Güvenlik kaynağı, yürütülen ilk soruşturma kapsamında silah ve füzelerin Suriye toprakları üzerinden Lübnan’daki Hizbullah’a ulaştırılmasının amaçlandığı yönünde bulgulara ulaşıldığını belirtti. Operasyonun ardından sevkiyatın çıkış noktası, güzergâhı ve bağlantılı olduğu kişi veya grupların tespit edilmesi amacıyla soruşturma başlatıldı.

OPERASYONUN AYRINTILARI AÇIKLANMADI

Suriye makamları, operasyonun Irak-Suriye sınırının hangi noktasında gerçekleştirildiğine ilişkin bilgi paylaşmadı. Ele geçirilen silah ve füzelerin türü, miktarı ve teknik özellikleri konusunda da ayrıntılı açıklama yapılmadı.

Olayla bağlantılı olarak herhangi bir kişinin gözaltına alınıp alınmadığına ilişkin bilgi verilmezken, sevkiyatı organize eden kaçakçılık ağına yönelik araştırmaların sürdüğü ifade edildi. Güvenlik birimlerinin olayın bütün bağlantılarını ortaya çıkarmak amacıyla incelemelerini devam ettirdiği kaydedildi.

İLK BULGULAR HİZBULLAH’I İŞARET ETTİ

Güvenlik kaynakları, sevkiyatın nihai adresinin Lübnan’daki Hizbullah olduğuna ilişkin değerlendirmenin ilk soruşturma bulgularına dayandığını bildirdi. Silahların Suriye topraklarından geçirilerek Lübnan’a ulaştırılmasının planlandığı belirtildi.

Hizbullah ise Suriye yönetimi tarafından duyurulan operasyon ve sevkiyatın kendisine ulaştırılmak istendiği yönündeki iddialara ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı. Soruşturma tamamlanmadığı için sevkiyatın kimler tarafından organize edildiği konusunda da resmi bir bilgi paylaşılmadı.

SON AYLARDA BENZER OPERASYONLAR DÜZENLENDİ

Irak sınırındaki operasyon, Suriye yönetiminin son aylarda açıkladığı silah kaçakçılığına yönelik müdahalelerin ardından gerçekleştirildi. Şam yönetimi, daha önce de Suriye-Lübnan sınırında farklı silah sevkiyatlarının engellendiğini ve yasa dışı kaçakçılık ağlarına yönelik operasyonlar düzenlendiğini duyurmuştu.

Güvenlik birimleri tarafından gerçekleştirilen operasyonlarda silah, mühimmat ve kaçakçılıkta kullanılan araçlara el konulduğu bildirilmişti. Suriye makamları, sınır bölgelerinde faaliyet gösteren yasa dışı ağların ülke güvenliği açısından tehdit oluşturduğunu belirterek operasyonların süreceğini açıklamıştı.

SURİYE-LÜBNAN SINIRINDA ÖNLEMLER ARTIRILDI

Suriye ile Lübnan arasındaki sınır hattında son dönemde güvenlik önlemleri artırıldı. İki ülkenin yetkilileri, yasa dışı sınır geçişlerini kontrol altına almak ve silah kaçakçılığını engellemek amacıyla koordinasyonun güçlendirildiğini duyurdu.

Sınır hattındaki resmi geçiş noktalarının denetlenmesi, yasa dışı güzergâhların kapatılması ve kaçakçılık ağlarının faaliyetlerinin izlenmesi amacıyla ortak çalışmalar yürütüldüğü belirtildi. Suriye tarafı, sınır güvenliğini sağlamaya yönelik operasyonların farklı bölgelerde devam ettiğini bildirdi.

ŞAM YÖNETİMİNDEN KOMŞU ÜLKELERE GÜVENLİK MESAJI

Suriye makamları, yeni yönetimin göreve gelmesinden itibaren ülke topraklarının silah sevkiyatı amacıyla kullanılmasına izin verilmeyeceğini vurguluyor. Yetkililer, komşu ülkelerin güvenliğini tehdit edebilecek faaliyetlere karşı gerekli önlemlerin alınacağını belirtiyor.

Şam yönetimi, kaçakçılık ağlarının engellenmesi ve sınır güvenliğinin sağlanması için güvenlik birimlerinin çalışmalarını sürdüreceğini ifade ediyor. Irak sınırında ele geçirilen silah ve füze sevkiyatına ilişkin soruşturmanın da ilgili güvenlik ve yargı birimleri tarafından devam ettirildiği bildirildi.

İsrail’in son günlerde Gazze Şeridi’nin farklı bölgelerine yönelik hava saldırılarını artırması ve yeni tahliye emirleri yayımlaması, ateşkes sonrasında yaşamın normale dönmesine ilişkin beklentileri yeniden olumsuz etkiledi. Hava saldırıları ve topçu atışları nedeniyle çok sayıda aile, daha önce yerleştikleri bölgeleri bir kez daha terk etmek zorunda kaldı. Büyük bölümü yıkılan Gazze’de sivillerin güvenli alan bulmakta giderek daha fazla zorlandığı belirtildi.

“GAZZE’DEKİ TRAJEDİ SONA ERMEDİ”

Kampanyayı başlatan aktivistler, temel amaçlarının Gazze’deki insani trajedinin sona erdiği yönündeki algıyı ortadan kaldırmak olduğunu ifade etti. Ateşkes ilan edilmesine rağmen bombardımanların sürdüğünü belirten aktivistler, sivillerin hayatını kaybetmeye devam ettiğini, ailelerin yeniden yerinden edildiğini ve temel ihtiyaçlara erişimde ciddi sorunlar yaşandığını kaydetti.

Kampanya kapsamında sosyal medya platformlarında yayımlanan mesajlarda, ateşkesin Gazze’deki insani krizi sona erdirmediği vurgulandı. Aktivistler, bölgedeki mevcut durumun uluslararası kamuoyuna eksik veya gerçeği yansıtmayan biçimde aktarıldığını savunarak saldırıların ve sivil kayıpların görünür kılınmasını istedi.

“SAVAŞ FİİLEN SONA ERMEDİ”

Filistinli aktivist Eymen el Hesi, kampanyanın savaşın fiilen sona ermediğini göstermek amacıyla başlatıldığını söyledi. El Hesi, İsrail bombardımanlarının devam ettiğini, sivillerin yaşamını yitirdiğini, insani yardım girişlerinin yetersiz kaldığını ve yerinden edilen ailelerin ağır şartlar altında yaşam mücadelesi verdiğini belirtti.

El Hesi, ateşkes açıklamalarına karşın Gazze’deki günlük hayatın saldırılar, tahliye kararları ve insani ihtiyaçlar nedeniyle normale dönemediğini ifade etti. Yerinden edilen sivillerin barınma, gıda, temiz su ve sağlık hizmetlerine erişimde ciddi güçlüklerle karşı karşıya kaldığını aktardı.

DEYR EL BELAH’TAKİ SALDIRININ GÖRÜNTÜLERİ PAYLAŞILDI

Aktivist Ahmed el Mecayide, Deyr el Belah’ta bir eve düzenlenen hava saldırısını gösterdiğini belirttiği görüntüleri sosyal medya hesabından paylaştı. Mecayide, İsrail saldırılarının evleri, sokakları ve yerinden edilmiş sivillerin kaldığı çadırları hedef almaya devam ettiğini söyledi.

Paylaşılan görüntüler, kampanya kapsamında Gazze’de ateşkes sonrasında da saldırıların sürdüğünü göstermek amacıyla kullanıldı. Aktivistler, benzer görüntülerin bölgenin farklı noktalarından gelmeye devam ettiğini ve sivillerin güvenli bir bölgeye ulaşmakta zorlandığını bildirdi.

ULUSLARARASI KAMUOYUNA İLGİYİ SÜRDÜRME ÇAĞRISI

Kampanyaya katılan çok sayıda aktivist, ateşkesin Gazze’deki insani krizi sona erdirmediğini belirterek uluslararası kamuoyuna bölgedeki gelişmeleri takip etmeyi sürdürme çağrısında bulundu. Paylaşımlarda, iki milyondan fazla Filistinlinin bombardıman, zorunlu göç, yetersiz gıda, sağlık hizmetlerindeki aksaklıklar ve altyapı yıkımı nedeniyle ağır şartlar altında yaşamaya devam ettiği ifade edildi.

Aktivistler, Gazze’deki gelişmelerin uluslararası gündemde geri plana itilmemesi gerektiğini belirtti. Bölgedeki insani koşulların, saldırıların ve yardım girişlerindeki yetersizliğin düzenli biçimde kamuoyuna aktarılması istendi.

GAZETECİLERE GAZZE’Yİ GÜNDEMDE TUTMA ÇAĞRISI

Kampanyaya katılanlar, gazetecilere Gazze’de yaşanan gelişmeleri aktarmayı sürdürmeleri çağrısında bulundu. Savaş boyunca çok sayıda basın mensubunun hayatını kaybettiğine dikkati çeken aktivistler, bölgeden haber aktarılmasının mevcut insani durumun görünür kalması açısından önem taşıdığını ifade etti.

Gazze’de görev yapan gazetecilerin saldırılar, iletişim kesintileri, ulaşım sorunları ve güvenlik riskleri altında çalışmalarını sürdürdüğü belirtildi. Aktivistler, uluslararası medya kuruluşlarının bölgedeki gelişmelere yönelik ilgisinin azalmasının Gazze’de yaşananların kamuoyundan uzaklaşmasına neden olduğunu savundu.

“TAHLİYE UYARILARI BİNLERCE KİŞİYİ YENİDEN EVSİZ BIRAKIYOR”

Filistinli siyasi analist Mustafa İbrahim, Gazze’de yaşanan saldırı ve tahliye süreçlerinin sürekli tekrarlandığını söyledi. Kısa süreli tahliye uyarılarının binlerce kişiyi yeniden evsiz bıraktığını belirten İbrahim, insanların güvenli şekilde sığınabilecekleri bir yer bulamadığını ifade etti.

İbrahim, sivillerin bir bölgeden başka bir bölgeye yönlendirildiğini ancak bu alanların da daha sonra saldırı veya yeni tahliye emirleriyle karşı karşıya kaldığını kaydetti. Sürekli yer değiştirmek zorunda kalan ailelerin temel ihtiyaçlarını karşılamakta ve güvenli barınma alanı bulmakta zorlandığı bildirildi.

ATEŞKES SONRASI 1.094 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ

Filistin Sağlık Bakanlığının verilerine göre, ateşkesin ilan edildiği 10 Ekim 2025 tarihinden bu yana Gazze Şeridi’nde 1.094 kişi hayatını kaybetti, 3 bin 507 kişi yaralandı. Bakanlık, saldırılar nedeniyle hastanelere getirilen can kayıpları ve yaralılara ilişkin verilerin güncellenmeye devam ettiğini açıkladı.

Ateşkes sonrasında da süren saldırılar, topçu atışları ve tahliye emirleri nedeniyle sivillerin yaşam koşullarının ağırlaştığı bildirildi. Sağlık kuruluşlarının ilaç, tıbbi malzeme, yakıt ve personel yetersizliği nedeniyle hizmet vermekte zorlandığı kaydedildi.

TOPLAM CAN KAYBI 73 BİN 120’YE ULAŞTI

Filistin Sağlık Bakanlığı, 7 Ekim 2023’ten bu yana İsrail saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısının 73 bin 120’ye, yaralıların sayısının ise 173 bin 635’e ulaştığını duyurdu. Açıklamada, enkaz altında ve ulaşılamayan bölgelerde kalan kişilerin bulunması nedeniyle gerçek can kaybı sayısının daha yüksek olabileceği belirtildi.

Bakanlık verilerine göre Gazze’deki altyapının yaklaşık yüzde 90’ı saldırılar nedeniyle tahrip edildi. Konutlar, hastaneler, okullar, yollar, su ve kanalizasyon şebekeleri ile enerji altyapısında meydana gelen yıkımın, bölgede yaşayan Filistinlilerin temel hizmetlere erişimini büyük ölçüde sınırlandırdığı bildirildi.

