamına gelecek. Petro yönetimi, Gazze’deki askeri operasyonlar nedeniyle İsrail’e yönelik sert bir politika izlemiş, diplomatik ilişkileri kesmesinin yanı sıra ticari kısıtlamalara da başvurmuştu.

PETRO YÖNETİMİ İLİŞKİLERİ 2024’TE KESMİŞTİ

Gustavo Petro, İsrail’in Gazze’deki askeri operasyonlarını gerekçe göstererek 1 Mayıs 2024’te diplomatik ilişkilerin kesileceğini duyurmuştu. Kolombiya’nın Tel Aviv Büyükelçiliği 3 Mayıs’ta kapatılmış, İsrail’in Bogota’daki diplomatik temsilinde de değişikliğe gidilmişti.

Petro, Kolombiya’nın Gazze’de yaşananlara ortak olmayacağını belirterek Filistin’e yönelik desteğini sürdürmüş, Batı Şeria’nın Ramallah kentinde büyükelçilik açılması talimatını vermişti. Kolombiya ayrıca İsrail’e kömür ihracatını önce sınırlandırmış, Ağustos 2025’te yürürlüğe giren düzenlemeyle sevkiyatı tamamen durdurmuştu.

UAD’DEKİ DAVA DEVAM EDİYOR

Güney Afrika’nın başvurusuyla başlayan dava, Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi’nin Gazze’de ihlal edilip edilmediğine ilişkin hukuki süreci kapsıyor. İsrail, kendisine yöneltilen soykırım suçlamasını reddederek Gazze’deki askeri faaliyetlerinin 7 Ekim 2023 saldırılarının ardından meşru müdafaa kapsamında yürütüldüğünü savunuyor.

Kolombiya’nın müdahillik beyanını geri çekme kararı, davanın sona ermesi anlamına gelmiyor. Güney Afrika ile İsrail arasındaki ana yargılama ve diğer ülkelerin sunduğu müdahillik başvuruları UAD’nin belirlediği takvim doğrultusunda devam ediyor.

Deniz yüzeyinin üzerinde kalan bölümünün yüksekliğinin 10 ila 25 metre arasında olduğu tahmin edilen buzdağı, geniş ve düz yüzey yapısıyla masa tipi olarak sınıflandırılıyor. Büyük buz kütlesinin Güney Grönland’daki yoğun gemi trafiğine sahip Cape Farewell çevresine ulaşma ihtimalinin bulunduğu aktarıldı.

DENİZ BUZUNDAN TAMAMEN AYRILDI

Danimarka Meteoroloji Enstitüsü Buz Haritalama Uzmanı Hans Henrik Light, buzdağının yolculuğunun önemli bölümünde deniz buzuyla birlikte hareket ettiğini belirtti. Kütlenin artık deniz buzundan tamamen ayrıldığını ifade eden Light, buzdağının rüzgâr, dalgalar ve deniz akıntıları gibi dış etkenlere karşı daha hassas hale geldiğini kaydetti.

Buzdağının geçmiş yıllarda Grönland’ın kuzeydoğusundaki yerleşim bulunmayan Ile-de-France Adası yakınlarında sıkıştığı, kış aylarında yeniden hareket ederek güneye yöneldiği bildirildi. Grönland’ın doğu kıyısındaki büyük ve düz yüzeyli buzdağlarının kış ve ilkbahar dönemlerinde deniz buzuyla birlikte güneye sürüklendiği, yaz aylarında Güney Grönland açıklarına ulaştıkları belirtildi.

PARÇALANMASI BEKLENİYOR

Hans Henrik Light, deniz buzundan ayrılan kütlenin ilerleyen günlerde veya haftalarda parçalanarak daha küçük buzdağlarına dönüşmesinin beklendiğini bildirdi. Güney yönündeki yolculuk sırasında sıcaklık, dalga hareketleri ve okyanus akıntılarının buzdağının yapısı üzerindeki etkisinin artacağı değerlendiriliyor.

Doğu Grönland’dan güneye ulaşan buzdağlarının genellikle yolculuk sırasında küçüldüğü ve 200 ila 500 metre boyutlarına gerilediği aktarıldı. Mevcut buzdağının 5,7 kilometrelik uzunluğunu koruması, kütlenin gözlenen örneklerden daha büyük olmasına neden oldu.

BENZER BOYUTTAKİ KÜTLELER NADİR GÖRÜLÜYOR

Danimarka Meteoroloji Enstitüsünün değerlendirmesine göre 3 ila 6 kilometre arasında değişen büyüklükteki buzdağları sık görülmüyor. Light, söz konusu ölçülere sahip buz kütlelerinin ortalama iki veya üç yılda bir gözlemlendiğini belirtti.

Uydu görüntüleri ve buz haritalama çalışmalarıyla takip edilen kütlenin rotası, denizcilik faaliyetleri açısından da izleniyor. Buzdağının hareket yönü ve parçalanma süreci, Güney Grönland çevresindeki hava ve deniz koşullarına bağlı olarak değişebilecek.

Trump, 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi öncesinde Türkiye’nin yeniden F-35 savaş uçağı programına dahil edilmesi ve Ankara’ya uçak satılması seçeneğini değerlendirdiğini açıklamıştı. Türkiye, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından 2019 yılında F-35 programından çıkarılmıştı. Trump’ın açıklamaları, Türkiye’nin programa dönüşü ve uçak satın alması konusundaki tartışmaları yeniden gündeme getirdi.

NETANYAHU TÜRKİYE’YE F-35 SATIŞINA KARŞI ÇIKTI

İsrail Başbakanı Netanyahu, NATO Zirvesi öncesinde Fox News’a verdiği röportajda Türkiye’ye F-35 savaş uçağı ve savaş uçağı motoru satılmasına karşı olduğunu söyledi. Netanyahu, olası satışın Orta Doğu’daki askeri güç dengesini değiştireceğini savunarak ABD yönetimine Ankara’nın hava kuvvetlerini modernize edecek sistemleri vermeme çağrısında bulundu.

Netanyahu’nun açıklamaları, Trump’ın Türkiye’ye yönelik satış seçeneğini değerlendirdiğini duyurmasının ardından geldi. Axios’a konuşan Beyaz Saray yetkililerinden biri, Trump’ın Netanyahu’nun röportaj sırasında kullandığı ifadeler nedeniyle öfkelendiğini aktardı. Bir başka yetkili ise Trump’ın, Netanyahu’nun iki ülke arasında yapılabilecek savunma satışı hakkında söz söyleme hakkı bulunmadığını düşündüğünü belirtti.

İSRAİL’DEN SUİKAST İSTİHBARATI İDDİASI

Trump ile Netanyahu arasındaki gerilimin yaşandığı dönemde İsrail istihbaratının, İran’ın ABD Başkanı’na Ankara ziyareti sırasında suikast düzenlemeyi değerlendirdiği yönünde Washington’a bilgi ilettiği ileri sürüldü. Wall Street Journal’ın ABD’li ve İsrailli yetkililere dayandırdığı haberinde, söz konusu istihbaratın Trump’ın güvenlik planlamasında değişikliğe neden olduğu belirtildi.

İstihbarat paylaşımının ardından ABD Gizli Servisinin güvenlik önlemlerini artırdığı ve Trump’ın Türkiye’den ayrılırken yeni başkanlık uçağı yerine daha gelişmiş savunma sistemlerine sahip eski Air Force One uçağına geçtiği aktarıldı. Trump ise uçak değişikliğinin doğrudan güvenlik tehdidi nedeniyle yapıldığı yönündeki haberleri kamuoyu önünde doğrulamadı.

