Husilerin kontrolündeki bölgelerde bulunan sağlık kaynakları da çatışmalarda Husilerden en az 42 kişinin öldüğünü bildirdi. Taraflardan çatışmaların tamamını kapsayan resmi ve kapsamlı bir bilanço henüz açıklanmadı.

TAİZ’DE ŞİDDETLİ ÇATIŞMALAR

Yemen hükümet güçleri, ülkenin güneybatısındaki Taiz vilayetinde Husilerin cuma sabahı kentin doğu cephesindeki mevzilere yönelik geniş çaplı saldırısının püskürtüldüğünü açıkladı. Çatışmaların Taiz’in batı kırsalı ile Batı Sahili’ndeki Hays bölgesinde de yoğunlaştığı bildirildi.

Taiz Askeri Bölge Komutanlığı kaynaklarından Muheyb el Huri, Al Jazeera Arapça servisine yaptığı açıklamada cuma günü gece yarısından sabahın erken saatlerine kadar doğu cephesinin farklı kesimlerinde şiddetli çatışmalar yaşandığını söyledi.

Çatışmaların özellikle Teşrifat, Cumhurbaşkanlığı Sarayı ve 22. Mekanize Tugayı’nın sorumluluk alanında bulunan Ed Dava mahallesi çevresinde yoğunlaştığı belirtildi.

HUSİLERİN YENİ CEPHELER AÇTIĞI BELİRTİLDİ

Muheyb el Huri, Husilerin son saldırılarla sahadaki askeri tabloyu değiştirmeyi ve inisiyatifi ele geçirmeyi amaçladığını öne sürdü. Husilerin Taiz’in doğu ve kuzeyinde yeni çatışma cepheleri açarak hükümet güçlerinin konuşlanmasını dağıtmaya çalıştığı ifade edildi.

Hükümet kaynaklarına göre söz konusu hamleyle Batı Taiz kırsalındaki Makbena ve El Kedha cephelerine askeri takviye gönderilmesinin engellenmesi amaçlanıyor. Makbena ve El Kedha bölgelerinin Batı Sahili, Muha yolu ve Babülmendep Boğazı’na uzanan güzergahlar açısından stratejik önem taşıdığı belirtildi.

HÜKÜMET GÜÇLERİNDEN EL KUREYFAT OPERASYONU

Hükümet güçlerine bağlı 3. Tabur unsurlarının doğu cephesindeki El Kureyfat es Süfla bölgesinde Husilerin oluşturduğu yeni tahkimat ve mevzilere yönelik ani bir operasyon düzenlediği bildirildi.

Hükümet güçleri, operasyon sırasında Husi saflarında kayıplar yaşandığını ve bir otomatik silah ile telsiz cihazının ele geçirildiğini açıkladı. Çatışmaların ardından bir Kalaşnikof tüfeği ile telsiz cihazının ele geçirildiğini gösteren görüntüler de yayımlandı.

STRATEJİK CEBEL EN NUMAN YENİDEN ELE GEÇİRİLDİ

Taiz’in batı kırsalındaki gelişmelere ilişkin bilgi veren El Huri, hükümet güçlerinin El Kedha ve Makbena cephelerine ilave askeri takviye gönderdiğini belirtti. 35. Zırhlı Tugay ile 145. Piyade Tugayı’na bağlı birliklerin bölgeye sevk edilmesinin ardından karşı saldırı başlatıldığı ifade edildi.

Hükümet güçleri, Husilerin perşembe akşamı ele geçirdiği stratejik Cebel en Numan’ın birkaç saat sonra yeniden tamamen kontrol altına alındığını duyurdu.

Cebel en Numan’ın Taiz kırsalı ile Batı Sahili arasındaki kara ikmal hatlarına hakim bir noktada bulunduğu ve Kızıldeniz’e açılan güzergahlar açısından stratejik önem taşıdığı belirtildi.

ÇATIŞMALAR HAYS VE ET TUHAYTA’YA YAYILDI

Çatışmaların ve karşılıklı topçu saldırılarının Batı Sahili’ndeki Hays bölgesi ile Et Tuhayta’nın güneyine kadar yayıldığı bildirildi.

Hükümet yanlısı ortak güçler, Husilerin Hudeyde vilayetinin güneyi ile Taiz’in kuzeybatı kesimleri arasındaki temas hatlarında bulunan tarım arazileri ve vadiler üzerinden sızma girişimlerinde bulunduğunu açıkladı. Söz konusu girişimlerin hükümet yanlısı güçler tarafından engellendiği belirtildi.

HUDEYDE’NİN GÜNEYİNDE DE ÇATIŞMALAR YAŞANDI

Yemen hükümetine bağlı Ulusal Direniş Güçleri, perşembe akşamı Hudeyde’nin güneyinde Husilerle şiddetli çatışmalara girdiklerini bildirdi.

Ulusal Direniş’e bağlı “2 Aralık” Haber Ajansı, 1. Ulusal Direniş Tugayı’nın Husilerin Hudeyde’nin güneyindeki Cebel Dibas bölgesine yaklaşma girişimleri üzerine çatışmaya girdiğini aktardı.

Taiz’in batısındaki Makbena ve El Kedha cepheleri ile Batı Sahili’ndeki çatışmaların sürdüğü bildirildi.

TEMMUZDAN BU YANA ÇATIŞMALAR YENİDEN YOĞUNLAŞTI

Son gelişmeler, Yemen’in batısında hükümet güçleri ile Husiler arasında son dönemde artan askeri gerilim sırasında yaşandı. Bölgede kara çatışmalarının yanı sıra balistik füze ve insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlendiği de bildirildi.

Hükümet güçleri ile Husiler arasındaki çatışmaların temmuz ayının başından bu yana Marib, Cevf, Ed Dali ve Taiz dahil olmak üzere birçok vilayette yeniden yoğunlaştığı belirtildi.

2022’DEN SONRAKİ GÖRECE SAKİN DÖNEM SONA ERDİ

Yemen’de Nisan 2022’den bu yana devam eden görece sakin dönem, son aylarda yeniden artan çatışmalarla sona erdi. Yaklaşık 12 yıl önce başlayan savaş kapsamında Husiler, başkent Sana dahil olmak üzere Yemen’in birçok vilayet ve kentinin kontrolünü elinde bulunduruyor.

Husiler, 21 Eylül 2014’ten bu yana başkent Sana’yı da kontrol ediyor.

Ruhi Çenet, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Chabad-Lubavitch topluluğunu “ileri düzeyde Siyonist” olarak nitelendirdi. Çenet, çekimlere başlarken kültür, gelenek ve gündelik yaşam ekseninde ilerleyen bir içerik hazırlayacaklarının düşünüldüğünü, ancak belgesel sürecinde İsrail’le bağlantılı siyasi ve dini konularla da karşılaştıklarını ifade etti.

HASİDİK YAHUDİLERİN SİYONİZME BAKIŞI TEK TİP DEĞİL

Hasidizm, tek bir siyasi görüşü temsil eden homojen bir yapıdan oluşmuyor. Farklı Hasidik grupların İsrail devleti ve Siyonizm konusunda birbirinden ayrılan tutumları bulunuyor. Bazı Hasidik topluluklar siyasi Siyonizme sert biçimde karşı çıkarken, bazı gruplar İsrail’e ve İsrail’deki Yahudi varlığına güçlü destek verebiliyor.

Chabad-Lubavitch’in kendi yayınlarında da hareketin liderlerinin tarihsel olarak seküler siyasi Siyonizme karşı çıktığı belirtiliyor. Hareketin yaklaşımında İsrail topraklarının Yahudi halkıyla bağlantısı ise dini temeller üzerinden savunuluyor. Chabad kaynakları, özellikle sonraki dönemde İsrail’deki Yahudi varlığının korunması konusunda daha destekleyici bir yaklaşım benimsendiğini aktarıyor.

RUHİ ÇENET: ÇEKTİĞİMİZ GRUP CHABAD-LUBAVITCH

Ruhi Çenet, belgeselde yer alan Hasidik Yahudilerin Chabad-Lubavitch topluluğuna mensup olduklarını açıkladı. Çenet, söz konusu gruba ilişkin değerlendirmesinde, “Belgeselini çektiğimiz Hasidik Yahudiler, Chabad-Lubavitch topluluğudur ve ileri düzeyde Siyonisttir” ifadelerini kullandı.

Çenet ayrıca çekim yaptıkları grubun İsrail yanlısı olduğunu ifade etti. Açıklamasında bütün Hasidik gruplara yönelik bir değerlendirme yapmak yerine doğrudan belgeselde görüntülenen Chabad-Lubavitch topluluğunu işaret etti.

BAŞLANGIÇTA KÜLTÜREL BİR VİDEO BEKLİYORLARDI

Çenet’in açıklamasına göre topluluk, belgesel ekibinin başlangıçta daha çok gündelik yaşamı ve kültürel farklılıkları ele alan bir çalışma yapacağını düşündü. Çenet, grubun Drew Binsky tarzında, gelenekleri ve günlük hayatı anlatan daha yüzeysel ve kültürel bir içerik beklediğini belirtti.

Kanalının ulaştığı izleyici kitlesinin de çekim talebine olumlu yaklaşılmasında etkili olduğunu aktaran Çenet, Chabad-Lubavitch topluluğunun benzer içerikler için daha önce başka içerik üreticilerine de kapılarını açtığını kaydetti.

DAHA ÖNCE TYLER OLIVEIRA VE TOMMY G DE ÇEKİM YAPTI

Ruhi Çenet, Chabad-Lubavitch topluluğunu konu alan bir çalışma yapan ilk içerik üreticisi olmadıklarını belirtti. Çenet’in verdiği bilgiye göre Tyler Oliveira ve Tommy G gibi içerik üreticileri de daha önce aynı veya benzer topluluklar üzerine videolar hazırladı.

Çenet, önceki içeriklerin varlığının kendi ekiplerinin çekim talebinin kabul edilmesinde etkili olan unsurlardan biri olduğunu ifade etti. Belgesel sürecinin ilerleyen aşamalarında ise başlangıçta öngörülenden daha farklı başlıklarla karşılaştıklarını söyledi.

“KONUNUN YALNIZCA KÜLTÜRDEN İBARET OLMADIĞINI FARK ETTİK”

Ruhi Çenet, çekimler devam ederken konunun yalnızca Hasidik Yahudilerin gündelik hayatı, dini gelenekleri ve kültürel uygulamalarından ibaret olmadığını fark ettiklerini belirtti.

Çenet, araştırmaları sırasında topluluğun aldığı çeşitli destekleri, İsrail ile kurduğu tarihsel ve ideolojik bağları ve Kudüs’e yönelik siyasi-dini yaklaşımlarını incelediklerini açıkladı. Söz konusu başlıkların daha sonra hazırlanan belgeselin içeriğine dahil edildiğini ifade etti.

CHABAD-LUBAVITCH’İN SİYONİZMLE İLİŞKİSİ DAHA KARMAŞIK

Chabad-Lubavitch’in Siyonizm konusundaki tarihsel yaklaşımı, yalnızca “Siyonist” veya “Siyonizm karşıtı” ifadeleriyle açıklanamayacak bir geçmişe sahip. Chabad kaynaklarına göre hareketin geçmişteki liderleri, özellikle Siyonizmin seküler milliyetçi bir ideoloji olarak gelişmesine karşı çıktı. Hareket, Yahudi kimliğinin dini kimlik yerine milliyetçilik üzerinden tanımlanmasına mesafeli yaklaştı.

Chabad’ın sonraki dönem yaklaşımında ise İsrail’deki Yahudi nüfusunun güvenliği, Yahudilerin İsrail toprakları üzerindeki dini temelli hak iddiası ve İsrail’in savunulması gibi konular öne çıktı. Chabad kaynaklarında modern siyasi Siyonizmin bazı temellerine yönelik tarihsel eleştiriler sürerken, İsrail’de Yahudi egemenliği ve güvenliğine ilişkin güçlü destek ifadeleri de bulunuyor.

