Leipzig-Halle Havalimanı, Ukrayna’ya yönelik askeri yardımların önemli bölümünün sevk edildiği ve NATO’nun doğu kanadına cephane gönderiminde kullanılan stratejik merkezlerden biri olarak biliniyor. Olayın ardından yürütülen soruşturma, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkileri doğrudan etkileyen kararların alınmasına yol açtı.

ALMANYA SORUMLULUĞU RUSYA’YA YÜKLEDİ

Almanya İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt ile Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Leipzig’deki olayın ardından ortak basın toplantısı düzenledi. Bakanlar, polis soruşturması, olay örgüsü ve istihbarat verilerine dayanarak federal hükümetin saldırının sorumluluğunu Rusya’ya yüklediğini duyurdu.

Dobrindt, ele geçirilen İHA’da Rusya’nın daha önceki hibrit operasyonları ile Ukrayna savaşında bilinen parça, patlayıcı ve ateşleme tekniklerinin kullanıldığını savundu. Alman Bakan, olayın profesyonel biçimde planlandığını belirterek Almanya’nın klasik anlamda savaşta olmadığını ancak her gün hibrit savaşın hedefi haline geldiğini söyledi.

BONN BAŞKONSOLOSLUĞU KAPATILACAK

Alman hükümeti, Leipzig-Halle’deki olayın ardından Rusya’nın Bonn Başkonsolosluğunun 18 Eylül’de kapatılacağını açıkladı. Berlin’de faaliyet gösteren Rus Evi’nin, diğer adıyla Rus Kültür Merkezi’nin sözleşmesinin de iptal edileceği bildirildi.

Rusya’nın Berlin Büyükelçisi Sergey Neçayev, Almanya Dışişleri Bakanlığına çağrılarak protesto notası verildi. Berlin yönetimi ayrıca istihbarat alanında ek tedbirler alınacağını ve Ukrayna’ya yönelik sivil ve askeri desteğin sürdürüleceğini duyurdu.

LAVROV: ALMANLAR YİNE SAVAŞ İSTİYOR

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Alman hükümetinin aldığı kararların ardından Rus devlet televizyonuna açıklamalarda bulundu. Almanya’nın Leipzig-Halle Havalimanı’nda bulunan İHA üzerinden Rusya’yı suçlamasına tepki gösteren Lavrov, olayın yeterince araştırılmadan Moskova’nın sorumlu ilan edildiğini savundu.

Lavrov, Almanların bir İHA bulduğunu ve bunun Rusya’ya ait olduğunu açıkladığını belirterek kimsenin olayın esasını araştırmadığını ileri sürdü. Rus Bakan, yaşananları “gerçek bir savaşın başlangıcı” olarak nitelendirdi ve Almanya’nın İkinci Dünya Savaşı öncesinde de diplomatik temsilcilikleri kapattığını hatırlattı. Lavrov, sözlerinin devamında “Onlar yine savaş istiyor” ifadesini kullandı.

LAVROV ALMANYA’YI TARİHTEN DERS ÇIKARMAMAKLA SUÇLADI

Lavrov, Almanya’nın geçmişte yaşananlardan gerekli dersleri çıkarmadığını savundu. Bonn Başkonsolosluğu ile Berlin’deki Rus Kültür Merkezi’ne yönelik kararları diplomatik ilişkiler açısından kabul edilemez olarak değerlendirdi.

Rus Bakan, Berlin’in attığı adımların iki ülke arasındaki diplomatik ve kültürel bağları daha da zayıflattığını öne sürdü. Moskova yönetimi, Almanya’nın suçlamalarının somut kanıtlara dayanmadığını savunmayı sürdürüyor.

RUSYA SUÇLAMALARI REDDETTİ

Rusya, Leipzig-Halle Havalimanı’nda bulunan İHA ile bağlantılı olduğu yönündeki suçlamaları kabul etmedi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Alman makamlarının sunduğu kanıtları yetersiz ve “uydurma” olarak nitelendirdi.

Putin, Almanya’nın aldığı yaptırım niteliğindeki kararları “ciddi hata” olarak değerlendirdi. Rusya Dışişleri Bakanlığı da Almanya’nın Moskova Maslahatgüzarını çağırarak protesto notası verdi ve Berlin yönetimini ilişkileri zayıflatmak amacıyla provokasyon yapmakla suçladı.

ALMANYA’YA GOETHE ENSTİTÜSÜ MİSİLLEMESİ

Almanya’nın Berlin’deki Rus Evi’nin sözleşmesini iptal etme kararının ardından Moskova yönetimi de karşı adım attı. Sergey Lavrov, Vladivostok’ta düzenlenen Doğu Ekonomik Forumu’nda yaptığı açıklamada Goethe Enstitüsü’nün Rusya’daki faaliyetlerine son verileceğini duyurdu.

Lavrov, Moskova’daki merkez ile St. Petersburg ve Yekaterinburg’daki şubelerin kapatılacağını açıkladı. Rus Bakan, Rus Kültür Merkezi’nin Almanya’dan çıkarılmasının ardından Goethe Enstitüsü şubelerinin kapatılmasının karşılık niteliğinde olduğunu belirtti.

GOETHE ENSTİTÜSÜ 1992’DEN BERİ RUSYA’DAYDI

Goethe Enstitüsü, Almanya’nın dünya çapında faaliyet gösteren resmi kültür kurumları arasında bulunuyor. Kurumun temel faaliyetleri arasında Almancanın yurt dışında öğrenilmesini desteklemek, uluslararası kültürel iş birliklerini geliştirmek ve Almanya’nın kültürel, toplumsal ve siyasi yaşamını tanıtmak yer alıyor.

Enstitü 1992 yılından bu yana Rusya’da faaliyet gösteriyordu. Yaklaşık 100 ülkede Almanca dil kursları ve kültürel programlar yürüten Goethe Enstitüsü, son yıllarda Rusya’da faaliyetini sürdüren önemli Alman kültürel kurumlarından biri olarak öne çıkıyordu.

ST. PETERSBURG BAŞKONSOLOSLUĞU DA GÜNDEMDE

Rus medyasında yer alan haberlerde Kremlin yönetiminin St. Petersburg’daki Alman Başkonsolosluğunun kapatılmasını da değerlendirdiği belirtildi. Moskova yönetiminin söz konusu konuda henüz resmi bir karar açıklamadığı bildirildi.

Rusya son yıllarda birçok yabancı vakıf ve kuruluşu “istenmeyen örgüt” ilan ederek ülkedeki faaliyetlerine son vermişti. Goethe Enstitüsü ise Rusya’da faaliyet göstermeye devam eden az sayıdaki büyük Alman kültür kurumlarından biri olarak kalmıştı.

AB VE NATO ALMANYA’YA DESTEK VERDİ

Almanya’nın Leipzig-Halle’deki olay sonrası aldığı kararlara Avrupa Birliği ve NATO’dan destek geldi. Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Berlin yönetimiyle dayanışma mesajı verdi.

Von der Leyen ayrıca Rusya’ya yönelik olası yeni yaptırımların Avrupa Birliği dışişleri bakanları tarafından ele alınacağını açıkladı. Almanya ise Ukrayna’ya yönelik askeri ve sivil desteğini devam ettireceğini bildirdi.

RUSYA-ALMANYA İLİŞKİLERİNDE YENİ GERİLİM

Leipzig-Halle Havalimanı’nda bulunan İHA ile başlayan kriz, kısa sürede diplomatik ve kültürel yaptırımlara dönüştü. Almanya Rusya’nın diplomatik temsilciliklerinden biri ile kültür merkezine yönelik karar alırken Moskova da Goethe Enstitüsü’nün Rusya’daki faaliyetlerini sonlandırma kararı açıkladı.

Taraflar karşılıklı olarak protesto notaları verirken Rusya suçlamaları reddediyor, Almanya ise elindeki istihbarat ve soruşturma bulgularının Moskova’nın sorumluluğuna işaret ettiğini savunuyor. İki ülke arasındaki gerilim, Ukrayna-Rusya savaşının devam ettiği dönemde Avrupa’daki güvenlik tartışmalarının da merkezinde yer alıyor.

JAMAİKA KÖLELİK TAZMİNATI İÇİN HUKUKİ SÜREÇ BAŞLATIYOR

Jamaika hükümeti, ülkenin sömürge geçmişi ve Afrikalıların köleleştirilmesi konusunda hukuki bir süreci gündeme taşıyor. Jamaika Kültür Bakanı Olivia Grange, ülkenin devlet başkanı konumundaki Kral Charles’a pazartesi günü bir dilekçe sunulacağını ve kölelik döneminin hukuki niteliğine ilişkin üç temel sorunun Gizli Konsey Yargı Komitesi’ne sevk edilmesinin talep edileceğini açıkladı.

Grange, girişimin Afrikalı ataların yüzyıllar boyunca maruz kaldığı ağır istismarların ele alınması konusunda uzun süredir beklenen bir çözüme zemin hazırlayabileceğini söyledi. Jamaika yönetiminin girişimi doğrudan bir tazminat ödemesi talebinden ziyade, olası bir hukuki yükümlülüğün bulunup bulunmadığının belirlenmesini hedefliyor.

KRAL CHARLES’A ÜÇ KRİTİK SORU SUNULACAK

Jamaika hükümeti, Kral Charles aracılığıyla Gizli Konsey Yargı Komitesi’ne üç temel sorunun iletilmesini istiyor. Soruların ilki, Afrikalıların Jamaika’da köleleştirilmesinin dönemin İngiliz hukukuna göre yasal olup olmadığına ilişkin olacak.

İkinci soruda köleliğin uluslararası hukuku ihlal edip etmediğinin belirlenmesi istenecek. Üçüncü soruda ise İngiltere’nin bugün Jamaika’ya veya kölelikten etkilenenlere yönelik bir tazminat ödeme konusunda hukuki yükümlülüğü bulunup bulunmadığı değerlendirilecek.

DİLEKÇE DOĞRUDAN TAZMİNAT TALEBİ İÇERMİYOR

Jamaika’nın hazırladığı dilekçede İngiltere’den doğrudan belirli bir miktarda ödeme talep edilmiyor. Başvurunun önce Kral Charles’a sunulması, ardından üç hukuki sorunun Gizli Konsey Yargı Komitesi’ne sevk edilmesi öngörülüyor.

Kral Charles’ın söz konusu sevk işlemi konusunda kişisel takdir yetkisinin bulunmadığı belirtiliyor. Kültür Bakanı Grange, sorulara yanıt alınmasının ardından atılacak sonraki adımların belirleneceğini ifade etti.

BUCKINGHAM SARAYI SÜRECİ TAKİP EDİYOR

Buckingham Sarayı, dilekçenin gerekli usullere uygun şekilde sunulmasının sağlanması amacıyla Jamaika Genel Valisi ile yakın iş birliği içinde çalışıldığını açıkladı. Saraydan yapılan açıklamada Kral Charles’ın kölelik geçmişinin daha iyi anlaşılması ve geçmişte yaşanan yanlışların günümüz toplumlarının yararına giderilmesi konusunda daha önce çeşitli açıklamalar yaptığı hatırlatıldı.

Saray sözcüsü, Kral’ın kölelik konusu etrafında daha geniş bir anlayış geliştirilmesine ve geçmişteki yanlışların giderilmesine yönelik yollar bulunmasına ilişkin kişisel ve samimi bağlılığını birçok kez dile getirdiğini belirtti.

KÖLELİK KALDIRILDI, TAZMİNAT KÖLE SAHİPLERİNE ÖDENDİ

İngiliz İmparatorluğu’nun büyük bölümünde kölelik 1833 yılında kaldırıldı. Köleliğin sona erdirilmesinin ardından İngiliz hükümeti, köleleştirilen kişilere değil köle sahiplerine tazminat ödedi.

İngiliz hükümeti, köle sahiplerine toplam 20 milyon sterlin ödeme yaptı. Söz konusu paranın sağlanması için kullanılan kredilerin geri ödemesi ise 2015 yılına kadar devam etti.

GRANGE 2015 YILINA KADAR SÜREN ÖDEMELERE DİKKAT ÇEKTİ

Kültür Bakanı Olivia Grange, İngiltere’nin köle sahiplerine yapılan tazminatlar için kullanılan borçları 2015 yılına kadar ödemeye devam ettiğini hatırlattı. Grange, Jamaika halkının ve atalarının mülk olarak kabul edildiği bir sistemde köle sahiplerinin maddi kayıplarının telafi edildiğine dikkat çekti.

Grange, köle sahiplerine yapılan ödemelerin modern döneme kadar devam etmiş olmasını gündeme getirerek Jamaika’nın bugün hukuki bir yola başvurmasının neden değerlendirilmemesi gerektiğini sorguladı. Jamaika hükümetinin başlatacağı süreçte Gizli Konsey Yargı Komitesi’nin vereceği yanıtların sonraki adımlar açısından belirleyici olması bekleniyor.

JAMAİKA TARİHİ ESERLERİN DE İADESİNİ İSTİYOR

Kölelik tazminatına ilişkin hukuki girişimin yanı sıra Jamaika hükümeti, kolonyal dönemde ülkeden götürülen tarihi eserlerin iadesi konusunda da temaslarda bulunacak. Kültür Bakanı Olivia Grange, British Museum yetkilileriyle görüşerek Jamaika’ya ait eserlerin ülkeye geri getirilmesi konusunu ele alacak.

Grange, söz konusu eserlerin Jamaika’nın tarihi açısından büyük önem taşıdığını belirterek eserlerin ülkeye iadesi için çalışmalar yürüttüklerini söyledi. Bakan, eserlerin paha biçilemez olduğunu ve Jamaika’nın tarihinin anlatılmasında önemli bir yere sahip bulunduğunu ifade etti.

İNGİLTERE 2015’TE TAZMİNAT SEÇENEĞİNİ REDDETMİŞTİ

Dönemin İngiltere Başbakanı David Cameron, 2015 yılında Jamaika’ya gerçekleştirdiği ziyaret sırasında İngiltere’nin tarihi köle ticaretindeki rolü nedeniyle tazminat ödemesi seçeneğini reddetmişti.

Jamaika parlamentosunda milletvekillerine hitap eden Cameron, köleliği her biçimiyle kabul edilemez olarak nitelendirmiş ancak tazminat konusunda bir adım atılmayacağını belirtmişti. Cameron, İngiltere ile Jamaika’nın köleliğin bıraktığı acı mirası geride bırakarak geleceğe odaklanması gerektiğini söylemişti.

JAMAİKA YANITLARIN ARDINDAN YENİ ADIMLARI BELİRLEYECEK

Jamaika hükümetinin Kral Charles’a sunacağı dilekçe, doğrudan bir ödeme talebinden önce köleliğin hukuki sonuçlarının belirlenmesini amaçlıyor. Gizli Konsey Yargı Komitesi’ne yöneltilmesi istenen üç soru, İngiliz hukukunun köleliği nasıl değerlendirdiği, uluslararası hukuk açısından bir ihlal bulunup bulunmadığı ve günümüzde tazminat yükümlülüğünün doğup doğmadığı üzerinde yoğunlaşıyor.

Kültür Bakanı Grange, hukuki değerlendirmelerin tamamlanmasının ardından Jamaika hükümetinin bir sonraki adımını belirleyeceğini açıkladı. Aynı süreçte kolonyal dönemde ülkeden çıkarılan tarihi eserlerin iadesi için British Museum ile yürütülen temasların da ilerletilmesi planlanıyor.

Trump daha sonra Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda birçok kişinin New Mexico adının “New America” olarak değiştirilmesini önerdiğini belirterek yeni isim hakkındaki olumlu görüşünü dile getirdi. Buna karşın Trump yönetimi New Mexico eyaletinin adının değiştirilmesine yönelik resmi bir yasal süreç başlatıldığını açıklamadı.

NEW MEXICO’NUN ADI RESMEN DEĞİŞMEDİ

Trump’ın paylaşımına rağmen New Mexico’nun resmi adı değişmedi. Beyaz Saray’ın yayımladığı başkanlık kararları arasında New Mexico’nun adının değiştirilmesine yönelik bir kararname bulunmuyor. Trump’ın görseli paylaşması ve Beyaz Saray’ın bunu sosyal medyada yeniden yayımlaması, tek başına eyaletin resmi adını değiştiren bir hukuki işlem niteliği taşımıyor.