ABD’Lİ YETKİLİLER İSTİHBARATI DOĞRULAYAMADI

Amerikan basınında yer alan haberlere göre bazı ABD’li yetkililer, İsrail tarafından iletilen istihbaratın tek bir kaynağa dayandığını ve bağımsız biçimde doğrulanamadığını bildirdi. Yetkililerin söz konusu bilginin somut bir suikast hazırlığından çok İsrail’in İran’a ilişkin güvenlik değerlendirmesini yansıtabileceği görüşünde olduğu aktarıldı.

Türk güvenlik birimlerinin yaptığı incelemelerde de Trump’a yönelik uygulanabilir ve somut bir suikast planına ilişkin bulguya ulaşılamadığı ileri sürüldü. İsrail tarafı ise istihbarat paylaşımının siyasi amaç taşıdığı yönündeki değerlendirmeleri kabul etmedi.

NETANYAHU GÖRÜŞME TALEBİNE YANIT BEKLİYOR

Axios’un haberinde Trump’ın NATO Zirvesi’nin ardından Netanyahu’yu ABD’de ağırlayabileceğini söylediği ancak görüşmeye ilişkin resmi bir planlama yapılmadığı belirtildi. Beyaz Saray yetkililerinin, İsrail basınında görüşmenin yakın zamanda gerçekleşeceğine yönelik haberlerin yayımlanmasına rağmen programda onaylanmış bir randevu bulunmadığını bildirdiği aktarıldı.

Trump ile sık aralıklarla görüşmesiyle bilinen Netanyahu’nun yaklaşık iki haftadır ABD Başkanı ile yeni bir görüşme yapılması için yanıt beklediği kaydedildi. Netanyahu’nun Trump’ın Ocak 2025’te yeniden göreve başlamasının ardından Oval Ofis’i 6 kez ziyaret ettiği, son görüşme talebinin önceki ziyaretlere kıyasla daha uzun süre sonuçlandırılmadığı ifade edildi.

Reuters’ın iki üst düzey İranlı kaynak ile konu hakkında bilgi sahibi bölgesel bir kaynağa dayandırdığı habere göre, Babu’l Mendeb Boğazı’nın kapatılması seçeneği İran yönetimi içinde ele alındı ve Tahran’ın talebi yakın zamanda Husilere iletildi.

Kaynaklar, talebin hangi yöntemle iletildiğine ilişkin bilgi paylaşmadı. Mesajın, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın enerji altyapısına saldırılabileceğine yönelik açıklamasından önce mi yoksa sonra mı gönderildiği konusunda da ayrıntı verilmedi.

İran’ın talebinin hayata geçirilmesi halinde Kızıldeniz ile Aden Körfezi arasındaki deniz trafiğinin etkilenebileceği, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan krizle birlikte küresel enerji arzındaki kesintilerin daha da büyüyebileceği belirtildi.

İRAN YÖNETİMİNDE KAPATMA SEÇENEĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Reuters’a konuşan iki üst düzey İranlı kaynak ile bölgesel kaynak, Babu’l Mendeb Boğazı’nın kapatılması fikrinin İran yönetimi içindeki görüşmelerde gündeme geldiğini aktardı.

Kaynaklara göre İran yönetimi, ABD’nin ülkenin enerji tesislerini hedef alması ihtimaline karşılık Kızıldeniz üzerinden gerçekleştirilen petrol taşımacılığının durdurulmasını seçenekler arasında değerlendirdi.

Tahran’ın Yemen’deki Husi müttefiklerine gönderdiği mesajda, olası bir saldırı halinde harekete geçilmesi için hazırlıkların tamamlanması istendi.

İran’ın talebinin yakın zamanda iletildiği ifade edilirken, mesajın içeriği, gönderilme yöntemi ve olası bir operasyon için belirlenen şartlar konusunda ayrıntı paylaşılmadı.

HUSİLERİN FÜZE VE İHA HAZIRLIĞI YAPTIĞI İLERİ SÜRÜLDÜ

Husilere yakın bir kaynak, grubun Babu’l Mendeb Boğazı çevresindeki askeri hazırlıklarını tamamladığını öne sürdü.

Kaynak, Hudeyde çevresi ile Aden Körfezi’ne bakan Yemen’in yüksek kesimlerine füze ve insansız hava araçlarının konuşlandırıldığını bildirdi.

Konuşlandırılan sistemlerin boğazdan geçen gemilere yönelik saldırılarda kullanılabileceği, Husi güçlerinin operasyonun başlatılması için verilecek emri beklediği ifade edildi.

Babu’l Mendeb, Kızıldeniz’in güneyinde Yemen ile Afrika Boynuzu arasında bulunuyor ve Aden Körfezi üzerinden Hint Okyanusu’na açılan stratejik geçiş noktaları arasında yer alıyor.

KARARIN DEVRİM MUHAFIZLARI TEMSİLCİLERİNDE OLDUĞU İDDİA EDİLDİ

Husilere yakın kaynak, Babu’l Mendeb Boğazı’nın ne zaman kapatılacağına ilişkin kararın Yemen’de bulunan İran Devrim Muhafızları temsilcilerinin kontrolünde olacağını ileri sürdü.

Kaynağa göre Husi güçlerinin sahadaki hazırlıkları tamamlanırken, harekete geçilmesi için İranlı yetkililerden gelecek talimat beklenecek.

İran veya Husi yönetiminden söz konusu iddialara ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Talimatın içeriği ile olası bir operasyonun kapsamına yönelik ayrıntılar da kaynaklar tarafından paylaşılmadı.

İKİ ANA PETROL GÜZERGAHI AYNI ANDA ETKİLENEBİLİR

Babu’l Mendeb Boğazı’nın kapatılması halinde Orta Doğu’nun iki önemli petrol ihracat güzergahının aynı dönemde kesintiye uğrayabileceği belirtildi.

Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kriz nedeniyle bölgedeki petrol sevkiyatının bir bölümünün alternatif güzergahlara yönlendirildiği, Babu’l Mendeb’de yaşanacak bir kesintinin enerji taşımacılığı üzerindeki baskıyı artıracağı kaydedildi.

Husilerin Kızıldeniz’de seyreden gemilere veya bölgedeki limanlara saldırması halinde enerji sevkiyatının yanı sıra ticari deniz taşımacılığının da olumsuz etkilenebileceği ifade edildi.

Olası saldırıların İran ile ABD arasındaki çatışmada Yemen ve Kızıldeniz merkezli yeni bir cephe açabileceği değerlendirmesi kaynaklar tarafından dile getirildi.

SUUDİ ARABİSTAN TEHDİTLERİ YAKINDAN TAKİP EDİYOR

Gelişmelerin Suudi Arabistan ile Yemen arasındaki gerilimin arttığı bir dönemde yaşandığı bildirildi.

Suudi Arabistan’a yakın iki bölgesel kaynak, Riyad yönetiminin İran ve Husilerden gelen tehditleri ciddiye aldığını aktardı.

Kaynaklar, Suudi Arabistan’ın Husilerin Kızıldeniz’e yönelik planlarda İran ile yakın koordinasyon içinde hareket ettiğinin farkında olduğunu belirtti.

Kızıldeniz güzergahının Suudi Arabistan’ın enerji ihracatı açısından taşıdığı önem nedeniyle Riyad yönetiminin bölgedeki askeri ve siyasi gelişmeleri yakından takip ettiği kaydedildi.

KÜRESEL ENERJİ ARZININ YÜZDE 7’Sİ GÜZERGAHTAN TAŞINIYOR

Haberde, 28 Şubat’ta çatışmaların başlamasının ardından Körfez petrolünün önemli bir bölümünün Suudi Arabistan’daki bir boru hattı üzerinden Kızıldeniz’e yönlendirildiği belirtildi.

Kızıldeniz güzergahının küresel enerji arzının yaklaşık yüzde 7’sini taşır hale geldiği ifade edildi.