TÜM HASİDİK YAHUDİLER İÇİN AYNI TANIM KULLANILAMIYOR

Ruhi Çenet’in açıklaması, belgeselde görüntülenen Chabad-Lubavitch topluluğunu kapsıyor. Hasidik Yahudilik içerisinde farklı dini cemaatler bulunduğu için Chabad-Lubavitch’in siyasi ve dini yaklaşımının bütün Hasidik gruplara genellenmesi mümkün değil.

Chabad-Lubavitch, 18. yüzyılda ortaya çıkan Hasidik hareketin kollarından biri olarak faaliyet gösteriyor. Hareket günümüzde dünyanın çok sayıda ülkesinde dini ve toplumsal merkezlerle varlık gösteriyor. Chabad’ın resmi kaynakları da hareketi Hasidizmin bir kolu olarak tanımlıyor.

ÇENET’TEN FİLİSTİNLİ ÇOCUKLAR İÇİN MESAJ

Ruhi Çenet, Chabad-Lubavitch topluluğu ve belgeselin çekim sürecine ilişkin açıklamasının sonunda Filistinli çocuklara yönelik de mesaj verdi. Çenet, takipçilerine “Filistinli çocukları desteklemeyi unutmayın” çağrısında bulundu.

Çenet’in açıklamasıyla birlikte belgeselde ele alınan grubun kimliği ve Chabad-Lubavitch’in Siyonizm ile ilişkisi sosyal medyada yeniden gündeme geldi. Açıklamada özellikle belgeselin başlangıçta kültürel bir çalışma olarak planlanması, çekimler ilerledikçe İsrail, Kudüs ve siyasi-dini bağlantıların da içeriğe eklenmesi üzerinde duruldu.

FFC Yürütme Komitesi üyesi Huwaida Arraf, çarşamba gecesi The New Arab’a yaptığı açıklamada, önceki girişimde bazı katılımcıların İsrail tarafından gözaltına alındığını ve şiddete maruz kaldıklarını belirterek yeni misyonda stratejinin değiştirildiğini söyledi.

AKTİVİSTLER FARKLI SENARYOLARA KARŞI HAZIRLANACAK

Huwaida Arraf, Gazze’ye doğru yolculuğun son aşamasına katılacak kişilerin şiddet, kaçırılma, ağır yaralanma ve uzun süreli gözaltı dahil çeşitli ihtimallere karşı hazırlanacağını belirtti.

Koalisyonun verdiği bilgilere göre katılımcılara hukuki bilgilendirme, güvenlik ve şiddetsizlik eğitimi, sahip oldukları haklara ilişkin yönlendirme, iletişim protokolleri ve sahada karşılaşabilecekleri pratik durumlara yönelik hazırlık verilecek.

Arraf, sivillerin böyle bir hazırlık yapmak zorunda kalmaması gerektiğini savunarak, “Yasal bir sivil misyona katılan sivillere yönelik şiddetli saldırı, kaçırılma, fiziksel ve psikolojik istismar, insan hakları aktivistlerinin ‘hazırlanmak zorunda olduğu’ şeyler olmamalı.” ifadelerini kullandı.

STRATEJİDE DEĞİŞİKLİĞE GİDİLDİ

FFC Yürütme Komitesi üyesi Arraf, önceki girişimlerde yaşanan gelişmelerin ardından yeni filoda yalnızca deniz yolculuğuna değil, oluşturulabilecek siyasi baskıya da ağırlık vereceklerini ifade etti.

Arraf, “Bu kez, bu gücü İsrail’in Gazze’ye yönelik yasa dışı ablukasını sona erdirmek için sürdürülebilir siyasi baskıya dönüştürmenin farklı yollarını değerlendiriyoruz.” dedi.

Yeni stratejide filoya katılacak kişilerin kimliklerinin ve temsil ettikleri toplumsal kesimlerin de dikkate alınacağını belirten Arraf, “Bu misyonda kimin katıldığına, temsil ettikleri kesimlere ve özellikle Gazze’ye doğru son aşamaya yaklaşırken oluşturulabilecek siyasi baskıya odaklanıyoruz.” ifadelerini kullandı.

HEDEF EKİM AYINDA GAZZE’YE ULAŞMAK

Özgürlük Filosu Koalisyonu, salı günü yaptığı açıklamada gemilerin Avrupa’daki limanlardan yeniden yola çıkacağını, kıta genelinde çeşitli noktalara uğradıktan sonra ekim ayında Gazze’ye ulaşmaya çalışacağını duyurdu.

Gemilerin haziran ve temmuz aylarında hareket etmeye başladığı belirtilirken, Handala II adlı geminin İskandinavya çevresinde seyrettiği, Kate adlı geminin ise İrlanda, Almanya ve Fransa’daki limanlara uğradığı aktarıldı.

AVRUPA LİMANLARINDA GAZZE MESAJI VERİLECEK

FFC Yürütme Komitesi üyesi Zohar Chamberlain Regev, filonun yalnızca Gazze’ye ulaşmayı değil, uğradığı limanlarda da Filistinlilere destek mesajı vermeyi hedeflediğini söyledi.

Regev, “Uğradığımız her limanda Filistinlilerin onurlu ve özgür bir yaşam sürme hakkı talebini dile getireceğiz.” dedi.

Filonun nihai hedefine ilişkin de konuşan Regev, “Ekim ayında bu talebi ve dünyanın dört bir yanındaki insanların dayanışmasını Gazze kıyılarına taşımayı amaçlıyoruz.” ifadelerini kullandı.

FFC 2010 YILINDAN BU YANA FİLO DÜZENLİYOR

2010 yılında kurulan Özgürlük Filosu Koalisyonu, İsrail’in 2007’den bu yana Gazze’ye uyguladığı ablukayı kırma hedefiyle farklı tarihlerde deniz yoluyla çeşitli girişimlerde bulundu.

Koalisyonun mayıs ayında gerçekleştirdiği son girişimde yüzlerce aktivistin İsrail makamları tarafından alıkonulduğu belirtildi. Aktivistler, gözaltı sürecinde İsrailli görevliler tarafından darp ve cinsel saldırı dahil kötü muameleye maruz kaldıklarını ileri sürdü.

MAVİ MARMARA OLAYINI HATIRLATTI

Huwaida Arraf, geçmiş yıllarda düzenlenen filolara yönelik İsrail müdahalelerini hatırlatarak, uluslararası sularda seyreden sivil gemilerin daha önce de hedef alındığını savundu.

Arraf, “İsrail uluslararası sulardaki sivil filolara defalarca saldırdı. Aktivistler kaçırıldı ve işkence ile cinsel saldırı dahil ciddi fiziksel ve psikolojik istismara maruz bırakıldı. 2010 yılında İsrail güçleri Mavi Marmara’da 10 arkadaşımızı öldürdü, 50’den fazlasını da ağır yaraladı.” dedi.

GAZZE SAVAŞINA DİKKAT ÇEKME HEDEFİ

Koalisyon, önceki girişimlerde yaşananlara rağmen Gazze’deki savaşa dikkat çekme hedefinden vazgeçmeyeceğini açıkladı. FFC, Gazze’de 73 binden fazla Filistinlinin hayatını kaybettiğini belirterek yeni filonun insani ve siyasi farkındalık oluşturmayı amaçladığını bildirdi.

Arraf, aktivistlerin karşılaşabilecekleri durumlara yönelik hazırlık yapılmasının nedenini İsrail’in geçmişteki uygulamalarıyla ilişkilendirerek, “Hazırlanıyoruz çünkü İsrail uluslararası hukuku defalarca anlamlı bir sonuçla karşılaşmadan ihlal etti ve uluslararası sularda yasal ve barışçıl biçimde seyreden sivillerin haklarını ağır şekilde ihlal etti.” ifadelerini kullandı.

Karar doğrultusunda Türkiye’nin Burundi ve Kuzey Makedonya büyükelçileri merkeze alınırken Filipinler, Finlandiya, Bahreyn, Umman, Namibya, Kore Cumhuriyeti, Sudan, Kuzey Makedonya, Somali, Gambiya ve Mozambik’teki diplomatik temsilciliklere yeni büyükelçiler görevlendirildi. Atamalarla birlikte bazı mevcut büyükelçilerin görev yerleri değiştirilirken Dışişleri Bakanlığı bünyesinde görev yapan isimler de büyükelçilik görevlerine getirildi.

BURUNDİ BÜYÜKELÇİSİ ALP IŞIKLI MERKEZE ALINDI

Türkiye’nin Burundi Büyükelçisi Alp Işıklı, yayımlanan karar kapsamında merkeze alındı. Işıklı’nın yerine Teftiş Kurulu Üyesi Haydar Kerem Divanlıoğlu Türkiye’nin Burundi Büyükelçisi olarak atandı.

Türkiye’nin Kuzey Makedonya Büyükelçisi Fatih Ulusoy da karar doğrultusunda merkeze alınan isimler arasında yer aldı. Kuzey Makedonya Büyükelçiliği görevine ise Türkiye’nin Somali Büyükelçisi Alper Aktaş getirildi.

FİLİPİNLER, FİNLANDİYA VE BAHREYN’E YENİ BÜYÜKELÇİLER

Filipinler Büyükelçiliği görevine Dış Politika Danışma Kurulu Üyesi Kaan Esener atandı. Finlandiya Büyükelçiliği görevine ise Türkiye’nin Bahreyn Büyükelçisi Ayşe Hilal Sayan Koytak getirildi.

Bahreyn Büyükelçiliği için de yeni görevlendirme yapıldı. Cumhurbaşkanı Danışmanı Necati Sancaktutan, Türkiye’nin Bahreyn Büyükelçisi olarak atandı.

UMMAN VE NAMİBYA BÜYÜKELÇİLİKLERİNE ATAMA

Umman Büyükelçiliği görevine İran ile İlişkiler Genel Müdür Yardımcısı Hüseyin Ergani getirildi. Namibya Büyükelçiliği görevine ise Fikriye Aslı Güven atandı.

Atama kararıyla Dışişleri Bakanlığı bünyesinde görev yapan bazı isimlerin yurt dışındaki diplomatik temsilciliklerde büyükelçi olarak görevlendirilmesi de karara bağlandı.

GÜNEY KORE VE SUDAN’DA GÖREV DEĞİŞİKLİĞİ

Kore Cumhuriyeti Büyükelçiliği görevine Türkiye’nin Sudan Büyükelçisi Fatih Yıldız atandı. Türkiye’nin Sudan Büyükelçiliği görevine ise Türkiye’nin Gambiya Büyükelçisi Fahri Türker Oba getirildi.

Atamalar sonucunda Fatih Yıldız Sudan’dan Güney Kore’ye, Fahri Türker Oba ise Gambiya’dan Sudan’a görevlendirilmiş oldu.

SOMALİ, GAMBİYA VE MOZAMBİK’E YENİ İSİMLER

Kuzey Makedonya Büyükelçiliği görevine Türkiye’nin Somali Büyükelçisi Alper Aktaş’ın atanmasının ardından Somali Büyükelçiliğine Türkiye’nin Mozambik Büyükelçisi Ferhat Alkan getirildi.

Gambiya Büyükelçiliği görevine Diplomatik Arşiv Genel Müdür Yardımcısı Özgür Gökmen atandı. Mozambik Büyükelçiliği görevine ise Kamu Diplomasisi ve Stratejik İletişim Genel Müdür Yardımcısı Ayça Oşafoğlu İnam getirildi.

DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI’NDA GENEL MÜDÜRLÜKLERE ATAMALAR

Büyükelçiliklerdeki görevlendirmelerin yanı sıra Dışişleri Bakanlığı bünyesindeki genel müdürlüklerde de kapsamlı atamalar gerçekleştirildi. İkili İlişkiler Genel Müdürlüğüne (Batı ve Orta Afrika), İkili İlişkiler Genel Müdürü (Güney ve Çok Taraflı Afrika) Volkan Işıkcı atandı.