Eyalet isimlerinin değiştirilmesi, federal yönetimin coğrafi unsurlar üzerindeki isimlendirme uygulamalarından farklı bir hukuki süreci gerektiriyor. New Mexico’daki yerel kaynaklarda da olası bir eyalet adı değişikliğinin eyalet düzeyinde ve Kongre’de yasal işlemler gerektireceği belirtiliyor.

VALİDEN BENZİN FİYATLARI TEPKİSİ

New Mexico’nun Demokrat Valisi Michelle Lujan Grisham, Trump’ın paylaşımına tepki göstererek eyaletin adının tartışmaya açık olmadığını söyledi. Grisham, Trump’ın “New America” gündemini Amerikalıların artan yaşam maliyetleri ve dış politika gelişmelerinden dikkatini uzaklaştırmak için kullandığını savundu.

Vali, açıklamasında özellikle benzin fiyatlarının yükselmeye devam ettiğini belirterek Beyaz Saray’ın haritalar üzerinde isim değişiklikleriyle ilgilendiğini, New Mexico yönetiminin ise eyaletteki sorunlara odaklandığını ifade etti. Grisham’ın sözleri, Trump’ın paylaşımının ardından eyalette başlayan siyasi tartışmanın ana başlıklarından biri oldu.

SENATÖR HEINRICH DE TRUMP’A TEPKİ GÖSTERDİ

New Mexico Demokrat Senatörü Martin Heinrich de Trump’ın paylaşımına karşı çıktı. Heinrich, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Meksika Körfezi, Ontario Gölü ve New Mexico’yu kendi bilinen adlarıyla anmaya devam edeceğini belirtti.

New Mexico’dan diğer Demokrat siyasetçiler de eyaletin tarihi ve kültürel kimliğine vurgu yaparak isim değişikliği fikrine karşı açıklamalarda bulundu. Eyaletin kongre heyetindeki farklı isimler, New Mexico adının korunması gerektiğini savundu.

NEW MEXICO ADI 16’NCI YÜZYILA UZANIYOR

ABD İçişleri Bakanlığına bağlı Yerli İşleri Bürosunun eyalet isimlerinin kökenlerine ilişkin bilgi notuna göre New Mexico adı 16’ncı yüzyıla kadar uzanıyor. Kaynakta, bölgenin Amerika Birleşik Devletleri kurulmadan önce “New Mexico” olarak anıldığı belirtiliyor.

New Mexico’nun tarihsel adı, eyalet yönetiminin Trump’ın paylaşımına verdiği yanıtta da öne çıktı. Vali Grisham, eyaletin adının ABD’nin kuruluşundan daha eski olduğunu belirterek isim değişikliğine karşı çıktı.

ONTARIO GÖLÜ İÇİN “LAKE AMERICA” KARARNAMESİ

Trump’ın New Mexico paylaşımı, coğrafi isimler konusunda daha önce attığı adımların ardından geldi. ABD Başkanı, 27 Ağustos 2026 tarihinde imzaladığı 14422 sayılı başkanlık kararnamesiyle Ontario Gölü’nün ABD federal kurumlarındaki resmi kullanımının “Lake America” olarak değiştirilmesi talimatını verdi.

Kararnamede ABD İçişleri Bakanına, Coğrafi Adlar Kurulu ile birlikte Coğrafi Adlar Bilgi Sistemi’ndeki kayıtların güncellenmesi için gerekli işlemleri yapma talimatı verildi. Federal kurumların harita, belge ve resmi yazışmalarında da yeni ismin kullanılması öngörüldü.

İLK İSİM DEĞİŞİKLİĞİ MEKSİKA KÖRFEZİ OLMUŞTU

Trump, ikinci başkanlık döneminin ilk günü olan 20 Ocak 2025’te imzaladığı kararnameyle ABD federal kurumlarının Meksika Körfezi için “Gulf of America”, yani “Amerika Körfezi” adını kullanmasını istemişti. Ontario Gölü’ne yönelik Ağustos 2026 tarihli kararname de Trump yönetiminin coğrafi isimlerle ilgili aynı politikasının devamı olarak yayımlandı.

Ontario Gölü için alınan karar, ABD ile Kanada arasındaki ticari gerilimlerin devam ettiği döneme denk geldi. Beyaz Saray’ın kararnamesinde gölün ABD tarihi, ekonomisi ve güvenliği açısından taşıdığı öneme ilişkin gerekçeler sıralandı.

SIRADA OKYANUSLAR OLABİLİR MESAJI

Trump, Ontario Gölü’nün adının değiştirilmesine yönelik kararın ardından yaptığı açıklamalarda isim değişikliği gündemini başka coğrafi alanlara da taşıyabileceğini belirtmişti. ABD’nin bir körfez ve bir göl için yeni isim belirlediğini söyleyen Trump, Atlas Okyanusu veya Büyük Okyanus için de farklı bir isim üzerinde düşünülebileceğini dile getirmişti.

New Mexico’nun “New America” olarak gösterildiği son paylaşım, Trump’ın coğrafi isimlerin değiştirilmesine ilişkin açıklama ve kararlarının ardından yeni bir siyasi tartışma başlattı. New Mexico için ise mevcut durumda resmi bir isim değişikliği süreci bulunmuyor.

Amerikan temsilcilerinin Moskova’ya sekizinci ziyaretini gerçekleştirdiğini belirten Uşakov, görüşmenin yapıcı, güvene dayalı ve faydalı geçtiğini söyledi. Kremlin yetkilileri görüşmede Ukrayna krizi ile Rusya ve ABD arasındaki ikili ilişkilerin ayrıntılı şekilde ele alındığını açıkladı. Beyaz Saray ve Kremlin tarafı da temasların kapsamlı ve içerikli geçtiğini duyurdu.

PUTİN TRUMP’IN ARABULUCULUK GİRİŞİMLERİNİ DEĞERLENDİRDİ

Uşakov’un aktardığına göre Vladimir Putin, Washington yönetiminin Ukrayna meselesindeki arabuluculuk rolünü takdir ettiğini belirterek krizin çözümüne yönelik girişimleri nedeniyle Donald Trump’a teşekkür etti. Rus tarafı görüşmede çatışmaların sahadaki seyri hakkında Amerikan heyetine kapsamlı değerlendirmelerde bulundu.

Rus yönetimi, ordunun cephede ilerlediğini ve belirlenen hedeflere ulaşma konusunda kararlı olduğunu ABD’li temsilcilere iletti. Putin ayrıca krizin temel nedenlerinin ortadan kaldırılması gerektiğini savunarak siyasi ve diplomatik çözüm için ABD ile ortak çalışmayı sürdürmeye hazır olduklarını bildirdi.

WITKOFF VE KUSHNER ÇÖZÜM ÖNERİLERİNİ PUTİN’E SUNDU

Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı Yuriy Uşakov, Steve Witkoff ve Jared Kushner’ın Moskova ziyaretine kapsamlı şekilde hazırlandığını ve görüşmede yalnızca çatışmaların sona erdirilmesi yönündeki talepleri aktarmadığını söyledi. Uşakov, Amerikan heyetinin savaşın çözümüne ilişkin çeşitli somut fikir ve önerileri Putin’e sunduğunu belirtti.

Rus yetkiliye göre Witkoff ve Kushner, Putin’in kalıcı bir barış anlaşmasına ilişkin değerlendirmelerini doğrudan Kiev’deki Ukrayna yönetimine aktarma sözü verdi. Donald Trump da daha önce özel temsilcilerinin Moskova ve Kiev’e savaşı sona erdirmeye yönelik bir barış teklifi götürdüğünü açıklamıştı.

MOSKOVA’DA EKONOMİK PROJELER DE GÖRÜŞÜLDÜ

Kremlin’deki temasların gündemi yalnızca Ukrayna savaşıyla sınırlı kalmadı. Rusya Doğrudan Yatırım Fonu Başkanı Kirill Dmitriyev’in de yer aldığı görüşmelerde Rusya ile ABD arasında hayata geçirilebilecek ekonomik projeler değerlendirildi.

Uşakov, iki ülke arasında uygulanabilecek büyük ölçekli ve karşılıklı fayda sağlayacak ortak projelerin ayrıntılı olarak istişare edildiğini açıkladı. Tarafların Putin ile Trump arasındaki doğrudan temasların sürdürülmesi ve Witkoff ile Kushner üzerinden devam eden diplomatik çalışmaların korunması konusunda mutabık kaldığı belirtildi.

MOSKOVA TEMASLARININ ARDINDAN KİEV’E GEÇTİLER

Putin ile yaklaşık üç saat süren görüşmenin ardından Steve Witkoff ve Jared Kushner Moskova’dan ayrılarak Ukrayna’nın başkenti Kiev’e geçti. Amerikan heyeti böylece Rusya-Ukrayna savaşına yönelik barış müzakereleri kapsamında ilk kez Ukrayna topraklarını ziyaret etmiş oldu.

Temsilciler Kiev yönetimiyle bir araya gelerek Moskova’daki görüşmelerin ardından diplomatik temaslarını sürdürdü. Rus tarafı, Amerikan temsilcilerinin Putin’in değerlendirmelerini Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy yönetimine doğrudan aktarmayı taahhüt ettiğini açıklamıştı.

ZELENSKİY İLK TUR GÖRÜŞMELERİN TAMAMLANDIĞINI DUYURDU

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Telegram kanalından yaptığı açıklamada görüşmelerin ilk turunun sona erdiğini bildirdi. Witkoff ve Kushner’ın Kiev ziyareti, Amerikan heyetinin Moskova’daki Putin görüşmesinin hemen ardından gerçekleşti.

Trump yönetiminin temsilcileri böylece aynı diplomatik girişim kapsamında önce Rusya tarafıyla, ardından Ukrayna yönetimiyle doğrudan temas kurdu. Trump, heyetin her iki başkente de savaşı bitirmeye yönelik bir barış önerisi taşıdığını açıklamıştı.

RUSYA KİEV’E YÖNELİK HAVA SALDIRILARINI DURDURDUĞUNU AÇIKLADI

Rus tarafı, istihbarat ve dışişleri kanalları üzerinden gelen talep doğrultusunda müzakerelerin güvenliğinin sağlanması amacıyla 5 Eylül gece yarısından itibaren Kiev’e yönelik hava saldırılarının durdurulduğunu açıkladı. Kararın, Amerikan heyetinin Kiev temasları öncesinde alındığı bildirildi.

Moskova yönetimi olası bir ateşkes veya kalıcı çözüm anlaşmasında sahadaki askeri durumun ve Haziran 2024’te ilan ettiği şartların temel alınması gerektiğini savunuyor.

MOSKOVA’NIN ATEŞKES İÇİN ÖNE SÜRDÜĞÜ ŞARTLAR

Rusya, Ukrayna birliklerinin Donbass, Zaporijya ve Herson bölgelerinden tamamen çekilmesini ve söz konusu bölgeler ile Kırım’ın Rus toprağı olarak tanınmasını talep ediyor. Moskova yönetimi ayrıca Ukrayna’nın tarafsız ve nükleersiz bir statü benimsemesini, NATO üyeliği hedefinden vazgeçmesini ve Batılı ülkelerin Rusya’ya yönelik yaptırımlarının kaldırılmasını istiyor.

Rus tarafının ortaya koyduğu talepler, savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik temasların temel başlıkları arasında bulunuyor. Moskova, müzakerelerin sahadaki mevcut askeri şartlar dikkate alınarak yürütülmesi gerektiği görüşünü sürdürüyor.

ANCHORAGE’DA ELE ALINAN UZLAŞI ÇERÇEVESİ GÜNDEMDE

Diplomatik girişimler devam ederken taraflar arasında daha önce Alaska’nın Anchorage kentinde ele alınan uzlaşı çerçevesi de gündemdeki yerini koruyor. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Anchorage görüşmelerinde üzerinde anlayış sağlanan unsurların Ukrayna meselesinde geçerliliğini sürdürdüğünü bildirdi.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov daha önce yaptığı açıklamada sahadaki fiili durum temelinde iki lider arasında bir anlayış oluştuğunu, ancak Avrupalı müttefiklerin ve Kiev yönetiminin itirazları nedeniyle söz konusu çerçevenin resmi bir metne dönüştürülemediğini belirtmişti.

PUTİN, TRUMP VE Şİ İÇİN ÜÇLÜ ZİRVE İHTİMALİ

Diplomatik sürecin ilerleyen aşamada çok taraflı bir liderler zirvesine dönüşme ihtimali de gündeme geldi. Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında üçlü bir zirve yapılması ihtimalini dışlamadıklarını açıkladı.

Ryabkov, henüz hazırlık aşamasına geçilmediğini ve öncelikle görüşmenin gündemi ile ortaya çıkabilecek somut sonuçların belirlenmesi gerektiğini söyledi. Yuriy Uşakov da Putin ile Trump’ın kasım ayında Çin’in Şenzen kentinde düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği Zirvesi marjında görüşebileceğini, aynı çerçevede Şi Cinping’in de katılacağı üçlü bir temas ihtimalinin bulunduğunu belirtmişti.

SOSYAL MEDYA POSTU

Trump’ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner önce Moskova’da Vladimir Putin ile yaklaşık üç saat görüştü.
ABD heyeti Kremlin temaslarının ardından Kiev’e geçerek Zelenskiy yönetimiyle bir araya geldi.
Heyet, Trump’ın savaşı sona erdirmeye yönelik barış teklifini iki tarafa da iletti.
Rusya, görüşmeler öncesinde 5 Eylül gece yarısından itibaren Kiev’e yönelik hava saldırılarını durdurduğunu açıkladı.

ÇARPICI BAŞLIK ÖNERİLERİ

1. Trump’ın elçileri önce Putin sonra Zelenskiy ile görüştü: Barış teklifini iki başkente taşıdılar

2. Moskova’dan Kiev’e diplomasi trafiği: Trump’ın temsilcileri Putin’in ardından Zelenskiy ile görüştü

3. Trump’ın barış heyeti önce Kremlin’deydi sonra Kiev’e geçti: Putin ve Zelenskiy hattında kritik temaslar

4. Witkoff ve Kushner’dan Moskova-Kiev turu: Önce Putin’le ardından Zelenskiy yönetimiyle görüştüler

Rızai’nin açıklamalarında Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğine yönelik planlanan “yasaklı bölge”, ticari gemilere uygulanabileceği belirtilen yaptırımlar, Umman ile üzerinde uzlaşılan yeni uluslararası koridor ve ABD ile yaşanan son gelişmeler öne çıktı.

HÜRMÜZ BOĞAZI ÇEVRESİNDE “YASAKLI BÖLGE” İLAN EDİLECEK

Muhsin Rızai, İran yönetiminin yakın zamanda Hürmüz Boğazı çevresinde “yasaklı bölge” ilan edeceğini söyledi. Planlanan bölgenin ABD Donanması tarafından ilan edilen abluka alanından başlayarak Basra Körfezi’nin iç kesimlerine kadar uzanacağını belirten Rızai, uygulamanın deniz taşımacılığı üzerinde doğrudan etkileri olacağını ifade etti.

Rızai, belirlenen yasaklı bölgeye girmeye çalışacak herhangi bir ticari geminin yaptırım listesine alınacağını söyledi. Uygulamanın ne zaman yürürlüğe gireceği, hangi koordinatları kapsayacağı ve yaptırım mekanizmasının nasıl işleyeceğine ilişkin ayrıntılı bir takvim ise açıklanmadı.

HÜRMÜZ’DE YENİ KORİDOR İÇİN UMMAN İLE ANLAŞMAYA VARILDI

Hürmüz Boğazı’ndaki uluslararası deniz taşımacılığına ilişkin Umman ile yürütülen görüşmelere de değinen Rızai, tarafların bölgeden geçişlerde kullanılacak yeni güzergahlar konusunda anlaşmaya vardığını açıkladı. Rızai, söz konusu mutabakatın önümüzdeki günlerde imzalanacağını ve ayrıntıların kamuoyuna duyurulacağını belirtti.

İranlı yetkili, “İran’ın yöneteceği yeni uluslararası koridor, kardeş ülke Umman ile birlikte belirlendi ve gelecek günlerde açıklanacak” ifadelerini kullandı. Yeni koridorun hangi deniz güzergahlarını kapsayacağı, ticari gemilerin geçiş şartlarının nasıl belirleneceği ve mevcut rotalarla nasıl ilişkilendirileceği konusunda henüz ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

RIZAI KITLIK HABERLERİNİ REDDETTİ

Muhsin Rızai, ABD’nin ablukası ve ekonomik yaptırımları nedeniyle İran’da temel ihtiyaç maddelerinde kıtlık yaşandığı yönünde uluslararası basında yer alan haberlerin gerçeği yansıtmadığını söyledi. Rızai, ülkedeki temel ihtiyaç maddelerine ilişkin uluslararası basında yayımlanan haberleri reddederken, ekonomik yaptırımların mevcut etkilerine ilişkin ayrıntılı veri paylaşmadı.