İsrail’in ABD siyasetini etkileme konusunda birçok ülkeden daha etkili olduğunu belirten Vance, İsrail yönetimi içindeki bazı isimlerin savaşın devam etmesini istediğini ileri sürdü. Vance, söz konusu kişilerin Amerikan kamuoyunu İran’la yapılan anlaşmaya karşı yönlendirmeye çalıştıklarını ve buna ilişkin somut işaretler gördüklerini söyledi. İsrail Başbakanlık Ofisi ise açıklamalara ilişkin yorum yapmadı.

İRAN ANLAŞMASINA KARŞI ETKİ KAMPANYASI İDDİASI

Vance, İran’la müzakere sürecini sekteye uğratmayı amaçlayan ve önemli miktarda finansman sağlanan bir yabancı etki kampanyası yürütüldüğünü öne sürdü. İddiasına dayanak olarak Time dergisinde yayımlanan ve İsrail adına yürütüldüğü belirtilen bir etki operasyonunu konu alan makaleye işaret etti.

Time’ın haberinde, Donald Trump’ın eski kampanya yöneticilerinden Brad Parscale’ın bağlantılı olduğu bir siyasi iletişim çalışmasının, İran anlaşmasına karşı ABD kamuoyunda ve siyasi çevrelerde mesajlar yaydığı iddialarına yer verildi. Haberde benzer ifadeler içeren paylaşımların kısa aralıklarla yayımlandığı ve bazı ABD’li yetkililerin paylaşımları koordineli bir kampanyanın parçası olarak değerlendirdiği aktarıldı.

Vance, yürüttüğü müzakere sürecini sabote etmek amacıyla finanse edildiğini savunduğu kampanyaya tepki göstererek, Amerikan halkının çıkarları doğrultusunda hareket etmeyi sürdüreceğini belirtti. Yabancı hükümetlerin ABD politikalarını etkilemeye çalışmasının yeni bir durum olmadığını söyleyen Vance, söz konusu faaliyetlerin Amerikan siyasi kararlarını hedef alması halinde buna karşı çıkılması gerektiğini ifade etti.

“İSRAİL ABD’DE KAMUOYU DESTEĞİNİ KAYBEDİYOR”

ABD’de İsrail’i destekleyenlerle İsrail politikalarına karşı çıkan kesimler arasında geniş çaplı bir tartışma yaşandığını dile getiren Vance, kendisinin tartışmada daha ılımlı bir konumda bulunduğunu savundu. Buna rağmen antisemitizm ve İsrail karşıtlığıyla suçlandığını belirten Vance, eleştirileri kabul etmediğini söyledi.

Vance, İsrail’in ABD kamuoyundaki desteğinin azaldığını ve Başkan Donald Trump’ın da söz konusu duruma daha önce açık şekilde işaret ettiğini kaydetti. İsrail’i Fransa ve İngiltere gibi bir ABD müttefiki olarak tanımlayan Vance, müttefik ülkeler arasında hem ortak çıkarların hem de görüş ayrılıklarının bulunabileceğini belirtti.

Ortak çıkarların bulunduğu konularda İsrail’le birlikte çalışılması gerektiğini söyleyen Vance, görüş ayrılığı yaşanan başlıklarda da tarafların açık ve dürüst olması gerektiğini ifade etti. Vance, İsrail hükümetinin bazı politikalarına karşı çıkmanın antisemitizm veya İsrail karşıtlığı olarak nitelendirilemeyeceğini savundu.

EPSTEIN DOSYALARININ YÖNETİMİNE ELEŞTİRİ

Vance, çocuklara yönelik cinsel istismar ve insan ticareti ağı kurmakla suçlanan, 2019’da cezaevinde ölü bulunan milyarder Jeffrey Epstein’e ilişkin soruları da yanıtladı. Epstein dosyalarında Başkan Trump’ın suç işlediğini gösteren herhangi bir delil bulunmadığını söyleyen Vance, Trump’ın geçmişte Epstein’i Mar-a-Lago’dan uzaklaştırdığını ve yetkililere bildirdiğini savundu.

Trump yönetiminin Epstein belgelerinin kamuoyuna açıklanması sürecini kötü yönettiğini kabul eden Vance, özellikle iletişim konusunda hata yapıldığını söyledi. Belgelerin daha erken ve kapsamlı biçimde yayımlanması gerektiğini belirten Vance, yaşanan sorunun bir örtbas girişiminden değil, kamuoyuyla kurulan iletişimdeki başarısızlıktan kaynaklandığını ileri sürdü.

Vance, dönemin Adalet Bakanı Pam Bondi’nin Epstein’e ait olduğu öne sürülen bir “müşteri listesinin” masasında bulunduğuna ilişkin açıklamasının kamuoyunda karşılanamayacak beklentiler oluşturduğunu söyledi. Yönetimin belgelerle ilgili mesajlarının birbirini desteklememesi, dosyaların yayımlanma sürecine ilişkin eleştirilerin artmasına neden olmuştu.

ABD VE İSRAİL İSTİHBARATIYLA BAĞLANTI İDDİASI

Jeffrey Epstein’in ABD istihbaratının üst düzey isimleriyle bağlantılarının bulunduğunu öne süren Vance, İsrail istihbarat çevreleriyle de benzer ilişkiler kurduğunu iddia etti. Vance, söz konusu bağlantılara ilişkin değerlendirmelerini doğrulanmış bir resmi soruşturma sonucuna değil, Epstein’in ilişki ağına ve kamuoyuna yansıyan bilgilere dayandırdı.

Vance, Epstein’in İsrail siyasetinin merkez solunda yer alan ve “İsrail derin devleti” şeklinde nitelendirdiği çevrelerle bağlantılı göründüğünü savundu. Epstein’in İsrail siyasetinin merkez sağındaki isimlerle aynı ölçüde güçlü ilişkilerinin bulunmadığını ileri süren Vance, ABD’de ise hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat çevrelerden kişilerle bağlantı kurduğunu söyledi.

Epstein’in CIA, İsrail dış istihbarat servisi Mossad veya başka bir istihbarat yapılanması adına çalışmış olabileceğine yönelik iddialar uzun süredir kamuoyunda tartışılıyor. Vance’ın açıklamaları kişisel değerlendirme ve iddialardan oluşurken, Epstein’in herhangi bir istihbarat kurumu adına çalıştığını kesin olarak ortaya koyan resmi bir bulgu açıklanmadı.

AÇIKLAMALAR ABD’DE TARTIŞMA BAŞLATTI

Vance’ın İsrail hükümeti içindeki bazı kişileri Amerikan kamuoyunu etkilemeye çalışmakla suçlaması, ABD’de İsrail politikaları ve İran anlaşması üzerinden yürütülen tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Açıklamalar, ABD Temsilciler Meclisinde İsrail’e sağlanması planlanan askeri yardımlara karşı çıkan Demokrat üyelerin sayısının artmasıyla aynı döneme denk geldi.

ABD Başkan Yardımcısının Epstein’in istihbarat bağlantılarına ilişkin iddiaları da dosyaların yayımlanma biçimi ve Trump yönetiminin süreçteki tutumu hakkındaki tartışmaları yeniden artırdı. Vance, yönetimin iletişim hatası yaptığını kabul ederken, Başkan Trump’ın Epstein’in suçlarına dahil olduğuna ilişkin dosyalarda kanıt bulunmadığını savundu.

İki tanığın kapalı oturumlarda verdiği ifadelerin sansürlenmiş bölümleri 14 Temmuz 2026’da kamuoyuna açıklandı. İngiliz özel kuvvetlerinin Afganistan’da 2010-2013 yılları arasında gerçekleştirdiği operasyonlarda yasa dışı öldürme eylemlerinde bulunduğu ve olayların daha sonra örtbas edildiği yönündeki suçlamaları inceleyen soruşturma devam ediyor.

TUTUKLULARIN FORKLİFTTEN DÜŞÜRÜLDÜĞÜ İDDİASI

İngiliz özel kuvvetlerine ait bir tesiste mutfak çalışanı ve depo görevlisi olarak görev yapan Monica Grenfell, bir askerin kendisine tutuklulara yönelik kötü muameleleri anlattığını söyledi. Grenfell, askerin tutukluları forkliftin taşıma bölümüne yerleştirdiğini, yukarı kaldırdıktan sonra aracın hızını artırarak yere düşmelerine neden olduğunu aktardığını belirtti.

Grenfell, söz konusu eylemlerin “eğlenmek için” gerçekleştirildiğinin kendisine anlatıldığını ifade etti. Tanık beyanında, görev yaptığı tesisteki ortamı “kaba” ve “başıboş” olarak nitelendiren Grenfell, askerlerin yeterli şekilde denetlenmediği izlenimine kapıldığını dile getirdi.

Grenfell, “Hiçbir yerde oradaki kadar kötü bir ortam görmedim.” ifadesini kullanarak tesiste görev yapan bazı personelin davranışlarına ve kullandığı dile ilişkin rahatsızlığını aktardı. İfade, Grenfell’in doğrudan gördüğü olayların yanı sıra kendisine bir asker tarafından anlatıldığını belirttiği iddiaları da kapsıyor.

ÜÇ KARDEŞİN ÖLDÜRÜLMESİNE İLİŞKİN ENDİŞELERİNİ ANLATTI

Ocak-Eylül 2012 döneminde Afganistan’da görev yapan Christopher Green, bir köyde çiftçilik yapan üç kardeşin planlı gözaltı operasyonu sırasında öldürülmesine ilişkin şüphelerini üstlerine aktarmaya çalıştığını söyledi. Green, olayın kendisine operasyonun ters gittiği ve özel kuvvetler personelinin meşru müdafaa kapsamında ateş açtığı şeklinde anlatıldığını belirtti.

Green, görev yaptığı birliğin istihbarat ekibinde öldürülen kişilerin çiftçilik dışında bir işle uğraştığına veya Taliban komutanı olduğuna dair herhangi bir bilgi bulunmadığını ifade etti. Yerel kuvvetler ile bölgede görev yapan düzenli birliklerin de üç kişinin silahlı gruplarla bağlantısına ilişkin istihbarata sahip olmadığı aktarıldı.

“TALİBAN SAVUNUCUSU” OLARAK NİTELENDİRİLDİĞİNİ SÖYLEDİ

Green, olayla ilgili endişelerini özel kuvvetlerle bağlantılı bir irtibat subayına ilettiğinde faaliyetlerin sorgulanmasından rahatsızlık duyulduğunu söyledi. Görüşme sırasında kendisine “Taliban savunucusu” şeklinde hitap edildiğini belirten Green, üç kişinin hangi istihbarata dayanılarak hedef alındığını öğrenmek istediğini kaydetti.

İrtibat subayının öldürülen üç kişinin Taliban komutanları olduğunu ve operasyon sırasında silaha yöneldiklerini söylediği aktarıldı. Green ise görev yaptığı bölgedeki istihbarat kayıtlarının söz konusu açıklamayla uyuşmadığını ifade etti.

SİLAH KAMERASI KAYITLARINA ERİŞİMİNE İZİN VERİLMEDİ

Green, olayın nasıl gerçekleştiğini anlamak ve bölgedeki yerel halkla iletişim kurarak gerilimi azaltmak amacıyla operasyona ait silah kamerası kayıtlarını görmek istediğini belirtti. Gerekli güvenlik iznine sahip olmasına rağmen görüntülere erişiminin engellendiğini ifade etti.

Green’in 2017’de askeri polise verdiği ve soruşturmaya sunulan ifadesinde, görüntülerin paylaşılmamasını özel kuvvetler personelinin angajman kurallarının dışında hareket etmiş olabileceğine ilişkin bir işaret olarak değerlendirdiği kaydedildi. Söz konusu değerlendirme tanığın kişisel kanaati olarak soruşturma kayıtlarında yer aldı.

AİLEYE 3 BİN 634 STERLİN ÖDEME YAPILDI

Öldürülen üç kardeşin annesine İngiliz hükümeti tarafından nakit ödeme yapıldığı soruşturma kayıtlarına yansıdı. Toplam 3 bin 634 sterlin tutarındaki ödeme, resmi belgelerde “yardım ödemesi” olarak tanımlandı.