İnsani ve Teknik Yardımlar Genel Müdürlüğü görevine Sadık Babür Girgin, İkili İlişkiler Genel Müdürlüğüne (Güney ve Çok Taraflı Afrika) Yönet Can Tezel, İkili İlişkiler Genel Müdürlüğüne (Suriye) ise Rıza Hakan Tekin getirildi.

KONSOLOSLUK, PROTOKOL VE YURT DIŞI TANITIM GÖREVLERİNE YENİ İSİMLER

Konsolosluk Hizmetleri ve Yurt Dışında Yaşayan Vatandaşlar Genel Müdürlüğü görevine Göç Politikaları ve Vize İşlemleri Genel Müdürü Esin Çakıl atandı. Protokol ve Diplomatik İşlemler Genel Müdürlüğü görevine Ertan Yalçın getirildi.

Yurt Dışı Tanıtım ve Kültürel İşler Genel Müdürlüğüne Ülkü Kocaefe atanırken İkili İlişkiler Genel Müdürlüğü (Kuzeydoğu Akdeniz) görevine Levent Eler getirildi.

PERSONEL, KAMU DİPLOMASİSİ, VİZE VE STRATEJİ BİRİMLERİNDE ATAMA

Dışişleri Bakanlığının diğer üst düzey birimlerinde de yeni görevlendirmeler yapıldı. Personel Genel Müdürlüğüne Strateji Geliştirme Başkanı Tufan Büyükuzun atandı. Kamu Diplomasisi ve Stratejik İletişim Genel Müdürlüğü görevine ise Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı Polat Safi getirildi.

Göç Politikaları ve Vize İşlemleri Genel Müdürlüğüne Vize İşlemleri Genel Müdür Yardımcısı Reyhan Özgür atanırken Strateji Geliştirme Başkanlığı görevine Burcu Aykut getirildi. Böylece Resmi Gazete’de yayımlanan kararlarla hem Türkiye’nin yurt dışındaki diplomatik temsilciliklerinde hem de Dışişleri Bakanlığının merkez teşkilatındaki çeşitli üst düzey görevlerde atamalar gerçekleştirildi.

Abdi’nin açıklamalarında Türkiye’nin Suriye’de artan etkisi, Ankara’da yürütülen süreç ve Abdullah Öcalan’ın rolüne ilişkin değerlendirmeleri öne çıktı. Türkiye’nin uzun süredir Suriye’deki Kürtlerin ve SDG’nin varlığını kendi ulusal güvenliği açısından değerlendirdiğini belirten Abdi, İmralı ile Ankara arasında yürütülen sürecin Suriye’deki Kürt meselesinin çözümüne olumlu katkı sağlayabileceğini savundu.

TÜRKİYE’DEKİ SÜRECİN SURİYE KÜRTLERİNE KATKI SAĞLAYABİLECEĞİNİ SÖYLEDİ

Türkiye’de devam eden süreç ile Suriye’de yaşanan gelişmeler arasında bağlantı bulunduğunu söyleyen Mazlum Abdi, Ankara’nın yeni dönemde Suriye üzerindeki etkisinin arttığını ifade etti. Abdi, Türkiye’de yürütülen sürecin yalnızca Türkiye’deki gelişmeler açısından değil, Suriye’deki Kürt meselesinin geleceği bakımından da etkili olabileceğini savundu.

Türkiye’nin Suriye’deki Kürtlerin ve SDG’nin varlığını uzun yıllardır ulusal güvenlik perspektifiyle ele aldığını hatırlatan Abdi, İmralı ile Ankara arasında yürütülen sürecin Suriye’deki Kürt meselesinin çözümüne olumlu katkı sağlayabileceğini söyledi.

ABDULLAH ÖCALAN’IN ROLÜNE İŞARET ETTİ

Mazlum Abdi, Abdullah Öcalan’ın yürütülen süreç içerisinde kolaylaştırıcı bir rol oynadığını savundu. Öcalan’ın rolünün Türkiye ile ilişkilerin sürdürülmesine katkı sağladığını belirten Abdi, aynı etkinin Suriye’de yürütülen yeni sürece de yansıyabileceğini ifade etti.

Abdi’nin açıklamalarına göre Türkiye’de devam eden süreç ile Suriye’de Kürtlerin yeni devlet yapılanması içerisindeki konumuna yönelik görüşmeler birbirinden tamamen bağımsız ilerlemiyor. Abdi, Ankara ile yürütülen sürecin Suriye’deki Kürt meselesinin siyasi yollarla ele alınmasına katkı sunabileceği görüşünü dile getirdi.

“TÜRKİYE’NİN SURİYE’DEKİ ETKİSİ ARTTI”

Türkiye’nin Suriye’deki rolüne ilişkin değerlendirmelerde bulunan Abdi, Ankara’nın yeni dönemde ülkedeki etkisinin arttığını söyledi. Türkiye’nin Suriye’nin yeniden inşasında, özellikle ekonomik alanda olumlu bir rol üstlenebileceğini ifade eden Abdi, Suriye’deki yeni siyasi ve idari yapılanmada Türkiye’nin önemli aktörlerden biri haline geldiğini belirtti.

Yeni görevi kapsamında elde edeceği diplomatik pasaport ve yurt dışı ziyaret imkanlarına da değinen Abdi, söz konusu imkanları Türkiye ve diğer ülkelerle ilişkileri geliştirmek amacıyla kullanacaklarını söyledi.

SDG SONRASI YENİ DÖNEMİ ANLATTI

SDG’nin feshedilmesinin ardından başlayan süreci değerlendiren Abdi, yaklaşık 15 yıl süren silahlı çatışma döneminden sonra mücadeleyi Suriye devleti çatısı altında anayasal ve siyasi zeminde sürdürme aşamasına geçtiklerini ifade etti.

Suriye ordusuna entegrasyonun kuzeyde kontrol edilen bölgelerde elde edilen kazanımlardan vazgeçilmesi anlamına geldiği yönündeki eleştirilere de yanıt veren Abdi, sürecin kazanan veya kaybeden üzerinden değerlendirilmesini doğru bulmadığını belirtti.

Abdi, “Teslim oldular gibi söylemler doğru değil. Ama biz de ‘başardık, devlet kaybetti’ demiyoruz.” ifadelerini kullanarak, Kürtlerin yeni dönemde Suriye içerisinde daha kalıcı ve hukuki bir statü kazanmasının önem taşıdığını söyledi.

“NE TESLİM OLDUK NE DE DEVLET KAYBETTİ”

Baas rejimi dönemiyle karşılaştırıldığında Kürt halkı açısından yeni bir ilerleme yaşandığını savunan Abdi, Kürtlerin kendi kimlikleriyle yeni Suriye devletinin parçası haline geldiğini ifade etti.

Abdi, Kürtlerin yaşadığı bölgelerde idari ve askeri görevlerin devlet adına yürütülmeye devam edeceğini belirterek, söz konusu yapının Suriye devleti içerisindeki yeni yapılanmanın temel unsurlarından biri olacağını söyledi.

“ZAMANIMIN YARISI ŞAM’DA, YARISI BÖLGEDE GEÇECEK”

Suriye Devlet Başkanlığı Danışmanlığı görevine atanmasının ardından çalışma takvimine ilişkin bilgi veren Abdi, henüz resmi mesaisine başlamadığını açıkladı. Entegrasyon sürecine ilişkin çalışmaların tamamlanmasının ardından Şam’a gideceğini belirten Abdi, zamanının bir bölümünü başkentte, diğer bölümünü ise Haseke ve Cezire bölgesinde geçireceğini söyledi.

Abdi, çalışma düzenine ilişkin, “Yaptığım programda zamanımın yarısı Şam’da, yarısı da burada halkımın içinde geçecek.” ifadelerini kullandı.

KÜRTÇE EĞİTİM KARARINI “İLK ADIM” OLARAK DEĞERLENDİRDİ

Şam yönetiminin Kürtçe diline ilişkin kararnamesini de değerlendiren Abdi, mevcut uygulamanın yeterli olmadığını ancak atılan ilk adımların önemli olduğunu söyledi. Kürtçenin ilk kez devlet eğitim sisteminin bir parçası ve eğitim dili olarak kabul edildiğini belirten Abdi, “Bu yeterli bir düzey değildir. Ancak bir adım atılmıştır ve ilk adımlar önemlidir.” dedi.

Dil konusundaki ilerlemenin yavaş gerçekleşmesinde Suriye içerisindeki bazı çevrelerin direncinin yanı sıra komşu ülkelerin Kürt meselesine yönelik çekincelerinin de etkili olduğunu savundu.

YENİ ANAYASA İÇİN 2-3 AYLIK TAKVİM

Abdi, önümüzdeki iki veya üç ay içerisinde Suriye’de Anayasa Hazırlık Komisyonu’nun oluşturulacağı yönünde bilgi aldıklarını açıkladı. Kürt temsilcilerin söz konusu komisyonda yer almasını istediklerini belirten Abdi, 10 Mart ve 29 Ocak’ta yapılan anlaşmaların resmi nitelik taşıdığını söyledi.

Abdi, söz konusu anlaşmalarda yer alan hükümlerin yeni Suriye anayasasına dahil edilmesini talep ettiklerini ifade etti.

SDG SONRASI YENİ SİYASİ YAPILANMA GÜNDEMDE

SDG’nin feshedilmesinin siyasi alanda bir boşluk meydana getirdiğini belirten Abdi, söz konusu boşluğu dolduracak yeni bir siyasi yapılanmanın oluşturulmasının gündemde olduğunu açıkladı.

“SDG’nin varlığını sonlandırması bir boşluk yarattı. Biz bu alanda bir boşluk oluşmasını istemiyoruz.” diyen Abdi, yeni dönemde siyasi alanda faaliyet gösterecek bir yapının kurulmasının önem taşıdığını belirtti.

YPJ MENSUPLARI YENİ DÜZENLEMEDEN MEMNUN DEĞİL

Kadın Savunma Birlikleri’nin (YPJ) doğrudan Suriye ordusuna katılmayarak İçişleri Bakanlığı bünyesinde terörle mücadele gücü olarak yapılandırılmasına ilişkin konuşan Abdi, kadın savaşçıların mevcut düzenlemeden memnun olmadığını söyledi.

Kadınların uzun süredir bağımsız bir askeri güç olarak tanınmak amacıyla mücadele ettiğini belirten Abdi, mevcut koşullarda Suriye ordusunda kadınların yer almasına imkan bulunmadığını ifade etti. YPJ mensuplarının varlıklarını korumak amacıyla Suriye devletinin teklifini kabul ettiğini söyleyen Abdi, “Ancak onların istediği bu değildi.” dedi.

İSRAİL’İN HEDEFİNDE TÜRKİYE’NİN ASKERİ VARLIĞI OLDUĞUNU SAVUNDU

İsrail’in Suriye’nin güneyindeki askeri faaliyetlerine de değinen Abdi, İsrail’in temel hedeflerinden birinin Türkiye’nin Suriye’deki askeri varlığı olduğunu ileri sürdü.

Suriye ile İsrail arasında görüşmelerin devam ettiğini ve mevcut dönemde tansiyonun düştüğünü belirten Abdi, İsrail’in kontrol altına aldığı bölgelerden çekilmek istemediğini söyledi. İsrail’in çekilme karşılığında yerine getirilmesi zor şartlar ileri sürdüğünü savunan Abdi, sürecin söz konusu şartlar nedeniyle uzadığını ifade etti.

Af kararı, Abu Dabi Federal İstinaf Mahkemesi Siber Suçlar Dairesi’nin El Karadavi hakkında verdiği mahkumiyet kararından birkaç gün sonra geldi. Mahkeme, 27 Ağustos’ta Abdurrahman el Karadavi’yi yöneltilen suçlamalardan mahkum ederek 10 yıl hapis ve 200 bin dirhem para cezasına çarptırmıştı.