İran yönetimi ile ABD arasındaki ekonomik ve siyasi gerilimlerin devam ettiği süreçte Tahran’a yönelik yaptırımlar da Rızai’nin açıklamalarında yer aldı. İranlı yetkili, ülkesinin yeni stratejisinin yalnızca ekonomik gelişmelerle sınırlı olmadığını, savaş ve müzakere alanlarını da kapsadığını belirtti.

“AMERİKA’NIN MUTABAKATTAN ÇEKİLMESİ BİZİ YENİ BİR YOLA SOKTU”

Rızai, ABD Başkanı Donald Trump’ın Haziran ayında taraflar arasında imzalanan mutabakat zaptından çekildiğini söyledi. Söz konusu kararın ardından Tahran yönetiminin savaş ve müzakere yaklaşımını yeniden değerlendirdiğini ifade eden İranlı yetkili, yeni bir strateji benimsendiğini belirtti.

Rızai, “Trump mutabakattan çekildikten sonra, savaş ve müzakere alanında yeni bir strateji benimsememiz gerektiği sonucuna vardık. Amerika’nın mutabakattan çekilmesi bizi yeni bir yola soktu” ifadelerini kullandı. İranlı yetkili, yeni stratejinin ayrıntılarına ilişkin kapsamlı bilgi paylaşmadı.

İRAN YAPIMI GEMİSAVAR FÜZESİ İÇİN TEST AÇIKLAMASI

Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Rızai, İran’ın askeri faaliyetlerine ilişkin de dikkat çeken bir açıklamada bulundu. Rızai, açıklamasından 48 saat önce bir Amerikan gemisine karşı İran yapımı bir gemisavar füzesinin ilk kez test edildiğini bildirdi.

Rızai, söz konusu füzenin özellikleri, testin gerçekleştirildiği bölge ve hedef alınan Amerikan gemisinin kimliğine ilişkin teknik ayrıntı vermedi. İranlı yetkili testle ilgili olarak, “Bu özel füze Amerikalılara cehennemi yaşattı ve kaçmak zorunda kaldılar” ifadelerini kullandı.

HÜRMÜZ BOĞAZI AÇIKLAMALARIN MERKEZİNDE YER ALDI

Rızai’nin açıklamalarında Hürmüz Boğazı’nda ilan edilmesi planlanan yasaklı bölge ile Umman’la kurulacağı belirtilen yeni uluslararası deniz koridoru aynı anda gündeme geldi. Tahran yönetiminin bir taraftan belirli alanlara giriş yapan ticari gemileri yaptırım listesine alma planını duyurduğu, diğer taraftan Umman ile uluslararası taşımacılık için yeni bir güzergah üzerinde uzlaştığı belirtildi.

İran tarafından açıklanan yeni koridorun ayrıntıları ile yasaklı bölgenin sınırlarına ilişkin resmi duyuruların önümüzdeki günlerde yapılacağı ifade edildi. Rızai’nin Amerikan gemisine karşı gerçekleştirildiğini söylediği gemisavar füze testine ilişkin ise açıklamada belirtilen bilgiler dışında ayrıntılı bir veri paylaşılmadı.

Süreç kapsamında teslim edilen askeri envanterin kapsamına ilişkin farklı rakamlar açıklanırken, tanklardan zırhlı araçlara, piyade tüfeklerinden ağır silahlara kadar geniş bir ekipman grubunun devredildiği belirtildi. Teslimat sürecinin ne kadar süreceğine ilişkin ise henüz kesin bir takvim bulunmuyor.

AYN EL-ARAB'DA 1.170 KALAŞNİKOF TİPİ TÜFEK TESLİM EDİLDİ

Ayn el-Arab'da, diğer adıyla Kobani'de, SDG/YPG'nin elinde bulunan 1.170 Kalaşnikof tipi tüfeğin Suriye ordusuna teslim edildiği bildirildi. Devir işlemlerinin yalnızca hafif silahlarla sınırlı kalmadığı, tank, top ve çeşitli zırhlı araçların da teslim edilen askeri ekipman arasında yer aldığı kaydedildi.

Türkiye Gazetesi'nin haberine göre şimdiye kadar Suriye ordusuna devredilen tank sayısı 30'a ulaştı. Teslim edilen zırhlı araçların sayısının ise 50'nin üzerine çıktığı belirtildi. ABD tarafından SDG/YPG'ye sağlanan yaklaşık 80 Humvee tipi askeri aracın da Suriye ordusunun envanterine geçtiği ifade edildi.

ASKERİ ENVANTERİN KAYNAĞINDA ABD, DEAŞ VE ESKİ REJİM SİLAHLARI VAR

Suriye Savunma Bakanlığından bir kaynak, SDG/YPG'nin elinde bulunan askeri envanterin yalnızca ABD tarafından örgüte verilen silah ve araçlardan oluşmadığını belirtti. Örgütün farklı dönemlerde DEAŞ'tan ve devrik Esad rejiminden elde ettiği silah ve askeri ekipmanların da mevcut envanter içerisinde önemli bir yer tuttuğu ifade edildi.

SDG/YPG'nin yıllar içerisinde farklı kaynaklardan elde ettiği askeri araç, ağır silah, mühimmat ve yedek parçaların tamamına ilişkin kapsamlı ve kesin bir envanterin henüz kamuoyuna açıklanmadığı belirtildi. Teslimatların ilerlemesiyle birlikte örgütün elindeki askeri kapasitenin daha ayrıntılı şekilde ortaya çıkmasının beklendiğine ilişkin herhangi bir resmi veri ise paylaşılmadı.

DEVREDİLEN EKİPMANIN DEĞERİ İÇİN 200 MİLYON DOLAR İDDİASI

Suriyeli uzman Abdurrahman Dede, silah teslimatına ilişkin henüz kapsamlı bir envanter yayımlanmadığını belirterek şimdiye kadar Suriye ordusuna devredilen askeri ekipmanın yaklaşık 200 milyon dolar değerinde olduğunu öne sürdü.

Dede'nin verdiği bilgilere göre teslim edilen ekipmanlar arasında tanklar, BTR tipi zırhlı personel taşıyıcıları, Humvee tipi araçlar, kundak motorlu toplar, askeri kamyonlar, havan topları, sahra topları, ağır makineli tüfekler ve uçaksavarlar bulunuyor. Mühimmat ve askeri araçlara ait yedek parçaların da teslim edilen envanter içerisinde yer aldığı belirtildi.

“TÜM SİLAHLARIN DEĞERİ 1 MİLYAR DOLARA ULAŞABİLİR”

Abdurrahman Dede, Rakka ve Deyrizor operasyonlarında SDG/YPG'den ele geçirilen silah ve mühimmatın değerinin 500 milyon doları aştığını ileri sürdü. Örgütün elindeki bütün silahların Suriye ordusuna teslim edilmesi halinde toplam askeri envanter değerinin yaklaşık 1 milyar dolar seviyesine çıkabileceğini ifade etti.

Henüz SDG/YPG'nin kontrolündeki bütün bölgeleri kapsayan resmi bir silah ve mühimmat listesi açıklanmadığı için toplam değere ilişkin rakamların kesinleşmediği belirtildi. Kamışlı ve Ayn el-Arab dahil olmak üzere örgütün kontrolünde bulunan bölgelerdeki askeri envantere ilişkin ayrıntılı bir listenin de henüz sunulmadığı kaydedildi.

GİZLİ SİLAH DEPOLARI BULUNDUĞU İDDİA EDİLDİ

Dede, SDG içerisinde silah teslimatı sürecine karşı çıkan bazı grupların bulunduğunu savundu. Dağlık bölgeler ile Irak ve Türkiye sınırlarına yakın alanlarda gizli silah depoları oluşturulduğunu öne süren Dede, örgütün sahip olduğu bütün silahların merkezi envanterde yer almadığını iddia etti.

Kamışlı ve Ayn el-Arab dahil SDG/YPG'nin kontrolündeki bölgelerde bulunan silah ve mühimmatın kesin miktarının henüz bilinmediğini belirten Dede, kapsamlı bir envanter bulunmadığı için teslim edilecek toplam silah miktarına ilişkin kesin bir rakam vermenin mümkün olmadığını söyledi.

SDG İÇERİSİNDE SÜRECE KARŞI ÇIKAN GRUPLAR OLDUĞU ÖNE SÜRÜLDÜ

SDG bileşenlerinden Suvvar Rakka Grubu Komutanı Ebu İsa da silah teslimatı sürecine ilişkin açıklamalarda bulundu. Ebu İsa, örgüt içerisindeki bütün grupların teslimat sürecine aynı şekilde yaklaşmadığını ve bazı yapıların silahların devredilmesine karşı çıktığını savundu.

Örgüt bünyesindeki farklı grupların tutumu nedeniyle silah ve mühimmatın tamamının kısa süre içerisinde teslim edilmesinin mümkün olmayabileceğini belirten Ebu İsa, sürecin uzun bir zaman dilimine yayılabileceğini ifade etti.

“TESLİMAT AYLARCA, HATTA YILLARCA SÜREBİLİR”

Ebu İsa, SDG/YPG'nin sahip olduğu silah ve mühimmatın tamamının Suriye ordusuna devredilmesinin aylarca, hatta yıllarca sürebileceğini söyledi. Örgüt içerisindeki bazı grupların teslimat sürecine karşı çıktığını öne süren Ebu İsa, söz konusu grupların ellerindeki silahları teslim etmek yerine farklı bir yapılanmaya yönelme ihtimalinin bulunduğunu da iddia etti.

Ebu İsa ayrıca bazı grupların yeni bir silahlı yapı oluşturma ihtimalinin bulunduğunu ileri sürdü. Suriye hükümeti ile SDG/YPG arasında varılan mutabakat kapsamında başlayan teslimat sürecinin hangi takvim içerisinde tamamlanacağı ve toplam kaç silah ile askeri aracın Suriye ordusuna devredileceğine ilişkin kesin bir resmi envanter ise henüz açıklanmadı.

Aile üyeleri ile bölge sakinleri, enkazdan çıkarılan sivillerin cenaze namazlarına katıldı. Zeytun Mahallesi’ndeki İmam Şafii Camii yakınında düzenlenen cenaze töreninde Filistin bayraklarına sarılan cenazeler yan yana sıralandı.

CENAZELER DÖRT AİLEYE AİT EVLERİN ENKAZINDAN ÇIKARILDI

Gazze Sivil Savunma Teşkilatı, cenazeleri son günlerde yürütülen çalışmalar kapsamında Rahim, Balavi, Malaka ve Kanbur ailelerine ait evlerin enkazından çıkardı. İsrail hava saldırılarının ardından yıkılan konutların altında kalan sivillerin naaşlarına aylar sonra ulaşılabildi.

Aynı saldırıda hayatını kaybeden toplam 112 kişinin cesedine ulaşıldığı bildirildi. Enkazdan çıkarılan cenazeler, yakınlarının ve bölge sakinlerinin katılımıyla gerçekleştirilen toplu cenaze namazının ardından son yolculuklarına uğurlandı.

SİVİL SAVUNMA EKİPLERİ SINIRLI EKİPMANLA ÇALIŞIYOR

Gazze Sivil Savunma Teşkilatı ekiplerinin enkaz kaldırma ve cenazelere ulaşma çalışmalarında ciddi ekipman sıkıntısıyla karşı karşıya olduğu belirtildi. Kurtarma çalışmalarında ihtiyaç duyulan makinelerin Gazze Şeridi’ne girişine yönelik İsrail kısıtlamaları nedeniyle ekiplerin yalnızca birkaç ekskavatör ve yıpranmış ekipmanla çalışabildiği aktarıldı.

Gazze Şeridi’ndeki sivil savunma ekipleri ve uzman görevliler, imkanların yetersizliği, ekipman sıkıntısı ve yakıt eksikliğine rağmen yıkılan binaların altında kalan kişilere ulaşmak için çalışmalarını sürdürüyor. Enkazın büyüklüğü ve mevcut imkanların sınırlı olması, çalışmaların birçok bölgede uzun süre devam etmesine neden oluyor.

İKİNCİ AŞAMADA 147 YIKILMIŞ EVDE ÇALIŞMA YÜRÜTÜLÜYOR

Sivil Savunma tarafından yürütülen cenazeleri çıkarma projesinin ikinci aşaması, Gazze kenti ile Gazze Şeridi’nin kuzey ve orta kesimlerindeki yıkılmış 147 evi kapsıyor. Söz konusu yapıların enkazı altında tahminen 1072 kişinin cenazesinin bulunduğu belirtiliyor.

Ekipler, belirlenen yapıların enkazında kayıp kişilerin cenazelerine ulaşmak amacıyla çalışmalar yürütüyor. Kullanılabilir ağır iş makinelerinin sınırlı olması nedeniyle arama ve enkaz kaldırma faaliyetleri mevcut araç ve ekipmanlarla gerçekleştiriliyor.

İLK AŞAMADA YAKLAŞIK 333 CENAZE VE NAAŞ KALINTISI ÇIKARILDI

Cenazelerin enkazdan çıkarılmasına yönelik projenin ilk aşaması Kasım 2025’te başlatıldı. İlk aşama kapsamında ekipler, yıkılmış 54 ev ve binada çalışma gerçekleştirdi.

Sivil Savunma ekipleri söz konusu 54 yapıdan yaklaşık 333 cenaze ve naaş kalıntısı çıkardı. İlk aşamanın ardından çalışmalar, daha geniş bir bölgeyi ve daha fazla yıkılmış yapıyı kapsayan ikinci aşamayla devam etti.

BİNLERCE KAYIP KİŞİNİN HALA ENKAZ ALTINDA OLDUĞU BELİRTİLİYOR

Yerel yetkililer, Gazze Şeridi’nin farklı bölgelerinde binlerce kayıp kişinin hala yıkılmış binaların enkazı altında bulunduğunu belirtiyor. Sivil savunma ekipleri ile uzman görevliler, kayıp kişilerin yerlerinin tespit edilmesi ve cenazelerin çıkarılması için farklı bölgelerde faaliyetlerini sürdürüyor.

Arama kurtarma ekipleri, enkazın büyüklüğü ve güvenlik riskleri nedeniyle birçok noktaya ulaşmakta ciddi zorluklarla karşılaşıyor. Ekipman ve yakıt eksikliği de çalışmaları etkilerken, söz konusu koşullar çok sayıda cenazenin aylar boyunca enkaz altından çıkarılamamasına yol açıyor.

İlk ARD projeksiyonunda AfD yüzde 44,5 seviyesinde gösterilirken, Reuters’ın aktardığı çıkış anketlerinde oran yüzde 44,4 olarak kaydedildi. Sonucun kesinleşmesi halinde AfD, bir eyalet seçiminde şimdiye kadarki en yüksek oy oranlarından birine ulaşmış olacak. Parti, Saksonya-Anhalt’ta açık ara birinci siyasi güç konumuna yükselirken hükümet kurup kuramayacağı ise parlamentodaki kesin sandalye dağılımıyla belli olacak.

AFD OYLARINI İKİ KATINDAN FAZLA ARTIRDI

AfD, Saksonya-Anhalt’ta 2021 yılında yapılan seçimlerde yüzde 20,8 oy almıştı. 2026 seçimlerinin ilk sonuçlarında yüzde 44’ün üzerine çıkan parti, beş yıllık süreçte oy oranını iki katından fazla artırarak eyalette birinci sıraya yerleşti.

Partinin ulaştığı oran, AfD açısından eyalet seçimleri düzeyinde rekor niteliği taşıyor. Almanya genelinde özellikle doğu eyaletlerinde desteğini artıran parti, Saksonya-Anhalt sonucuyla CDU’nun uzun yıllardır sürdürdüğü siyasi üstünlüğünü de sona erdirdi.

CDU TARİHİ OY KAYBI YAŞADI

Seçimin en dikkat çeken sonuçlarından biri de Hristiyan Demokrat Birlik’in (CDU) yaşadığı kayıp oldu. Eyalet Başbakanı Sven Schulze liderliğinde seçime giren CDU, ilk projeksiyonlarda yaklaşık yüzde 18,5 seviyesinde kaldı.