Ödemenin hukuki sorumluluğun kabulü anlamına gelip gelmediğine veya hangi değerlendirme sonucunda yapıldığına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı. Üç kardeşin öldürülmesiyle bağlantılı olarak kamuoyuna açıklanmış bir mahkûmiyet kararı bulunmuyor.

ÖRTBAS VE YETERSİZ SORUŞTURMA İDDİALARI İNCELENİYOR

Bağımsız soruşturma, İngiliz özel kuvvetlerinin Afganistan’daki gece operasyonlarında yasa dışı öldürmeler gerçekleştirdiği yönündeki iddiaların yanı sıra askeri yetkililerin olayları örtbas edip etmediğini de araştırıyor. Kraliyet Askeri Polisinin daha önce gündeme gelen suçlamaları gerektiği gibi incelemediği yönündeki iddialar da soruşturmanın kapsamı içinde bulunuyor.

İnceleme, bazıları çocuk olmak üzere silahsız kişilerin İngiliz özel kuvvetleri tarafından infaz edildiği yönündeki suçlamalara odaklanıyor. Soruşturmada, 2010-2013 yılları arasında üç ayrı özel kuvvet biriminin yaklaşık 80 Afgan’ı yasa dışı biçimde öldürmüş olabileceği iddiaları ele alınıyor.

ÖNCEKİ İNCELEMELERDE DAVA AÇILMADI

İngiliz askeri makamlarının geçmişte yürüttüğü soruşturmalarda bazı askerler Askeri Savcılık Makamına sevk edildi ancak haklarında dava açılmadı. Devam eden bağımsız soruşturma kapsamında da şu ana kadar kamuoyuna açıklanmış resmi bir suçlama veya kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunmuyor.

İngiltere Savunma Bakanlığı, devam eden soruşturmaya destek verdiğini ve iddiaların incelenmesi için yetkililerle işbirliği yaptığını açıkladı. Bakanlık, soruşturma tamamlanmadan kişiler veya olaylar hakkında kesin değerlendirmede bulunulamayacağını bildirdi.

AFGANİSTAN’DAKİ ASKERİ VARLIK 2021’DE SONA ERDİ

ABD öncülüğündeki güçlerin Afganistan’a yönelik askeri harekâtı 2001’de başladı. İngiltere, NATO bünyesinde yürütülen operasyonlara geniş çaplı askeri birliklerle katıldı ve ABD’nin ardından ülkedeki en büyük yabancı askeri güçlerden biri oldu.

Yabancı askerlerin Afganistan’dan çekilme süreci Ağustos 2021’de tamamlandı. İngiliz hükümetinin açıkladığı resmi verilere göre savaş boyunca 457 İngiliz askeri hayatını kaybetti, çok sayıda asker de yaralandı.

SOSYAL MEDYA POSTU:

İngiliz askerlerinin Afgan tutukluları forkliftlerden düşürdüğü iddiası soruşturma kayıtlarına girdi.
İki tanığın kapalı oturumlarda verdiği ifadelerin sansürlenmiş bölümleri yayımlandı.
Soruşturmada 2012’de öldürülen üç Afgan çiftçiye ilişkin tanık beyanları da inceleniyor.
İngiliz özel kuvvetlerinin faaliyetlerinin örtbas edildiği yönündeki suçlamalar araştırılıyor.
İddialara ilişkin henüz kesinleşmiş bir yargı kararı veya yöneltilmiş resmi suçlama bulunmuyor.

ABD askerlerinin ülkeden ayrılmasıyla, Washington’ın 2003’te başlayan Irak’taki askeri varlığında yeni bir dönem başlayacak. Muharip birliklerin büyük bölümü 2011’de çekilmiş, ABD öncülüğündeki koalisyon güçleri terör örgütü DEAŞ’ın yükselişinin ardından 2014’te yeniden Irak’a konuşlandırılmıştı.

TRUMP: ARTIK ORADA ORDUYA İHTİYACIMIZ OLDUĞUNU DÜŞÜNMÜYORUZ

ABD Başkanı Trump, Irak Başbakanı el-Zeydi ile Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada, “Artık orada orduya ihtiyacımız olduğunu düşünmüyoruz.” dedi. Trump, iki ülke arasındaki ilişkilerin askeri boyutun ötesine geçtiğini ve özellikle petrol sektöründe yeni ekonomik anlaşmaların gündemde olduğunu belirtti.

Trump, ABD’nin Irak’a yardım etmeyi sürdüreceğini dile getirerek, “İlişki, orduya ihtiyaç duymadığımız büyük ve kapsamlı bir ilişki. Onlara yardım etmek için oradayız. Gerekirse onları korumak için oradayız. Ancak bunun gerekli olacağını düşünmüyoruz.” ifadelerini kullandı.

EL-ZEYDİ: ABD ŞİRKETLERİ IRAK’TA KALACAK

Irak Başbakanı el-Zeydi, ABD güçlerinin çekilme takvimine ilişkin, “ABD güçleri 30 Eylül’e kadar Irak’tan çıkacak, ABD şirketleri ise Irak’ın içinde olacak.” açıklamasında bulundu. El-Zeydi, iki ülke arasındaki ilişkilerin askeri ağırlıklı yapıdan ekonomik, ticari ve yatırım odaklı bir ortaklığa dönüştüğünü belirtti.

Washington temaslarında petrol ve doğal gaz alanındaki anlaşmaların yanı sıra ekonomik ve ticari işbirliğinin geliştirilmesine yönelik başlıklar da ele alındı. ABD şirketlerinin Irak’ın enerji sektöründeki faaliyetlerini artırması, görüşmelerin gündem maddeleri arasında yer aldı.

ABD 2003’TE IRAK’I İŞGAL ETTİ

ABD, Mart 2003’te Irak’ı işgal ederek Saddam Hüseyin yönetimini devirmeye yönelik askeri harekât başlattı. İşgal ve sonrasında yaşanan çatışmalar ülkenin altyapısında büyük hasara yol açarken, bazı tahminlerde yaklaşık 1 milyon kişinin hayatını kaybettiği ileri sürüldü.

Irak’taki ABD askeri varlığı, işgalin en yoğun dönemlerinden biri olan 2007’de 170 binin üzerinde askere ulaştı. ABD’nin son muharip birlikleri Aralık 2011’de ülkeden ayrılırken, Irak’ta sınırlı sayıda askeri personel bırakıldı.

ABD GÜÇLERİ 2014’TE IRAK’A DÖNDÜ

Terör örgütü DEAŞ’ın 2014’te Irak’ın geniş bölgelerini ele geçirmesinin ardından ABD ve müttefikleri ülkeye yeniden asker gönderdi. ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyon, Irak güçlerine hava desteği, eğitim ve danışmanlık sağladı.

Koalisyonun muharip görevi 2021’de sona erdirildi. ABD, görev değişikliğinin ardından Irak’ta eğitim ve danışmanlık amacıyla yaklaşık 2 bin 500 asker bulundurmayı sürdürdü.

ÇEKİLME SÜRECİ 2024 ANLAŞMASIYLA BAŞLADI

ABD ile Irak arasında 2024’te varılan anlaşma kapsamında, uluslararası koalisyonun askeri görevinin aşamalı biçimde sona erdirilmesi kararlaştırıldı. Anlaşmanın ardından çok sayıda ABD askeri Irak’tan ayrılırken, ülkede küçük bir askeri danışman grubu ile sınırlı sayıda personel kaldı.

Açıklanan yeni takvim doğrultusunda kalan ABD askeri personelinin de 30 Eylül 2026’ya kadar ülkeden çekilmesi planlanıyor. Çekilmenin tamamlanmasıyla iki ülke arasındaki ilişkilerin ekonomik, ticari ve diplomatik alanlarda sürdürülmesi öngörülüyor.

SOSYAL MEDYA POSTU:

ABD askerleri 30 Eylül 2026’ya kadar Irak’tan tamamen çekilecek.
Irak Başbakanı Ali el-Zeydi, çekilme takvimini Beyaz Saray’da açıkladı.
ABD Başkanı Donald Trump, ülkede askeri varlığa ihtiyaç kalmadığını söyledi.
ABD şirketlerinin Irak’taki ekonomik ve enerji faaliyetleri devam edecek.
Çekilme, 2024’te imzalanan anlaşma kapsamında tamamlanacak.

Savcılığın Reuters’a gönderdiği yazılı açıklamada, arama kararının haziran ayında Frankfurt’taki bir mahkeme tarafından verildiği belirtildi. Açıklamada, soruşturmanın mevcut aşamasına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

SORUŞTURMANIN AYRINTILARI AÇIKLANMADI

Frankfurt Savcılığının açıklamasında, “Soruşturmanın taktiksel nedenleri doğrultusunda, şu aşamada daha fazla ayrıntı paylaşılması mümkün değildir.” ifadesine yer verildi. Aramanın hangi işlem veya kişilerle bağlantılı olduğuna ilişkin ek bilgi verilmedi.

Mevcut süreçte Deutsche Bank’a veya banka çalışanlarına yönelik herhangi bir resmi suçlama yöneltilmediği aktarıldı. Kamuoyuna şüpheli sıfatıyla açıklanmış herhangi bir kişinin de bulunmadığı kaydedildi.

OCAK AYINDA DA GENEL MERKEZ VE BERLİN OFİSİ ARANMIŞTI

Son aramanın, Deutsche Bank’ın karşı karşıya kaldığı ilk adli işlem olmadığı belirtildi. Alman federal polisi, 28 Ocak’ta kara para aklama soruşturması kapsamında bankanın Frankfurt’taki genel merkezi ile Berlin ofisinde de arama gerçekleştirmişti.

Yaklaşık 30 sivil müfettişin katıldığı operasyon, bankanın 2025 yılına ilişkin yıllık finansal sonuçlarını açıklamayı planladığı tarihten bir gün önce düzenlenmişti. Ocak ayındaki aramanın Almanya’nın Kara Para Aklama Yasası kapsamındaki ihlal şüphelerine odaklandığı bildirilmişti.

KİMLİKLERİ BELİRLENMEYEN ÇALIŞANLAR İNCELENİYOR

Soruşturmanın, Deutsche Bank bünyesinde görev yapan ancak kimlikleri henüz belirlenmeyen bazı çalışanları kapsadığı kaydedildi. Söz konusu çalışanların, banka aracılığıyla yasa dışı fon aktarmış olabilecek yabancı yapılarla bağlantılarının incelendiği belirtildi.

Savcılık kaynakları, aramaların kara para aklama şüpheleriyle bağlantılı olduğunu doğruladı. Deutsche Bank’ın soruşturmayı yürüten yetkililerle tam işbirliği içinde hareket ettiği bildirildi.

BANKA DAHA ÖNCE DE SORUŞTURMALARLA KARŞILAŞTI

Deutsche Bank, geçmiş dönemlerde şüpheli işlemlerin kolaylaştırılmasındaki rolü, Rusya kaynaklı para akışlarıyla bağlantılı aynalama işlemleri ve uyum altyapısındaki yetersizlikler nedeniyle çeşitli soruşturmalarla karşı karşıya kalmıştı. Bankaya söz konusu süreçler kapsamında farklı dönemlerde para cezaları uygulanmıştı.

Devam eden soruşturmaya ilişkin yayımlanan raporlarda kripto varlıklar, dijital jetonlar veya blokzincir tabanlı işlemlerle ilgili herhangi bir unsur yer almadı.

DEUTSCHE BANK DİJİTAL VARLIK ALANINDA ÇALIŞMALAR YÜRÜTÜYOR

Avrupa Birliği’nin Kripto Varlık Pazarları Düzenlemesi kapsamında uygulanan ilkeler ile bankaların tabi olduğu kara para aklamayla mücadele kuralları arasında benzer yükümlülükler bulunuyor. Deutsche Bank, dijital varlık saklama hizmetleri ve blokzincir tabanlı takas işlemlerine yönelik çalışmalar da yürütüyor.