Suudi Arabistan’ın enerji ihracatının yaklaşık yüzde 70’ini Kızıldeniz kıyısındaki Yenbu Limanı üzerinden gerçekleştirdiği aktarıldı.

Babu’l Mendeb’de deniz trafiğinin durması veya güvenlik risklerinin artması halinde Yenbu Limanı üzerinden gerçekleştirilen petrol sevkiyatının da etkilenebileceği kaydedildi.

DENİZ TAŞIMACILIĞINDA MALİYET ARTIŞI RİSKİ

Husilerin önceki dönemde Kızıldeniz’de gemilere yönelik düzenlediği saldırılar, uluslararası deniz taşımacılığı şirketlerinin güzergahlarını değiştirmesine neden olmuştu.

Çok sayıda şirket, güvenlik gerekçesiyle Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı yerine Afrika’nın güneyindeki Ümit Burnu çevresinden geçen daha uzun rotaları kullanmaya başlamıştı.

Alternatif rotanın seyahat sürelerini uzattığı, yakıt, sigorta ve taşıma maliyetlerini artırdığı bildirilmişti.

Babu’l Mendeb’de yeni bir kriz yaşanması halinde deniz taşımacılığı şirketlerinin yeniden Afrika çevresindeki güzergahlara yönelmek zorunda kalabileceği belirtildi.

MISIR SÜVEYŞ KANALI GELİRLERİ NEDENİYLE ENDİŞELİ

Kızıldeniz’de yaşanabilecek bir kesintinin Mısır ekonomisi üzerinde de etkili olabileceği kaydedildi.

Süveyş Kanalı üzerinden geçen gemilerden önemli gelir elde eden Mısır’ın, Babu’l Mendeb Boğazı çevresinde çıkabilecek yeni bir güvenlik krizinden endişe duyduğu belirtildi.

Babu’l Mendeb’den geçemeyen gemilerin Süveyş Kanalı güzergahını da kullanamayacağı, deniz trafiğinin Afrika’nın güneyine yönelmesi halinde Mısır’ın kanal gelirlerinin azalabileceği ifade edildi.

İran, Husiler, Suudi Arabistan ve Mısır’ın bölgedeki gelişmeleri takip ettiği, boğazın kapatılmasına ilişkin iddiaların ise henüz resmi makamlar tarafından doğrulanmadığı bildirildi.

Güvenlik kaynağı, yürütülen ilk soruşturma kapsamında silah ve füzelerin Suriye toprakları üzerinden Lübnan’daki Hizbullah’a ulaştırılmasının amaçlandığı yönünde bulgulara ulaşıldığını belirtti. Operasyonun ardından sevkiyatın çıkış noktası, güzergâhı ve bağlantılı olduğu kişi veya grupların tespit edilmesi amacıyla soruşturma başlatıldı.

OPERASYONUN AYRINTILARI AÇIKLANMADI

Suriye makamları, operasyonun Irak-Suriye sınırının hangi noktasında gerçekleştirildiğine ilişkin bilgi paylaşmadı. Ele geçirilen silah ve füzelerin türü, miktarı ve teknik özellikleri konusunda da ayrıntılı açıklama yapılmadı.

Olayla bağlantılı olarak herhangi bir kişinin gözaltına alınıp alınmadığına ilişkin bilgi verilmezken, sevkiyatı organize eden kaçakçılık ağına yönelik araştırmaların sürdüğü ifade edildi. Güvenlik birimlerinin olayın bütün bağlantılarını ortaya çıkarmak amacıyla incelemelerini devam ettirdiği kaydedildi.

İLK BULGULAR HİZBULLAH’I İŞARET ETTİ

Güvenlik kaynakları, sevkiyatın nihai adresinin Lübnan’daki Hizbullah olduğuna ilişkin değerlendirmenin ilk soruşturma bulgularına dayandığını bildirdi. Silahların Suriye topraklarından geçirilerek Lübnan’a ulaştırılmasının planlandığı belirtildi.

Hizbullah ise Suriye yönetimi tarafından duyurulan operasyon ve sevkiyatın kendisine ulaştırılmak istendiği yönündeki iddialara ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı. Soruşturma tamamlanmadığı için sevkiyatın kimler tarafından organize edildiği konusunda da resmi bir bilgi paylaşılmadı.

SON AYLARDA BENZER OPERASYONLAR DÜZENLENDİ

Irak sınırındaki operasyon, Suriye yönetiminin son aylarda açıkladığı silah kaçakçılığına yönelik müdahalelerin ardından gerçekleştirildi. Şam yönetimi, daha önce de Suriye-Lübnan sınırında farklı silah sevkiyatlarının engellendiğini ve yasa dışı kaçakçılık ağlarına yönelik operasyonlar düzenlendiğini duyurmuştu.

Güvenlik birimleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlarda silah, mühimmat ve kaçakçılıkta kullanılan araçlara el konulduğu bildirilmişti. Suriye makamları, sınır bölgelerinde faaliyet gösteren yasa dışı ağların ülke güvenliği açısından tehdit oluşturduğunu belirterek operasyonların süreceğini açıklamıştı.

SURİYE-LÜBNAN SINIRINDA ÖNLEMLER ARTIRILDI

Suriye ile Lübnan arasındaki sınır hattında son dönemde güvenlik önlemleri artırıldı. İki ülkenin yetkilileri, yasa dışı sınır geçişlerini kontrol altına almak ve silah kaçakçılığını engellemek amacıyla koordinasyonun güçlendirildiğini duyurdu.

Sınır hattındaki resmi geçiş noktalarının denetlenmesi, yasa dışı güzergâhların kapatılması ve kaçakçılık ağlarının faaliyetlerinin izlenmesi amacıyla ortak çalışmalar yürütüldüğü belirtildi. Suriye tarafı, sınır güvenliğini sağlamaya yönelik operasyonların farklı bölgelerde devam ettiğini bildirdi.

ŞAM YÖNETİMİNDEN KOMŞU ÜLKELERE GÜVENLİK MESAJI

Suriye makamları, yeni yönetimin göreve gelmesinden itibaren ülke topraklarının silah sevkiyatı amacıyla kullanılmasına izin verilmeyeceğini vurguluyor. Yetkililer, komşu ülkelerin güvenliğini tehdit edebilecek faaliyetlere karşı gerekli önlemlerin alınacağını belirtiyor.

Şam yönetimi, kaçakçılık ağlarının engellenmesi ve sınır güvenliğinin sağlanması için güvenlik birimlerinin çalışmalarını sürdüreceğini ifade ediyor. Irak sınırında ele geçirilen silah ve füze sevkiyatına ilişkin soruşturmanın da ilgili güvenlik ve yargı birimleri tarafından devam ettirildiği bildirildi.

İsrail’in son günlerde Gazze Şeridi’nin farklı bölgelerine yönelik hava saldırılarını artırması ve yeni tahliye emirleri yayımlaması, ateşkes sonrasında yaşamın normale dönmesine ilişkin beklentileri yeniden olumsuz etkiledi. Hava saldırıları ve topçu atışları nedeniyle çok sayıda aile, daha önce yerleştikleri bölgeleri bir kez daha terk etmek zorunda kaldı. Büyük bölümü yıkılan Gazze’de sivillerin güvenli alan bulmakta giderek daha fazla zorlandığı belirtildi.

“GAZZE’DEKİ TRAJEDİ SONA ERMEDİ”

Kampanyayı başlatan aktivistler, temel amaçlarının Gazze’deki insani trajedinin sona erdiği yönündeki algıyı ortadan kaldırmak olduğunu ifade etti. Ateşkes ilan edilmesine rağmen bombardımanların sürdüğünü belirten aktivistler, sivillerin hayatını kaybetmeye devam ettiğini, ailelerin yeniden yerinden edildiğini ve temel ihtiyaçlara erişimde ciddi sorunlar yaşandığını kaydetti.