CDU, 2021 yılındaki eyalet seçimlerinde dönemin Başbakanı Reiner Haseloff liderliğinde yüzde 37,1 oy almıştı. Beş yıl içerisinde desteğinin yaklaşık yarısını kaybeden parti, AfD’nin yaklaşık 26 puan gerisinde ikinci sıraya düştü. CDU, Saksonya-Anhalt’ta 2002’den bu yana eyalet hükümetinin başında bulunuyordu.

SOL PARTİ, YEŞİLLER VE SPD PARLAMENTOYA GİRİYOR

İlk sonuçlara göre AfD ve CDU’nun ardından Sol Parti üçüncü sırada yer aldı. Seçim gecesi açıklanan projeksiyonlarda Sol Parti yaklaşık yüzde 9 seviyesinde oy alırken, Yeşiller ile Sosyal Demokrat Parti’nin (SPD) de yüzde 5’lik seçim barajını aşarak eyalet parlamentosuna girmesi bekleniyor.

SPD’nin oy oranı yaklaşık yüzde 8 seviyesinde gerçekleşirken parti, 2021 seçimlerinde yüzde 8,4 oy almıştı. Yeşiller ise ilk projeksiyonlarda yaklaşık yüzde 9 seviyesinde yer aldı. FDP yüzde 2 civarında kalarak yüzde 5’lik barajı aşamadı.

BSW İÇİN YÜZDE 5 BARAJI KRİTİK

Sahra Wagenknecht İttifakı’nın (BSW) oy oranı ise seçim gecesinin en kritik başlıklarından biri oldu. İlk projeksiyonlarda parti yüzde 5 seviyesinde görünürken, kesin sonuçlarda barajın üzerinde veya altında kalması eyalet parlamentosundaki sandalye dağılımını doğrudan etkileyecek.

BSW’nin parlamentoya girip girmemesi, AfD’nin sandalye çoğunluğuna ulaşma ihtimalinin yanı sıra diğer partilerin kurabileceği hükümet seçenekleri açısından da önem taşıyor. AfD’nin tek başına hükümet kurabilmesi için oyların doğrudan yüzde 50’sini alması gerekmiyor ancak eyalet parlamentosundaki sandalyelerin yarısından fazlasını elde etmesi gerekiyor.

AFD TEK BAŞINA HÜKÜMET KURABİLİR Mİ?

AfD’nin seçimden açık ara birinci çıkması, partinin eyalet hükümetini tek başına kurup kuramayacağı sorusunu gündeme taşıdı. İlk projeksiyonlara göre parti yüzde 44’ün üzerinde oy almasına rağmen parlamentodaki kesin sandalye çoğunluğu henüz belli değil.

Almanya’daki seçim sistemi nedeniyle partilerin aldığı oy oranıyla sandalye oranı birebir aynı olmak zorunda değil. Parlamentoya kaç partinin gireceği ve yüzde 5 barajının altında kalan oyların oranı, AfD’nin toplam sandalye sayısındaki payını etkileyebilecek unsurlar arasında yer alıyor. Reuters da AfD’nin tek başına iktidar için eyalet parlamentosunda mutlak sandalye çoğunluğuna ihtiyaç duyduğunu aktardı.

DİĞER PARTİLER AFD İLE KOALİSYONA KAPILARI KAPATTI

Hükümet kurma sürecindeki temel sorunlardan biri AfD’nin koalisyon ortağı bulamaması. Parlamentoya girmesi beklenen diğer büyük siyasi partiler AfD ile koalisyon veya hükümet iş birliği yapmayacaklarını açıklarken, AfD de tek başına hükümet kurma hedefini öne çıkarıyor.

AfD’nin tek başına sandalye çoğunluğunu elde edememesi durumunda, seçimden birinci çıkmasına rağmen hükümet dışında kalması ihtimali bulunuyor. Sandalye dağılımının kesinleşmesi, eyalette hangi hükümet modellerinin matematiksel olarak mümkün olacağını belirleyecek.

MEVCUT CDU-SPD-FDP KOALİSYONU ÇOĞUNLUĞU KAYBETTİ

Saksonya-Anhalt’ta seçim öncesinde CDU, SPD ve FDP’den oluşan koalisyon görev yapıyordu. İlk seçim sonuçlarına göre FDP’nin yüzde 5 barajının altında kalması nedeniyle mevcut üçlü hükümet modelinin devam etmesi mümkün görünmüyor.

CDU, SPD ve Yeşiller arasında oluşturulabilecek üçlü bir koalisyonun da ilk projeksiyonlardaki sandalye dağılımında çoğunluğa ulaşması beklenmiyor. Ortaya çıkan aritmetik, AfD dışında kurulabilecek bir hükümet için farklı seçeneklerin gündeme gelmesine yol açtı.

CDU ÖNCÜLÜĞÜNDE AZINLIK HÜKÜMETİ SEÇENEĞİ

Gündemdeki seçeneklerden biri, CDU öncülüğünde bir azınlık hükümeti oluşturulması ve belirli oylamalarda Sol Parti’nin desteğinin alınması. Benzer modeller Almanya’nın bazı doğu eyaletlerinde daha önce de siyasi tartışmaların merkezinde yer aldı.

CDU’nun hem AfD hem de Sol Parti ile iş birliğini reddeden parti içi kararları bulunması ise söz konusu formülü zorlaştırıyor. Hükümet seçeneklerinin kesin biçimde ortaya çıkabilmesi için nihai sandalye dağılımının açıklanması gerekiyor.

AFD SAKSONYA-ANHALT’TA “KESİN AŞIRI SAĞCI” OLARAK SINIFLANDIRILIYOR

AfD’nin Saksonya-Anhalt teşkilatı, eyalet Anayasayı Koruma Dairesi tarafından 2023 yılından bu yana “kesinleşmiş aşırı sağcı” bir yapılanma olarak sınıflandırılıyor. Kurum, sınıflandırmada partinin özgür demokratik temel düzenin temel ilkelerine ilişkin tutumlarını gerekçe gösteriyor.

AfD söz konusu değerlendirmeye karşı hukuki süreç yürütüyor. Partinin seçimde elde ettiği sonuç, söz konusu sınıflandırma nedeniyle Almanya’da ayrıca siyasi ve hukuki tartışmaların odağında bulunuyor.

AFD’NİN ADAYI ULRICH SIEGMUND

AfD, Saksonya-Anhalt seçimlerine eyaletteki önde gelen isimlerinden Ulrich Siegmund liderliğinde girdi. Seçim kampanyasında göç politikaları, milliyetçilik ve kültür politikaları gibi başlıkları öne çıkaran AfD, özellikle Almanya’nın doğusundaki seçmen desteğini Saksonya-Anhalt’ta da artırdı.

Reuters’ın aktardığı verilere göre AfD’nin seçim başarısı yalnızca eyalet düzeyindeki sonuçlarla sınırlı değil. Parti, Almanya genelindeki kamuoyu araştırmalarında da son dönemde desteğini artırmış durumda bulunuyor.

YENİ EYALET PARLAMENTOSU 6 EKİM’E KADAR TOPLANACAK

Saksonya-Anhalt eyalet anayasasına göre yeni seçilen parlamentonun seçimden sonraki 30 gün içerisinde ilk toplantısını gerçekleştirmesi gerekiyor. 6 Eylül’de yapılan seçimlerin ardından yeni parlamentonun en geç 6 Ekim 2026 tarihinde toplanması öngörülüyor.

Yeni başbakan seçilene kadar mevcut eyalet hükümeti görevlerini sürdürecek. Başbakanın seçilmesi için ilk turda eyalet parlamentosu üyelerinin çoğunluğunun desteği gerekiyor. İlk oylamalarda sonuç alınamaması halinde eyalet anayasasında öngörülen sonraki seçim süreçleri devreye giriyor.

DAVID HOYER AMRANI UZUN NAMLULU SİLAHLA GÖRÜNTÜLENDİ

Amrani’nin silahlı saldırıdan önce uzun namlulu bir silah taşırken görüntülendiği belirtildi. İlk değerlendirmelerde, Amrani’nin çatışmalara bağlı bir travma yaşıyor olabileceği öne sürüldü.

Savunma Bakanlığı Rehabilitasyon Dairesi ise söz konusu iddiaya ilişkin açıklama yaptı. Daire, Amrani’nin travma sonrası stres bozukluğu nedeniyle kurum tarafından tedavi edilmediğini ve böyle bir durum yaşadığına ilişkin ellerinde herhangi bir kayıt bulunmadığını açıkladı.

AĞUSTOS 2024’TE SINIR POLİSİ’NE KATILDI

David Hoyer Amrani’nin Ağustos 2024’te Sınır Polisi’ne katıldığı bildirildi. Eğitimini tamamlamasının ardından Sınır Polisi’nin Batı Şeria bölgesindeki El Halil’de görevlendirildiği belirtildi.

Amrani’nin yaklaşık sekiz ay önce aynı bölgedeki 39. Bölük’e transfer edildiği aktarıldı. Zorunlu askerlik hizmetini Sınır Polisi bünyesinde sürdüren Amrani’nin görev geçmişi de soruşturma kapsamında değerlendiriliyor.

AİLESİNE ÖLÜM HABERİ VERİLDİ

İsrail polisi, David Hoyer Amrani’nin anne ve babası ile iki kardeşinin hayatta olduğunu açıkladı. Aile bireylerine Amrani’nin ölüm haberinin iletildiği bildirildi.

Olayın ardından polis ve ilgili güvenlik birimlerinin incelemelerinin devam ettiği belirtilirken, Amrani’nin saldırı öncesindeki hareketleri ve olayın gelişimine ilişkin ayrıntılar araştırılıyor.

İHBAR SAAT 19.07’DE GELDİ

Magen David Adom, silahlı saldırıya ilişkin ihbarın saat 19.07’de 101 acil yardım hattına ulaştığını açıkladı. Sağlık ekipleri ilk değerlendirmelerinde saldırganın polis tarafından etkisiz hale getirildiğini bildirdi.

Açıklamada olayda başka yaralı bulunmadığı belirtildi. Sağlık ekiplerinin bölgedeki çalışmalarının ardından olay yeri güvenlik birimlerine bırakıldı.

OLAYIN KOŞULLARINA İLİŞKİN SORUŞTURMA SÜRÜYOR

İsrail polisi, saldırının nedenine ve olayın gelişim sürecine ilişkin soruşturmanın sürdüğünü açıkladı. Amrani’nin görev geçmişi, saldırı öncesindeki davranışları ve çatışmalara bağlı travma yaşadığı yönündeki iddialar da incelemeye alındı.

Savunma Bakanlığı Rehabilitasyon Dairesi tarafından yapılan açıklamada ise Amrani’nin travma sonrası stres bozukluğu nedeniyle herhangi bir tedavi kaydının bulunmadığı yeniden vurgulandı.

IDAN KLEIMAN’DAN KAPSAMLI SORUŞTURMA ÇAĞRISI

İsrail Savunma Kuvvetleri Savaş Malulleri Örgütü Başkanı Idan Kleiman, Netanya’da yaşanan olayın tüm yönleriyle soruşturulması gerektiğini söyledi. Kleiman, olayın çatışmaların ardından psikolojik ve fiziksel zorluklar yaşayan savaş malullerinin tedavisi konusunda yeni bir uyarı niteliği taşıdığını belirtti.

Kleiman, “Netanya’daki bu ağır olay tam ve kapsamlı bir soruşturmayı gerektiriyor. Olayın kendi koşullarının ötesinde, bu İsrail devleti için yeni bir uyarıdır. Savaş alanından döndükten çok sonra bile mücadele etmeye devam eden on binlerce kadın ve erkek savaşçıyı yalnız bırakmamalıdır” ifadelerini kullandı.

TRAVMA SONRASI SÜREÇ YENİDEN GÜNDEME GELDİ

Amrani’nin çatışmalara bağlı travma yaşıyor olabileceğine ilişkin ilk değerlendirmeler, İsrail’de savaş bölgelerinde görev yapan güvenlik personelinin psikolojik durumu konusunu yeniden gündeme taşıdı. Savunma Bakanlığı Rehabilitasyon Dairesi ise Amrani özelinde travma sonrası stres bozukluğu tanısı veya tedavisine ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığını açıkladı.

Olayın psikolojik bir sorunla bağlantılı olup olmadığına ilişkin kesin bir tespit henüz yapılmadı. Polis soruşturmasının tamamlanmasının ardından saldırının nedeni ve Amrani’nin olay öncesindeki durumuna ilişkin daha fazla ayrıntının ortaya çıkması bekleniyor.

ABD GÜÇLERİNİN 3 İRAN PETROL TANKERİNİ VURDUĞU BELİRTİLDİ

İran Devrim Muhafızları’nın ABD Donanması’na ait devriye gezen iki savaş gemisine balistik füzeler fırlatmasının ardından ABD güçlerinin 3 İran petrol tankerini hedef aldığı belirtildi. Açıklamalara göre İran’ın Basra Körfezi’ndeki Hark Adası açıklarında bulunan iki petrol tankeri saldırılarda imha edildi.

ABD güçlerinin bir diğer İran petrol tankerini ise Umman Körfezi’nde hedef aldığı belirtildi. Böylece Hark Adası açıklarında iki, Umman Körfezi’nde ise bir olmak üzere toplam 3 İran tankerinin vurulduğu bilgisi paylaşıldı.

İRAN DEVRİM MUHAFIZLARI HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA TANKERLERİ HEDEF ALDI

İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri de Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelere ilişkin açıklama yaptı. Açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndan izinsiz geçtiği belirtilen 3 petrol tankerinin hedef alındığı bildirildi.

Devrim Muhafızları, tankerlerin hangi ülkelere ait olduğuna ve saldırıların ardından gemilerin durumuna ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşmadı. Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlere yönelik uyarıların sürdüğü de yapılan açıklamada vurgulandı.

3 ABD GEMİSİNİN VURULDUĞU ÖNE SÜRÜLDÜ

İran Devrim Muhafızları, petrol tankerlerine yönelik saldırıların yanı sıra farklı bir bölgede bulunan 3 ABD gemisinin de hedef alındığını ileri sürdü. İran tarafından yapılan açıklamada söz konusu gemilerin vurulduğu öne sürülürken, saldırıların sonuçlarına ilişkin ayrıntı verilmedi.

Bölgede bulunan ABD unsurlarına yönelik saldırı açıklaması, İran Devrim Muhafızları’nın ABD Donanması’na ait iki savaş gemisine balistik füze fırlattığının bildirilmesinin ardından geldi. Tarafların deniz unsurlarını hedef alan saldırıları Basra Körfezi, Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi çevresinde yoğunlaştı.

DEVRİM MUHAFIZLARI GEMİLERE HÜRMÜZ BOĞAZI UYARISI YAPTI

İran Devrim Muhafızları Ordusu, Basra Körfezi’nde bulunan gemilere yönelik ayrıca bir uyarı yayımladı. Açıklamada gemilerin ABD’nin “oyunlarına aldanarak” Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalışmaması gerektiği ifade edildi.

Devrim Muhafızları, yapılan uyarılara rağmen Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalışan gemilerin hedef alınacağını bildirdi. İran tarafının açıklamasıyla birlikte Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğine ilişkin gerilim yeniden gündeme geldi.

BASRA KÖRFEZİ VE UMMAN KÖRFEZİ’NDE SALDIRILAR SÜRÜYOR

Son gelişmelerle birlikte karşılıklı saldırıların Basra Körfezi’nin yanı sıra Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi’ne yayıldığı bildirildi. ABD güçlerinin İran tankerlerini hedef aldığı belirtilirken, İran Devrim Muhafızları da tankerler ve ABD gemilerine yönelik saldırılar düzenlediğini açıkladı.

ABD ile İran arasında geçtiğimiz hafta artan askeri gerilim kapsamında deniz unsurları ve petrol tankerleri karşılıklı olarak hedef alınırken, tarafların bölgedeki askeri faaliyetlerine ilişkin açıklamaları sürüyor.

İstihbarat değerlendirmelerine göre Tahran yönetimi, çatışmayı aylar boyunca devam ettirerek ABD üzerindeki maliyetleri artırmayı amaçlıyor. İran’ın özellikle yaklaşan ABD ara seçimlerinin oluşturacağı siyasi ortamı dikkate aldığı ve Başkan Donald Trump yönetimi üzerindeki iç siyasi baskının artmasını kendi stratejisi açısından avantaj olarak değerlendirdiği öne sürüldü.