Soruşturmanın bankanın dijital varlık faaliyetleriyle bağlantılı olduğuna ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Yetkililer, mevcut aramanın kapsamı ve soruşturmanın ilerleyen aşamalarına ilişkin ayrıntı paylaşmadı.

Ulusal Mecliste yapılan nihai oylamada tasarı, 241 “hayır” oyuna karşı 291 “evet” oyuyla kabul edildi. Meclisteki oylamanın tamamlanmasıyla birlikte düzenleme Parlamento sürecinden nihai olarak geçmiş oldu.

TASARI 18 YAŞ ÜSTÜ HASTALARI KAPSIYOR

Yasa tasarısı, tedavisi bulunmayan ciddi hastalıkları olan 18 yaş üstü Fransız vatandaşları ile uzun süredir Fransa’da ikamet eden hastaları kapsıyor. Düzenlemeden yararlanmak isteyen kişilerin hastalıkları nedeniyle acı çekmesi ve iradesini özgür ve bilinçli şekilde ifade edebilmesi gerekiyor.

Tasarıda, başvuru yapacak hastaların sağlık durumlarının belirlenen şartları karşılaması zorunlu tutuluyor. Hastanın talebini bilinçli biçimde dile getirebilmesi, tıbbi yardımlı ölüm sürecinin temel koşulları arasında yer alıyor.

HAYATA SON VERME EYLEMİNİ HASTA GERÇEKLEŞTİRECEK

Düzenleme, tıbbi yardımlı ölüm kapsamında hayata son verme eyleminin doktora yapılan başvurunun ardından hasta tarafından gerçekleştirilmesini öngörüyor. Hastanın gerekli işlemi fiziki olarak yapabilecek durumda olması halinde uygulama doğrudan kişinin kendisi tarafından yerine getirilecek.

Hastanın fiziki durumunun eylemi gerçekleştirmesine imkân vermemesi halinde ise işlemi bir doktor veya hemşire yapabilecek. Sağlık personelinin müdahalesi, hastanın gerekli şartları taşıması ve işlemi kendi başına gerçekleştiremeyecek durumda bulunması halinde mümkün olacak.

ANAYASA KONSEYİNE BAŞVURU YAPILACAK

Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, nihai oylamadan önce yaptığı yazılı açıklamada, tasarıdaki bazı unsurların anayasaya uygunluğunun incelenmesi amacıyla Anayasa Konseyine başvuracağını bildirdi.

Anayasa Konseyinin incelemesi, düzenlemede yer alan hükümlerin Fransız Anayasası ile uyumlu olup olmadığının değerlendirilmesini kapsayacak.

SENATODA 3 KEZ REDDEDİLDİ

Yasa tasarısı, Parlamentonun üst kanadı Senatoda daha önce 3 kez reddedildi. Hükümet, Senatodaki ret kararlarının ardından anayasanın kendisine tanıdığı yetkiyi kullanarak düzenlemeyle ilgili son sözü Ulusal Meclise bıraktı.

Ulusal Mecliste yapılan nihai oylamada tasarının kabul edilmesiyle Parlamento aşaması tamamlandı. Düzenlemenin yürürlüğe girmesine ilişkin süreçte Anayasa Konseyinin yapacağı inceleme belirleyici olacak.

SOSYAL MEDYA POSTU:

Fransız Parlamentosu, “ölmeye yardım” tasarısını nihai olarak kabul etti.
Tasarı, Ulusal Mecliste 241 “hayır” oyuna karşı 291 “evet” oyuyla geçti.
Düzenleme, tedavisi bulunmayan ciddi hastalıkları olan belirli yetişkinleri kapsıyor.
Hastanın işlemi yapamaması halinde doktor veya hemşire müdahalede bulunabilecek.
Başbakan Sebastien Lecornu, Anayasa Konseyine başvurulacağını açıkladı.

Bekayi, taraflar arasında sağlanabilecek bir mutabakatın karşılıklı yükümlülükleri içeren bir bütün olduğunu belirtti. Karşı tarafın mutabakat hükümlerine uymaması halinde İran’ın da kendi yükümlülüklerini yerine getirmeyeceğini kaydeden Bekayi, ülkesinin bundan sonraki süreçte de aynı tutumu sürdüreceğini bildirdi.

MÜZAKERE PLANI BULUNMADIĞINI AÇIKLADI

ABD ile yeni bir görüşme sürecinin başlayıp başlamayacağına ilişkin değerlendirmede bulunan Bekayi, “Şu an müzakere planımız yok, savunmaya odaklanmış durumdayız.” dedi.

İranlı Sözcü, açıklamasında müzakere ve mutabakat süreçlerinin tek taraflı yükümlülüklerden oluşmadığını vurguladı. Taraflardan birinin anlaşmayı ihlal etmesi durumunda diğer tarafın da yükümlülüklerini yerine getirmekten kaçınacağını söyledi.

MUTABAKATTA KARŞILIKLILIK VURGUSU

Bekayi, “Mutabakat, karşılıklı yükümlülüklerden oluşan bir bütündür. Karşı tarafın mutabakatı ihlal etmesi halinde biz de yükümlülüklerimizi yerine getirmekten kaçınacağız.” ifadelerini kullandı.

Söz konusu yaklaşımın İran açısından bir usul olduğunu belirten Bekayi, ülkesinin gelecekte de aynı yönde hareket etmeye devam edeceğini dile getirdi.

SALDIRILARA KARŞILIK VERİLDİĞİNİ SÖYLEDİ

İran’ın güvenlik politikalarına da değinen Bekayi, ülkesinin silahlı kuvvetlerinin İran’a yönelik saldırılara karşılık verdiğini söyledi. Bekayi, gerçekleştirilen her saldırıya misliyle karşılık verildiğini ifade etti.

Trump, İran yönetiminin masaya oturmaması durumunda saldırıların önümüzdeki hafta daha da şiddetleneceğini söyledi. ABD Başkanı, İran’daki enerji santralleri ile köprülerin hedef alınacağını ve müzakerelerin başlamaması halinde söz konusu altyapı unsurlarının yok edileceğini dile getirdi.

“ÖNÜMÜZDEKİ HAFTA ONLAR İÇİN ÇOK KÖTÜ OLACAK”

İran’a yönelik saldırıların süreceğini belirten Trump, “Önümüzdeki hafta onlar için gerçekten çok kötü olacak çünkü sıra enerji santrallerine gelecek. Önümüzdeki hafta sıra köprülere gelecek. Masaya oturup müzakere etmedikleri sürece tüm enerji santrallerini ve köprülerini yok edeceğiz” ifadelerini kullandı.

Trump’ın açıklamaları, ABD’nin İran’a yönelik art arda düzenlediği saldırıların ardından geldi. Tahran yönetiminin müzakere masasına oturmasını isteyen ABD Başkanı, askeri operasyonların enerji ve ulaşım altyapısını da kapsayacak şekilde genişletilebileceğini bildirdi.

OPERASYONLARIN “YETER” DİYENE KADAR SÜRECEĞİNİ SÖYLEDİ

ABD’nin saldırılarının ardından İran ordusunun gücünün “çok düşük bir seviyeye gerilediğini” öne süren Trump, operasyonların devam edeceğini açıkladı. Saldırıların sona ermesine ilişkin kararı kendisinin vereceğini belirten Trump, operasyonların kendisi “yeter” diyene kadar süreceğini vurguladı.

ABD Başkanı, İran’ın askeri kapasitesinin gerçekleştirilen saldırılar sonucunda önemli ölçüde azaldığını savundu. Operasyonların süresine veya yeni hedeflere ilişkin ayrıntılı bir takvim paylaşmayan Trump, saldırıların Tahran yönetiminin müzakere konusundaki tutumuna göre şekilleneceğini ifade etti.

ABD’Lİ VE İRANLI YETKİLİLER ARASINDA TEMAS

ABD’li temsilcilerin son günlerde İranlı yetkililerle temas halinde olduğunu aktaran Trump, taraflar arasındaki görüşmelere ilişkin ayrıntı vermedi. İran yönetimine bir anlaşma yapılması gerektiği yönünde mesaj iletildiğini belirten Trump, müzakerelerin kabul edilmemesi halinde saldırıların devam edeceğini söyledi.

İran tarafına iletilen mesajın sorulması üzerine Trump, “Bir anlaşma yapsanız iyi olur. Yoksa elinizde hiçbir şey kalmayacak” yanıtını verdi. ABD Başkanı’nın açıklamalarında, askeri saldırıların durdurulması için İran’ın müzakere masasına oturması şartı öne çıktı.

SOSYAL MEDYA POSTU:

ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik saldırıların genişletilebileceğini açıkladı.
Trump, Tahran’ın müzakereyi kabul etmemesi halinde enerji santralleri ve köprülerin hedef alınacağını söyledi.
Operasyonların kendisi “yeter” diyene kadar süreceğini belirtti.
ABD’li temsilcilerin İranlı yetkililerle temas halinde olduğu bildirildi.
Trump, İran yönetimine anlaşma yapılması yönünde mesaj iletildiğini ifade etti.

Açıklamada, operasyonların İran güçlerinin Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilere saldırmak amacıyla kullandığı askeri yetenekleri daha da zayıflatmayı hedeflediği ifade edildi. ABD ordusu, saldırıların İran’ın askeri kapasitesini azaltmaya yönelik olarak düzenlendiğini bildirdi.

ABD’nin 7 Temmuz’da İran’a yönelik saldırılarını yeniden başlatması ve İran’ın ABD’ye misillemelerde bulunması, bölgedeki gerilimi yeniden artırdı. Karşılıklı saldırılar, Hürmüz Boğazı ve çevresindeki güvenlik durumunu da yeniden gündeme taşıdı.

İRAN, 30’DAN FAZLA SİVİLİN ÖLDÜĞÜNÜ AÇIKLADI

İran Hükümet Sözcüsü Fatma Muhacerani, ABD’nin ülkenin güney bölgelerine düzenlediği son saldırıların bilançosuna ilişkin açıklamada bulundu. Muhacerani, son günlerde gerçekleştirilen saldırılarda 30’dan fazla sivilin hayatını kaybettiğini söyledi.

İran hükümetinin yaşamını yitirenlerin ailelerinin yanında olduğunu belirten Muhacerani, saldırıların hedefi olan güney bölgelerini İran’ın “kalbi ve can damarı” olarak nitelendirdi.

TRUMP’IN DURUM ODASI’NDA TOPLANTI YAPTIĞI ÖNE SÜRÜLDÜ

ABD merkezli Axios haber platformu, konu hakkında bilgi sahibi üç kaynağa dayandırdığı haberinde, ABD Başkanı Donald Trump’ın Durum Odası’nda üst düzey yetkililerle İran gündemli bir toplantı gerçekleştirdiğini ileri sürdü.

Toplantıda, Hürmüz Boğazı çevresinde sürdürülen mevcut saldırılardan daha geniş çaplı bir askeri operasyon seçeneğinin ele alındığı iddia edildi. Görüşmelerin, Hürmüz Boğazı’ndaki İran hedeflerine yönelik saldırıların yanı sıra İran sınırları içindeki stratejik hedeflere karşı daha yıkıcı saldırılar düzenlenmesine ilişkin yeni planlara odaklandığı öne sürüldü.

ABD YÖNETİMİNDEN ÜST DÜZEY İSİMLER TOPLANTIYA KATILDI

Axios’un haberine göre toplantıya ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth, Genelkurmay Başkanı Dan Caine, ABD Merkezi Haberalma Teşkilatı Direktörü John Ratcliffe ve Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff katıldı.

Trump’ın ulusal güvenlik ekibinde yer alan diğer yetkililerin de toplantıda bulunduğu belirtildi. Görüşmenin içeriğine ilişkin ABD yönetiminden resmi bir açıklama yapılmadı.

TRUMP’TAN ENERJİ SANTRALLERİ VE KÖPRÜLERE YÖNELİK TEHDİT

ABD Başkanı Trump, Fox News’e yaptığı açıklamada, İran’ın müzakere masasına oturmaması halinde ülkenin enerji santralleri ve köprülerinin hedef alınacağını söyledi.