Kampanya kapsamında sosyal medya platformlarında yayımlanan mesajlarda, ateşkesin Gazze’deki insani krizi sona erdirmediği vurgulandı. Aktivistler, bölgedeki mevcut durumun uluslararası kamuoyuna eksik veya gerçeği yansıtmayan biçimde aktarıldığını savunarak saldırıların ve sivil kayıpların görünür kılınmasını istedi.

“SAVAŞ FİİLEN SONA ERMEDİ”

Filistinli aktivist Eymen el Hesi, kampanyanın savaşın fiilen sona ermediğini göstermek amacıyla başlatıldığını söyledi. El Hesi, İsrail bombardımanlarının devam ettiğini, sivillerin yaşamını yitirdiğini, insani yardım girişlerinin yetersiz kaldığını ve yerinden edilen ailelerin ağır şartlar altında yaşam mücadelesi verdiğini belirtti.

El Hesi, ateşkes açıklamalarına karşın Gazze’deki günlük hayatın saldırılar, tahliye kararları ve insani ihtiyaçlar nedeniyle normale dönemediğini ifade etti. Yerinden edilen sivillerin barınma, gıda, temiz su ve sağlık hizmetlerine erişimde ciddi güçlüklerle karşı karşıya kaldığını aktardı.

DEYR EL BELAH’TAKİ SALDIRININ GÖRÜNTÜLERİ PAYLAŞILDI

Aktivist Ahmed el Mecayide, Deyr el Belah’ta bir eve düzenlenen hava saldırısını gösterdiğini belirttiği görüntüleri sosyal medya hesabından paylaştı. Mecayide, İsrail saldırılarının evleri, sokakları ve yerinden edilmiş sivillerin kaldığı çadırları hedef almaya devam ettiğini söyledi.

Paylaşılan görüntüler, kampanya kapsamında Gazze’de ateşkes sonrasında da saldırıların sürdüğünü göstermek amacıyla kullanıldı. Aktivistler, benzer görüntülerin bölgenin farklı noktalarından gelmeye devam ettiğini ve sivillerin güvenli bir bölgeye ulaşmakta zorlandığını bildirdi.

ULUSLARARASI KAMUOYUNA İLGİYİ SÜRDÜRME ÇAĞRISI

Kampanyaya katılan çok sayıda aktivist, ateşkesin Gazze’deki insani krizi sona erdirmediğini belirterek uluslararası kamuoyuna bölgedeki gelişmeleri takip etmeyi sürdürme çağrısında bulundu. Paylaşımlarda, iki milyondan fazla Filistinlinin bombardıman, zorunlu göç, yetersiz gıda, sağlık hizmetlerindeki aksaklıklar ve altyapı yıkımı nedeniyle ağır şartlar altında yaşamaya devam ettiği ifade edildi.

Aktivistler, Gazze’deki gelişmelerin uluslararası gündemde geri plana itilmemesi gerektiğini belirtti. Bölgedeki insani koşulların, saldırıların ve yardım girişlerindeki yetersizliğin düzenli biçimde kamuoyuna aktarılması istendi.

GAZETECİLERE GAZZE’Yİ GÜNDEMDE TUTMA ÇAĞRISI

Kampanyaya katılanlar, gazetecilere Gazze’de yaşanan gelişmeleri aktarmayı sürdürmeleri çağrısında bulundu. Savaş boyunca çok sayıda basın mensubunun hayatını kaybettiğine dikkati çeken aktivistler, bölgeden haber aktarılmasının mevcut insani durumun görünür kalması açısından önem taşıdığını ifade etti.

Gazze’de görev yapan gazetecilerin saldırılar, iletişim kesintileri, ulaşım sorunları ve güvenlik riskleri altında çalışmalarını sürdürdüğü belirtildi. Aktivistler, uluslararası medya kuruluşlarının bölgedeki gelişmelere yönelik ilgisinin azalmasının Gazze’de yaşananların kamuoyundan uzaklaşmasına neden olduğunu savundu.

“TAHLİYE UYARILARI BİNLERCE KİŞİYİ YENİDEN EVSİZ BIRAKIYOR”

Filistinli siyasi analist Mustafa İbrahim, Gazze’de yaşanan saldırı ve tahliye süreçlerinin sürekli tekrarlandığını söyledi. Kısa süreli tahliye uyarılarının binlerce kişiyi yeniden evsiz bıraktığını belirten İbrahim, insanların güvenli şekilde sığınabilecekleri bir yer bulamadığını ifade etti.

İbrahim, sivillerin bir bölgeden başka bir bölgeye yönlendirildiğini ancak bu alanların da daha sonra saldırı veya yeni tahliye emirleriyle karşı karşıya kaldığını kaydetti. Sürekli yer değiştirmek zorunda kalan ailelerin temel ihtiyaçlarını karşılamakta ve güvenli barınma alanı bulmakta zorlandığı bildirildi.

ATEŞKES SONRASI 1.094 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ

Filistin Sağlık Bakanlığının verilerine göre, ateşkesin ilan edildiği 10 Ekim 2025 tarihinden bu yana Gazze Şeridi’nde 1.094 kişi hayatını kaybetti, 3 bin 507 kişi yaralandı. Bakanlık, saldırılar nedeniyle hastanelere getirilen can kayıpları ve yaralılara ilişkin verilerin güncellenmeye devam ettiğini açıkladı.

Ateşkes sonrasında da süren saldırılar, topçu atışları ve tahliye emirleri nedeniyle sivillerin yaşam koşullarının ağırlaştığı bildirildi. Sağlık kuruluşlarının ilaç, tıbbi malzeme, yakıt ve personel yetersizliği nedeniyle hizmet vermekte zorlandığı kaydedildi.

TOPLAM CAN KAYBI 73 BİN 120’YE ULAŞTI

Filistin Sağlık Bakanlığı, 7 Ekim 2023’ten bu yana İsrail saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısının 73 bin 120’ye, yaralıların sayısının ise 173 bin 635’e ulaştığını duyurdu. Açıklamada, enkaz altında ve ulaşılamayan bölgelerde kalan kişilerin bulunması nedeniyle gerçek can kaybı sayısının daha yüksek olabileceği belirtildi.

Bakanlık verilerine göre Gazze’deki altyapının yaklaşık yüzde 90’ı saldırılar nedeniyle tahrip edildi. Konutlar, hastaneler, okullar, yollar, su ve kanalizasyon şebekeleri ile enerji altyapısında meydana gelen yıkımın, bölgede yaşayan Filistinlilerin temel hizmetlere erişimini büyük ölçüde sınırlandırdığı bildirildi.

İsrail’in ABD siyasetini etkileme konusunda birçok ülkeden daha etkili olduğunu belirten Vance, İsrail yönetimi içindeki bazı isimlerin savaşın devam etmesini istediğini ileri sürdü. Vance, söz konusu kişilerin Amerikan kamuoyunu İran’la yapılan anlaşmaya karşı yönlendirmeye çalıştıklarını ve buna ilişkin somut işaretler gördüklerini söyledi. İsrail Başbakanlık Ofisi ise açıklamalara ilişkin yorum yapmadı.

İRAN ANLAŞMASINA KARŞI ETKİ KAMPANYASI İDDİASI

Vance, İran’la müzakere sürecini sekteye uğratmayı amaçlayan ve önemli miktarda finansman sağlanan bir yabancı etki kampanyası yürütüldüğünü öne sürdü. İddiasına dayanak olarak Time dergisinde yayımlanan ve İsrail adına yürütüldüğü belirtilen bir etki operasyonunu konu alan makaleye işaret etti.