İRAN’IN HEDEFİ ABD’Yİ ZAMANA YAYILAN ÇATIŞMAYLA YIPRATMAK

New York Times’ın aktardığı değerlendirmelerde İran’ın mevcut yaklaşımının hızlı bir askeri sonuçtan çok uzun süreli yıpratma stratejisine dayandığı belirtildi. Savaşın başlangıcından itibaren kendi askeri kapasitesini daha iyi analiz eden İran yönetiminin, Orta Doğu’daki hedeflere yönelik saldırı kabiliyetine duyduğu güvenin arttığı ifade edildi.

ABD istihbarat raporlarında, son dönemdeki çatışmaların görece sınırlı kalmasına rağmen İran liderliğinin daha kapsamlı bir tırmanış hazırlığında olabileceğine ilişkin işaretler bulunduğu öne sürüldü. Söz konusu değerlendirmelerde Tahran’ın mevcut askeri kapasitesini daha etkin kullanarak ABD ve müttefikleri üzerindeki baskıyı artırabileceği belirtildi.

ABD İSTİHBARATI ANLAŞMA İHTİMALİNİ ZAYIF GÖRÜYOR

New York Times’ın haberinde, ABD istihbarat değerlendirmelerinin savaşı sona erdirecek kapsamlı bir anlaşmaya ulaşılmasının zor olduğuna işaret ettiği aktarıldı. İran yönetiminin çatışmanın uzamasından kaynaklanacak ekonomik ve askeri maliyetlere rağmen mevcut çizgisini sürdürmeye hazır olduğu belirtildi.

Tahran’ın Washington ile hızlı bir uzlaşma arayışına girmediği, aksine çatışmanın ABD açısından siyasi ve ekonomik sonuçlarının büyümesini beklediği ifade edildi. İran’ın yaklaşımının özellikle ABD iç siyasetindeki gelişmelerle bağlantılı şekilde şekillendiği öne sürüldü.

ARA SEÇİMLER TRUMP ÜZERİNDE BASKI ARACI OLARAK GÖRÜLÜYOR

Haberde, İran yönetiminin yaklaşan ABD ara seçimlerini yakından takip ettiği ve çatışmanın Donald Trump ile Cumhuriyetçi Parti üzerinde oluşturabileceği siyasi maliyeti dikkate aldığı değerlendirmesine yer verildi.

Mevcut ve eski ABD’li yetkililere göre Tahran, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasının ve benzin fiyatlarındaki yükselişin Trump yönetimi açısından iç siyasi baskıyı artırabileceğinin farkında. İran’ın çatışmayı en azından ara seçimlere kadar uzatmayı planladığı yönünde değerlendirmeler bulunduğu aktarıldı.

HÜRMÜZ BOĞAZI VE ENERJİ FİYATLARI STRATEJİNİN PARÇASI

İran’ın ABD üzerindeki ekonomik baskıyı artırmak amacıyla Hürmüz Boğazı ve enerji piyasalarındaki gelişmeleri de stratejisinin parçası olarak kullandığı ileri sürüldü. New York Times’ın haberinde, boğazdaki güvenlik sorunlarının petrol sevkiyatlarını ve küresel enerji fiyatlarını etkileyebileceği belirtildi.

Tahran’ın söz konusu baskının ABD’de akaryakıt fiyatlarına yansımasının Trump yönetiminin kamuoyu desteğini olumsuz etkileyebileceğini değerlendirdiği aktarıldı. İran’ın bu nedenle doğrudan askeri saldırıların yanı sıra ekonomik sonuçlar doğurabilecek hamlelere de önem verdiği öne sürüldü.

TEMMUZ AYINDA ABD ÜSLERİ VE BÖLGESEL HEDEFLER VURULMUŞTU

İran, temmuz ayında Orta Doğu’daki ABD askeri üslerini hedef alan saldırılar gerçekleştirmişti. Aynı dönemde Hürmüz Boğazı’ndaki gemilere yönelik saldırılar düzenlenmiş ve komşu ülkelerdeki bazı altyapı tesisleri de hedef alınmıştı.

ABD istihbarat değerlendirmelerinde İran’ın ilerleyen süreçte temmuz ayında gerçekleştirilen saldırılara benzer yeni operasyonlara başvurabileceği uyarısında bulunuldu. ABD yaptırımlarının sürmesinin de Tahran ile Washington arasındaki gerilimin daha fazla yükselmesine neden olabileceği değerlendirildi.

ABD ORDUSU YENİ GENİŞ ÇAPLI SALDIRILARA HAZIRLANABİLİR

New York Times, istihbarat raporları konusunda bilgilendirilen kaynaklara dayanarak ABD ordusunun mühimmat stoklarındaki azalmaya rağmen İran’a karşı yeni ve geniş çaplı saldırılar gerçekleştirmek zorunda kalabileceğini yazdı.

Washington yönetiminin İran’ın saldırı kapasitesindeki artışı ve bölgedeki Amerikan hedeflerine yönelik olası tehditleri dikkate alarak askeri seçenekleri değerlendirmeye devam ettiği belirtildi. İran’ın çatışmayı uzatma stratejisinin ABD’nin askeri kaynakları üzerindeki baskıyı artırabileceği ifade edildi.

İRANLI HACKERLAR YENİDEN ORGANİZE OLDU

İran’ın yıpratma stratejisinin yalnızca askeri alanla sınırlı olmadığı, siber faaliyetlerin de çatışmanın önemli unsurlarından biri haline geldiği öne sürüldü. New York Times’ın haberinde İranlı bilgisayar korsanlarının savaşın başlamasının ardından yeniden organize olduğu ve ABD açısından doğrudan bir tehdit oluşturduğu belirtildi.

Mevcut ve eski ABD’li yetkililere dayandırılan değerlendirmelerde İran bağlantılı hacker gruplarının siber saldırılar yoluyla ABD kamuoyunun savaşa verdiği desteği azaltmayı hedeflediği ileri sürüldü. Siber operasyonların kamu kurumları, özel şirketler ve kamuoyu üzerinde baskı oluşturabilecek faaliyetleri kapsayabileceği ifade edildi.

JD VANCE SİBER TEHDİDİN SINIRLI OLDUĞUNU SÖYLEDİ

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, perşembe günü düzenlediği basın toplantısında İran kaynaklı siber saldırı ihtimaline ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Vance, İran’ın Amerikan vatandaşlarının gündelik yaşamını sekteye uğratma kapasitesinin bulunduğunu ancak bu kapasitenin sınırlı olduğunu söyledi.

Vance, “İran'ın Amerikalıların normal hayatını bozma kapasitesine bakarsanız bunun oldukça sınırlı olduğunu düşünüyorum. Sıfır değil, ancak oldukça sınırlı. Diğer aktörlerden gelebilecek siber saldırılar konusunda çok daha fazla endişelenirdim” ifadelerini kullandı.

SOSYAL MEDYA ÜZERİNDEN TRUMP’A KARŞI ETKİ OPERASYONU İDDİASI

New York Times’ın haberinde İran’ın siber faaliyetlerin yanı sıra sosyal medya üzerinden de ABD iç siyasetine etki etmeye çalışabileceği öne sürüldü. Tahran bağlantılı hesapların Donald Trump’ın seçimlerdeki konumuna zarar verebilecek içerikler yayabileceği iddia edildi.

ABD’li yetkililere göre İran’ın amacı yalnızca askeri maliyet yaratmak değil, çatışmanın ekonomik ve siyasi sonuçlarını Amerikan kamuoyunda daha görünür hale getirmek. Tahran’ın enerji fiyatları, Hürmüz Boğazı, siber saldırılar ve sosyal medya faaliyetlerini aynı yıpratma stratejisinin farklı araçları olarak değerlendirdiği öne sürüldü.

İRAN ÇATIŞMAYI AYLARCA SÜRDÜRMEYE HAZIR GÖRÜNÜYOR

ABD istihbaratına dayandırılan değerlendirmelerde İran’ın çatışmanın kısa sürede sona ermesini hedeflemediği ve askeri kapasitesine duyduğu artan güvenle uzun süreli bir mücadeleye hazırlandığı belirtildi. Tahran’ın özellikle ABD ara seçimlerine kadar Washington üzerindeki siyasi ve ekonomik baskıyı artırmaya çalışabileceği ifade edildi.

İran’ın bölgesel saldırılar, Hürmüz Boğazı üzerindeki baskı, siber operasyonlar ve sosyal medya faaliyetlerini bir arada kullanarak ABD’yi farklı alanlarda yıpratmayı hedeflediği öne sürülürken, istihbarat değerlendirmeleri taraflar arasında kısa vadede kapsamlı bir anlaşmaya ulaşılmasının zor olduğuna işaret ediyor.

Trump’ın iki temsilcisinin Moskova ziyareti, Witkoff ve Kushner’ın son dönemde görev aldığı diplomatik dosyalar nedeniyle de dikkat çekiyor. İki isim daha önce ABD ile İran arasındaki nükleer ve barış müzakerelerinde Washington adına temaslarda bulunmuş ancak yürütülen görüşmeler kalıcı bir anlaşmayla sonuçlanmamıştı. Nisan 2026’da Pakistan’ın başkenti İslamabad’da gerçekleştirilen ABD-İran görüşmeleri de savaşın sona ermesini sağlayacak bir anlaşmaya ulaşılamadan tamamlanmıştı.

İRAN MÜZAKERELERİNDE DE WITKOFF VE KUSHNER VARDI

Steve Witkoff ve Jared Kushner, Trump yönetiminin İran politikasında doğrudan müzakere görevi üstlenen isimler arasında yer aldı. Witkoff, mart ayında yaptığı açıklamada İranlı müzakerecilerle gerçekleştirilen görüşmelerde ABD’nin nükleer program konusunda taleplerini sunduklarını ancak İran tarafının Washington’ın bazı şartlarını kabul etmediğini açıklamıştı. Witkoff’un aktardığı talepler arasında İran’ın nükleer silah geliştirmemesi, uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin durdurulması ve nükleer materyallere ilişkin düzenlemeler bulunuyordu.

Witkoff ve Kushner, 26 Şubat’ta Cenevre’de İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile Umman’ın arabuluculuğunda gerçekleştirilen üçüncü tur görüşmelerde de yer aldı. Görüşmelerin ardından tarafların teknik müzakerelere devam etmesi planlanmış, ancak süreç planlandığı şekilde ilerlememişti. Donald Trump da o dönemde görüşmelerde sağlanan ilerlemeden memnun olmadığını açıklamıştı.

İRAN İLE BARIŞ GÖRÜŞMELERİ ANLAŞMASIZ SONA ERDİ

ABD ile İran arasındaki temaslar sonraki aylarda da devam etti ancak savaşın sona erdirilmesini sağlayacak kapsamlı bir anlaşmaya ulaşılamadı. Nisan ayında İslamabad’da yapılan görüşmeler, yedi haftadır devam eden savaşı sona erdirecek bir anlaşma sağlanamadan tamamlandı. Görüşmelerde Witkoff ve Kushner yine ABD yönetiminin müzakere ekibinde yer aldı.

Trump yönetimi daha sonraki dönemde İran ile diplomatik temasların yeniden kurulması için girişimlerini sürdürdü. Haziran ayında Witkoff ve Kushner, İran müzakerelerinde kullanılabilecek teknik hazırlıklar kapsamında ABD’de nükleer uzmanlarla görüşmeler gerçekleştirdi. Aynı dönemde Washington ile Tahran arasındaki müzakerelerde bazı temel başlıklardaki anlaşmazlıkların devam ettiği bildirildi.

WITKOFF VE KUSHNER BU KEZ RUSYA-UKRAYNA DOSYASINDA

İran konusunda yürütülen temaslardan kalıcı bir sonuç çıkmamasının ardından Witkoff ve Kushner’ın yeni diplomatik durağı Moskova oldu. Rus basınındaki haberlere göre iki ABD’li temsilciyi taşıyan özel uçak Vnukovo Havalimanı’na indi.

Witkoff ve Kushner, havalimanında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in özel temsilcisi ve Rusya Doğrudan Yatırım Fonu Başkanı Kirill Dmitriyev tarafından karşılandı. ABD’li temsilcilerin Rus yetkililerle gerçekleştireceği görüşmelerde Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik Amerikan teklifinin ele alınması bekleniyor.

TRUMP YENİ UKRAYNA TEKLİFİYLE MOSKOVA’YA GÖNDERDİ

Moskova ziyareti, Donald Trump’ın Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesi için yeni bir öneri üzerinde çalışıldığını açıklamasının ardından gerçekleşti. Amerikan basınında yer alan bilgilere göre Witkoff ve Kushner’ın Moskova temaslarında yeni ABD teklifini Rus tarafına sunması bekleniyor. Teklifin ayrıntıları ise henüz kamuoyuna açıklanmadı.

Rusya-Ukrayna savaşı beşinci yılına girerken Washington yönetimi iki taraf arasında yeniden diplomatik bir kanal oluşturmayı amaçlıyor. Cephede çatışmalar ve karşılıklı uzun menzilli saldırılar devam ederken Rusya ile Ukrayna’nın savaşı sona erdirecek koşullar konusunda farklı pozisyonlarını koruduğu belirtiliyor.

MOSKOVA’DAN SONRA KİEV’E GEÇECEKLER

Witkoff ve Kushner’ın Rusya’daki görüşmelerini tamamladıktan sonra Ukrayna’ya geçmesi planlanıyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski de ABD’li temsilcilerin ziyaretini doğrulayarak Moskova temaslarının ardından Kiev’de görüşmeler yapılacağını açıklamıştı.

Amerikan heyetinin Moskova ve Kiev ziyaretleri, ABD’nin iki tarafla ayrı ayrı görüşerek yeni bir müzakere zemini oluşturma girişiminin parçası olarak yürütülüyor. Witkoff ve Kushner’ın Moskova’da Rus yetkililerden alacağı yanıtların ardından Ukrayna tarafıyla temaslarını sürdürmesi bekleniyor.

OCAK AYINDA DA PUTİN İLE GÖRÜŞMÜŞLERDİ

Steve Witkoff ve Jared Kushner için Moskova ziyareti ilk değil. İki isim son olarak Ocak 2026’da Rusya’nın başkentine gitmiş ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından kabul edilmişti.

ABD’li temsilciler daha önce de Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşı sona erdirmeye yönelik girişimlerde yer almıştı. Şubat ayından sonra Rusya-Ukrayna hattındaki ABD arabuluculuğundaki müzakereler uzun süre durgunlaşırken, 5 Eylül’de gerçekleştirilen ziyaret Washington’ın diplomatik temasları yeniden hızlandırma girişimi olarak gündeme geldi.

İRAN’DAN SONRA GÖZLER RUSYA-UKRAYNA TEMASLARINDA

Witkoff ve Kushner’ın Moskova ziyareti, iki ismin İran müzakerelerindeki görevlerinin ardından üstlendikleri yeni diplomatik misyon oldu. İran ile yapılan görüşmelerde savaşın sona ermesini sağlayacak anlaşmaya ulaşılamazken Trump yönetimi aynı temsilcileri Rusya-Ukrayna savaşının çözümüne yönelik girişimlerde görevlendirdi.

Moskova temaslarında Rus yetkililerle Ukrayna krizinin çözümü ve Washington’ın yeni önerisinin ele alınması beklenirken, görüşmelerin ardından ABD heyetinin Kiev’de Ukrayna yönetimiyle bir araya gelmesi planlanıyor.

Husilerin kontrolündeki bölgelerde bulunan sağlık kaynakları da çatışmalarda Husilerden en az 42 kişinin öldüğünü bildirdi. Taraflardan çatışmaların tamamını kapsayan resmi ve kapsamlı bir bilanço henüz açıklanmadı.

TAİZ’DE ŞİDDETLİ ÇATIŞMALAR

Yemen hükümet güçleri, ülkenin güneybatısındaki Taiz vilayetinde Husilerin cuma sabahı kentin doğu cephesindeki mevzilere yönelik geniş çaplı saldırısının püskürtüldüğünü açıkladı. Çatışmaların Taiz’in batı kırsalı ile Batı Sahili’ndeki Hays bölgesinde de yoğunlaştığı bildirildi.

Taiz Askeri Bölge Komutanlığı kaynaklarından Muheyb el Huri, Al Jazeera Arapça servisine yaptığı açıklamada cuma günü gece yarısından sabahın erken saatlerine kadar doğu cephesinin farklı kesimlerinde şiddetli çatışmalar yaşandığını söyledi.