10 YIL HAPİS VE 200 BİN DİRHEM PARA CEZASI VERİLMİŞTİ

Abu Dabi Federal İstinaf Mahkemesi Siber Suçlar Dairesi, 27 Ağustos’ta görülen davada Abdurrahman el Karadavi hakkında mahkumiyet kararı verdi. El Karadavi’ye 10 yıl hapis cezasının yanı sıra 200 bin dirhem para cezası verildi.

BAE resmi haber ajansı WAM, mahkeme kararının ardından Devlet Başkanı tarafından af kararı alındığını duyurdu. Haberde, affın uygulanabilmesi için gerekli resmi ve hukuki işlemlerin başlatıldığı bilgisine yer verildi.

LÜBNAN’DA GÖZALTINA ALINMIŞTI

Türk vatandaşlığı da bulunan Abdurrahman el Karadavi, 29 Aralık 2024’te Suriye’den dönerken Lübnan’a giriş yaptığı sırada gözaltına alınmıştı. Gözaltı işlemi, Masnaa Sınır Kapısı’nda gerçekleştirilmişti.

Lübnan makamları, El Karadavi’yi Ocak 2025’te Birleşik Arap Emirlikleri’ne teslim etmişti. Sürecin ardından El Karadavi hakkındaki yargılama BAE’de devam etmişti.

BAE’YE TESLİM SÜRECİ NASIL GERÇEKLEŞTİ?

BAE resmi haber ajansı WAM, El Karadavi’nin teslim edildiği dönemde yaptığı açıklamada, işlemin Arap İçişleri Bakanları Konseyi Genel Sekreterliği bünyesindeki Takip ve Ceza Bilgileri Birimi tarafından çıkarılan geçici tutuklama talebi doğrultusunda gerçekleştirildiğini bildirmişti.

BAE makamları, Abdurrahman el Karadavi’nin “kamu güvenliğini kışkırtabilecek ve bozabilecek eylemlerde bulunduğu” gerekçesiyle arandığını ileri sürmüştü. El Karadavi’nin Lübnan’da gözaltına alınmasının ardından BAE’ye teslim edilmesiyle birlikte hakkındaki hukuki süreç Abu Dabi’de sürdürülmüştü.

AF KARARI İÇİN İŞLEMLER BAŞLATILDI

WAM’ın son haberinde, BAE Devlet Başkanı tarafından verilen af kararının uygulanmasına yönelik işlemlerin başlatıldığı belirtildi. Af kararının, El Karadavi hakkında verilen 10 yıllık hapis ve 200 bin dirhemlik para cezasının ardından gelmesi dikkat çeken gelişme oldu.

Kararın uygulanmasına ilişkin ayrıntılı takvim veya hukuki prosedür konusunda ise haberde ek bilgi paylaşılmadı.

“SAVAŞ” DEMEYİ REDDETTİ: “BİZİM İÇİN KÜÇÜK BİR MESELE”

İran’la yaşanan çatışmanın savaş olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği sorulan Trump, gelişmeleri “askeri çatışma” olarak tanımlamayı tercih etti. Trump, “Birçok kişi buna savaş demiyor. Ben askeri çatışma diyorum çünkü bizim için küçük bir mesele. Büyük bir şey değil.” ifadelerini kullandı.

ABD’nin İran’a yönelik “aralıklı saldırılar” gerçekleştirdiğini belirten Trump, son olarak İran’ın radar sistemlerinin hedef alındığı saldırıdan önce birkaç gün boyunca aktif çatışma yaşanmadığını savundu. Trump, “Şu anda savaşmıyoruz. Herhangi bir çatışma yok.” derken, ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki trafiği kontrol ettiğini ve İran’ın askeri kapasitesine yönelik saldırılar gerçekleştirdiğini söyledi.

TRUMP’TAN HÜRMÜZ BOĞAZI İDDİASI

Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelere ilişkin konuşan Trump, ABD güçlerinin boğazı koruyan İran’a ait radarları, uçakları ve diğer sistemleri imha ettiğini öne sürdü. Boğazdaki mayınların da mayın tarama gemileri tarafından temizlendiğini iddia etti.

Trump, ABD’nin gerçekleştirdiği müdahaleler sonucunda İran’ın nükleer silah geliştirmesinin engellendiğini savunarak, “Nükleer silaha sahip olmayacaklar. Yaptığımız şey buydu.” dedi.

ABD’nin müdahalesinin İsrail’i ve daha geniş anlamda Orta Doğu’yu koruduğunu ileri süren Trump, “İran’ın nükleer silahı olmayacak çünkü olsaydı muhtemelen burada daha fazla duruyor olmazdınız.” ifadelerini kullandı.

“KAZMA DAĞI’NI ÇOK YAKINDA VURABİLİRİZ”

Trump, İran’daki Kazma Dağı bölgesine yönelik olası bir saldırı hakkında da açıklamalarda bulundu. ABD’nin bölgede ve İran genelinde hareket eden kişileri yakından takip ettiğini söyleyen Trump, “Eğer Kazma Dağı’nda herhangi bir faaliyet varsa, burayı çok yakında vurabiliriz.” dedi.

ABD’nin istihbarat ve takip kapasitesine ilişkin iddialarda da bulunan Trump, Kazma Dağı’nda ve İran’ın farklı bölgelerinde “hareket eden herkesi” bildiklerini öne sürdü.

“BÜYÜK MESELEYİ ZATEN KAZANDIK”

İran’la yaşanan çatışmanın ne zaman sona ereceği sorusuna net bir tarih vermeyen Trump, ABD’nin temel hedefini büyük ölçüde gerçekleştirdiğini savundu. Trump, “Büyük meseleyi zaten kazandık: Nükleer silah olmayacak.” diye konuştu.

ABD’nin İran’dan hemen çekilmesi halinde bile ülkenin yeniden toparlanmasının uzun yıllar alacağını ileri süren Trump, “Hemen çekilsek bile ülkelerini yeniden inşa etmeleri 25 yıl sürer.” ifadelerini kullandı.

KAZMA DAĞI NEDEN GÜNDEMDE?

Kazma Dağı, İran’ın nükleer programının en önemli merkezlerinden Natanz Nükleer Santrali’ne yaklaşık bir buçuk kilometre mesafede bulunuyor. Dağın öne çıkan özelliklerinden biri sert granit yapısı olurken, İran’ın dağın altında 80 ila 100 metre derinliğe kadar kazı yaptığı iddia ediliyor. Dağın toplam derinliğinin ise 600 metreye kadar ulaştığı belirtiliyor.

Kazma Dağı’nın içindeki kazı çalışmalarının ilk olarak 2007 yılında planlandığı, sistematik kazıların ise 2020 yılında başladığı ifade ediliyor. İran’ın özellikle Natanz Nükleer Santrali’nde 2020 ve 2021 yıllarında gerçekleştirilen sabotajların ardından önemli santrifüjlerini güvence altına almak amacıyla Natanz’a oldukça yakın konumdaki Kazma Dağı’nın içine taşıdığı iddia ediliyor.

GRANİT YAPISI SIĞINAK DELİCİ BOMBALARA KARŞI ÖNE ÇIKIYOR

Kazma Dağı’nın sert granit yapısının yer altındaki tesislerin korunması açısından önem taşıdığı belirtiliyor. En gelişmiş sığınak delici bombaların dahi granit yapı nedeniyle dağın iç kesimlerine nüfuz edemediği ifade ediliyor.

İran’ın eski Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Ali Ekber Salihi de Natanz Nükleer Santrali’nin 2020 ve 2021 yıllarında zarar görmesinin ardından üretim zincirinin kesintiye uğramaması amacıyla santrifüjlerin taşınmasının gündemde olduğunu açıklamıştı. Salihi, santrifüjlerin bir dağın içerisine yerleştirilmesinin planlandığını belirtmişti.

SANTRİFÜJLERİN KAZMA DAĞI’NA TAŞINDIĞI İDDİASI

Ali Ekber Salihi, santrifüjlerin taşınacağı bölgenin ismini açıklamamıştı. Üretim zincirinin kesintiye uğramaması amacıyla tesislerin uzak bir noktaya değil, Natanz’ın yakınındaki Kazma Dağı’nın içine taşındığı yönünde yorumlar yapılmıştı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de 12 gün süren savaş sırasında İran’a ait üçüncü bir nükleer tesisin hasar gördüğünü açıklamıştı. Erakçi, İsfahan yakınlarındaki söz konusu tesisin saldırı sırasında henüz faaliyete geçmediğini belirtmişti.

Erakçi’nin açıklamaları, yeni nükleer tesisin Kazma Dağı’nın derinliklerinde kurulduğu yönündeki iddialarla ilişkilendirilmişti. Kazma Dağı böylece İran’ın nükleer altyapısına ilişkin tartışmaların ve Trump’ın olası saldırıya yönelik açıklamalarının ardından yeniden gündeme geldi.

Putin, iki ülkenin kendi aralarında uzlaşmasının ardından diğer ülkelerin sürece destek vermesi gerektiğini ifade etti. Ukrayna kaynaklı hava tehditlerinin müzakere ortamını zorlaştırdığını savunan Rus lider, Moskova ile Kiev arasındaki iletişimin tamamen kesilmediğini ve temasların sürdüğünü de açıkladı.

PUTİN: BARIŞ ANLAŞMASI İÇİN ŞANS VAR

Ukrayna ile olası bir barış anlaşmasına değinen Putin, “Barış anlaşmasına varılması için şans var.” ifadelerini kullandı. Rusya Devlet Başkanı, savaşın sona erdirilmesine yönelik sürecin ilk aşamada doğrudan Rusya ve Ukrayna arasında ilerlemesi gerektiğini belirtti.

Putin, “Rusya ve Ukrayna önce kendi aralarında anlaşmalı. Diğer ülkeler de bunu desteklemeli.” diyerek üçüncü ülkelerin rolüne ilişkin yaklaşımını açıkladı. Moskova yönetiminin barış sürecinde önceliği iki taraf arasındaki uzlaşmaya verdiğini belirten Putin, diğer ülkelerin de ortaya çıkacak anlaşmaya destek sunması gerektiğini söyledi.

HAVA TEHDİTLERİNİN GÖRÜŞMELERİ ZORLAŞTIRDIĞINI SAVUNDU

Putin, Ukrayna’dan kaynaklanan hava tehditlerinin olası müzakere süreci üzerinde olumsuz etkisi olduğunu öne sürdü. Rus lider, “Ukrayna'dan gelen hava tehditleri barış görüşmelerini zorlaştırıyor.” ifadelerini kullandı.

Rusya ve Ukrayna arasındaki savaş devam ederken tarafların olası müzakere zemini konusunda yaptığı açıklamalar uluslararası kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor. Putin’in açıklamalarında barış anlaşması ihtimaline işaret etmesinin yanı sıra güvenlik tehditlerinin görüşmeler üzerindeki etkisine de vurgu yapıldı.

RUSYA İLE UKRAYNA ARASINDA TEMASLAR SÜRÜYOR

Moskova ile Kiev arasındaki iletişimin tamamen sona ermediğini belirten Putin, “Ukrayna ile temaslarımız var.” dedi. Rusya Devlet Başkanı, söz konusu temasların iki ülkenin özel servisleri aracılığıyla gerçekleştirildiğini açıkladı.

Putin’in verdiği bilgiye göre Rusya ve Ukrayna arasında doğrudan siyasi görüşmelerin dışında güvenlik ve istihbarat kanalları üzerinden iletişim devam ediyor. Rus lider, temasların içeriğine ilişkin ayrıntı paylaşmazken iki ülke arasında iletişim kanallarının açık olduğunu ifade etti.