Time’ın haberinde, Donald Trump’ın eski kampanya yöneticilerinden Brad Parscale’ın bağlantılı olduğu bir siyasi iletişim çalışmasının, İran anlaşmasına karşı ABD kamuoyunda ve siyasi çevrelerde mesajlar yaydığı iddialarına yer verildi. Haberde benzer ifadeler içeren paylaşımların kısa aralıklarla yayımlandığı ve bazı ABD’li yetkililerin paylaşımları koordineli bir kampanyanın parçası olarak değerlendirdiği aktarıldı.

Vance, yürüttüğü müzakere sürecini sabote etmek amacıyla finanse edildiğini savunduğu kampanyaya tepki göstererek, Amerikan halkının çıkarları doğrultusunda hareket etmeyi sürdüreceğini belirtti. Yabancı hükümetlerin ABD politikalarını etkilemeye çalışmasının yeni bir durum olmadığını söyleyen Vance, söz konusu faaliyetlerin Amerikan siyasi kararlarını hedef alması halinde buna karşı çıkılması gerektiğini ifade etti.

“İSRAİL ABD’DE KAMUOYU DESTEĞİNİ KAYBEDİYOR”

ABD’de İsrail’i destekleyenlerle İsrail politikalarına karşı çıkan kesimler arasında geniş çaplı bir tartışma yaşandığını dile getiren Vance, kendisinin tartışmada daha ılımlı bir konumda bulunduğunu savundu. Buna rağmen antisemitizm ve İsrail karşıtlığıyla suçlandığını belirten Vance, eleştirileri kabul etmediğini söyledi.

Vance, İsrail’in ABD kamuoyundaki desteğinin azaldığını ve Başkan Donald Trump’ın da söz konusu duruma daha önce açık şekilde işaret ettiğini kaydetti. İsrail’i Fransa ve İngiltere gibi bir ABD müttefiki olarak tanımlayan Vance, müttefik ülkeler arasında hem ortak çıkarların hem de görüş ayrılıklarının bulunabileceğini belirtti.

Ortak çıkarların bulunduğu konularda İsrail’le birlikte çalışılması gerektiğini söyleyen Vance, görüş ayrılığı yaşanan başlıklarda da tarafların açık ve dürüst olması gerektiğini ifade etti. Vance, İsrail hükümetinin bazı politikalarına karşı çıkmanın antisemitizm veya İsrail karşıtlığı olarak nitelendirilemeyeceğini savundu.

EPSTEIN DOSYALARININ YÖNETİMİNE ELEŞTİRİ

Vance, çocuklara yönelik cinsel istismar ve insan ticareti ağı kurmakla suçlanan, 2019’da cezaevinde ölü bulunan milyarder Jeffrey Epstein’e ilişkin soruları da yanıtladı. Epstein dosyalarında Başkan Trump’ın suç işlediğini gösteren herhangi bir delil bulunmadığını söyleyen Vance, Trump’ın geçmişte Epstein’i Mar-a-Lago’dan uzaklaştırdığını ve yetkililere bildirdiğini savundu.

Trump yönetiminin Epstein belgelerinin kamuoyuna açıklanması sürecini kötü yönettiğini kabul eden Vance, özellikle iletişim konusunda hata yapıldığını söyledi. Belgelerin daha erken ve kapsamlı biçimde yayımlanması gerektiğini belirten Vance, yaşanan sorunun bir örtbas girişiminden değil, kamuoyuyla kurulan iletişimdeki başarısızlıktan kaynaklandığını ileri sürdü.

Vance, dönemin Adalet Bakanı Pam Bondi’nin Epstein’e ait olduğu öne sürülen bir “müşteri listesinin” masasında bulunduğuna ilişkin açıklamasının kamuoyunda karşılanamayacak beklentiler oluşturduğunu söyledi. Yönetimin belgelerle ilgili mesajlarının birbirini desteklememesi, dosyaların yayımlanma sürecine ilişkin eleştirilerin artmasına neden olmuştu.

ABD VE İSRAİL İSTİHBARATIYLA BAĞLANTI İDDİASI

Jeffrey Epstein’in ABD istihbaratının üst düzey isimleriyle bağlantılarının bulunduğunu öne süren Vance, İsrail istihbarat çevreleriyle de benzer ilişkiler kurduğunu iddia etti. Vance, söz konusu bağlantılara ilişkin değerlendirmelerini doğrulanmış bir resmi soruşturma sonucuna değil, Epstein’in ilişki ağına ve kamuoyuna yansıyan bilgilere dayandırdı.

Vance, Epstein’in İsrail siyasetinin merkez solunda yer alan ve “İsrail derin devleti” şeklinde nitelendirdiği çevrelerle bağlantılı göründüğünü savundu. Epstein’in İsrail siyasetinin merkez sağındaki isimlerle aynı ölçüde güçlü ilişkilerinin bulunmadığını ileri süren Vance, ABD’de ise hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat çevrelerden kişilerle bağlantı kurduğunu söyledi.

Epstein’in CIA, İsrail dış istihbarat servisi Mossad veya başka bir istihbarat yapılanması adına çalışmış olabileceğine yönelik iddialar uzun süredir kamuoyunda tartışılıyor. Vance’ın açıklamaları kişisel değerlendirme ve iddialardan oluşurken, Epstein’in herhangi bir istihbarat kurumu adına çalıştığını kesin olarak ortaya koyan resmi bir bulgu açıklanmadı.

AÇIKLAMALAR ABD’DE TARTIŞMA BAŞLATTI

Vance’ın İsrail hükümeti içindeki bazı kişileri Amerikan kamuoyunu etkilemeye çalışmakla suçlaması, ABD’de İsrail politikaları ve İran anlaşması üzerinden yürütülen tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Açıklamalar, ABD Temsilciler Meclisinde İsrail’e sağlanması planlanan askeri yardımlara karşı çıkan Demokrat üyelerin sayısının artmasıyla aynı döneme denk geldi.

ABD Başkan Yardımcısının Epstein’in istihbarat bağlantılarına ilişkin iddiaları da dosyaların yayımlanma biçimi ve Trump yönetiminin süreçteki tutumu hakkındaki tartışmaları yeniden artırdı. Vance, yönetimin iletişim hatası yaptığını kabul ederken, Başkan Trump’ın Epstein’in suçlarına dahil olduğuna ilişkin dosyalarda kanıt bulunmadığını savundu.

İki tanığın kapalı oturumlarda verdiği ifadelerin sansürlenmiş bölümleri 14 Temmuz 2026’da kamuoyuna açıklandı. İngiliz özel kuvvetlerinin Afganistan’da 2010-2013 yılları arasında gerçekleştirdiği operasyonlarda yasa dışı öldürme eylemlerinde bulunduğu ve olayların daha sonra örtbas edildiği yönündeki suçlamaları inceleyen soruşturma devam ediyor.

TUTUKLULARIN FORKLİFTTEN DÜŞÜRÜLDÜĞÜ İDDİASI

İngiliz özel kuvvetlerine ait bir tesiste mutfak çalışanı ve depo görevlisi olarak görev yapan Monica Grenfell, bir askerin kendisine tutuklulara yönelik kötü muameleleri anlattığını söyledi. Grenfell, askerin tutukluları forkliftin taşıma bölümüne yerleştirdiğini, yukarı kaldırdıktan sonra aracın hızını artırarak yere düşmelerine neden olduğunu aktardığını belirtti.

Grenfell, söz konusu eylemlerin “eğlenmek için” gerçekleştirildiğinin kendisine anlatıldığını ifade etti. Tanık beyanında, görev yaptığı tesisteki ortamı “kaba” ve “başıboş” olarak nitelendiren Grenfell, askerlerin yeterli şekilde denetlenmediği izlenimine kapıldığını dile getirdi.