Çatışmaların özellikle Teşrifat, Cumhurbaşkanlığı Sarayı ve 22. Mekanize Tugayı’nın sorumluluk alanında bulunan Ed Dava mahallesi çevresinde yoğunlaştığı belirtildi.

HUSİLERİN YENİ CEPHELER AÇTIĞI BELİRTİLDİ

Muheyb el Huri, Husilerin son saldırılarla sahadaki askeri tabloyu değiştirmeyi ve inisiyatifi ele geçirmeyi amaçladığını öne sürdü. Husilerin Taiz’in doğu ve kuzeyinde yeni çatışma cepheleri açarak hükümet güçlerinin konuşlanmasını dağıtmaya çalıştığı ifade edildi.

Hükümet kaynaklarına göre söz konusu hamleyle Batı Taiz kırsalındaki Makbena ve El Kedha cephelerine askeri takviye gönderilmesinin engellenmesi amaçlanıyor. Makbena ve El Kedha bölgelerinin Batı Sahili, Muha yolu ve Babülmendep Boğazı’na uzanan güzergahlar açısından stratejik önem taşıdığı belirtildi.

HÜKÜMET GÜÇLERİNDEN EL KUREYFAT OPERASYONU

Hükümet güçlerine bağlı 3. Tabur unsurlarının doğu cephesindeki El Kureyfat es Süfla bölgesinde Husilerin oluşturduğu yeni tahkimat ve mevzilere yönelik ani bir operasyon düzenlediği bildirildi.

Hükümet güçleri, operasyon sırasında Husi saflarında kayıplar yaşandığını ve bir otomatik silah ile telsiz cihazının ele geçirildiğini açıkladı. Çatışmaların ardından bir Kalaşnikof tüfeği ile telsiz cihazının ele geçirildiğini gösteren görüntüler de yayımlandı.

STRATEJİK CEBEL EN NUMAN YENİDEN ELE GEÇİRİLDİ

Taiz’in batı kırsalındaki gelişmelere ilişkin bilgi veren El Huri, hükümet güçlerinin El Kedha ve Makbena cephelerine ilave askeri takviye gönderdiğini belirtti. 35. Zırhlı Tugay ile 145. Piyade Tugayı’na bağlı birliklerin bölgeye sevk edilmesinin ardından karşı saldırı başlatıldığı ifade edildi.

Hükümet güçleri, Husilerin perşembe akşamı ele geçirdiği stratejik Cebel en Numan’ın birkaç saat sonra yeniden tamamen kontrol altına alındığını duyurdu.

Cebel en Numan’ın Taiz kırsalı ile Batı Sahili arasındaki kara ikmal hatlarına hakim bir noktada bulunduğu ve Kızıldeniz’e açılan güzergahlar açısından stratejik önem taşıdığı belirtildi.

ÇATIŞMALAR HAYS VE ET TUHAYTA’YA YAYILDI

Çatışmaların ve karşılıklı topçu saldırılarının Batı Sahili’ndeki Hays bölgesi ile Et Tuhayta’nın güneyine kadar yayıldığı bildirildi.

Hükümet yanlısı ortak güçler, Husilerin Hudeyde vilayetinin güneyi ile Taiz’in kuzeybatı kesimleri arasındaki temas hatlarında bulunan tarım arazileri ve vadiler üzerinden sızma girişimlerinde bulunduğunu açıkladı. Söz konusu girişimlerin hükümet yanlısı güçler tarafından engellendiği belirtildi.

HUDEYDE’NİN GÜNEYİNDE DE ÇATIŞMALAR YAŞANDI

Yemen hükümetine bağlı Ulusal Direniş Güçleri, perşembe akşamı Hudeyde’nin güneyinde Husilerle şiddetli çatışmalara girdiklerini bildirdi.

Ulusal Direniş’e bağlı “2 Aralık” Haber Ajansı, 1. Ulusal Direniş Tugayı’nın Husilerin Hudeyde’nin güneyindeki Cebel Dibas bölgesine yaklaşma girişimleri üzerine çatışmaya girdiğini aktardı.

Taiz’in batısındaki Makbena ve El Kedha cepheleri ile Batı Sahili’ndeki çatışmaların sürdüğü bildirildi.

TEMMUZDAN BU YANA ÇATIŞMALAR YENİDEN YOĞUNLAŞTI

Son gelişmeler, Yemen’in batısında hükümet güçleri ile Husiler arasında son dönemde artan askeri gerilim sırasında yaşandı. Bölgede kara çatışmalarının yanı sıra balistik füze ve insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlendiği de bildirildi.

Hükümet güçleri ile Husiler arasındaki çatışmaların temmuz ayının başından bu yana Marib, Cevf, Ed Dali ve Taiz dahil olmak üzere birçok vilayette yeniden yoğunlaştığı belirtildi.

2022’DEN SONRAKİ GÖRECE SAKİN DÖNEM SONA ERDİ

Yemen’de Nisan 2022’den bu yana devam eden görece sakin dönem, son aylarda yeniden artan çatışmalarla sona erdi. Yaklaşık 12 yıl önce başlayan savaş kapsamında Husiler, başkent Sana dahil olmak üzere Yemen’in birçok vilayet ve kentinin kontrolünü elinde bulunduruyor.

Husiler, 21 Eylül 2014’ten bu yana başkent Sana’yı da kontrol ediyor.

Ruhi Çenet, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Chabad-Lubavitch topluluğunu “ileri düzeyde Siyonist” olarak nitelendirdi. Çenet, çekimlere başlarken kültür, gelenek ve gündelik yaşam ekseninde ilerleyen bir içerik hazırlayacaklarının düşünüldüğünü, ancak belgesel sürecinde İsrail’le bağlantılı siyasi ve dini konularla da karşılaştıklarını ifade etti.

HASİDİK YAHUDİLERİN SİYONİZME BAKIŞI TEK TİP DEĞİL

Hasidizm, tek bir siyasi görüşü temsil eden homojen bir yapıdan oluşmuyor. Farklı Hasidik grupların İsrail devleti ve Siyonizm konusunda birbirinden ayrılan tutumları bulunuyor. Bazı Hasidik topluluklar siyasi Siyonizme sert biçimde karşı çıkarken, bazı gruplar İsrail’e ve İsrail’deki Yahudi varlığına güçlü destek verebiliyor.

Chabad-Lubavitch’in kendi yayınlarında da hareketin liderlerinin tarihsel olarak seküler siyasi Siyonizme karşı çıktığı belirtiliyor. Hareketin yaklaşımında İsrail topraklarının Yahudi halkıyla bağlantısı ise dini temeller üzerinden savunuluyor. Chabad kaynakları, özellikle sonraki dönemde İsrail’deki Yahudi varlığının korunması konusunda daha destekleyici bir yaklaşım benimsendiğini aktarıyor.

RUHİ ÇENET: ÇEKTİĞİMİZ GRUP CHABAD-LUBAVITCH

Ruhi Çenet, belgeselde yer alan Hasidik Yahudilerin Chabad-Lubavitch topluluğuna mensup olduklarını açıkladı. Çenet, söz konusu gruba ilişkin değerlendirmesinde, “Belgeselini çektiğimiz Hasidik Yahudiler, Chabad-Lubavitch topluluğudur ve ileri düzeyde Siyonisttir” ifadelerini kullandı.

Çenet ayrıca çekim yaptıkları grubun İsrail yanlısı olduğunu ifade etti. Açıklamasında bütün Hasidik gruplara yönelik bir değerlendirme yapmak yerine doğrudan belgeselde görüntülenen Chabad-Lubavitch topluluğunu işaret etti.

BAŞLANGIÇTA KÜLTÜREL BİR VİDEO BEKLİYORLARDI

Çenet’in açıklamasına göre topluluk, belgesel ekibinin başlangıçta daha çok gündelik yaşamı ve kültürel farklılıkları ele alan bir çalışma yapacağını düşündü. Çenet, grubun Drew Binsky tarzında, gelenekleri ve günlük hayatı anlatan daha yüzeysel ve kültürel bir içerik beklediğini belirtti.

Kanalının ulaştığı izleyici kitlesinin de çekim talebine olumlu yaklaşılmasında etkili olduğunu aktaran Çenet, Chabad-Lubavitch topluluğunun benzer içerikler için daha önce başka içerik üreticilerine de kapılarını açtığını kaydetti.

DAHA ÖNCE TYLER OLIVEIRA VE TOMMY G DE ÇEKİM YAPTI

Ruhi Çenet, Chabad-Lubavitch topluluğunu konu alan bir çalışma yapan ilk içerik üreticisi olmadıklarını belirtti. Çenet’in verdiği bilgiye göre Tyler Oliveira ve Tommy G gibi içerik üreticileri de daha önce aynı veya benzer topluluklar üzerine videolar hazırladı.

Çenet, önceki içeriklerin varlığının kendi ekiplerinin çekim talebinin kabul edilmesinde etkili olan unsurlardan biri olduğunu ifade etti. Belgesel sürecinin ilerleyen aşamalarında ise başlangıçta öngörülenden daha farklı başlıklarla karşılaştıklarını söyledi.

“KONUNUN YALNIZCA KÜLTÜRDEN İBARET OLMADIĞINI FARK ETTİK”

Ruhi Çenet, çekimler devam ederken konunun yalnızca Hasidik Yahudilerin gündelik hayatı, dini gelenekleri ve kültürel uygulamalarından ibaret olmadığını fark ettiklerini belirtti.

Çenet, araştırmaları sırasında topluluğun aldığı çeşitli destekleri, İsrail ile kurduğu tarihsel ve ideolojik bağları ve Kudüs’e yönelik siyasi-dini yaklaşımlarını incelediklerini açıkladı. Söz konusu başlıkların daha sonra hazırlanan belgeselin içeriğine dahil edildiğini ifade etti.

CHABAD-LUBAVITCH’İN SİYONİZMLE İLİŞKİSİ DAHA KARMAŞIK

Chabad-Lubavitch’in Siyonizm konusundaki tarihsel yaklaşımı, yalnızca “Siyonist” veya “Siyonizm karşıtı” ifadeleriyle açıklanamayacak bir geçmişe sahip. Chabad kaynaklarına göre hareketin geçmişteki liderleri, özellikle Siyonizmin seküler milliyetçi bir ideoloji olarak gelişmesine karşı çıktı. Hareket, Yahudi kimliğinin dini kimlik yerine milliyetçilik üzerinden tanımlanmasına mesafeli yaklaştı.

Chabad’ın sonraki dönem yaklaşımında ise İsrail’deki Yahudi nüfusunun güvenliği, Yahudilerin İsrail toprakları üzerindeki dini temelli hak iddiası ve İsrail’in savunulması gibi konular öne çıktı. Chabad kaynaklarında modern siyasi Siyonizmin bazı temellerine yönelik tarihsel eleştiriler sürerken, İsrail’de Yahudi egemenliği ve güvenliğine ilişkin güçlü destek ifadeleri de bulunuyor.

TÜM HASİDİK YAHUDİLER İÇİN AYNI TANIM KULLANILAMIYOR

Ruhi Çenet’in açıklaması, belgeselde görüntülenen Chabad-Lubavitch topluluğunu kapsıyor. Hasidik Yahudilik içerisinde farklı dini cemaatler bulunduğu için Chabad-Lubavitch’in siyasi ve dini yaklaşımının bütün Hasidik gruplara genellenmesi mümkün değil.

Chabad-Lubavitch, 18. yüzyılda ortaya çıkan Hasidik hareketin kollarından biri olarak faaliyet gösteriyor. Hareket günümüzde dünyanın çok sayıda ülkesinde dini ve toplumsal merkezlerle varlık gösteriyor. Chabad’ın resmi kaynakları da hareketi Hasidizmin bir kolu olarak tanımlıyor.

ÇENET’TEN FİLİSTİNLİ ÇOCUKLAR İÇİN MESAJ

Ruhi Çenet, Chabad-Lubavitch topluluğu ve belgeselin çekim sürecine ilişkin açıklamasının sonunda Filistinli çocuklara yönelik de mesaj verdi. Çenet, takipçilerine “Filistinli çocukları desteklemeyi unutmayın” çağrısında bulundu.

Çenet’in açıklamasıyla birlikte belgeselde ele alınan grubun kimliği ve Chabad-Lubavitch’in Siyonizm ile ilişkisi sosyal medyada yeniden gündeme geldi. Açıklamada özellikle belgeselin başlangıçta kültürel bir çalışma olarak planlanması, çekimler ilerledikçe İsrail, Kudüs ve siyasi-dini bağlantıların da içeriğe eklenmesi üzerinde duruldu.

FFC Yürütme Komitesi üyesi Huwaida Arraf, çarşamba gecesi The New Arab’a yaptığı açıklamada, önceki girişimde bazı katılımcıların İsrail tarafından gözaltına alındığını ve şiddete maruz kaldıklarını belirterek yeni misyonda stratejinin değiştirildiğini söyledi.

AKTİVİSTLER FARKLI SENARYOLARA KARŞI HAZIRLANACAK

Huwaida Arraf, Gazze’ye doğru yolculuğun son aşamasına katılacak kişilerin şiddet, kaçırılma, ağır yaralanma ve uzun süreli gözaltı dahil çeşitli ihtimallere karşı hazırlanacağını belirtti.

Koalisyonun verdiği bilgilere göre katılımcılara hukuki bilgilendirme, güvenlik ve şiddetsizlik eğitimi, sahip oldukları haklara ilişkin yönlendirme, iletişim protokolleri ve sahada karşılaşabilecekleri pratik durumlara yönelik hazırlık verilecek.

Arraf, sivillerin böyle bir hazırlık yapmak zorunda kalmaması gerektiğini savunarak, “Yasal bir sivil misyona katılan sivillere yönelik şiddetli saldırı, kaçırılma, fiziksel ve psikolojik istismar, insan hakları aktivistlerinin ‘hazırlanmak zorunda olduğu’ şeyler olmamalı.” ifadelerini kullandı.

STRATEJİDE DEĞİŞİKLİĞE GİDİLDİ

FFC Yürütme Komitesi üyesi Arraf, önceki girişimlerde yaşanan gelişmelerin ardından yeni filoda yalnızca deniz yolculuğuna değil, oluşturulabilecek siyasi baskıya da ağırlık vereceklerini ifade etti.

Arraf, “Bu kez, bu gücü İsrail’in Gazze’ye yönelik yasa dışı ablukasını sona erdirmek için sürdürülebilir siyasi baskıya dönüştürmenin farklı yollarını değerlendiriyoruz.” dedi.

Yeni stratejide filoya katılacak kişilerin kimliklerinin ve temsil ettikleri toplumsal kesimlerin de dikkate alınacağını belirten Arraf, “Bu misyonda kimin katıldığına, temsil ettikleri kesimlere ve özellikle Gazze’ye doğru son aşamaya yaklaşırken oluşturulabilecek siyasi baskıya odaklanıyoruz.” ifadelerini kullandı.

HEDEF EKİM AYINDA GAZZE’YE ULAŞMAK

Özgürlük Filosu Koalisyonu, salı günü yaptığı açıklamada gemilerin Avrupa’daki limanlardan yeniden yola çıkacağını, kıta genelinde çeşitli noktalara uğradıktan sonra ekim ayında Gazze’ye ulaşmaya çalışacağını duyurdu.

Gemilerin haziran ve temmuz aylarında hareket etmeye başladığı belirtilirken, Handala II adlı geminin İskandinavya çevresinde seyrettiği, Kate adlı geminin ise İrlanda, Almanya ve Fransa’daki limanlara uğradığı aktarıldı.

AVRUPA LİMANLARINDA GAZZE MESAJI VERİLECEK

FFC Yürütme Komitesi üyesi Zohar Chamberlain Regev, filonun yalnızca Gazze’ye ulaşmayı değil, uğradığı limanlarda da Filistinlilere destek mesajı vermeyi hedeflediğini söyledi.

Regev, “Uğradığımız her limanda Filistinlilerin onurlu ve özgür bir yaşam sürme hakkı talebini dile getireceğiz.” dedi.

Filonun nihai hedefine ilişkin de konuşan Regev, “Ekim ayında bu talebi ve dünyanın dört bir yanındaki insanların dayanışmasını Gazze kıyılarına taşımayı amaçlıyoruz.” ifadelerini kullandı.

FFC 2010 YILINDAN BU YANA FİLO DÜZENLİYOR

2010 yılında kurulan Özgürlük Filosu Koalisyonu, İsrail’in 2007’den bu yana Gazze’ye uyguladığı ablukayı kırma hedefiyle farklı tarihlerde deniz yoluyla çeşitli girişimlerde bulundu.