Trump, İran yönetiminin görüşmelere başlamaması durumunda söz konusu altyapı unsurlarının yıkılacağını ifade etti. Açıklama, ABD’nin İran’a yönelik yeni saldırı dalgasını başlattığını duyurduğu dönemde geldi.

CENTCOM’un sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, saldırının ABD doğu saatiyle 15.00’te başlatıldığı belirtildi. Açıklamada, operasyonun İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere saldırmak amacıyla kullandığı yetenekleri zayıflatmaya yönelik faaliyetlerin devamı olduğu ifade edildi.

EK HAVA SALDIRISI BAŞLATILDI

CENTCOM’un paylaşımında, “CENTCOM, bugün ABD doğu saat dilimi ile 15.00’te, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemilere saldırmak için kullandığı yeteneklerini zayıflatmaya devam etmek amacıyla İran’a karşı ek bir hava saldırısı başlattı.” ifadesine yer verildi.

Saldırının, Amerikan güçlerinin İran limanları ve kıyı bölgelerine yönelik deniz ablukasını yeniden başlatmaya hazırlandığı dönemde düzenlendiği kaydedildi. Operasyonun hedefleri ve saldırının gerçekleştirildiği bölgelere ilişkin açıklamada başka ayrıntı paylaşılmadı.

DENİZ ABLUKASI TSİ 23.00’TE YÜRÜRLÜĞE GİRECEK

CENTCOM, ABD güçlerinin İran limanları ile kıyı bölgelerine yönelik deniz ablukası uygulamasına başlayacağını bildirdi. Ablukanın Türkiye saatiyle 23.00’te, ABD doğu saatiyle ise 16.00’da yürürlüğe gireceği açıklandı.

Deniz ablukasının İran’a yönelik uygulanacağı belirtilirken, Hürmüz Boğazı’ndaki ticari deniz trafiğine ilişkin alınacak önlemlerin kapsamı hakkında ayrıntılı bilgi verilmedi.

TRUMP ÖDEME ŞARTI UYGULANACAĞINI AÇIKLAMIŞTI

ABD Başkanı Donald Trump, daha önce Hürmüz Boğazı’ndan geçen İran gemilerine yönelik ablukayı yeniden yürürlüğe koyacağını açıklamıştı. Trump, boğazdan geçen diğer bütün kargoların da ödeme şartına tabi tutulacağını bildirmişti.

Söz konusu açıklamada, İran gemilerine yönelik ablukanın yanı sıra diğer ülkelere veya şirketlere ait kargoların geçişi için ödeme yapılmasını öngören bir uygulamanın devreye alınacağı belirtilmişti.

ÖDEME ŞARTI KALDIRILDI

Trump, ablukanın başlamasına saatler kala yaptığı yeni açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndan geçen diğer kargolara uygulanması planlanan ödeme şartının kaldırıldığını duyurdu.

Yeni düzenlemeye göre uygulamanın yalnızca İran’a yönelik bir deniz ablukası şeklinde yürütüleceği bildirildi. Diğer kargoların boğazdan geçişinde herhangi bir ödeme şartı aranmayacağı ifade edildi.

İRAN BAĞLANTILI GEMİLERE TAM ABLUKA

Trump, uygulanacak tam ablukanın yalnızca İran limanlarına gelen ve bu limanlardan ayrılan gemiler ile İran’a ait yükleri taşıyan deniz araçlarını kapsayacağını söyledi. Hürmüz Boğazı’ndaki diğer uluslararası gemi trafiğinin devam edeceğini kaydeden Trump, uygulamanın İran’ın deniz ticaretini hedef alacağını belirtti.

ABD Başkanı, “Hürmüz Boğazı, İran dışında tüm gemi trafiğine açık. İran limanlarına gelen ve giden veya İran kargosuyla ilgili herhangi bir şey taşıyan gemilere tam abluka uygulayacağız.” ifadelerini kullandı.

YÜZDE 20’LİK GEÇİŞ ÜCRETİNDEN VAZGEÇİLDİ

Trump, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemiler için daha önce gündeme getirdiği yüzde 20 oranındaki ABD geri ödeme ücretine ilişkin kararını da değiştirdiğini açıkladı. Orta Doğu liderleriyle yapılan görüşmelerin ardından söz konusu ücretin yerine Körfez ülkelerinin ABD ile yapacağı ticaret ve yatırım anlaşmalarının geçeceğini bildirdi.

ABD Başkanı, çeşitli Körfez ülkelerinin yapacağı yatırımların yüksek tutarlara ulaşacağını ve anlaşmaların tarafların ekonomik geleceği açısından yarar sağlayacağını savundu.

ABD’YE YENİ YATIRIM MESAJI

Yeni ticaret ve yatırım anlaşmalarının ABD ekonomisine önemli miktarda sermaye girişi sağlayacağını belirten Trump, fabrikaların, üretim tesislerinin ve ekipman yatırımlarının ülkeye yönelmesini beklediğini ifade etti.

Trump, yatırımların milyonlarca yüksek ücretli istihdam oluşturacağını ileri sürerek, Körfez ülkeleriyle yapılacak anlaşmaların Amerikan üretimi ve yatırımları üzerindeki etkisine dikkati çekti.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA GERİLİM SÜRÜYOR

Trump’ın açıklaması, ABD’nin İran bağlantılı deniz taşımacılığına yönelik ablukayı yeniden uygulamaya koyduğunu duyurmasının ardından geldi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı da İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki askeri kapasitesini hedef alan saldırıların sürdüğünü açıklamıştı.

Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, bölgedeki enerji sevkiyatı ve uluslararası deniz taşımacılığı açısından yakından takip ediliyor.

SOSYAL MEDYA POSTU:

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nın İran dışındaki gemi trafiğine açık olduğunu açıkladı.

İran limanlarına giden, bu limanlardan ayrılan veya İran yükü taşıyan gemilere tam abluka uygulanacağını belirtti.

Trump, yüzde 20’lik boğaz geçiş ücretinden vazgeçildiğini bildirdi.

Ücretin yerini Körfez ülkeleriyle yapılacak ticaret ve yatırım anlaşmalarının alacağını söyledi.

Yeni yatırımların ABD’de üretim ve istihdamı artıracağını savundu.

HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN “SALDIRILARLA AÇILMAZ” MESAJI

Ekreminiya, Hürmüz Boğazı’nın savaş ve askeri müdahale yoluyla açılamayacağını belirterek, “Hürmüz Boğazı asla ABD’nin saldırıları, savaş ve kötülük yoluyla açılmayacaktır. Hürmüz Boğazı’nı açmanın tek yolu İran halkının haklarına saygı duymaktır.” ifadelerini kullandı.

İRAN HALKININ HAKLARINA SAYGI VURGUSU

İran Ordusu Sözcüsü, boğazın açılmasına ilişkin tek yolun İran halkının haklarına saygı gösterilmesi olduğunu söyledi. Ekreminiya’nın açıklaması, ABD’nin İran’a yönelik saldırıları ve Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş güzergâhlarına ilişkin tartışmaların sürdüğü dönemde geldi.

HAMANEY VE SAVAŞTA HAYATINI KAYBEDENLERE İLİŞKİN AÇIKLAMA

Ekreminiya, açıklamasında eski İran lideri Ali Hamaney ile savaş sırasında hayatını kaybedenlerin intikamını almakla yükümlü olduklarını da ifade etti. İranlı sözcü, söz konusu ifadelerin ayrıntılarına ilişkin ilave bilgi paylaşmadı.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA GERİLİM SÜRÜYOR

İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri daha önce yaptığı açıklamada, ABD’nin bölgedeki müdahalelerinin Hürmüz Boğazı’nın kademeli olarak yeniden açılması sürecini olumsuz etkileyeceğini bildirmişti. Açıklamada, boğazdaki geçiş güzergâhlarına yönelik dış müdahalelerin bölge ülkelerinin çıkarlarını da tehlikeye atacağı savunulmuştu.

CEVDET YILMAZ CUMHURBAŞKANLIĞINA VEKÂLET EDECEK

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Katar ziyareti nedeniyle Cumhurbaşkanlığına, dönüşüne kadar Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz vekâlet edecek. Vekâlet işlemine ilişkin tezkere Resmî Gazete’de yayımlandı.

Tezkereye göre Cevdet Yılmaz, Erdoğan’ın 14 Temmuz’daki Katar ziyareti süresince Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 106’ncı maddesi uyarınca Cumhurbaşkanlığı görevini vekâleten yürütecek.

ESKİ KATAR EMİRİ 74 YAŞINDA HAYATINI KAYBETTİ

Uzun süredir tedavi gördüğü belirtilen eski Katar Emiri Şeyh Hamad bin Halife Al Sani, 12 Temmuz 2026’da 74 yaşında hayatını kaybetti. Katar Emirlik Divanı tarafından duyurulan vefatın ardından Şeyh Hamad’ın cenazesi Doha’daki Lusail Mezarlığı’nda toprağa verildi.

KATAR’DA DÖRT GÜNLÜK RESMÎ YAS İLAN EDİLDİ

Şeyh Hamad bin Halife Al Sani’nin vefatı nedeniyle Katar genelinde dört günlük resmî yas ilan edildi. Yas süresince kamu kurumlarındaki çalışmaların durdurulduğu bildirildi.

KATAR’I 1995-2013 YILLARINDA YÖNETTİ

Şeyh Hamad bin Halife Al Sani, 1995-2013 yıllarında Katar Emiri olarak görev yaptı. Şeyh Hamad, 2013 yılında yönetimi oğlu Şeyh Temim bin Hamad Al Sani’ye devretti.

SOSYAL MEDYA POSTU:

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, taziye ziyareti için Katar’a gitti.

Erdoğan, 74 yaşında hayatını kaybeden eski Katar Emiri Şeyh Hamad bin Halife Al Sani için düzenlenecek programlara katılacak.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın dönüşüne kadar Cumhurbaşkanlığına Cevdet Yılmaz vekâlet edecek.

Vekâlet işlemine ilişkin tezkere Resmî Gazete’de yayımlandı.

Saldırıların ardından Suudi Arabistan yönetimi, güvenlik gerekçesiyle Abha Uluslararası Havalimanı’nı sivil uçuşlara geçici olarak kapattı. Suudi Arabistan hava savunma sistemleri aktif hale getirilirken, füzelerin etkisiz hale getirilmesi amacıyla müdahalede bulunuldu. Bölgede askeri alarm durumuna geçildi.

ABHA ULUSLARARASI HAVALİMANI GEÇİCİ OLARAK KAPATILDI

Suudi yetkililer, Husilerin füze ve İHA saldırılarının ardından Abha Uluslararası Havalimanı’ndaki sivil uçuşların geçici olarak durdurulduğunu açıkladı. Havalimanının yeniden uçuşlara açılacağı tarihe ilişkin bilgi paylaşılmazken, güvenlik önlemlerinin artırıldığı belirtildi.

Husilerin saldırılarında Abha Uluslararası Havalimanı’nın yanı sıra Suudi Arabistan’ın güneybatısında bulunan Kral Halid Hava Üssü de hedef alındı. Suudi Arabistan hava savunma birliklerinin saldırılara karşılık verdiği ve bölgedeki askeri birimlerin alarm seviyesini yükselttiği aktarıldı.

HUSİLER SALDIRININ MİSİLLEME OLDUĞUNU AÇIKLADI

Husilerin Askeri Sözcüsü Yahya Seri, yaptığı açıklamada, Sana Uluslararası Havalimanı’na yönelik hava saldırısından Suudi Arabistan’ı sorumlu tuttuklarını belirtti. Seri, saldırıya karşılık olarak Suudi Arabistan’ın güneyindeki Abha Uluslararası Havalimanı’nı balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla hedef aldıklarını ve vurduklarını iddia etti.

Seri, Kral Halid Hava Üssü’nün de düzenlenen operasyon kapsamında hedef alındığını bildirdi. Saldırıların sonuçlarına ve meydana gelen hasara ilişkin Suudi Arabistan makamlarından ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.