WASHINGTON İLE TEMASLARIN DEVAM ETTİĞİNİ AÇIKLADI

Putin’in açıklamalarındaki bir diğer başlık Rusya ile ABD arasındaki ilişkiler oldu. Rusya Devlet Başkanı, Washington yönetimiyle temasların sürdüğünü belirterek iki ülke arasındaki ilişkilerin yeniden tesis edilmesinden yana olduklarını söyledi.

Putin, “Washington ile temaslarımız devam ediyor. ABD ile ilişkilerin yeniden tesis edilmesinden yanayız.” ifadelerini kullandı. Moskova ile Washington arasındaki ilişkiler Ukrayna savaşı nedeniyle uzun süredir gerilimli seyrederken, Putin’in açıklamasında diplomatik temasların sürdüğüne vurgu yapıldı.

TRUMP İÇİN “OLUMLU VE YAPICI ÇALIŞMAYA HAZIR” DEDİ

Rusya Devlet Başkanı Putin, ABD Başkanı Donald Trump hakkında da değerlendirmede bulundu. Putin, Trump’ın Moskova ile ilişkilerde çalışma yaklaşımına ilişkin “Trump olumlu ve yapıcı çalışmaya hazır.” ifadelerini kullandı.

Rus liderin açıklamasında ABD ile ilişkilerin yeniden tesis edilmesine yönelik istek ile Trump yönetiminin yaklaşımına ilişkin değerlendirme birlikte yer aldı. Putin, Washington ile temasların devam ettiğini belirtirken Rusya ile ABD arasındaki ilişkilerin geleceğine ilişkin ayrıntılı bir takvim paylaşmadı.

Binlerce yıldır yüksek Alpler’in coğrafyasını şekillendiren buz tabakaları, artan sıcaklıklar ve sıcak hava dalgalarının etkisiyle hızla eriyor. Buzul alanlarında erimeyi yavaşlatmak için yaz aylarında güneş ışığını yansıtan ve yüzeyin ısı emilimini azaltan sentetik jeotekstil örtüler kullanılıyor. Ancak çoğunlukla plastikten üretilen söz konusu malzemeler zaman içerisinde mikroplastik lifler bırakarak çevre kirliliğine neden olabiliyor.

PLASTİK ÖRTÜLERE KARŞI KOYUN YÜNÜ DENENİYOR

Çevre örgütü Summit Foundation ile Lozan Üniversitesi öncülüğünde yürütülen “Keep It Wool” projesi, sentetik örtülerin yerine doğal ve biyolojik olarak parçalanabilen bir malzemenin kullanılabilirliğini araştırıyor. Proje kapsamında Batı İsviçre’de bulunan Tsanfleuron Buzulu üzerinde koyun yününden üretilen özel örtüler test edildi.

Araştırmacılar, koyun yününün güneş ışığı ve sıcaklığın buz yüzeyi üzerindeki etkisini azaltıp azaltamayacağını incelerken, aynı zamanda yüksek dağ koşullarında ne kadar dayanıklı olduğunu da ölçüyor. Projenin temel hedeflerinden biri, buzulların korunması için kullanılan sentetik malzemelerden kaynaklanan mikroplastik kirliliğini azaltabilecek bir alternatif geliştirmek.

SENTETİK ÖRTÜLER MİKROPLASTİK KİRLİLİĞİNE NEDEN OLUYOR

Buzulların belirli bölgelerinde kullanılan geleneksel örtüler genellikle polyester veya polipropilen gibi sentetik malzemelerden üretiliyor. Rüzgar, yağış ve uzun süreli kullanım nedeniyle örtülerden kopan lifler kar, buz ve dağ sularına karışabiliyor.

Mikroplastik parçacıkların su döngüsüne katılması, sentetik örtülerin çevresel etkilerine ilişkin tartışmaları da beraberinde getiriyor. “Keep It Wool” projesinde koyun yününün doğal, yenilenebilir ve biyolojik olarak parçalanabilen yapısı nedeniyle söz konusu malzemelere alternatif oluşturup oluşturamayacağı araştırılıyor.

İSVİÇRE’DE KOYUN YÜNÜNÜN YÜZDE 40 İLE 70’İ DEĞERLENDİRİLEMİYOR

Proje yöneticisi Timothee Steiner, çalışmanın yalnızca buzullardaki plastik kullanımını azaltmayı değil, İsviçre’de önemli miktarda atık haline gelen koyun yününü ekonomiye kazandırmayı da amaçladığını belirtti. Steiner’in verdiği bilgilere göre İsviçre’de her yıl üretilen koyun yününün yaklaşık yüzde 40 ile yüzde 70’i değerlendirilemeden çöpe atılıyor.

Araştırmacılar, kullanılmayan yünün buzul koruma çalışmalarında değerlendirilmesiyle yerel ve biyolojik olarak parçalanabilen bir malzeme kaynağı oluşturulmasını hedefliyor. Proje fikri dört üniversite yüksek lisans öğrencisi tarafından geliştirildi ve yaz aylarında sahada uygulamaya geçirildi.

TSANFLEURON BUZULUNDA 200 METREKARELİK ALAN KAPLANDI

Haziran ayında İsviçreli Fisolan şirketi tarafından üretilen iki farklı yün battaniye prototipi Tsanfleuron Buzulu’nda uygulandı. Yün örtüler toplam 200 metrekarelik bir alana serilerek sentetik jeotekstil örtülerle karşılaştırmalı teste tabi tutuldu.

Araştırmacılar yaz boyunca belirli aralıklarla ölçümler yaparak yün örtülerin altındaki kar ve buz seviyelerini takip etti. Geleneksel sentetik örtülerin uygulandığı alanlarla yün örtülerin bulunduğu bölgeler karşılaştırılarak erime miktarları incelendi.

İLK SONUÇLAR BEKLENTİLERİN ÜZERİNE ÇIKTI

İki haftada bir gerçekleştirilen ölçümlerden elde edilen ilk sonuçlar, koyun yününden üretilen örtülerin buzulların erimesini sentetik örtülere yakın seviyede sınırlandırabildiğini ortaya koydu. Timothee Steiner, yapılan ölçümlerin yün örtülerin geleneksel jeotekstil malzemelerle benzer performans gösterdiğine işaret ettiğini açıkladı.

Summit Foundation tarafından paylaşılan ilk değerlendirmelerde de iki farklı yün prototipinin geleneksel jeotekstil örtüyle karşılaştırılabilir koruma sağladığı belirtildi. Toplanan verilerin ayrıntılı bilimsel analizlerinin devam ettiği kaydedildi.

YÜN ÖRTÜLERİN DAYANIKLILIĞI DA TEST EDİLDİ

Fisolan şirketinden Niklaus Saegesser, yün malzemenin zorlu dağ koşullarındaki dayanıklılığının kendisini şaşırttığını belirtti. Saegesser, deney öncesinde malzemenin yeterince dirençli olmayabileceğini düşündüğünü ancak uygulama sırasında örtülerin beklenenden daha dayanıklı olduğunu gördüklerini ifade etti.

Projeyi geliştiren öğrencilerden Elliot Gaffiot da başlangıçta elde edilecek sonuçların net olmadığını belirterek, saha uygulamasının ardından gözle görülebilen ve dokunulabilen somut sonuçlara ulaşıldığını söyledi. İlk testlerin olumlu sonuç vermesiyle birlikte koyun yününün sentetik jeotekstil örtülere alternatif olarak kullanılabilirliği konusunda yeni veriler elde edildi.

REKOR SICAKLIKLAR BUZ KAYBINI HIZLANDIRDI

İsviçre Alpleri’nde yaz aylarında yaşanan yüksek sıcaklıklar, buzullar üzerindeki kar tabakalarının normalden haftalar önce erimesine neden oldu. Kar örtüsünün erken kaybolması, buz yüzeylerinin doğrudan güneş ışığına maruz kalma süresini artırarak erime hızını yükseltti.

Uzmanlar, artan buzul ve kar kaybının yalnızca buzulların küçülmesiyle sınırlı kalmadığına, dağlık bölgelerdeki doğal afet risklerini de etkileyebildiğine dikkat çekiyor. Araştırmacılar, 2025 yılında Blatten köyünü etkileyen kaya düşmeleri ile Himalayalar’da yaşanan ani su baskınları gibi olaylarda hızlanan buz ve kar kaybının da rol oynayabildiğini belirtiyor.

İSVİÇRE BUZULLARI SON 20 YILDA KÜTLELERİNİN YAKLAŞIK YÜZDE 40’INI KAYBETTİ

Summit Foundation verilerine göre İsviçre’deki buzullar son 20 yılda toplam kütlelerinin yaklaşık yüzde 40’ını kaybetti. Aynı dönemde yaklaşık 1000 küçük buzul tamamen ortadan kalktı. Yaz aylarında kullanılan koruyucu örtüler, buzulların yalnızca sınırlı bölgelerinde erimeyi yavaşlatabiliyor.

İsviçre’de jeotekstil örtülerle korunan alanlar ülkedeki toplam buzul yüzeyinin yaklaşık yüzde 0,02’sini oluşturuyor. Söz konusu uygulamalar yılda yaklaşık 300 bin metreküp karın korunmasına yardımcı olurken, ülkedeki yıllık buz kaybının yaklaşık 1 milyar metreküp seviyesinde olduğu belirtiliyor.

EMİSYONLAR AZALMADIKÇA KALICI ÇÖZÜM ZOR

Koyun yünü kullanılan örtüler ilk testlerde olumlu sonuçlar verse de araştırmacılar yöntemin buzulların erimesine karşı kalıcı bir çözüm olmadığını vurguluyor. Örtüler yalnızca uygulandıkları sınırlı alanlardaki kar ve buz kaybını yavaşlatabiliyor.

Bilim insanlarına göre İsviçre ve diğer bölgelerdeki buzulların uzun vadeli kaybını sınırlandırmanın temel yolu sera gazı emisyonlarının azaltılmasından geçiyor. “Keep It Wool” projesi ise örtü kullanılmasının gerekli olduğu alanlarda sentetik ve plastik bazlı malzemelerin yerine daha doğal ve biyolojik olarak parçalanabilen bir alternatif geliştirilmesini amaçlıyor.

Ulusal basında yer alan haberlere göre, çok sayıda gencin petrol hırsızlığı girişiminde bulunduğu sırada bölgede zehirli gaz sızıntısı yaşandı. Gazdan etkilenen kişilerden bazıları olay yerinde hayatını kaybederken, bazı kişiler ise baygınlık geçirdikten sonra nehre düştü.

OLAY OKARİ İSKELESİ’NDE GECE SAATLERİNDE YAŞANDI

Olay, Rivers eyaletinin Okrika Yerel Yönetim Bölgesi’nde bulunan Okari İskelesi’nde gece saatlerinde meydana geldi. Çok sayıda genç bölgede petrol hırsızlığı girişiminde bulunduğu sırada zehirli gaz sızıntısı yaşandı.

Gazın yayılmasıyla birlikte bölgede bulunan kişilerin bir bölümü zehirlendi. Ulusal basına yansıyan bilgilere göre, olayın ardından çok sayıda kişinin yaşamını yitirdiği belirlendi.

BAYGINLIK GEÇİREN BAZI KİŞİLER NEHRE DÜŞTÜ

Zehirli gazdan etkilenen bazı kişiler olay sırasında baygınlık geçirdi. Bilincini kaybeden bazı kişilerin nehre düştüğü ve kaybolduğu bildirildi.

Solunum güçlüğü yaşayan çok sayıda kişi ise olayın ardından hastaneye kaldırıldı. Sağlık ekiplerinin zehirli gazdan etkilenen kişilere yönelik müdahalesi sürerken, nehre düşerek kaybolan kişilere ilişkin de çalışmalar devam etti.