Grenfell, “Hiçbir yerde oradaki kadar kötü bir ortam görmedim.” ifadesini kullanarak tesiste görev yapan bazı personelin davranışlarına ve kullandığı dile ilişkin rahatsızlığını aktardı. İfade, Grenfell’in doğrudan gördüğü olayların yanı sıra kendisine bir asker tarafından anlatıldığını belirttiği iddiaları da kapsıyor.

ÜÇ KARDEŞİN ÖLDÜRÜLMESİNE İLİŞKİN ENDİŞELERİNİ ANLATTI

Ocak-Eylül 2012 döneminde Afganistan’da görev yapan Christopher Green, bir köyde çiftçilik yapan üç kardeşin planlı gözaltı operasyonu sırasında öldürülmesine ilişkin şüphelerini üstlerine aktarmaya çalıştığını söyledi. Green, olayın kendisine operasyonun ters gittiği ve özel kuvvetler personelinin meşru müdafaa kapsamında ateş açtığı şeklinde anlatıldığını belirtti.

Green, görev yaptığı birliğin istihbarat ekibinde öldürülen kişilerin çiftçilik dışında bir işle uğraştığına veya Taliban komutanı olduğuna dair herhangi bir bilgi bulunmadığını ifade etti. Yerel kuvvetler ile bölgede görev yapan düzenli birliklerin de üç kişinin silahlı gruplarla bağlantısına ilişkin istihbarata sahip olmadığı aktarıldı.

“TALİBAN SAVUNUCUSU” OLARAK NİTELENDİRİLDİĞİNİ SÖYLEDİ

Green, olayla ilgili endişelerini özel kuvvetlerle bağlantılı bir irtibat subayına ilettiğinde faaliyetlerin sorgulanmasından rahatsızlık duyulduğunu söyledi. Görüşme sırasında kendisine “Taliban savunucusu” şeklinde hitap edildiğini belirten Green, üç kişinin hangi istihbarata dayanılarak hedef alındığını öğrenmek istediğini kaydetti.

İrtibat subayının öldürülen üç kişinin Taliban komutanları olduğunu ve operasyon sırasında silaha yöneldiklerini söylediği aktarıldı. Green ise görev yaptığı bölgedeki istihbarat kayıtlarının söz konusu açıklamayla uyuşmadığını ifade etti.

SİLAH KAMERASI KAYITLARINA ERİŞİMİNE İZİN VERİLMEDİ

Green, olayın nasıl gerçekleştiğini anlamak ve bölgedeki yerel halkla iletişim kurarak gerilimi azaltmak amacıyla operasyona ait silah kamerası kayıtlarını görmek istediğini belirtti. Gerekli güvenlik iznine sahip olmasına rağmen görüntülere erişiminin engellendiğini ifade etti.

Green’in 2017’de askeri polise verdiği ve soruşturmaya sunulan ifadesinde, görüntülerin paylaşılmamasını özel kuvvetler personelinin angajman kurallarının dışında hareket etmiş olabileceğine ilişkin bir işaret olarak değerlendirdiği kaydedildi. Söz konusu değerlendirme tanığın kişisel kanaati olarak soruşturma kayıtlarında yer aldı.

AİLEYE 3 BİN 634 STERLİN ÖDEME YAPILDI

Öldürülen üç kardeşin annesine İngiliz hükümeti tarafından nakit ödeme yapıldığı soruşturma kayıtlarına yansıdı. Toplam 3 bin 634 sterlin tutarındaki ödeme, resmi belgelerde “yardım ödemesi” olarak tanımlandı.

Ödemenin hukuki sorumluluğun kabulü anlamına gelip gelmediğine veya hangi değerlendirme sonucunda yapıldığına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı. Üç kardeşin öldürülmesiyle bağlantılı olarak kamuoyuna açıklanmış bir mahkûmiyet kararı bulunmuyor.

ÖRTBAS VE YETERSİZ SORUŞTURMA İDDİALARI İNCELENİYOR

Bağımsız soruşturma, İngiliz özel kuvvetlerinin Afganistan’daki gece operasyonlarında yasa dışı öldürmeler gerçekleştirdiği yönündeki iddiaların yanı sıra askeri yetkililerin olayları örtbas edip etmediğini de araştırıyor. Kraliyet Askeri Polisinin daha önce gündeme gelen suçlamaları gerektiği gibi incelemediği yönündeki iddialar da soruşturmanın kapsamı içinde bulunuyor.

İnceleme, bazıları çocuk olmak üzere silahsız kişilerin İngiliz özel kuvvetleri tarafından infaz edildiği yönündeki suçlamalara odaklanıyor. Soruşturmada, 2010-2013 yılları arasında üç ayrı özel kuvvet biriminin yaklaşık 80 Afgan’ı yasa dışı biçimde öldürmüş olabileceği iddiaları ele alınıyor.

ÖNCEKİ İNCELEMELERDE DAVA AÇILMADI

İngiliz askeri makamlarının geçmişte yürüttüğü soruşturmalarda bazı askerler Askeri Savcılık Makamına sevk edildi ancak haklarında dava açılmadı. Devam eden bağımsız soruşturma kapsamında da şu ana kadar kamuoyuna açıklanmış resmi bir suçlama veya kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunmuyor.

İngiltere Savunma Bakanlığı, devam eden soruşturmaya destek verdiğini ve iddiaların incelenmesi için yetkililerle işbirliği yaptığını açıkladı. Bakanlık, soruşturma tamamlanmadan kişiler veya olaylar hakkında kesin değerlendirmede bulunulamayacağını bildirdi.

AFGANİSTAN’DAKİ ASKERİ VARLIK 2021’DE SONA ERDİ

ABD öncülüğündeki güçlerin Afganistan’a yönelik askeri harekâtı 2001’de başladı. İngiltere, NATO bünyesinde yürütülen operasyonlara geniş çaplı askeri birliklerle katıldı ve ABD’nin ardından ülkedeki en büyük yabancı askeri güçlerden biri oldu.

Yabancı askerlerin Afganistan’dan çekilme süreci Ağustos 2021’de tamamlandı. İngiliz hükümetinin açıkladığı resmi verilere göre savaş boyunca 457 İngiliz askeri hayatını kaybetti, çok sayıda asker de yaralandı.

SOSYAL MEDYA POSTU:

İngiliz askerlerinin Afgan tutukluları forkliftlerden düşürdüğü iddiası soruşturma kayıtlarına girdi.
İki tanığın kapalı oturumlarda verdiği ifadelerin sansürlenmiş bölümleri yayımlandı.
Soruşturmada 2012’de öldürülen üç Afgan çiftçiye ilişkin tanık beyanları da inceleniyor.
İngiliz özel kuvvetlerinin faaliyetlerinin örtbas edildiği yönündeki suçlamalar araştırılıyor.
İddialara ilişkin henüz kesinleşmiş bir yargı kararı veya yöneltilmiş resmi suçlama bulunmuyor.

ABD askerlerinin ülkeden ayrılmasıyla, Washington’ın 2003’te başlayan Irak’taki askeri varlığında yeni bir dönem başlayacak. Muharip birliklerin büyük bölümü 2011’de çekilmiş, ABD öncülüğündeki koalisyon güçleri terör örgütü DEAŞ’ın yükselişinin ardından 2014’te yeniden Irak’a konuşlandırılmıştı.