SUUDİ ARABİSTAN HAVA SAHASINA YÖNELİK TEHDİT

Yahya Seri, uluslararası hava yolu şirketlerine Suudi Arabistan hava sahasını kullanmamaları yönünde çağrıda bulundu. Sana Uluslararası Havalimanı üzerindeki abluka kaldırılıncaya kadar Suudi Arabistan hava sahasına yönelik tehditlerin devam edeceğini ileri süren Seri, hava yolu şirketlerini bölgedeki gelişmeleri dikkate almaları konusunda tehdit etti.

Seri, Husilerin kontrolündeki Sana Uluslararası Havalimanı üzerindeki ablukanın kaldırılması için İran tarafından verilen desteğe teşekkür etti. Husilerin açıklamasında saldırıların devam edip etmeyeceğine ilişkin ayrıntılı bir takvim paylaşılmadı.

İRAN UÇAĞININ YEMEN HAVA SAHASINA GİRMESİ GERİLİMİ ARTIRDI

Yemen hükümeti, gün içerisinde İran’a ait bir uçağın Husilerin kontrolündeki başkent Sana’da bulunan Sana Uluslararası Havalimanı’na iniş yapmak amacıyla Yemen hava sahasına girdiğini açıklamıştı. Yemen Savunma Bakanı Tahir el-Ukayli, yayımladığı görüntülü açıklamada İran uçaklarının Yemen hava sahasını ihlal ettiğini belirterek, söz konusu ihlallere karşılık verileceğini duyurmuştu.

İran’a ait uçağın Yemen hava sahasına girmesinin ardından Sana Uluslararası Havalimanı’nın pisti hava saldırısıyla hedef alındı. İran destekli Husiler, havalimanının Suudi Arabistan tarafından bombalandığını iddia ederken, Yemen hükümeti pistin İran’a ait uçağın Sana’ya inişini engellemek amacıyla hedef alındığını açıkladı.

İRAN UÇAĞI HUDEYDE HAVALİMANI’NA İNDİ

Sana Uluslararası Havalimanı’nın bombalanmasının ardından İran’a ait uçak rotasını değiştirerek Yemen’in batısındaki Hudeyde’ye yöneldi. Yemen hava sahasına girmesi nedeniyle gerilime yol açan uçağın daha sonra Hudeyde Havalimanı’na indiği bildirildi.

Yemen Sivil Havacılık ve Meteoroloji Kurumu, Sana Uluslararası Havalimanı’nın bombalanmasının ardından ülke genelindeki bütün havaalanlarının ikinci bir duyuruya kadar uçuşlara kapatıldığını açıkladı. Karar kapsamında Yemen’deki hava trafiği durdurulurken, uçuşların yeniden başlayacağı tarihe ilişkin bilgi verilmedi.

Mektupta, Amerikan kuvvetlerinin İran’a karşı “savunma amaçlı saldırılar” düzenlediği ve operasyonlarda ABD kara birliklerinin yer almadığı bilgisine yer verildi. Trump, gerçekleştirilen saldırıları sınırlı ve ölçülü olarak nitelendirirken, Amerikan kuvvetlerinin gerekli görülmesi halinde yeni askeri faaliyetlerde bulunabilecek şekilde bölgede konuşlandırıldığını Kongre’ye aktardı.

ASKERİ HAREKÂTIN 7 TEMMUZ’DA BAŞLADIĞI BİLDİRİLDİ

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, 7 Temmuz’da İran’a yönelik yeni saldırılar düzenlendiğini açıklamıştı. Washington yönetimi, operasyonların Hürmüz Boğazı’ndan geçen üç ticari gemiye yönelik İran saldırılarına karşı gerçekleştirildiğini bildirmişti. Amerikan yönetimi, İran’ın eylemlerini ateşkesin ihlali ve uluslararası deniz taşımacılığına yönelik tehdit olarak gerekçelendirdi.

ABD’nin sonraki saldırılarında İran’a ait hava savunma sistemleri, füze ve insansız hava aracı unsurları ile deniz kuvvetlerine bağlı tesisler hedef alındı. İran ise ABD’nin bölgedeki askeri varlıklarına ve bazı Körfez ülkelerindeki hedeflere füze ve insansız hava araçlarıyla karşılık verdi.

DENİZ ABLUKASI YENİDEN UYGULAMAYA KONULDU

Trump, askeri operasyonların yeniden başlamasının ardından İran’a yönelik deniz ablukasının da tekrar uygulanacağını açıkladı. ABD yönetimi, uygulamanın İran gemileri ile İran bağlantılı deniz taşımacılığını kapsayacağını, diğer ülkelere ait gemilerin ise denetim şartıyla Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapabileceğini bildirdi.

Washington yönetimi, kararın İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma girişimi, ticari gemilere yönelik saldırılar ve bölgedeki ABD çıkarları ile müttefik ülkelere yönelen eylemler sonrasında alındığını belirtti. İran yönetimi ise Hürmüz Boğazı üzerindeki yetki iddiasını sürdürerek ABD’nin bölgedeki askeri faaliyetlerine karşılık vereceğini açıkladı.

BİLDİRİM YENİ BİR ASKERİ YETKİ ANLAMINA GELMİYOR

1973 tarihli Savaş Yetkileri Yasası’na göre ABD Başkanı, Amerikan Silahlı Kuvvetleri’ni fiili çatışmaya veya çatışmaya girme ihtimalinin açık olduğu bir duruma sevk etmesinin ardından 48 saat içinde Kongre’ye yazılı bildirim sunmakla yükümlü bulunuyor. Bildirimde operasyonun şartları, anayasal ve yasal dayanağı ile tahmini kapsamı ve süresinin açıklanması gerekiyor.

Kongre’ye gönderilen mektup, ABD’nin İran’a resmen savaş ilan ettiği veya Kongre’nin yeni bir askeri yetki verdiği anlamına gelmiyor. Bildirim, Başkan’ın yasada yer alan raporlama yükümlülüğünü yerine getirdiğini gösteriyor. Savaş ilan etme ve askeri güç kullanımına özel yetki verme yetkileri Kongre’de bulunmaya devam ediyor.

YASADA 60 GÜNLÜK SÜRE ÖNGÖRÜLÜYOR

Savaş Yetkileri Yasası, Kongre’ye sunulan veya sunulması gereken bildirimden sonra Amerikan kuvvetlerinin kullanımının 60 takvim günü içinde sona erdirilmesini öngörüyor. Sürenin devam edebilmesi için Kongre’nin savaş ilan etmesi, askeri operasyonlara özel yetki vermesi veya yasal süreyi uzatması gerekiyor. Başkan, askerlerin güvenli biçimde çekilmesi için kaçınılmaz bir askeri zorunluluk bulunduğunu Kongre’ye bildirmesi halinde süreyi en fazla 30 gün daha uzatabiliyor.

Yasada yer alan 60 günlük dönem, Başkan’a otomatik olarak yeni bir askeri yetki vermiyor. Düzenleme, Kongre’nin onayı olmadan sürdürülen askeri faaliyetlerin sona erdirilmesine ilişkin takvimi belirliyor ve Kongre’nin anayasal denetim yetkisini ortadan kaldırmıyor.

KONGRE DAHA ÖNCE İRAN OPERASYONLARINA KARŞI KARAR ALMIŞTI

ABD Temsilciler Meclisi ve Senatosu, Haziran ayında Trump yönetiminin İran’a yönelik askeri faaliyetlerini durdurmasını isteyen bir Savaş Yetkileri Kararı’nı kabul etmişti. Temsilciler Meclisi’ndeki oylamada karar 215’e karşı 208 oyla, Senato’daki oylamada ise 50’ye karşı 48 oyla kabul edilmişti. Karar, Kongre’nin savaş ilanı veya özel bir askeri yetkilendirmesi bulunmadığı sürece Amerikan kuvvetlerinin İran’a yönelik çatışmalardan çekilmesini öngörüyordu.

Habere göre Mossad ile Ahmedinejad arasında yıllar boyunca gizli temaslar yürütüldü ancak eski İran Cumhurbaşkanı operasyonun son aşamasında plana katılmayı reddetti. Ahmedinejad’ın İsrail destekli şekilde yeniden iktidara dönme teklifini kabul etmemesi nedeniyle planın hayata geçirilemediği ileri sürüldü.

YILLAR SÜREN GİZLİ TEMAS İDDİASI

New York Times’ın haberinde, Mossad’ın Ahmedinejad ile yıllar boyunca gizli görüşmeler gerçekleştirdiği öne sürüldü. Temasların farklı ülkelerde yürütüldüğü, Ahmedinejad’ın yurt dışındaki seyahat ve konaklama giderlerinin de İsrail tarafından karşılandığı iddia edildi.

Görüşmelerin önemli bölümünün Macaristan’ın başkenti Budapeşte’de yapıldığı belirtildi. Eski ABD’li yetkililere göre Mossad, Ahmedinejad ile doğrudan iletişim kurarak onu uzun vadeli bir istihbarat ağına dahil etmeye çalıştı.

BARNEA’NIN 2024’TE GÖRÜŞTÜĞÜ ÖNE SÜRÜLDÜ

Haberde, dönemin Mossad Başkanı David Barnea’nın 2024 yılında Budapeşte’de Ahmedinejad ile bizzat görüştüğü iddia edildi. Görüşmenin içeriğine ilişkin ayrıntı paylaşılmazken, temasın Mossad ile eski İran Cumhurbaşkanı arasındaki doğrudan iletişim açısından önemli bir aşama olduğu ileri sürüldü.

Barnea ile Ahmedinejad arasında yapıldığı belirtilen görüşmenin ardından Mossad’ın ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatına bilgi verdiği öne sürüldü. İsrail istihbaratının CIA’ya Ahmedinejad ile doğrudan bir iletişim kanalı kurulduğunu bildirdiği iddia edildi.

REJİM DEĞİŞİKLİĞİ SENARYOSUNDA ADI GEÇTİ

İsrailli yetkililerin, geçmişte İsrail karşıtı açıklamalarıyla tanınan Ahmedinejad’ı İran’da olası bir rejim değişikliğinin ardından göreve getirilebilecek isimlerden biri olarak değerlendirdiği öne sürüldü. Haberde, eski İran Cumhurbaşkanının ülkedeki siyasi geçmişi ve tanınırlığı nedeniyle plan kapsamında öne çıktığı iddia edildi.

Mossad’ın yürüttüğü belirtilen temasların yalnızca istihbarat toplama amacı taşımadığı, aynı zamanda Ahmedinejad’ın ilerleyen dönemde siyasi bir rol üstlenmesini hedeflediği ileri sürüldü. Planın, İran’daki yönetim yapısının değişmesi halinde devreye alınmak üzere hazırlandığı savunuldu.

PLANIN ŞUBAT 2026’DA UYGULANMASI HEDEFLENDİ

New York Times’ın haberine göre planın son aşamasının ABD, İsrail ve İran arasında Şubat 2026’da başladığı belirtilen savaşın ilk günlerinde hayata geçirilmesi hedeflendi. Operasyonun, bölgedeki askeri çatışmaların oluşturduğu ortamdan yararlanılarak yürütülmesinin planlandığı öne sürüldü.

İddialara göre İsrail, Ahmedinejad’ı Tahran’daki konutundan çıkararak daha güvenli bir noktaya götürmeyi ve ardından siyasi geçiş planının parçası haline getirmeyi amaçladı. Operasyonun ayrıntılarının eski ABD’li yetkililerin aktardığı bilgilere dayandığı belirtildi.

AHMEDİNEJAD’IN KONUTUNUN HEDEF ALINDIĞI İDDİASI

Haberde, İsrail tarafından düzenlenen bir hava saldırısında Ahmedinejad’ın Tahran’daki konutunun hedef alındığı ileri sürüldü. Saldırıda eski İran Cumhurbaşkanının koruma ekibinin bulunduğu binanın ve zırhlı aracının imha edildiği iddia edildi.