POLİS ÖLÜ SAYISININ 43’E YÜKSELDİĞİNİ AÇIKLADI

Rivers Eyaleti Polis Sözcüsü Agabe Blessing Karbalo, hayatını kaybeden ve zehirlenen kişilerin petrol hırsızlığı girişiminde bulunduğunu açıkladı. Karbalo, olayda yaşamını yitirenlerin sayısının 43’e yükseldiğini bildirdi.

Polis Sözcüsü Karbalo, olayın tüm yönleriyle incelendiğini belirterek, “Olayın ciddiyetini ortaya çıkarmak için soruşturmalar devam ediyor.” ifadesini kullandı.

SORUŞTURMA DEVAM EDİYOR

Rivers Eyaleti Polisi, zehirli gaz sızıntısının ardından olayla ilgili soruşturmayı sürdürüyor. Soruşturma kapsamında gaz sızıntısının kaynağı, olay sırasında bölgede bulunan kişilerin faaliyetleri ve can kaybının boyutuna ilişkin incelemeler devam ediyor.

Yetkililer tarafından açıklanan son verilere göre can kaybı 43’e yükselirken, solunum güçlüğü yaşayan çok sayıda kişi hastaneye kaldırıldı. Nehre düşerek kaybolduğu bildirilen kişilere ilişkin gelişmeler de soruşturma kapsamında takip ediliyor.

Tartışmanın merkezinde Barrack’ın İsrail’in Suriye’deki Ebu Zuhur Hava Üssü’ne düzenlediği saldırıya ilişkin değerlendirmeleri yer aldı. Barrack, saldırının Türkiye’yi doğrudan bir çatışmanın içine çekme amacı taşıyabileceğini belirterek gelişmeyi “ciddi ve kaygı verici” olarak nitelendirdi. İsrail’in en önemli askerî ve diplomatik destekçilerinden ABD’nin üst düzey bir temsilcisinin İsrail’in eylemlerinin Türk-İsrail gerilimini sıcak çatışmaya dönüştürebileceğine işaret etmesi dikkat çekerken, Ciddi yayımladığı yazıda sorumluluğun İsrail’den ziyade Ankara’ya ait olduğunu savundu.

BARRACK İSRAİL’İN SALDIRISINA DİKKAT ÇEKTİ

ABD’nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi sıfatlarını taşıyan Tom Barrack’ın açıklaması, bölgedeki iki önemli ABD müttefiki arasındaki gerilimin ulaştığı seviyeye ilişkin bir uyarı niteliği taşıdı. Barrack, İsrail’in Ebu Zuhur Hava Üssü’ne yönelik saldırısının yalnızca Suriye sahasındaki askerî dengeler üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğine işaret ederek, eylemin Türkiye’yi çatışmaya çekme amacı taşıyabileceği değerlendirmesinde bulundu. Barrack’ın gelişmeyi “ciddi ve kaygı verici” sözleriyle tanımlaması, Washington içinden İsrail’in bölgesel askerî hamlelerine yönelik dikkat çekici bir eleştiri olarak öne çıktı.

Ciddi ise Barrack’ın işaret ettiği riskin kaynağı konusunda tamamen farklı bir çerçeve ortaya koydu. İsrail’in saldırısının Türk-İsrail çatışmasına yol açabileceği yönündeki uyarıyı merkeze almak yerine Ankara’nın Suriye politikasını hedef alan Ciddi, Türkiye’nin sahadaki askerî varlığını genişlettiğini ve söz konusu varlığın İsrail açısından giderek büyüyen bir güvenlik tehdidi yarattığını öne sürdü.

CİDDİ: “ANKARA İSRAİL’İ KIŞKIRTIYOR, TERSİ DEĞİL”

Ciddi, yazısının başlığında yaklaşımını açık biçimde ortaya koyarak “Ankara İsrail’i kışkırtıyor, tersi değil” ifadesini kullandı. Türkiye’nin Suriye’de askerî varlığını genişlettiğini savunan Ciddi, Ankara’nın bölgesel hamlelerini İsrail açısından tehdit olarak değerlendirdi. Washington yönetiminin de söz konusu gelişmeleri aynı güvenlik perspektifinden ele alması gerektiğini ileri süren Ciddi, ABD’nin “saldırgan bir Türkiye” ihtimaline karşı hazırlıklı olması gerektiğini iddia etti.

Yazıda İsrail’in Suriye’de gerçekleştirdiği saldırılar ağırlıklı olarak güvenlik kaygıları üzerinden gerekçelendirilirken, Ankara’nın politikaları yayılmacı ve provokatif bir çizgide tanımlandı. Ortaya konulan çerçeve, Barrack’ın İsrail’in eylemlerinin Türkiye ile doğrudan çatışma riski yaratabileceğine ilişkin uyarısına karşı sorumluluğu Ankara’ya yönelten bir karşı argüman niteliği taşıyor.

İSRAİL’E YÖNELİK ELEŞTİRİNİN ODAĞI TÜRKİYE’YE ÇEVRİLİYOR

Ciddi’nin yazısında kullandığı dil ve olayları ele alış biçimi, dengeli bir bölgesel güvenlik analizinden çok FDD’nin Türkiye ve İsrail politikalarındaki bilinen yaklaşımıyla örtüşen bir politika yorumu görünümü veriyor. Barrack’ın açıklamasında İsrail’in askerî eyleminin Türkiye’yi çatışmaya sürükleyebileceği ihtimali öne çıkarken, Ciddi’nin değerlendirmesinde İsrail’in eylemlerinin güvenlik gerekçeleri vurgulanıyor ve gerilimin temel kaynağı olarak Ankara’nın Suriye’deki politikaları gösteriliyor.

Söz konusu yaklaşım, Washington’da İsrail’in politikalarına yönelen eleştirilerin nasıl karşılandığı açısından da önem taşıyor. ABD’nin bölgedeki özel temsilcisinin İsrail kaynaklı bir Türk-İsrail çatışması ihtimalinden söz ettiği bir ortamda Ciddi’nin sorumluluğu Ankara’ya yükleyen yorumu, İsrail’e yönelen eleştirilerin ağırlığını azaltmaya ve Amerikan karar alıcılarının dikkatini Türkiye’nin politikalarına çevirmeye yönelik bir politika savunusu olarak okunabilir. Ciddi’nin metni bu yönüyle yalnızca Suriye sahasındaki askerî gelişmelere ilişkin bir değerlendirme değil, Washington’daki Türkiye politikasının hangi güvenlik çerçevesinde şekillenmesi gerektiğine yönelik bir görüş olarak öne çıkıyor.

FDD’NİN WASHINGTON’DAKİ POLİTİKA ÇİZGİSİ

Foundation for Defense of Democracies kendisini partiler üstü bir araştırma kuruluşu olarak tanımlıyor. Kuruluş özellikle İran, İsrail ve Türkiye başta olmak üzere Orta Doğu güvenliğiyle bağlantılı başlıklarda şahin politika önerileriyle biliniyor. FDD’nin İsrail’in güvenliğini merkeze alan yaklaşımı, kuruluş bünyesinde yayımlanan analiz ve politika önerilerinin değerlendirilmesinde önemli bir arka plan oluşturuyor.

FETÖ üyesi olmakla suçlanan Ciddi’nin Barrack’a karşı geliştirdiği argüman da söz konusu kurumsal ve politik bağlamdan bağımsız değil. Barrack İsrail’in Suriye’deki askerî hamlesinin Türkiye’yi çatışmaya çekebileceğine ilişkin kaygısını dile getirirken, Ciddi aynı gelişmeleri Ankara’nın İsrail açısından oluşturduğu tehdidin göstergesi şeklinde yorumluyor. İki yaklaşım arasındaki temel ayrım, bölgede yükselen Türk-İsrail geriliminin sorumluluğunun hangi aktörün politikalarına bağlandığı noktasında ortaya çıkıyor.

WASHINGTON’A “TÜRKİYE’YE HAZIRLIKLI OLUN” MESAJI

Ciddi’nin yazısındaki en dikkat çekici unsurlardan biri, değerlendirmelerin yalnızca mevcut gerilimi yorumlamakla sınırlı kalmaması ve doğrudan Washington yönetimine politika önerisi sunması oldu. ABD’nin “saldırgan bir Türkiye” ihtimaline hazırlanması gerektiği yönündeki ifade, yazının hedef kitlesinin Amerikan dış politika ve güvenlik çevreleri olduğunu ortaya koyuyor.

FDD’nin Washington’daki politika tartışmalarındaki konumu da dikkate alındığında Ciddi’nin metni, bağımsız bir haber çalışmasından veya tarafsız akademik araştırmadan ziyade belirli bir dış politika yaklaşımını savunan görüş yazısı niteliği taşıyor. Barrack’ın İsrail’in eylemlerine yönelik uyarısının ardından yayımlanan yazı, İsrail’in Suriye’deki askerî faaliyetlerine yönelen eleştirinin odağını Türkiye’ye çevirirken, Amerikan yönetimine Ankara’yı potansiyel bir güvenlik tehdidi olarak değerlendirme çağrısı yapıyor.

Netanyahu, i24NEWS’e verdiği röportajda İran yönetiminin devrilmesinin İsrail’in hedefleri arasında bulunduğunu açık şekilde dile getirdi. İsrail Başbakanı, “Yönetimim altındaki tüm sistemlerimiz, bu rejimi devirmek ve onu yenmek için çalışıyor” ifadelerini kullandı. Netanyahu’nun açıklaması, İsrail’in İran’daki siyasi yönetime yönelik hedefini doğrudan ifade ettiği açıklamalardan biri olarak kayıtlara geçti.

“İRAN İLE İŞİMİZ HENÜZ BİTMEDİ”

Netanyahu, İran ile ilgili askeri ve siyasi sürecin sona ermediğini de söyledi. “İran ile işimiz henüz bitmedi” diyen İsrail Başbakanı, İran yönetiminin düşeceğini savundu ve İsrail’in faaliyetlerini sürdüreceğini belirtti. Netanyahu, İran yönetiminin mevcut durumuna ilişkin de açıklamalarda bulunarak yönetimin zayıfladığını ileri sürdü.

İsrail Başbakanı röportajında, İran yönetimine ilişkin söylemini sürdürerek İsrail’in hedefinin yalnızca baskı oluşturmak olmadığını ifade etti. Netanyahu, İran’daki yönetimin yenileceğini ve düşeceğini öne sürdü. İsrail’in farklı kurum ve sistemlerinin kendi talimatları doğrultusunda aynı hedef için çalıştığını belirten Netanyahu, İran’a yönelik faaliyetlerin merkezi bir yönetim altında yürütüldüğünü söyledi.

Netanyahu’nun sözleri, İran ile İsrail arasındaki askeri ve siyasi gerilimin devam ettiği bir dönemde geldi. Bölgedeki karşılıklı saldırılar ve güvenlik gelişmeleri sürerken İsrail Başbakanı, İran’a yönelik hedeflerin henüz tamamlanmadığını açıkladı. Netanyahu’nun sözleri, İran yönetiminin doğrudan hedef alındığını ortaya koyarken, İsrail’in Tahran’a yönelik politikasına ilişkin de açık bir mesaj içerdi.

"TÜM SİSTEMLERİMİZ ÇALIŞIYOR"

Netanyahu’nun açıklamasında öne çıkan en önemli başlıklardan biri, İran yönetimine yönelik çalışmaların İsrail’in farklı sistemleri tarafından yürütüldüğünü söylemesi oldu. İsrail Başbakanı, söz konusu faaliyetlerin doğrudan kendi yönetimi altında gerçekleştirildiğini ifade ederken, İran’daki mevcut yönetimin devrilmesi ve yenilmesinin hedeflendiğini belirtti.

TRUMP İLE ŞEYH MUHAMMED BİN ZAYİD TELEFONDA GÖRÜŞTÜ

Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayid Al Nahyan, ABD Başkanı Donald Trump’tan telefon aldı. Resmi açıklamada iki liderin BAE ile ABD arasındaki iş birliğinin çeşitli boyutlarını görüştüğü ve iki ülkenin ortak çıkarlarını destekleyecek şekilde ilişkileri daha da güçlendirme yollarını değerlendirdiği belirtildi.