TRUMP: ARTIK ORADA ORDUYA İHTİYACIMIZ OLDUĞUNU DÜŞÜNMÜYORUZ

ABD Başkanı Trump, Irak Başbakanı el-Zeydi ile Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada, “Artık orada orduya ihtiyacımız olduğunu düşünmüyoruz.” dedi. Trump, iki ülke arasındaki ilişkilerin askeri boyutun ötesine geçtiğini ve özellikle petrol sektöründe yeni ekonomik anlaşmaların gündemde olduğunu belirtti.

Trump, ABD’nin Irak’a yardım etmeyi sürdüreceğini dile getirerek, “İlişki, orduya ihtiyaç duymadığımız büyük ve kapsamlı bir ilişki. Onlara yardım etmek için oradayız. Gerekirse onları korumak için oradayız. Ancak bunun gerekli olacağını düşünmüyoruz.” ifadelerini kullandı.

EL-ZEYDİ: ABD ŞİRKETLERİ IRAK’TA KALACAK

Irak Başbakanı el-Zeydi, ABD güçlerinin çekilme takvimine ilişkin, “ABD güçleri 30 Eylül’e kadar Irak’tan çıkacak, ABD şirketleri ise Irak’ın içinde olacak.” açıklamasında bulundu. El-Zeydi, iki ülke arasındaki ilişkilerin askeri ağırlıklı yapıdan ekonomik, ticari ve yatırım odaklı bir ortaklığa dönüştüğünü belirtti.

Washington temaslarında petrol ve doğal gaz alanındaki anlaşmaların yanı sıra ekonomik ve ticari işbirliğinin geliştirilmesine yönelik başlıklar da ele alındı. ABD şirketlerinin Irak’ın enerji sektöründeki faaliyetlerini artırması, görüşmelerin gündem maddeleri arasında yer aldı.

ABD 2003’TE IRAK’I İŞGAL ETTİ

ABD, Mart 2003’te Irak’ı işgal ederek Saddam Hüseyin yönetimini devirmeye yönelik askeri harekât başlattı. İşgal ve sonrasında yaşanan çatışmalar ülkenin altyapısında büyük hasara yol açarken, bazı tahminlerde yaklaşık 1 milyon kişinin hayatını kaybettiği ileri sürüldü.

Irak’taki ABD askeri varlığı, işgalin en yoğun dönemlerinden biri olan 2007’de 170 binin üzerinde askere ulaştı. ABD’nin son muharip birlikleri Aralık 2011’de ülkeden ayrılırken, Irak’ta sınırlı sayıda askeri personel bırakıldı.

ABD GÜÇLERİ 2014’TE IRAK’A DÖNDÜ

Terör örgütü DEAŞ’ın 2014’te Irak’ın geniş bölgelerini ele geçirmesinin ardından ABD ve müttefikleri ülkeye yeniden asker gönderdi. ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyon, Irak güçlerine hava desteği, eğitim ve danışmanlık sağladı.

Koalisyonun muharip görevi 2021’de sona erdirildi. ABD, görev değişikliğinin ardından Irak’ta eğitim ve danışmanlık amacıyla yaklaşık 2 bin 500 asker bulundurmayı sürdürdü.

ÇEKİLME SÜRECİ 2024 ANLAŞMASIYLA BAŞLADI

ABD ile Irak arasında 2024’te varılan anlaşma kapsamında, uluslararası koalisyonun askeri görevinin aşamalı biçimde sona erdirilmesi kararlaştırıldı. Anlaşmanın ardından çok sayıda ABD askeri Irak’tan ayrılırken, ülkede küçük bir askeri danışman grubu ile sınırlı sayıda personel kaldı.

Açıklanan yeni takvim doğrultusunda kalan ABD askeri personelinin de 30 Eylül 2026’ya kadar ülkeden çekilmesi planlanıyor. Çekilmenin tamamlanmasıyla iki ülke arasındaki ilişkilerin ekonomik, ticari ve diplomatik alanlarda sürdürülmesi öngörülüyor.

SOSYAL MEDYA POSTU:

ABD askerleri 30 Eylül 2026’ya kadar Irak’tan tamamen çekilecek.
Irak Başbakanı Ali el-Zeydi, çekilme takvimini Beyaz Saray’da açıkladı.
ABD Başkanı Donald Trump, ülkede askeri varlığa ihtiyaç kalmadığını söyledi.
ABD şirketlerinin Irak’taki ekonomik ve enerji faaliyetleri devam edecek.
Çekilme, 2024’te imzalanan anlaşma kapsamında tamamlanacak.

Savcılığın Reuters’a gönderdiği yazılı açıklamada, arama kararının haziran ayında Frankfurt’taki bir mahkeme tarafından verildiği belirtildi. Açıklamada, soruşturmanın mevcut aşamasına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

SORUŞTURMANIN AYRINTILARI AÇIKLANMADI

Frankfurt Savcılığının açıklamasında, “Soruşturmanın taktiksel nedenleri doğrultusunda, şu aşamada daha fazla ayrıntı paylaşılması mümkün değildir.” ifadesine yer verildi. Aramanın hangi işlem veya kişilerle bağlantılı olduğuna ilişkin ek bilgi verilmedi.

Mevcut süreçte Deutsche Bank’a veya banka çalışanlarına yönelik herhangi bir resmi suçlama yöneltilmediği aktarıldı. Kamuoyuna şüpheli sıfatıyla açıklanmış herhangi bir kişinin de bulunmadığı kaydedildi.

OCAK AYINDA DA GENEL MERKEZ VE BERLİN OFİSİ ARANMIŞTI

Son aramanın, Deutsche Bank’ın karşı karşıya kaldığı ilk adli işlem olmadığı belirtildi. Alman federal polisi, 28 Ocak’ta kara para aklama soruşturması kapsamında bankanın Frankfurt’taki genel merkezi ile Berlin ofisinde de arama gerçekleştirmişti.

Yaklaşık 30 sivil müfettişin katıldığı operasyon, bankanın 2025 yılına ilişkin yıllık finansal sonuçlarını açıklamayı planladığı tarihten bir gün önce düzenlenmişti. Ocak ayındaki aramanın Almanya’nın Kara Para Aklama Yasası kapsamındaki ihlal şüphelerine odaklandığı bildirilmişti.

KİMLİKLERİ BELİRLENMEYEN ÇALIŞANLAR İNCELENİYOR

Soruşturmanın, Deutsche Bank bünyesinde görev yapan ancak kimlikleri henüz belirlenmeyen bazı çalışanları kapsadığı kaydedildi. Söz konusu çalışanların, banka aracılığıyla yasa dışı fon aktarmış olabilecek yabancı yapılarla bağlantılarının incelendiği belirtildi.

Savcılık kaynakları, aramaların kara para aklama şüpheleriyle bağlantılı olduğunu doğruladı. Deutsche Bank’ın soruşturmayı yürüten yetkililerle tam işbirliği içinde hareket ettiği bildirildi.

BANKA DAHA ÖNCE DE SORUŞTURMALARLA KARŞILAŞTI

Deutsche Bank, geçmiş dönemlerde şüpheli işlemlerin kolaylaştırılmasındaki rolü, Rusya kaynaklı para akışlarıyla bağlantılı aynalama işlemleri ve uyum altyapısındaki yetersizlikler nedeniyle çeşitli soruşturmalarla karşı karşıya kalmıştı. Bankaya söz konusu süreçler kapsamında farklı dönemlerde para cezaları uygulanmıştı.

Devam eden soruşturmaya ilişkin yayımlanan raporlarda kripto varlıklar, dijital jetonlar veya blokzincir tabanlı işlemlerle ilgili herhangi bir unsur yer almadı.

DEUTSCHE BANK DİJİTAL VARLIK ALANINDA ÇALIŞMALAR YÜRÜTÜYOR

Avrupa Birliği’nin Kripto Varlık Pazarları Düzenlemesi kapsamında uygulanan ilkeler ile bankaların tabi olduğu kara para aklamayla mücadele kuralları arasında benzer yükümlülükler bulunuyor. Deutsche Bank, dijital varlık saklama hizmetleri ve blokzincir tabanlı takas işlemlerine yönelik çalışmalar da yürütüyor.