Hava saldırısının ardından Mossad ajanlarının Ahmedinejad’ı bulunduğu bölgeden çıkardığı ve İran içinde gizli bir güvenli eve götürdüğü öne sürüldü. Söz konusu operasyonun hangi tarihte ve hangi bölgede gerçekleştirildiğine ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

AHMEDİNEJAD TEKLİFİ REDDETTİ

New York Times’ın aktardığına göre Ahmedinejad, operasyonun ilerleyen aşamalarında plana yönelik güvenini kaybetti. Eski İran Cumhurbaşkanının İsrail’in desteğiyle yeniden iktidara dönme teklifini kabul etmediği ve süreçten çekildiği iddia edildi.

Ahmedinejad’ın ret kararının ardından Mossad’ın yıllar boyunca yürüttüğü belirtilen operasyonun başarısızlıkla sonuçlandığı öne sürüldü. Haberde, kararın gerekçelerine ilişkin Ahmedinejad tarafından yapılmış doğrudan bir açıklamaya yer verilmedi.

İSRAİL VE İRAN’DAN RESMİ AÇIKLAMA YAPILMADI

Mossad’ın Ahmedinejad ile temas kurduğu, seyahat masraflarını karşıladığı ve rejim değişikliği planı hazırladığı yönündeki iddialar hakkında İsrail makamlarından resmi bir açıklama yapılmadı. İran yönetimi de haberde yer alan öne sürmelere ilişkin herhangi bir doğrulama veya yalanlama yayımlamadı.

Ahmedinejad cephesinden de söz konusu temaslara, Budapeşte’de yapıldığı iddia edilen görüşmelere ve yeniden iktidara dönme teklifine ilişkin kamuoyuna yansıyan resmi bir açıklama bulunmadığı belirtildi.

Gerilimin merkezinde, İran’dan kalkan bir uçağın Sana Uluslararası Havalimanı’na iniş yapması yer aldı. Yaklaşık 10 yıldır kamuoyuna duyurulan ilk doğrudan İran uçuşu olduğu belirtilen seferin ardından, İran’dan gönderilen ikinci bir uçağın da Sana’ya doğru ilerlediği bildirildi.

İRAN’DAN SANA’YA DOĞRUDAN UÇUŞ

İran’dan kalkan ilk uçağın Sana Uluslararası Havalimanı’na iniş yapması, Yemen hükümeti ile Husiler arasındaki gerilimi artırdı. Uçuşun, yaklaşık 10 yıl sonra kamuoyuna açıklanan ilk doğrudan İran seferi olduğu belirtildi.

İkinci bir İran uçağının da Sana’ya doğru hareket ettiği yönünde bilgiler paylaşıldı. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, söz konusu uçağın İran Devrim Muhafızları ile doğrudan bağlantılı olduğunu ileri sürerken Husiler suçlamaları reddetti.

SANA HAVALİMANINA HAVA SALDIRISI

İkinci uçağın Sana Uluslararası Havalimanı’na iniş yapmasının beklendiği sırada havalimanına hava saldırısı düzenlendiği bildirildi. Bölgesel kaynaklar saldırının Suudi Arabistan savaş uçakları tarafından gerçekleştirildiğini öne sürerken, operasyonun sorumluluğunu Yemen Hava Kuvvetleri üstlendi.

Yemen Savunma Bakanlığı saldırı öncesinde havalimanının boşaltılmasını istedi. Bombardımanın ardından İran’dan gelen uçağın rotasını Yemen’in batısındaki Hudeyde kentine çevirdiği iddia edildi.

KOALİSYONDAN DEVRİM MUHAFIZLARI SUÇLAMASI

Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, Sana’ya yönelen uçağın İran Devrim Muhafızları ile bağlantılı olduğunu savundu. Koalisyon, uçuşların sivil hava taşımacılığı kapsamında olmadığı ve Yemen’deki Husilere destek sağladığı iddiasında bulundu.

Husiler ise uçağın askeri amaç taşıdığı yönündeki suçlamaları kabul etmedi. Husi yönetimi, uçuşun tamamen sivil ve insani bir görev kapsamında gerçekleştirildiğini ileri sürdü.

RİYAD’DA ACİL TOPLANTI

Gerilimin artmasının ardından Yemen Başkanlık Liderlik Konseyi Başkanı Reşad el Alimi, Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da üst düzey devlet yetkilileriyle acil toplantı düzenledi. Görüşmede İran’dan yapılan uçuşlar, Yemen hava sahasının durumu ve Husilerin askeri faaliyetleri ele alındı.

Husiler de gelişmelerin ardından genel seferberlik ilan etti. Husi güçleri, kontrol altında tuttukları birçok bölgede silahlı geçiş törenleri ve askeri güç gösterileri düzenledi.

KOALİSYONDAN “TAM GÜÇLE KARŞILIK” MESAJI

Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun sözcüsü Turki el Maliki, Suudi Arabistan veya Yemen’in güvenliğine yönelik herhangi bir tehdide karşılık verileceğini açıkladı. Maliki, koalisyonun olası tehditlere tam güçle ve benzeri görülmemiş bir kararlılıkla karşılık vereceğini söyledi.

Koalisyonun açıklaması, Husilerin genel seferberlik kararı ve askeri geçitleriyle eş zamanlı olarak geldi. Tarafların açıklamaları, Nisan 2022’den bu yana devam eden çatışmasızlık sürecine ilişkin endişeleri artırdı.

YEMEN SAVUNMA BAKANI: SABRIMIZ TÜKENDİ

Yemen Savunma Bakanı General Tahir Ali Uveyda el Akili, hükümetin İran ve Husileri eylemlerinden vazgeçirmek için bütün yolları kullandığını söyledi. Akili, İran ve Husilere Yemen hava sahasını ihlal etmekten kaçınmaları yönünde defalarca çağrıda bulunulduğunu belirtti.

Akili, “Hükümet, İran ve Husileri eylemlerini yeniden gözden geçirmeye ikna etmek için tüm yolları tüketmiştir. Hükümet, İran ve Husilere Yemen hava sahasını ihlal etmekten kaçınmaları yönünde defalarca çağrıda bulunmuştur. Sabrımız tükenmiştir ve İran ile Husilerin Yemen hava sahasına yönelik ihlallerine uygun şekilde karşılık vereceğiz.” dedi.

Yemen hava sahasına yönelik ihlallerden İran’ı sorumlu tuttuklarını ifade eden Akili, “Yemen hava sahasının herhangi bir şekilde ihlal edilmesinden İran’ı hukuki ve ahlaki olarak tamamen sorumlu tutuyoruz.” açıklamasında bulundu.

HUSİLERDEN MİSİLLEME TEHDİDİ

Husilere bağlı Yemen Silahlı Kuvvetleri, Sana Uluslararası Havalimanı’na düzenlenen saldırının karşılıksız kalmayacağını duyurdu. Açıklamada, saldırının mevcut çatışmasızlık sürecini sona erdirdiği savunuldu.

Husi güçleri, saldırıya uygun zamanda karşılık verileceğini belirtirken olası misillemenin kapsamına ilişkin ayrıntı paylaşmadı. Genel seferberlik ilanı ve farklı bölgelerde düzenlenen silahlı geçiş törenleri, taraflar arasındaki askeri gerilimin yükseldiğini gösterdi.

NİSAN 2022’DEN BU YANA SÜREN SÜREÇ RİSK ALTINDA

Yemen’de BM arabuluculuğunda Nisan 2022’de başlayan çatışmasızlık süreci, taraflar arasında kalıcı bir siyasi anlaşmaya dönüşmedi. Ateşkesin resmi süresi sona ermesine rağmen taraflar uzun süre geniş kapsamlı saldırılardan kaçındı.

Sana Havalimanı’na yönelik saldırı, İran’dan yapılan uçuşlar, koalisyonun uyarıları ve Husilerin misilleme açıklamaları, ülkede geniş çaplı çatışmaların yeniden başlama ihtimaline ilişkin kaygıları artırdı.

Avrupa’daki 27 ülkenin ulusal ölüm istatistiklerinden derlenen veriler, can kayıplarının büyük bölümünün ileri yaş gruplarında görüldüğünü ortaya koydu. Hayatını kaybedenlerin 9 binden fazlasını 65 yaş ve üzerindeki kişiler oluştururken, uzmanlar yaşlıların aşırı sıcakların sağlık üzerindeki etkilerine karşı en savunmasız grupların başında geldiğini belirtti.

65 YAŞ VE ÜZERİNDEKİLER EN FAZLA ETKİLENEN GRUP OLDU

Aşırı sıcaklar, doğrudan sıcak çarpmasına yol açabildiği gibi kalp-damar ve solunum yolu hastalıklarını da tetikleyebiliyor. İleri yaştaki kişilerde vücudun sıcaklığa uyum sağlama kapasitesinin azalması, mevcut kronik hastalıklar ve kullanılan ilaçlar nedeniyle sağlık risklerinin arttığı ifade ediliyor.

EuroMOMO verilerine göre 22-28 Haziran haftasında kaydedilen 10 bin 650 ek ölümün 9 binden fazlası 65 yaş ve üzerindeki kişiler arasında gerçekleşti. Araştırmacılar, söz konusu yaş grubunda görülen ölüm artışının sıcak dalgasının halk sağlığı üzerindeki etkisini ortaya koyduğunu bildirdi.

“YILIN BU DÖNEMİ İÇİN OLAĞAN DIŞI”

EuroMOMO verilerini derleyen Danimarka Statens Serum Institut bünyesinde kıdemli hekim olarak görev yapan Lasse Vestergaard, yılın söz konusu döneminde bu düzeyde ek ölüm görülmesinin olağan olmadığını söyledi. Vestergaard, “Yılın bu zamanında böyle bir ek ölüm oranı görülmesi olağan dışı. Gerçekten çok yüksek bir oran.” dedi.

Yüksek ek ölüm oranını aşırı sıcaklar dışındaki bir faktörle açıklamanın zor olduğunu belirten Vestergaard, 22-28 Haziran haftasındaki ölüm artışında Kovid-19 salgını gibi başka önemli etkenlerin rol oynadığına ilişkin bir bulgu bulunmadığını ifade etti.

ÖNCEKİ SEKİZ HAFTADA ÖLÜMLER NORMALİN ALTINDAYDI

EuroMOMO tarafından incelenen ülkelerde, sıcak dalgasından önceki sekiz haftada toplam ölüm sayılarının normal seviyelerin altında seyrettiği bildirildi. Söz konusu dönemde haftalık ölüm sayısının olağan düzeylerin ortalama 500 kadar altında bulunduğu belirtildi.

Haziran ayının son haftasında yaşanan ani yükselişin sıcaklıkların zirve yaptığı dönemle aynı zamana rastladığı kaydedildi. EuroMOMO yetkilileri, ulusal kurumlardan yeni veriler ulaştıkça ek ölüm istatistiklerinin güncellenebileceğini açıkladı.

SICAK DALGASI GÜNLÜK YAŞAMI ETKİLEDİ

Haziran sonundaki aşırı sıcaklar Avrupa’nın birçok ülkesinde elektrik şebekelerinde kesintilere yol açtı, bazı okulların kapanmasına neden oldu ve günlük yaşamı olumsuz etkiledi. Fransa, İspanya ve İngiltere’de sıcaklık rekorları kırılırken, sağlık kurumları risk grubundaki kişilere yönelik uyarılarını artırdı.

EuroMOMO, ülkeler bazında ayrı ek ölüm sayılarını yayımlamadı. Kurum, Fransa ve Belçika’nın haziran ayının son haftasında Avrupa genelinde “çok yüksek ek ölüm” kaydedilen iki ülke olduğunu bildirdi.

BELÇİKA’DA 2000’DEN BU YANA EN YÜKSEK ORAN

Belçika Kamu Sağlığı Enstitüsü Sciensano, ülkede sıcak dalgası sırasında kaydedilen ek ölüm oranının 2000 yılından bu yana görülen tüm sıcak hava dönemlerinin üzerine çıktığını açıkladı. Enstitü, söz konusu oranın kayıt altına alınan sıcak dalgaları arasındaki en yüksek seviyeye ulaştığını bildirdi.

Fransa’da da aynı hafta çok yüksek ek ölüm görüldüğü belirtilirken, EuroMOMO tarafından ülkelere ilişkin kesin sayı paylaşılmadı. Ölüm oranlarındaki yükselişin sıcaklıkların en yüksek seviyelere ulaştığı günlerle örtüştüğü kaydedildi.