Görüşmenin bir diğer başlığını Orta Doğu’daki gelişmeler oluşturdu. WAM, Trump ile Şeyh Muhammed bin Zayid’in bölgede yaşanan son gelişmeler ve söz konusu gelişmelerin ele alınmasına yönelik devam eden çabalar hakkında görüş alışverişinde bulunduğunu duyurdu. Resmi açıklamada ABD ile İran arasındaki devam eden çatışmalara ilişkin ayrıntılı bir değerlendirmeye yer verilmedi.

GÖRÜŞME ABD-İRAN ÇATIŞMALARININ GÖLGESİNDE YAPILDI

Trump ile BAE liderinin görüşmesi, İran ile ABD arasındaki çatışmaların Körfez ülkelerini doğrudan etkilediği bir süreçte gerçekleşti. İran, savaşın ilk altı haftasında Körfez ülkeleri arasında en yoğun saldırıları BAE’ye yöneltti. Al Jazeera’nın aktardığı verilere göre İran, BAE’de “ABD varlıkları” olarak tanımladığı hedeflere yönelik 530’dan fazla balistik füze, 26 seyir füzesi ve 2 bin 200’den fazla insansız hava aracı gönderdi.

BAE ise İran saldırılarında yalnızca askeri veya ABD bağlantılı hedeflerin değil, sivil noktaların da füze saldırıları ya da hava savunma sistemlerince önlenen füzelerden düşen parçalar nedeniyle zarar gördüğünü açıkladı. İran saldırılarının savaşın ilk döneminden itibaren Dubai, Abu Dabi ve Füceyre dahil farklı bölgeleri etkilediği bildirildi.

İRAN BAE’Yİ KÖRFEZ’DE EN FAZLA HEDEF ALDIĞI ÜLKE OLDU

Savaşın ilk altı haftasında BAE, İran’ın Körfez’de en fazla hedef aldığı ülke oldu. İran tarafından yüzlerce balistik füze ve binlerce İHA’nın BAE’ye yöneltildiği belirtilirken, Tahran yönetimi saldırıların ülkedeki Amerikan varlıklarına yönelik olduğunu savundu. BAE makamları ise saldırılar nedeniyle sivil altyapının da etkilendiğini bildirdi.

İran saldırıları sırasında Dubai’deki Cebel Ali Limanı, Abu Dabi yakınlarındaki Musaffah yakıt terminali ve Füceyre’deki petrol altyapısı da saldırı veya hava savunma müdahaleleri sonrasında meydana gelen olaylarla gündeme geldi. BAE makamlarının açıklamalarına göre İran saldırıları ülkede can kayıplarına ve yaralanmalara da neden oldu.

BAE İRAN’IN BÖLGEDEKİ SON SALDIRILARINI DA KINADI

BAE yönetimi, 2 Eylül’de İran’ın Bahreyn, Kuveyt, Ürdün ve Irak Kürdistan Bölgesi’ne yönelik füze ve İHA saldırılarını da sert şekilde kınadı. BAE Dışişleri Bakanlığı, saldırıların söz konusu ülkelerin egemenliğinin ihlali olduğunu ve bölgesel güvenlik ile istikrar açısından tehdit oluşturduğunu açıkladı.

Trump ile Şeyh Muhammed bin Zayid arasındaki telefon görüşmesi de İran’ın bölgedeki saldırılarının yeniden yoğunlaştığı bir dönemde gerçekleşti. Resmi BAE açıklamasında görüşmenin ayrıntıları sınırlı tutulurken, iki liderin özellikle Orta Doğu’daki gelişmelere ilişkin görüş alışverişinde bulunduğu belirtildi.

ABD-BAE İLİŞKİLERİ DE MASADAYDI

Görüşmede yalnızca bölgesel güvenlik başlıkları değil, ABD ile Birleşik Arap Emirlikleri arasındaki ikili ilişkiler de ele alındı. İki lider, ortak çıkarları destekleyecek şekilde mevcut iş birliğinin daha da güçlendirilmesine yönelik başlıkları değerlendirdi. Resmi açıklamada ekonomik, askeri veya diplomatik alanlara ilişkin ayrı ayrı ayrıntı verilmedi.

HÜRMÜZ BOĞAZI YÖNETİMİ KURULDU

İran’ın attığı adımlar kapsamında Hürmüz Boğazı’na ilişkin bir yönetim oluşturuldu. Yeni yapı, boğazdaki deniz trafiğine ilişkin uygulamaların yürütülmesi ve gemilere yönelik süreçlerin yönetilmesi açısından merkezi bir konuma getirildi. Yönetimin kurulmasının ardından bölgeden geçen gemilere ilişkin kontroller ve uygulanacak kurallar da gündemin ana başlıkları arasına girdi.

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi ile Umman Körfezi ve devamında açık denizleri birbirine bağlayan stratejik bir deniz geçidi konumunda bulunuyor. Körfez ülkelerinden gerçekleştirilen petrol ve enerji sevkiyatının önemli bölümü deniz yoluyla Hürmüz üzerinden uluslararası pazarlara ulaştırılıyor.

56 GEMİ KARA LİSTEYE ALINDI

Yeni uygulamanın dikkat çeken başlıklarından biri kara liste kararı oldu. İran, Hürmüz Boğazı’ndaki süreç kapsamında toplam 56 gemiyi kara listeye aldı. Kararla birlikte söz konusu gemiler, İran’ın boğazdaki deniz trafiğine ilişkin oluşturduğu yeni uygulamanın kapsamına girdi.

Kara listedeki gemilerin isimleri, bayrakları, bağlı oldukları şirketler ve hangi gerekçelerle listeye dahil edildiklerine ilişkin ayrıntılar, kararın kapsamının belirlenmesi açısından önem taşıyor. Paylaşılan ilk bilgilerde 56 gemilik listenin varlığı öne çıkarken, listedeki gemilere ilişkin ayrıntılı bilgiler ayrıca takip ediliyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI KÜRESEL ENERJİ TAŞIMACILIĞINDA ÖNEMLİ KONUMDA

İran ile Umman arasında bulunan Hürmüz Boğazı, dünya enerji taşımacılığındaki önemli deniz yollarından biri olarak kullanılıyor. Basra Körfezi’ndeki üretici ülkelerden hareket eden petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz tankerleri, uluslararası deniz yollarına ulaşmak için Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor.

Boğazın coğrafi konumu nedeniyle bölgede deniz trafiğini ilgilendiren kararlar yalnızca İran ve çevre ülkeleri açısından değil, uluslararası deniz taşımacılığı açısından da yakından takip ediliyor. Tankerlerin yanı sıra farklı türlerde ticari gemiler de Hürmüz güzergâhını kullanıyor.

YENİ UYGULAMADA GEMİ TRAFİĞİ ÖNE ÇIKTI

Hürmüz Boğazı yönetiminin kurulması ve 56 geminin kara listeye alınması, İran’ın bölgedeki deniz trafiğine yönelik uygulamalarının iki temel başlığını oluşturdu. Kara liste kapsamındaki gemilere uygulanacak prosedürler ile listenin ilerleyen süreçte güncellenip güncellenmeyeceğine ilişkin ayrıntılar, yapılacak resmi açıklamalarla netleşecek.

İran tarafından oluşturulan yeni yönetim mekanizmasının görev ve yetkileri, gemilerin geçiş sürecinde uygulanacak kurallar ve kara liste kararının operasyonel kapsamı da sürecin ayrıntıları arasında bulunuyor.

HOLLANDA NEW YORK'TAKİ 78 TONDAN FAZLA ALTINI LONDRA'YA KAYDIRDI

Hollanda Merkez Bankası, altın rezervlerinin coğrafi dağılımında değişikliğe giderek New York’ta bulunan 78 tondan fazla altını Londra’ya taşıma kararı aldı. Banka, hamlenin rezervlerin farklı merkezler arasında daha dengeli dağıtılması, krizlere hazırlığın güçlendirilmesi ve gerektiğinde altına daha kolay erişilebilmesi amacıyla gerçekleştirildiğini açıkladı. Hollanda Merkez Bankası’nın toplam altın rezervinin yaklaşık 612 ton olduğu belirtilirken, Ottawa’da tutulan yaklaşık 7 ton altının da Londra’ya kaydırılması kararlaştırıldı.

85 TONLUK DEĞİŞİMİN TAMAMI FİZİKSEL TAŞIMAYLA YAPILMADI

New York’tan 78 tondan fazla ve Ottawa’dan yaklaşık 7 ton olmak üzere yaklaşık 85 tonluk rezervin tamamı külçeler halinde Atlantik’in diğer tarafına taşınmadı. Operasyon kapsamında ABD ve Kanada’dan Avrupa’ya fiziksel olarak yaklaşık 27 ton altın gönderilirken, kalan miktarın Amerika kıtasında satıldığı ve aynı miktarda yeni altının Londra’dan satın alındığı belirtildi. Rezervlerin coğrafi dağılımı değiştirilirken büyük miktarda altının kıtalar arasında fiziksel olarak taşınması gerekliliği de azaltılmış oldu.

NEW YORK YERİNE LONDRA TERCİH EDİLDİ

Hollanda Merkez Bankası Başkanı Olaf Sleijpen, altınların Londra’ya kaydırılmasıyla rezervlerin alınıp satılabilirliğinin artırıldığını açıkladı. Londra’nın dünyanın en büyük fiziki altın ticaret merkezlerinden biri olması, rezervlerin İngiltere Merkez Bankası’nda tutulmasında belirleyici unsurlar arasında gösterildi. Hollanda Merkez Bankası, Londra’daki altınların uluslararası ticaret standartlarına uygun olduğunu ve kriz durumunda başka bir kıtada bulunan rezervlere kıyasla daha kolay erişilebileceğini bildirdi.

FRANSA DA NEW YORK'TAKİ ALTINLARINI ÇEKTİ

Hollanda’nın aldığı karar Avrupa’da benzer yönde atılan ilk adım olmadı. Fransa, Temmuz 2025 ile Ocak 2026 arasındaki süreçte New York’ta tuttuğu kalan yaklaşık 129 tonluk altın rezervini tasfiye etti. Operasyonda altının tamamı fiziksel olarak ABD’den Avrupa’ya taşınmadı; rezervlerin bir bölümü New York’ta satılarak Avrupa’da aynı miktarda yeniden altın satın alındı. Fransa Merkez Bankası yönetimi işlemin siyasi gerekçeyle yapılmadığını açıklamıştı.

FRANSA VE HOLLANDA'NIN ARDINDAN GÖZLER ALMANYA'DA

Fransa ve Hollanda’nın ABD’deki altın rezervlerini azaltmasının ardından Almanya’nın rezervlerinin dağılımı yeniden dikkat çekti. Bundesbank’ın 31 Aralık 2025 tarihli verilerine göre Almanya’nın toplam yaklaşık 3.350 tonluk altın rezervinin 1.710 tonu Frankfurt’ta, 1.236 tonu New York Federal Reserve Bank’ta ve 404 tonu Londra’daki İngiltere Merkez Bankası’nda tutuluyor. New York’taki 1.236 tonluk rezerv, Almanya’nın toplam altın varlığının yaklaşık yüzde 37’sine karşılık geliyor.

ALMANYA DAHA ÖNCE NEW YORK'TAN 300 TON ALTIN GETİRMİŞTİ

Almanya geçmiş yıllarda da altın rezervlerinin bulunduğu merkezlerde değişikliğe gitmişti. Bundesbank tarafından 2013’te başlatılan program kapsamında New York’tan toplam 300 ton, Paris’ten ise 374 ton altın Frankfurt’a taşındı. Programın tamamlanmasının ardından Almanya altın rezervlerinin yaklaşık yarısını Frankfurt’ta, önemli bölümünü New York’ta ve kalan kısmını Londra’da tutmaya devam etti. Bundesbank, New York ve Londra’daki rezervlerin önemli altın ve döviz ticaret merkezlerine hızlı erişim sağladığını açıklamıştı.