Soruşturmanın bankanın dijital varlık faaliyetleriyle bağlantılı olduğuna ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Yetkililer, mevcut aramanın kapsamı ve soruşturmanın ilerleyen aşamalarına ilişkin ayrıntı paylaşmadı.

Ulusal Mecliste yapılan nihai oylamada tasarı, 241 “hayır” oyuna karşı 291 “evet” oyuyla kabul edildi. Meclisteki oylamanın tamamlanmasıyla birlikte düzenleme Parlamento sürecinden nihai olarak geçmiş oldu.

TASARI 18 YAŞ ÜSTÜ HASTALARI KAPSIYOR

Yasa tasarısı, tedavisi bulunmayan ciddi hastalıkları olan 18 yaş üstü Fransız vatandaşları ile uzun süredir Fransa’da ikamet eden hastaları kapsıyor. Düzenlemeden yararlanmak isteyen kişilerin hastalıkları nedeniyle acı çekmesi ve iradesini özgür ve bilinçli şekilde ifade edebilmesi gerekiyor.

Tasarıda, başvuru yapacak hastaların sağlık durumlarının belirlenen şartları karşılaması zorunlu tutuluyor. Hastanın talebini bilinçli biçimde dile getirebilmesi, tıbbi yardımlı ölüm sürecinin temel koşulları arasında yer alıyor.

HAYATA SON VERME EYLEMİNİ HASTA GERÇEKLEŞTİRECEK

Düzenleme, tıbbi yardımlı ölüm kapsamında hayata son verme eyleminin doktora yapılan başvurunun ardından hasta tarafından gerçekleştirilmesini öngörüyor. Hastanın gerekli işlemi fiziki olarak yapabilecek durumda olması halinde uygulama doğrudan kişinin kendisi tarafından yerine getirilecek.

Hastanın fiziki durumunun eylemi gerçekleştirmesine imkân vermemesi halinde ise işlemi bir doktor veya hemşire yapabilecek. Sağlık personelinin müdahalesi, hastanın gerekli şartları taşıması ve işlemi kendi başına gerçekleştiremeyecek durumda bulunması halinde mümkün olacak.

ANAYASA KONSEYİNE BAŞVURU YAPILACAK

Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, nihai oylamadan önce yaptığı yazılı açıklamada, tasarıdaki bazı unsurların anayasaya uygunluğunun incelenmesi amacıyla Anayasa Konseyine başvuracağını bildirdi.

Anayasa Konseyinin incelemesi, düzenlemede yer alan hükümlerin Fransız Anayasası ile uyumlu olup olmadığının değerlendirilmesini kapsayacak.

SENATODA 3 KEZ REDDEDİLDİ

Yasa tasarısı, Parlamentonun üst kanadı Senatoda daha önce 3 kez reddedildi. Hükümet, Senatodaki ret kararlarının ardından anayasanın kendisine tanıdığı yetkiyi kullanarak düzenlemeyle ilgili son sözü Ulusal Meclise bıraktı.

Ulusal Mecliste yapılan nihai oylamada tasarının kabul edilmesiyle Parlamento aşaması tamamlandı. Düzenlemenin yürürlüğe girmesine ilişkin süreçte Anayasa Konseyinin yapacağı inceleme belirleyici olacak.

SOSYAL MEDYA POSTU:

Fransız Parlamentosu, “ölmeye yardım” tasarısını nihai olarak kabul etti.
Tasarı, Ulusal Mecliste 241 “hayır” oyuna karşı 291 “evet” oyuyla geçti.
Düzenleme, tedavisi bulunmayan ciddi hastalıkları olan belirli yetişkinleri kapsıyor.
Hastanın işlemi yapamaması halinde doktor veya hemşire müdahalede bulunabilecek.
Başbakan Sebastien Lecornu, Anayasa Konseyine başvurulacağını açıkladı.

Bekayi, taraflar arasında sağlanabilecek bir mutabakatın karşılıklı yükümlülükleri içeren bir bütün olduğunu belirtti. Karşı tarafın mutabakat hükümlerine uymaması halinde İran’ın da kendi yükümlülüklerini yerine getirmeyeceğini kaydeden Bekayi, ülkesinin bundan sonraki süreçte de aynı tutumu sürdüreceğini bildirdi.

MÜZAKERE PLANI BULUNMADIĞINI AÇIKLADI

ABD ile yeni bir görüşme sürecinin başlayıp başlamayacağına ilişkin değerlendirmede bulunan Bekayi, “Şu an müzakere planımız yok, savunmaya odaklanmış durumdayız.” dedi.

İranlı Sözcü, açıklamasında müzakere ve mutabakat süreçlerinin tek taraflı yükümlülüklerden oluşmadığını vurguladı. Taraflardan birinin anlaşmayı ihlal etmesi durumunda diğer tarafın da yükümlülüklerini yerine getirmekten kaçınacağını söyledi.

MUTABAKATTA KARŞILIKLILIK VURGUSU

Bekayi, “Mutabakat, karşılıklı yükümlülüklerden oluşan bir bütündür. Karşı tarafın mutabakatı ihlal etmesi halinde biz de yükümlülüklerimizi yerine getirmekten kaçınacağız.” ifadelerini kullandı.

Söz konusu yaklaşımın İran açısından bir usul olduğunu belirten Bekayi, ülkesinin gelecekte de aynı yönde hareket etmeye devam edeceğini dile getirdi.

SALDIRILARA KARŞILIK VERİLDİĞİNİ SÖYLEDİ

İran’ın güvenlik politikalarına da değinen Bekayi, ülkesinin silahlı kuvvetlerinin İran’a yönelik saldırılara karşılık verdiğini söyledi. Bekayi, gerçekleştirilen her saldırıya misliyle karşılık verildiğini ifade etti.

“ÇÖL KAPLANI”NIN OBJEKTİFİNDEN

Medine savunmasındaki kahramanlığı ile tanınan Fahreddin Paşa, halk arasında “Çöl Kaplanı” unvanı ile anılıyor. Paşa'nın çektiği ve koruduğu bu fotoğraflar, dönemin Medine'sine ait mimari yapıları, günlük yaşamı ve kutsal mekanları belgeliyor.

TARİHE TANIKLIK EDEN KARELER

Görüntülerde, Osmanlı askerlerinin Medine'deki varlığı, tarihi yapılar ve Harem-i Şerif çevresindeki günlük yaşam sahneleri yer alıyor. Fotoğrafların büyük bölümü daha önce hiç yayımlanmamıştı.

BİR YÜZYIL SONRA YENİDEN BAKIŞ

109 yıl önce çekilen bu fotoğraflar, hem tarih meraklıları hem de akademisyenler için önemli bir kaynak niteliğinde. Görseller, Osmanlı’nın kutsal topraklardaki son dönem varlığına dair belge olarak değerlendiriliyor.

Sosyal medyada başlatılan "#score4rights2022(Haklar için Skor 2022)" kampanyası ile olimpiyat sporcuları umudu temsil eden hilal (C) işareti yapmaya davet ediliyor. Kampanyanın amacı, Çin'in Doğu Türkistan, Tibet ve Hong Kong’da işlediği insanlık suçlarına dikkat çekmek.

Aşırı sağcı Yahudiler, İsrail’in başkenti Tel Aviv’de Filistinli tutuklu Hişam Ebu Hevaş’ın yattığı hastane önünde çekim yapmak için bekleyen AA Kameramanı Fayiz Ebu Rumeyle’yi darp etti.