İNGİLTERE VE GALLER’DE 2 BİN 700’DEN FAZLA ÖLÜM

Pazartesi günü yayımlanan ayrı bir bilimsel çalışmada, İngiltere ve Galler’de mayıs ve haziran aylarında yaşanan sıcak dalgaları sırasında 2 bin 700’den fazla kişinin sıcaklığa bağlı nedenlerle hayatını kaybettiği tahmin edildi. Araştırma, Imperial College London, İngiltere Meteoroloji Ofisi ve Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu tarafından ortaklaşa yürütüldü.

Bilim insanları, 21-29 Mayıs tarihleri arasında sıcaklığa bağlı yaklaşık 550 ölüm meydana geldiğini, 18-28 Haziran tarihleri arasında ise yaklaşık 2 bin 200 kişinin yaşamını yitirdiğini hesapladı. Araştırmada hava durumu istatistikleri, iklim modelleri ve aşırı hava olaylarında görülen ek ölümlere ilişkin çalışmalar kullanıldı.

ÖLÜMLERİN YÜZDE 42’Sİ KÜRESEL ISINMAYLA İLİŞKİLENDİRİLDİ

Ortak araştırmaya göre İngiltere ve Galler’de sıcaklığa bağlı ölümlerin yüzde 42’si, küresel ısınmanın sıcak dalgalarına eklediği fazladan sıcaklıkla ilişkilendirildi. Bilim insanları, insan kaynaklı iklim değişikliği olmasaydı haziran ayının sonundaki sıcak dalgasının neredeyse imkansız olacağını belirtti.

Araştırmacılar, küresel ısınmanın sıcak hava dalgalarını daha sık ve daha yoğun hale getirdiğini bildirdi. Gündüz ölçülen en yüksek sıcaklıkların, küresel ısınmanın bulunmadığı koşullarda görülecek değerlerden 4 dereceye kadar daha yüksek olduğu hesaplandı.

İNGİLTERE’DE İKİ SICAKLIK REKORU KIRILDI

İngiltere, yıl içinde iki rekor sıcak dalgasıyla karşı karşıya kaldı. Ülkede sıcaklıklar mayıs ayında 35,1 dereceye, haziran ayında ise 37,7 dereceye ulaştı.

Met Office İklim Atıf Ekibi Bilim Yöneticisi Mark McCarthy, sıcak dalgalarının İngiltere ve Batı Avrupa’nın tamamı açısından aşırı nitelikte olduğunu söyledi. McCarthy, hava olaylarının özellikle yılın erken bir döneminde meydana gelmesi bakımından olağan dışı olduğunu ifade etti.

RESMİ ÖLÜM TAHMİNİ YAYIMLANACAK

İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı, son sıcak dalgalarına ilişkin resmi ölüm kayıtlarını temel alan kendi tahminini gelecek haftalarda yayımlayacağını duyurdu. Ajansın çalışmasında sağlık kayıtlarıyla sıcaklık verilerinin birlikte inceleneceği belirtildi.

UKHSA İklim ve Sağlık Güvenliği Merkezinden Lea Berrang Ford, yayımlanan bilimsel araştırmanın aşırı sıcaklara bağlı riskin boyutunun anlaşılmasına katkı sağlayacağını söyledi. Ford, çalışmanın iklim değişikliğinin toplum sağlığı üzerinde oluşturduğu tehdidi göstermesi bakımından önem taşıdığını ifade etti.

İNGİLTERE’NİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE HAZIRLIĞI TARTIŞILIYOR

İngiliz hükümetine iklim değişikliği konusunda danışmanlık yapan İklim Değişikliği Komitesi, geçen yıl yayımladığı değerlendirmede ülkenin iklim değişikliğinin sonuçlarıyla mücadele etmeye hazır olmadığını açıklamıştı. Komite, mevcut yapıların ve kamu hizmetlerinin artan sıcaklıklar karşısında yetersiz kalabileceğini bildirmişti.

Mayıs ayında yayımlanan raporda, 2050 yılına gelindiğinde İngiltere’deki hanelerin yüzde 92’sinin aşırı sıcak koşullarla karşı karşıya kalabileceği tahmin edildi. Raporda hükümete, iş yerleri için azami sıcaklık sınırları belirlenmesi ve hastane ile okul gibi kamu binalarına soğutma sistemleri kurulması yönünde tavsiyelerde bulunuldu.

Trump, televizyon programındaki açıklamalarının ardından sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Hürmüz Boğazı’na yönelik ablukanın yeniden başlatılacağını duyurdu. ABD’nin boğazdan geçen ticari yüklerin güvenliğini sağlayacağını belirten Trump, yürütülecek güvenlik faaliyeti karşılığında ücret alınacağını bildirdi.

“BOĞAZIN KORUYUCUSU OLACAĞIZ”

ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda doğrudan sorumluluk üstleneceğini açıklayan Trump, “Hürmüz Boğazı’nı alıyoruz. Kontrol bizde olacak. Boğazın koruyucusu olacağız.” ifadelerini kullandı. Trump, ABD’nin bölgedeki ticari gemi trafiğinin güvenliğini sağlayacağını ve boğaz üzerindeki denetimini artıracağını belirtti.

Hürmüz Boğazı’na yönelik ablukanın yeniden başlatılacağını kaydeden Trump, söz konusu uygulamanın kapsamı ve nasıl yürütüleceğine ilişkin ayrıntı paylaşmadı. Açıklamalar, ABD ile İran arasında askeri ve siyasi gerilimin yeniden yükseldiği bir dönemde geldi.

TAŞINAN YÜKLERDEN YÜZDE 20 ÖDEME ALINACAK

Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin sağlanmasının bir bedeli olması gerektiğini savunan Trump, ABD’nin yürütülecek faaliyetler karşılığında ücret talep edeceğini açıkladı. Trump, “Hürmüz Boğazı’nda güvenliği sağladığımız için ücret alacağız.” dedi.

ABD Başkanı, boğazdan taşınan tüm yükler üzerinden yüzde 20 oranında ödeme alınacağını bildirdi. Uygulamanın hangi ülkeleri, şirketleri ve yük türlerini kapsayacağına ilişkin detay vermeyen Trump, güvenlik hizmetinin finansmanının boğazı kullanan taraflarca karşılanacağını ifade etti.

İRAN’I ANLAŞMAYI BOZMAKLA SUÇLADI

İran yönetimine yönelik eleştirilerini sürdüren Trump, Washington ile Tahran arasında daha önce bir anlaşma yapıldığını ancak İran’ın söz konusu anlaşmaya uymadığını ileri sürdü. Anlaşmanın içeriğine ilişkin ayrıntı paylaşmayan Trump, İran’ın tutumunun ardından Hürmüz Boğazı konusunda yeni adımlar atma kararı aldıklarını söyledi.

ABD Başkanı’nın açıklamaları, tarafların bölgedeki askeri faaliyetlere ilişkin karşılıklı suçlamalarda bulunduğu ve Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi trafiğinin gerilediği bir süreçte yapıldı.

İRAN’DAN ABD’YE UYARI

İran Silahlı Kuvvetleri, Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün ABD tarafından ele alınacağına ilişkin açıklamalarına yanıt verdi. Tahran yönetimi tarafından yapılan açıklamada, ABD’nin boğazın yönetimine dahil olmasına izin verilmeyeceği bildirildi.

Açıklamada, “ABD’nin Hürmüz Boğazı’nın yönetimine dahil olmasına izin vermeyeceğiz. ABD ile iş birliği yapan bölge ülkeleri İran’a savaş açmış sayılacak.” ifadelerine yer verildi. İran, ABD’nin bölgedeki olası girişimlerine destek verecek ülkelerin çatışmanın tarafı olarak değerlendirileceğini duyurdu.

“ÇATIŞMA BÖLGE ÜLKELERİNE YAYILACAK”

İran Silahlı Kuvvetlerinin açıklamasında, yaşanabilecek bir çatışmanın yalnızca Hürmüz Boğazı ve İran ile sınırlı kalmayacağı ileri sürüldü. Gerilimin genişlemesi halinde bölgedeki tüm ülkelerin etkilenebileceği belirtilerek sorumluluğun ABD ve müttefiklerine ait olacağı savunuldu.

Tahran’dan yapılan açıklamada, “Çatışma bölgedeki tüm ülkelere yayılacak. Bunun sorumluluğu ABD ve müttefiklerine aittir.” denildi. İran Devrim Muhafızları da Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrollerinin devam ettiğini belirterek, “Hürmüz’ü kontrol altında tutmayı sürdürüyoruz.” açıklamasını yaptı.

TANKER TRAFİĞİ SON İKİ AYIN EN DÜŞÜK SEVİYESİNDE

ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden tırmanması ve bölgedeki gemilere yönelik saldırılar, Hürmüz Boğazı’ndaki petrol ve doğal gaz tankerlerinin hareketliliğini etkiledi. Boğazdan geçen tanker sayısında son bir günde sert düşüş yaşandığı belirtildi.

Mevcut takip bilgilerine göre petrol ve doğal gaz tankeri trafiği 25 Mayıs’tan bu yana en düşük seviyesine geriledi. Tanker hareketliliğinin son iki ayın en düşük düzeyinde olduğu kaydedilirken saldırılar ve karşılıklı açıklamalar nedeniyle ticari gemi trafiğindeki belirsizlik devam etti.

CENTCOM İRAN’DAKİ HEDEFLERİN VURULDUĞUNU AÇIKLADI

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, Amerikan güçlerinin pazar günü İran’a yönelik yeni bir saldırı dalgası düzenlediğini açıkladı. CENTCOM’un açıklamasında, İran’ın farklı bölgelerinde bulunan onlarca hedefin hassas mühimmat kullanılarak vurulduğu bildirildi.

Saldırılarda hedef alınan noktaların konumu, niteliği ve meydana gelen hasara ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı. ABD’nin operasyon açıklaması, Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın kontrolü ve ablukanın yeniden başlatılmasına ilişkin sözleriyle aynı dönemde gündeme geldi.

BOĞAZIN DURUMUNA İLİŞKİN ÇELİŞKİLİ AÇIKLAMALAR

ABD ve İran, Hürmüz Boğazı’nın ticari gemi trafiğine açık olup olmadığı konusunda farklı açıklamalarda bulundu. Trump, boğazın ticari gemilerin geçişine açık olduğunu söylerken İran yönetimi boğazın kapatıldığını duyurdu.

İran’ın açıklaması, daha önce onaylanmayan bir rotada ilerlediği belirtilen bir geminin vurulmasının ardından yapıldı. Tarafların birbiriyle çelişen açıklamaları sürerken bölgedeki gemi ve tanker trafiğindeki düşüş devam etti.

“ÇÖL KAPLANI”NIN OBJEKTİFİNDEN

Medine savunmasındaki kahramanlığı ile tanınan Fahreddin Paşa, halk arasında “Çöl Kaplanı” unvanı ile anılıyor. Paşa'nın çektiği ve koruduğu bu fotoğraflar, dönemin Medine'sine ait mimari yapıları, günlük yaşamı ve kutsal mekanları belgeliyor.

TARİHE TANIKLIK EDEN KARELER

Görüntülerde, Osmanlı askerlerinin Medine'deki varlığı, tarihi yapılar ve Harem-i Şerif çevresindeki günlük yaşam sahneleri yer alıyor. Fotoğrafların büyük bölümü daha önce hiç yayımlanmamıştı.

BİR YÜZYIL SONRA YENİDEN BAKIŞ

109 yıl önce çekilen bu fotoğraflar, hem tarih meraklıları hem de akademisyenler için önemli bir kaynak niteliğinde. Görseller, Osmanlı’nın kutsal topraklardaki son dönem varlığına dair belge olarak değerlendiriliyor.

ABD Başkanı Biden, Kuzey Carolina'da bir konuşma gerçekleştirdi. Konuşması bitince ise herkesin garibine giden bir hareket yaparak boşlukla tokalaşmaya çalıştı.