Koalisyonun mayıs ayında gerçekleştirdiği son girişimde yüzlerce aktivistin İsrail makamları tarafından alıkonulduğu belirtildi. Aktivistler, gözaltı sürecinde İsrailli görevliler tarafından darp ve cinsel saldırı dahil kötü muameleye maruz kaldıklarını ileri sürdü.

MAVİ MARMARA OLAYINI HATIRLATTI

Huwaida Arraf, geçmiş yıllarda düzenlenen filolara yönelik İsrail müdahalelerini hatırlatarak, uluslararası sularda seyreden sivil gemilerin daha önce de hedef alındığını savundu.

Arraf, “İsrail uluslararası sulardaki sivil filolara defalarca saldırdı. Aktivistler kaçırıldı ve işkence ile cinsel saldırı dahil ciddi fiziksel ve psikolojik istismara maruz bırakıldı. 2010 yılında İsrail güçleri Mavi Marmara’da 10 arkadaşımızı öldürdü, 50’den fazlasını da ağır yaraladı.” dedi.

GAZZE SAVAŞINA DİKKAT ÇEKME HEDEFİ

Koalisyon, önceki girişimlerde yaşananlara rağmen Gazze’deki savaşa dikkat çekme hedefinden vazgeçmeyeceğini açıkladı. FFC, Gazze’de 73 binden fazla Filistinlinin hayatını kaybettiğini belirterek yeni filonun insani ve siyasi farkındalık oluşturmayı amaçladığını bildirdi.

Arraf, aktivistlerin karşılaşabilecekleri durumlara yönelik hazırlık yapılmasının nedenini İsrail’in geçmişteki uygulamalarıyla ilişkilendirerek, “Hazırlanıyoruz çünkü İsrail uluslararası hukuku defalarca anlamlı bir sonuçla karşılaşmadan ihlal etti ve uluslararası sularda yasal ve barışçıl biçimde seyreden sivillerin haklarını ağır şekilde ihlal etti.” ifadelerini kullandı.

Karar doğrultusunda Türkiye’nin Burundi ve Kuzey Makedonya büyükelçileri merkeze alınırken Filipinler, Finlandiya, Bahreyn, Umman, Namibya, Kore Cumhuriyeti, Sudan, Kuzey Makedonya, Somali, Gambiya ve Mozambik’teki diplomatik temsilciliklere yeni büyükelçiler görevlendirildi. Atamalarla birlikte bazı mevcut büyükelçilerin görev yerleri değiştirilirken Dışişleri Bakanlığı bünyesinde görev yapan isimler de büyükelçilik görevlerine getirildi.

BURUNDİ BÜYÜKELÇİSİ ALP IŞIKLI MERKEZE ALINDI

Türkiye’nin Burundi Büyükelçisi Alp Işıklı, yayımlanan karar kapsamında merkeze alındı. Işıklı’nın yerine Teftiş Kurulu Üyesi Haydar Kerem Divanlıoğlu Türkiye’nin Burundi Büyükelçisi olarak atandı.

Türkiye’nin Kuzey Makedonya Büyükelçisi Fatih Ulusoy da karar doğrultusunda merkeze alınan isimler arasında yer aldı. Kuzey Makedonya Büyükelçiliği görevine ise Türkiye’nin Somali Büyükelçisi Alper Aktaş getirildi.

FİLİPİNLER, FİNLANDİYA VE BAHREYN’E YENİ BÜYÜKELÇİLER

Filipinler Büyükelçiliği görevine Dış Politika Danışma Kurulu Üyesi Kaan Esener atandı. Finlandiya Büyükelçiliği görevine ise Türkiye’nin Bahreyn Büyükelçisi Ayşe Hilal Sayan Koytak getirildi.

Bahreyn Büyükelçiliği için de yeni görevlendirme yapıldı. Cumhurbaşkanı Danışmanı Necati Sancaktutan, Türkiye’nin Bahreyn Büyükelçisi olarak atandı.

UMMAN VE NAMİBYA BÜYÜKELÇİLİKLERİNE ATAMA

Umman Büyükelçiliği görevine İran ile İlişkiler Genel Müdür Yardımcısı Hüseyin Ergani getirildi. Namibya Büyükelçiliği görevine ise Fikriye Aslı Güven atandı.

Atama kararıyla Dışişleri Bakanlığı bünyesinde görev yapan bazı isimlerin yurt dışındaki diplomatik temsilciliklerde büyükelçi olarak görevlendirilmesi de karara bağlandı.

GÜNEY KORE VE SUDAN’DA GÖREV DEĞİŞİKLİĞİ

Kore Cumhuriyeti Büyükelçiliği görevine Türkiye’nin Sudan Büyükelçisi Fatih Yıldız atandı. Türkiye’nin Sudan Büyükelçiliği görevine ise Türkiye’nin Gambiya Büyükelçisi Fahri Türker Oba getirildi.

Atamalar sonucunda Fatih Yıldız Sudan’dan Güney Kore’ye, Fahri Türker Oba ise Gambiya’dan Sudan’a görevlendirilmiş oldu.

SOMALİ, GAMBİYA VE MOZAMBİK’E YENİ İSİMLER

Kuzey Makedonya Büyükelçiliği görevine Türkiye’nin Somali Büyükelçisi Alper Aktaş’ın atanmasının ardından Somali Büyükelçiliğine Türkiye’nin Mozambik Büyükelçisi Ferhat Alkan getirildi.

Gambiya Büyükelçiliği görevine Diplomatik Arşiv Genel Müdür Yardımcısı Özgür Gökmen atandı. Mozambik Büyükelçiliği görevine ise Kamu Diplomasisi ve Stratejik İletişim Genel Müdür Yardımcısı Ayça Oşafoğlu İnam getirildi.

DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI’NDA GENEL MÜDÜRLÜKLERE ATAMALAR

Büyükelçiliklerdeki görevlendirmelerin yanı sıra Dışişleri Bakanlığı bünyesindeki genel müdürlüklerde de kapsamlı atamalar gerçekleştirildi. İkili İlişkiler Genel Müdürlüğüne (Batı ve Orta Afrika), İkili İlişkiler Genel Müdürü (Güney ve Çok Taraflı Afrika) Volkan Işıkcı atandı.

İnsani ve Teknik Yardımlar Genel Müdürlüğü görevine Sadık Babür Girgin, İkili İlişkiler Genel Müdürlüğüne (Güney ve Çok Taraflı Afrika) Yönet Can Tezel, İkili İlişkiler Genel Müdürlüğüne (Suriye) ise Rıza Hakan Tekin getirildi.

KONSOLOSLUK, PROTOKOL VE YURT DIŞI TANITIM GÖREVLERİNE YENİ İSİMLER

Konsolosluk Hizmetleri ve Yurt Dışında Yaşayan Vatandaşlar Genel Müdürlüğü görevine Göç Politikaları ve Vize İşlemleri Genel Müdürü Esin Çakıl atandı. Protokol ve Diplomatik İşlemler Genel Müdürlüğü görevine Ertan Yalçın getirildi.

Yurt Dışı Tanıtım ve Kültürel İşler Genel Müdürlüğüne Ülkü Kocaefe atanırken İkili İlişkiler Genel Müdürlüğü (Kuzeydoğu Akdeniz) görevine Levent Eler getirildi.

PERSONEL, KAMU DİPLOMASİSİ, VİZE VE STRATEJİ BİRİMLERİNDE ATAMA

Dışişleri Bakanlığının diğer üst düzey birimlerinde de yeni görevlendirmeler yapıldı. Personel Genel Müdürlüğüne Strateji Geliştirme Başkanı Tufan Büyükuzun atandı. Kamu Diplomasisi ve Stratejik İletişim Genel Müdürlüğü görevine ise Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı Polat Safi getirildi.

Göç Politikaları ve Vize İşlemleri Genel Müdürlüğüne Vize İşlemleri Genel Müdür Yardımcısı Reyhan Özgür atanırken Strateji Geliştirme Başkanlığı görevine Burcu Aykut getirildi. Böylece Resmi Gazete’de yayımlanan kararlarla hem Türkiye’nin yurt dışındaki diplomatik temsilciliklerinde hem de Dışişleri Bakanlığının merkez teşkilatındaki çeşitli üst düzey görevlerde atamalar gerçekleştirildi.

Abdi’nin açıklamalarında Türkiye’nin Suriye’de artan etkisi, Ankara’da yürütülen süreç ve Abdullah Öcalan’ın rolüne ilişkin değerlendirmeleri öne çıktı. Türkiye’nin uzun süredir Suriye’deki Kürtlerin ve SDG’nin varlığını kendi ulusal güvenliği açısından değerlendirdiğini belirten Abdi, İmralı ile Ankara arasında yürütülen sürecin Suriye’deki Kürt meselesinin çözümüne olumlu katkı sağlayabileceğini savundu.

TÜRKİYE’DEKİ SÜRECİN SURİYE KÜRTLERİNE KATKI SAĞLAYABİLECEĞİNİ SÖYLEDİ

Türkiye’de devam eden süreç ile Suriye’de yaşanan gelişmeler arasında bağlantı bulunduğunu söyleyen Mazlum Abdi, Ankara’nın yeni dönemde Suriye üzerindeki etkisinin arttığını ifade etti. Abdi, Türkiye’de yürütülen sürecin yalnızca Türkiye’deki gelişmeler açısından değil, Suriye’deki Kürt meselesinin geleceği bakımından da etkili olabileceğini savundu.

Türkiye’nin Suriye’deki Kürtlerin ve SDG’nin varlığını uzun yıllardır ulusal güvenlik perspektifiyle ele aldığını hatırlatan Abdi, İmralı ile Ankara arasında yürütülen sürecin Suriye’deki Kürt meselesinin çözümüne olumlu katkı sağlayabileceğini söyledi.

ABDULLAH ÖCALAN’IN ROLÜNE İŞARET ETTİ

Mazlum Abdi, Abdullah Öcalan’ın yürütülen süreç içerisinde kolaylaştırıcı bir rol oynadığını savundu. Öcalan’ın rolünün Türkiye ile ilişkilerin sürdürülmesine katkı sağladığını belirten Abdi, aynı etkinin Suriye’de yürütülen yeni sürece de yansıyabileceğini ifade etti.

Abdi’nin açıklamalarına göre Türkiye’de devam eden süreç ile Suriye’de Kürtlerin yeni devlet yapılanması içerisindeki konumuna yönelik görüşmeler birbirinden tamamen bağımsız ilerlemiyor. Abdi, Ankara ile yürütülen sürecin Suriye’deki Kürt meselesinin siyasi yollarla ele alınmasına katkı sunabileceği görüşünü dile getirdi.

“TÜRKİYE’NİN SURİYE’DEKİ ETKİSİ ARTTI”

Türkiye’nin Suriye’deki rolüne ilişkin değerlendirmelerde bulunan Abdi, Ankara’nın yeni dönemde ülkedeki etkisinin arttığını söyledi. Türkiye’nin Suriye’nin yeniden inşasında, özellikle ekonomik alanda olumlu bir rol üstlenebileceğini ifade eden Abdi, Suriye’deki yeni siyasi ve idari yapılanmada Türkiye’nin önemli aktörlerden biri haline geldiğini belirtti.

Yeni görevi kapsamında elde edeceği diplomatik pasaport ve yurt dışı ziyaret imkanlarına da değinen Abdi, söz konusu imkanları Türkiye ve diğer ülkelerle ilişkileri geliştirmek amacıyla kullanacaklarını söyledi.

SDG SONRASI YENİ DÖNEMİ ANLATTI

SDG’nin feshedilmesinin ardından başlayan süreci değerlendiren Abdi, yaklaşık 15 yıl süren silahlı çatışma döneminden sonra mücadeleyi Suriye devleti çatısı altında anayasal ve siyasi zeminde sürdürme aşamasına geçtiklerini ifade etti.

Suriye ordusuna entegrasyonun kuzeyde kontrol edilen bölgelerde elde edilen kazanımlardan vazgeçilmesi anlamına geldiği yönündeki eleştirilere de yanıt veren Abdi, sürecin kazanan veya kaybeden üzerinden değerlendirilmesini doğru bulmadığını belirtti.

Abdi, “Teslim oldular gibi söylemler doğru değil. Ama biz de ‘başardık, devlet kaybetti’ demiyoruz.” ifadelerini kullanarak, Kürtlerin yeni dönemde Suriye içerisinde daha kalıcı ve hukuki bir statü kazanmasının önem taşıdığını söyledi.

“NE TESLİM OLDUK NE DE DEVLET KAYBETTİ”

Baas rejimi dönemiyle karşılaştırıldığında Kürt halkı açısından yeni bir ilerleme yaşandığını savunan Abdi, Kürtlerin kendi kimlikleriyle yeni Suriye devletinin parçası haline geldiğini ifade etti.

Abdi, Kürtlerin yaşadığı bölgelerde idari ve askeri görevlerin devlet adına yürütülmeye devam edeceğini belirterek, söz konusu yapının Suriye devleti içerisindeki yeni yapılanmanın temel unsurlarından biri olacağını söyledi.

“ZAMANIMIN YARISI ŞAM’DA, YARISI BÖLGEDE GEÇECEK”

Suriye Devlet Başkanlığı Danışmanlığı görevine atanmasının ardından çalışma takvimine ilişkin bilgi veren Abdi, henüz resmi mesaisine başlamadığını açıkladı. Entegrasyon sürecine ilişkin çalışmaların tamamlanmasının ardından Şam’a gideceğini belirten Abdi, zamanının bir bölümünü başkentte, diğer bölümünü ise Haseke ve Cezire bölgesinde geçireceğini söyledi.

Abdi, çalışma düzenine ilişkin, “Yaptığım programda zamanımın yarısı Şam’da, yarısı da burada halkımın içinde geçecek.” ifadelerini kullandı.

KÜRTÇE EĞİTİM KARARINI “İLK ADIM” OLARAK DEĞERLENDİRDİ

Şam yönetiminin Kürtçe diline ilişkin kararnamesini de değerlendiren Abdi, mevcut uygulamanın yeterli olmadığını ancak atılan ilk adımların önemli olduğunu söyledi. Kürtçenin ilk kez devlet eğitim sisteminin bir parçası ve eğitim dili olarak kabul edildiğini belirten Abdi, “Bu yeterli bir düzey değildir. Ancak bir adım atılmıştır ve ilk adımlar önemlidir.” dedi.

Dil konusundaki ilerlemenin yavaş gerçekleşmesinde Suriye içerisindeki bazı çevrelerin direncinin yanı sıra komşu ülkelerin Kürt meselesine yönelik çekincelerinin de etkili olduğunu savundu.

YENİ ANAYASA İÇİN 2-3 AYLIK TAKVİM

Abdi, önümüzdeki iki veya üç ay içerisinde Suriye’de Anayasa Hazırlık Komisyonu’nun oluşturulacağı yönünde bilgi aldıklarını açıkladı. Kürt temsilcilerin söz konusu komisyonda yer almasını istediklerini belirten Abdi, 10 Mart ve 29 Ocak’ta yapılan anlaşmaların resmi nitelik taşıdığını söyledi.

Abdi, söz konusu anlaşmalarda yer alan hükümlerin yeni Suriye anayasasına dahil edilmesini talep ettiklerini ifade etti.

SDG SONRASI YENİ SİYASİ YAPILANMA GÜNDEMDE

SDG’nin feshedilmesinin siyasi alanda bir boşluk meydana getirdiğini belirten Abdi, söz konusu boşluğu dolduracak yeni bir siyasi yapılanmanın oluşturulmasının gündemde olduğunu açıkladı.

“SDG’nin varlığını sonlandırması bir boşluk yarattı. Biz bu alanda bir boşluk oluşmasını istemiyoruz.” diyen Abdi, yeni dönemde siyasi alanda faaliyet gösterecek bir yapının kurulmasının önem taşıdığını belirtti.

YPJ MENSUPLARI YENİ DÜZENLEMEDEN MEMNUN DEĞİL

Kadın Savunma Birlikleri’nin (YPJ) doğrudan Suriye ordusuna katılmayarak İçişleri Bakanlığı bünyesinde terörle mücadele gücü olarak yapılandırılmasına ilişkin konuşan Abdi, kadın savaşçıların mevcut düzenlemeden memnun olmadığını söyledi.

Kadınların uzun süredir bağımsız bir askeri güç olarak tanınmak amacıyla mücadele ettiğini belirten Abdi, mevcut koşullarda Suriye ordusunda kadınların yer almasına imkan bulunmadığını ifade etti. YPJ mensuplarının varlıklarını korumak amacıyla Suriye devletinin teklifini kabul ettiğini söyleyen Abdi, “Ancak onların istediği bu değildi.” dedi.

İSRAİL’İN HEDEFİNDE TÜRKİYE’NİN ASKERİ VARLIĞI OLDUĞUNU SAVUNDU

İsrail’in Suriye’nin güneyindeki askeri faaliyetlerine de değinen Abdi, İsrail’in temel hedeflerinden birinin Türkiye’nin Suriye’deki askeri varlığı olduğunu ileri sürdü.

Suriye ile İsrail arasında görüşmelerin devam ettiğini ve mevcut dönemde tansiyonun düştüğünü belirten Abdi, İsrail’in kontrol altına aldığı bölgelerden çekilmek istemediğini söyledi. İsrail’in çekilme karşılığında yerine getirilmesi zor şartlar ileri sürdüğünü savunan Abdi, sürecin söz konusu şartlar nedeniyle uzadığını ifade etti.

Af kararı, Abu Dabi Federal İstinaf Mahkemesi Siber Suçlar Dairesi’nin El Karadavi hakkında verdiği mahkumiyet kararından birkaç gün sonra geldi. Mahkeme, 27 Ağustos’ta Abdurrahman el Karadavi’yi yöneltilen suçlamalardan mahkum ederek 10 yıl hapis ve 200 bin dirhem para cezasına çarptırmıştı.

10 YIL HAPİS VE 200 BİN DİRHEM PARA CEZASI VERİLMİŞTİ

Abu Dabi Federal İstinaf Mahkemesi Siber Suçlar Dairesi, 27 Ağustos’ta görülen davada Abdurrahman el Karadavi hakkında mahkumiyet kararı verdi. El Karadavi’ye 10 yıl hapis cezasının yanı sıra 200 bin dirhem para cezası verildi.

BAE resmi haber ajansı WAM, mahkeme kararının ardından Devlet Başkanı tarafından af kararı alındığını duyurdu. Haberde, affın uygulanabilmesi için gerekli resmi ve hukuki işlemlerin başlatıldığı bilgisine yer verildi.

LÜBNAN’DA GÖZALTINA ALINMIŞTI

Türk vatandaşlığı da bulunan Abdurrahman el Karadavi, 29 Aralık 2024’te Suriye’den dönerken Lübnan’a giriş yaptığı sırada gözaltına alınmıştı. Gözaltı işlemi, Masnaa Sınır Kapısı’nda gerçekleştirilmişti.

Lübnan makamları, El Karadavi’yi Ocak 2025’te Birleşik Arap Emirlikleri’ne teslim etmişti. Sürecin ardından El Karadavi hakkındaki yargılama BAE’de devam etmişti.

BAE’YE TESLİM SÜRECİ NASIL GERÇEKLEŞTİ?

BAE resmi haber ajansı WAM, El Karadavi’nin teslim edildiği dönemde yaptığı açıklamada, işlemin Arap İçişleri Bakanları Konseyi Genel Sekreterliği bünyesindeki Takip ve Ceza Bilgileri Birimi tarafından çıkarılan geçici tutuklama talebi doğrultusunda gerçekleştirildiğini bildirmişti.

BAE makamları, Abdurrahman el Karadavi’nin “kamu güvenliğini kışkırtabilecek ve bozabilecek eylemlerde bulunduğu” gerekçesiyle arandığını ileri sürmüştü. El Karadavi’nin Lübnan’da gözaltına alınmasının ardından BAE’ye teslim edilmesiyle birlikte hakkındaki hukuki süreç Abu Dabi’de sürdürülmüştü.

AF KARARI İÇİN İŞLEMLER BAŞLATILDI

WAM’ın son haberinde, BAE Devlet Başkanı tarafından verilen af kararının uygulanmasına yönelik işlemlerin başlatıldığı belirtildi. Af kararının, El Karadavi hakkında verilen 10 yıllık hapis ve 200 bin dirhemlik para cezasının ardından gelmesi dikkat çeken gelişme oldu.

Kararın uygulanmasına ilişkin ayrıntılı takvim veya hukuki prosedür konusunda ise haberde ek bilgi paylaşılmadı.

“SAVAŞ” DEMEYİ REDDETTİ: “BİZİM İÇİN KÜÇÜK BİR MESELE”

İran’la yaşanan çatışmanın savaş olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği sorulan Trump, gelişmeleri “askeri çatışma” olarak tanımlamayı tercih etti. Trump, “Birçok kişi buna savaş demiyor. Ben askeri çatışma diyorum çünkü bizim için küçük bir mesele. Büyük bir şey değil.” ifadelerini kullandı.

ABD’nin İran’a yönelik “aralıklı saldırılar” gerçekleştirdiğini belirten Trump, son olarak İran’ın radar sistemlerinin hedef alındığı saldırıdan önce birkaç gün boyunca aktif çatışma yaşanmadığını savundu. Trump, “Şu anda savaşmıyoruz. Herhangi bir çatışma yok.” derken, ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki trafiği kontrol ettiğini ve İran’ın askeri kapasitesine yönelik saldırılar gerçekleştirdiğini söyledi.

TRUMP’TAN HÜRMÜZ BOĞAZI İDDİASI

Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelere ilişkin konuşan Trump, ABD güçlerinin boğazı koruyan İran’a ait radarları, uçakları ve diğer sistemleri imha ettiğini öne sürdü. Boğazdaki mayınların da mayın tarama gemileri tarafından temizlendiğini iddia etti.

Trump, ABD’nin gerçekleştirdiği müdahaleler sonucunda İran’ın nükleer silah geliştirmesinin engellendiğini savunarak, “Nükleer silaha sahip olmayacaklar. Yaptığımız şey buydu.” dedi.

ABD’nin müdahalesinin İsrail’i ve daha geniş anlamda Orta Doğu’yu koruduğunu ileri süren Trump, “İran’ın nükleer silahı olmayacak çünkü olsaydı muhtemelen burada daha fazla duruyor olmazdınız.” ifadelerini kullandı.

“KAZMA DAĞI’NI ÇOK YAKINDA VURABİLİRİZ”

Trump, İran’daki Kazma Dağı bölgesine yönelik olası bir saldırı hakkında da açıklamalarda bulundu. ABD’nin bölgede ve İran genelinde hareket eden kişileri yakından takip ettiğini söyleyen Trump, “Eğer Kazma Dağı’nda herhangi bir faaliyet varsa, burayı çok yakında vurabiliriz.” dedi.

ABD’nin istihbarat ve takip kapasitesine ilişkin iddialarda da bulunan Trump, Kazma Dağı’nda ve İran’ın farklı bölgelerinde “hareket eden herkesi” bildiklerini öne sürdü.

“BÜYÜK MESELEYİ ZATEN KAZANDIK”

İran’la yaşanan çatışmanın ne zaman sona ereceği sorusuna net bir tarih vermeyen Trump, ABD’nin temel hedefini büyük ölçüde gerçekleştirdiğini savundu. Trump, “Büyük meseleyi zaten kazandık: Nükleer silah olmayacak.” diye konuştu.

ABD’nin İran’dan hemen çekilmesi halinde bile ülkenin yeniden toparlanmasının uzun yıllar alacağını ileri süren Trump, “Hemen çekilsek bile ülkelerini yeniden inşa etmeleri 25 yıl sürer.” ifadelerini kullandı.

KAZMA DAĞI NEDEN GÜNDEMDE?

Kazma Dağı, İran’ın nükleer programının en önemli merkezlerinden Natanz Nükleer Santrali’ne yaklaşık bir buçuk kilometre mesafede bulunuyor. Dağın öne çıkan özelliklerinden biri sert granit yapısı olurken, İran’ın dağın altında 80 ila 100 metre derinliğe kadar kazı yaptığı iddia ediliyor. Dağın toplam derinliğinin ise 600 metreye kadar ulaştığı belirtiliyor.

Kazma Dağı’nın içindeki kazı çalışmalarının ilk olarak 2007 yılında planlandığı, sistematik kazıların ise 2020 yılında başladığı ifade ediliyor. İran’ın özellikle Natanz Nükleer Santrali’nde 2020 ve 2021 yıllarında gerçekleştirilen sabotajların ardından önemli santrifüjlerini güvence altına almak amacıyla Natanz’a oldukça yakın konumdaki Kazma Dağı’nın içine taşıdığı iddia ediliyor.

GRANİT YAPISI SIĞINAK DELİCİ BOMBALARA KARŞI ÖNE ÇIKIYOR

Kazma Dağı’nın sert granit yapısının yer altındaki tesislerin korunması açısından önem taşıdığı belirtiliyor. En gelişmiş sığınak delici bombaların dahi granit yapı nedeniyle dağın iç kesimlerine nüfuz edemediği ifade ediliyor.

İran’ın eski Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Ali Ekber Salihi de Natanz Nükleer Santrali’nin 2020 ve 2021 yıllarında zarar görmesinin ardından üretim zincirinin kesintiye uğramaması amacıyla santrifüjlerin taşınmasının gündemde olduğunu açıklamıştı. Salihi, santrifüjlerin bir dağın içerisine yerleştirilmesinin planlandığını belirtmişti.

SANTRİFÜJLERİN KAZMA DAĞI’NA TAŞINDIĞI İDDİASI

Ali Ekber Salihi, santrifüjlerin taşınacağı bölgenin ismini açıklamamıştı. Üretim zincirinin kesintiye uğramaması amacıyla tesislerin uzak bir noktaya değil, Natanz’ın yakınındaki Kazma Dağı’nın içine taşındığı yönünde yorumlar yapılmıştı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de 12 gün süren savaş sırasında İran’a ait üçüncü bir nükleer tesisin hasar gördüğünü açıklamıştı. Erakçi, İsfahan yakınlarındaki söz konusu tesisin saldırı sırasında henüz faaliyete geçmediğini belirtmişti.

Erakçi’nin açıklamaları, yeni nükleer tesisin Kazma Dağı’nın derinliklerinde kurulduğu yönündeki iddialarla ilişkilendirilmişti. Kazma Dağı böylece İran’ın nükleer altyapısına ilişkin tartışmaların ve Trump’ın olası saldırıya yönelik açıklamalarının ardından yeniden gündeme geldi.

Putin, iki ülkenin kendi aralarında uzlaşmasının ardından diğer ülkelerin sürece destek vermesi gerektiğini ifade etti. Ukrayna kaynaklı hava tehditlerinin müzakere ortamını zorlaştırdığını savunan Rus lider, Moskova ile Kiev arasındaki iletişimin tamamen kesilmediğini ve temasların sürdüğünü de açıkladı.

PUTİN: BARIŞ ANLAŞMASI İÇİN ŞANS VAR

Ukrayna ile olası bir barış anlaşmasına değinen Putin, “Barış anlaşmasına varılması için şans var.” ifadelerini kullandı. Rusya Devlet Başkanı, savaşın sona erdirilmesine yönelik sürecin ilk aşamada doğrudan Rusya ve Ukrayna arasında ilerlemesi gerektiğini belirtti.

Putin, “Rusya ve Ukrayna önce kendi aralarında anlaşmalı. Diğer ülkeler de bunu desteklemeli.” diyerek üçüncü ülkelerin rolüne ilişkin yaklaşımını açıkladı. Moskova yönetiminin barış sürecinde önceliği iki taraf arasındaki uzlaşmaya verdiğini belirten Putin, diğer ülkelerin de ortaya çıkacak anlaşmaya destek sunması gerektiğini söyledi.

HAVA TEHDİTLERİNİN GÖRÜŞMELERİ ZORLAŞTIRDIĞINI SAVUNDU

Putin, Ukrayna’dan kaynaklanan hava tehditlerinin olası müzakere süreci üzerinde olumsuz etkisi olduğunu öne sürdü. Rus lider, “Ukrayna'dan gelen hava tehditleri barış görüşmelerini zorlaştırıyor.” ifadelerini kullandı.

Rusya ve Ukrayna arasındaki savaş devam ederken tarafların olası müzakere zemini konusunda yaptığı açıklamalar uluslararası kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor. Putin’in açıklamalarında barış anlaşması ihtimaline işaret etmesinin yanı sıra güvenlik tehditlerinin görüşmeler üzerindeki etkisine de vurgu yapıldı.

RUSYA İLE UKRAYNA ARASINDA TEMASLAR SÜRÜYOR

Moskova ile Kiev arasındaki iletişimin tamamen sona ermediğini belirten Putin, “Ukrayna ile temaslarımız var.” dedi. Rusya Devlet Başkanı, söz konusu temasların iki ülkenin özel servisleri aracılığıyla gerçekleştirildiğini açıkladı.

Putin’in verdiği bilgiye göre Rusya ve Ukrayna arasında doğrudan siyasi görüşmelerin dışında güvenlik ve istihbarat kanalları üzerinden iletişim devam ediyor. Rus lider, temasların içeriğine ilişkin ayrıntı paylaşmazken iki ülke arasında iletişim kanallarının açık olduğunu ifade etti.

WASHINGTON İLE TEMASLARIN DEVAM ETTİĞİNİ AÇIKLADI

Putin’in açıklamalarındaki bir diğer başlık Rusya ile ABD arasındaki ilişkiler oldu. Rusya Devlet Başkanı, Washington yönetimiyle temasların sürdüğünü belirterek iki ülke arasındaki ilişkilerin yeniden tesis edilmesinden yana olduklarını söyledi.

Putin, “Washington ile temaslarımız devam ediyor. ABD ile ilişkilerin yeniden tesis edilmesinden yanayız.” ifadelerini kullandı. Moskova ile Washington arasındaki ilişkiler Ukrayna savaşı nedeniyle uzun süredir gerilimli seyrederken, Putin’in açıklamasında diplomatik temasların sürdüğüne vurgu yapıldı.

TRUMP İÇİN “OLUMLU VE YAPICI ÇALIŞMAYA HAZIR” DEDİ

Rusya Devlet Başkanı Putin, ABD Başkanı Donald Trump hakkında da değerlendirmede bulundu. Putin, Trump’ın Moskova ile ilişkilerde çalışma yaklaşımına ilişkin “Trump olumlu ve yapıcı çalışmaya hazır.” ifadelerini kullandı.

Rus liderin açıklamasında ABD ile ilişkilerin yeniden tesis edilmesine yönelik istek ile Trump yönetiminin yaklaşımına ilişkin değerlendirme birlikte yer aldı. Putin, Washington ile temasların devam ettiğini belirtirken Rusya ile ABD arasındaki ilişkilerin geleceğine ilişkin ayrıntılı bir takvim paylaşmadı.

“ÇÖL KAPLANI”NIN OBJEKTİFİNDEN

Medine savunmasındaki kahramanlığı ile tanınan Fahreddin Paşa, halk arasında “Çöl Kaplanı” unvanı ile anılıyor. Paşa'nın çektiği ve koruduğu bu fotoğraflar, dönemin Medine'sine ait mimari yapıları, günlük yaşamı ve kutsal mekanları belgeliyor.

TARİHE TANIKLIK EDEN KARELER

Görüntülerde, Osmanlı askerlerinin Medine'deki varlığı, tarihi yapılar ve Harem-i Şerif çevresindeki günlük yaşam sahneleri yer alıyor. Fotoğrafların büyük bölümü daha önce hiç yayımlanmamıştı.

BİR YÜZYIL SONRA YENİDEN BAKIŞ

109 yıl önce çekilen bu fotoğraflar, hem tarih meraklıları hem de akademisyenler için önemli bir kaynak niteliğinde. Görseller, Osmanlı’nın kutsal topraklardaki son dönem varlığına dair belge olarak değerlendiriliyor.

2013 yılında Şam'ın Al-Tadamon semtinde Esed güçleri tarafından 41 sivilin çukura atılıp katledildiği, ardından ateşe verilerek yakıldığı görüntüler ortaya çıktı.

Sosyal medyada başlatılan "#score4rights2022(Haklar için Skor 2022)" kampanyası ile olimpiyat sporcuları umudu temsil eden hilal (C) işareti yapmaya davet ediliyor. Kampanyanın amacı, Çin'in Doğu Türkistan, Tibet ve Hong Kong’da işlediği insanlık suçlarına dikkat çekmek.

90 bin askerimizin şehit olduğu Sarıkamış Faciası'na ilişkin Rus askerleri tarafından çekilmiş görüntüler.