NEW YORK'TA 1.236 TON ALMAN ALTINI BULUNUYOR

Bundesbank’ın son açıklanan rezerv dağılımına göre New York Fed’de tutulan Alman altınının miktarı 1.236 ton seviyesinde bulunuyor. Almanya böylece Fransa ve Hollanda’dan farklı olarak rezervlerinin önemli bir bölümünü ABD’de tutmayı sürdürüyor. Bundesbank geçmiş açıklamalarında New York’taki altınların rezerv yönetimi açısından işlevini koruduğunu ve gerektiğinde altının kısa sürede yabancı para birimlerine çevrilebilmesinin depolama tercihleri arasında bulunduğunu belirtmişti.

MERKEZ BANKALARININ ALTINA İLGİSİ ARTIYOR

Hollanda’nın kararı, altın fiyatlarının yükseldiği ve merkez bankalarının rezervlerinde değerli metale ayırdığı payın arttığı bir döneme denk geldi. Altının fiyatı son 12 ayda yaklaşık yüzde 25 yükselerek ons başına yaklaşık 4 bin 364 dolar seviyesine ulaştı. Fransa ve Hollanda’nın rezervlerinin bulunduğu merkezlerde yaptığı değişiklikler de merkez bankalarının altın varlıklarının erişilebilirliği, likiditesi ve coğrafi dağılımına ilişkin tercihlerini yeniden gündeme taşıdı.

İRAN KUVEYT’TEKİ ABD ÜSLERİNİ HEDEF ALDI

İran devlet televizyonundan yapılan açıklamada, Tahran’ın Kuveyt’teki ABD askeri üslerini hedef aldığı ve saldırının ABD’nin İran’a yönelik son operasyonlarına karşılık düzenlendiği belirtildi. İran tarafı, saldırıların Amerikan askeri varlıklarını hedef aldığını bildirirken, Kuveyt ve ABD makamlarından üslerin doğrudan vurulduğunu doğrulayan bir açıklama henüz gelmedi.

İran daha önce Kuveyt’teki Ali es-Salim Hava Üssü’nde bulunan ABD askeri unsurlarını da hedef aldığını açıklamıştı. İran Devrim Muhafızları, söz konusu saldırıda üssün bazı bölümlerinin vurulduğunu ve Amerikan askeri unsurlarının zarar gördüğünü öne sürmüştü. Kuveyt makamları ise İran’dan gelen füze ve insansız hava araçlarının engellendiğini duyurmuş, can kaybı bildirmemişti.

KUVEYT HAVA SAVUNMASI FÜZE VE İHA’LARA KARŞI DEVREDE

Kuveyt Genelkurmay Başkanlığı, İran’dan yönelen füze ve insansız hava aracı saldırılarına karşı ülkenin hava savunma sistemlerinin aktif şekilde müdahale ettiğini açıkladı. Kuveyt ordusunun açıklamasında hava savunma unsurlarının gelen hedefleri karşılamaya başladığı belirtilirken, ülkede duyulan patlama seslerinin de savunma sistemlerinin müdahaleleriyle bağlantılı olabileceği bildirildi.

Yetkililer halka güvenlik talimatlarına uyma çağrısı yaparken, saldırının ardından ilk açıklamalarda can kaybı veya oluşan hasara ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı. Kuveyt yönetimi İran’ın saldırılarını daha önce ülkenin egemenliğine yönelik ihlal olarak nitelendirmiş ve güvenliğini korumak için gerekli önlemleri alma hakkına sahip olduğunu açıklamıştı.

İRAN’IN ÜSLERİ VURDUĞU İDDİASI HENÜZ DOĞRULANMADI

İran tarafından yapılan açıklamalarda Kuveyt’teki Amerikan askeri tesislerinin vurulduğu öne sürüldü. Tahran yönetiminin daha önceki saldırılara ilişkin açıklamalarında Ali es-Salim Hava Üssü’ndeki ABD komutanlığına ait alanlar, İHA hangarları ve bazı askeri unsurların hedef alındığı iddia edildi. İran’ın söz konusu hasar ve kayıp iddiaları Kuveyt veya ABD makamları tarafından doğrulanmadı.

KUVEYT İKİ GÜN ÜST ÜSTE İRAN SALDIRILARININ HEDEFİ OLDU

Kuveyt, İran’ın ABD bağlantılı hedeflere yönelik saldırılarında iki gün üst üste hedef alınan ülkelerden biri oldu. İran Devrim Muhafızları bir önceki saldırıda Ali es-Salim Hava Üssü’ndeki Amerikan askeri varlığını hedef aldığını açıklarken, Kuveyt ordusu füze ve insansız hava araçlarının hava savunma sistemleri tarafından karşılandığını duyurmuştu.

Kuveyt yönetimi saldırıları ülke egemenliğinin ihlali olarak değerlendirmiş, ulusal güvenliği ve çıkarlarını korumaya yönelik gerekli adımları atma hakkının bulunduğunu bildirmişti. İran’ın 3 Eylül’de gerçekleştirdiği yeni saldırıyla birlikte Kuveyt’teki ABD askeri varlıkları yeniden Tahran’ın hedefleri arasına girdi.

İRAN ABD BAĞLANTILI HEDEFLERE SALDIRILARI GENİŞLETTİ

İran’ın saldırıları Kuveyt ile sınırlı kalmadı. Tahran yönetimi son saldırı dalgasında Bahreyn, Ürdün ve Irak’ın Erbil bölgesinde bulunan ABD askeri üsleri ve Amerikan bağlantılı hedeflere yönelik füze ve İHA saldırıları gerçekleştirdiğini açıkladı. İran’ın saldırılarında Körfez ülkelerindeki hava savunma sistemleri de art arda devreye girdi.

İran’ın son saldırıları, ABD’nin İran’daki askeri hedeflere yönelik geniş çaplı operasyonlarının ardından gerçekleştirildi. ABD Merkez Komutanlığı son saldırılarında İran’ın hava savunma tesisleri, radar sistemleri ve deniz unsurlarını hedef aldığını açıklarken, İran saldırılara bölgedeki ABD askeri varlıklarını hedef alarak karşılık verdiğini bildirdi.

“Çin ve Türkiye çok taraflılığı övüyor” başlığı altında Ankara’nın ŞİÖ ile ilişkilerini değerlendiren Euronews, Türkiye’nin örgütte ortak statüsünde bulunduğuna dikkat çekti. Haberde Ankara’nın ŞİÖ platformunu bölgedeki konumunu güçlendirmek amacıyla kullandığı, örgütle kurulan ortaklığın ise Türkiye’nin dengeli dış politikasının bir parçası olarak görüldüğü ifade edildi.

EURONEWS: TÜRKİYE BATI İLE BAĞLARINI KORURKEN AVRASYA’DA ETKİSİNİ ARTIRIYOR

Euronews’un Türkiye değerlendirmesinde NATO ve ŞİÖ arasındaki konum özellikle öne çıktı. Avrupa merkezli yayın kuruluşu, Türkiye’nin NATO aracılığıyla Batı ile geleneksel ilişkilerini sürdürürken aynı zamanda Avrasya’daki etkisini güçlendirmeye çalıştığını yazdı.

Haberde Türkiye’nin ŞİÖ ortaklığının çok yönlü dış politikanın bir parçası olduğu belirtildi. Ankara’nın Batılı kurumlarla ilişkilerini sürdürürken Avrasya’daki siyasi ve ekonomik platformlarda da etkinliğini artırmaya çalıştığı vurgulandı.

ERDOĞAN: ŞİÖ HER ALANDA YÜKSELEN BİR YILDIZ

Euronews, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın zirvede Şanghay İşbirliği Örgütü hakkında kullandığı ifadeleri de okuyucularına aktardı. Erdoğan, ŞİÖ’yü “her alanda yükselen bir yıldız” olarak nitelendirdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, örgütün ulaştığı nüfus ve ekonomik büyüklüğe de dikkat çekerek, “3,5 milyar nüfusu ve 35 trilyon dolarlık gayrisafi yurt içi hasılasıyla çok kutuplu düzenin vazgeçilmez bir unsurudur” ifadelerini kullandı.

ŞİÖ İÇİN “BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’İN TAMAMLAYICISI” MESAJI

Erdoğan’ın zirvedeki konuşmasında öne çıkan başlıklardan biri de ŞİÖ’nün küresel sistemdeki rolü oldu. Cumhurbaşkanı Erdoğan, örgütü Birleşmiş Milletler’in tamamlayıcısı olarak nitelendirdi.

ŞİÖ’nün yapısının Türkiye’nin dış politika anlayışıyla örtüştüğünü ifade eden Erdoğan, örgütün “bölgesel sahiplenme merkezli çok boyutlu dış politikamızla uyumlu bir yapıya sahip olduğunu” söyledi.

“ÇATIŞMALARIN ÇÖZÜMÜ İÇİN SORUMLULUK ALIYORUZ”

Türkiye’nin çevresindeki çatışmalara yönelik politikasına da değinen Erdoğan, Ankara’nın diyalog ve diplomasi yoluyla çözüm arayışını sürdürdüğünü belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Türkiye olarak çevremizdeki çatışmaların diyalog ve diplomasi yoluyla çözümü için sorumluluk alıyoruz” mesajını verdi. Açıklamalar, Euronews’un Türkiye’nin çok boyutlu dış politika çizgisine ilişkin değerlendirmesinde de yer aldı.

ÇİN DE ÇOK KUTUPLU DÜZEN VURGUSU YAPTI

Euronews, zirvedeki Türkiye değerlendirmesini Çin’in çok taraflılık mesajlarıyla aynı bölümde ele aldı. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ŞİÖ’nün “evrensel güvenlik ortamını” desteklemesi gerektiğini söylerken hegemonya, tek taraflılık ve korumacılığı eleştirdi.

Şi, çok kutupluluğun “geri döndürülemez bir eğilim” olduğunu belirterek tek veya birkaç ülkenin hakimiyetinin ve blok siyasetinin gerçek çok taraflılık anlamına gelmediğini ifade etti.

ŞİÖ 10 ÜLKEYİ AYNI ÇATI ALTINDA BULUŞTURUYOR

Euronews’un haberinde Şanghay İşbirliği Örgütü’nün Çin, Hindistan, İran, Pakistan, Rusya, Belarus, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Özbekistan olmak üzere 10 üyeden oluştuğu belirtildi.

Kırgızistan’daki 25’inci zirvede örgüt üyelerinin yanı sıra Orta Asya, Hazar bölgesi, Orta Doğu ve Asya’nın farklı bölgelerinden diyalog ortakları da bir araya geldi. Euronews, örgüt içindeki ülkelerin farklı ve zaman zaman birbiriyle uyuşmayan çıkarlara sahip olduğuna da dikkat çekti.

ULAŞIM KORİDORLARI VE ENERJİ GÜVENLİĞİ ÖNE ÇIKTI

Erdoğan’ın konuşmasında ŞİÖ’nün yalnızca siyasi ve güvenlik alanındaki rolü değil, ulaşım ve enerji alanındaki potansiyeli de yer aldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, kesintisiz ve güvenli ulaşım koridorlarının bölge ülkelerinin refahı açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.

Erdoğan, ŞİÖ’nün barış ve istikrarın sağlanmasının yanı sıra güvenli ulaşım koridorlarının oluşturulması ve enerji arz güvenliği gibi alanlarda da rol oynayabileceğini söyledi.

ORTA ASYA VE KAFKASYA’DA YENİ TİCARET KORİDORLARI GÜNDEMDE

Zirvede Orta Asya ve Güney Kafkasya ülkeleri de yeni ticaret ve ulaşım bağlantılarını gündeme taşıdı. Euronews, İran’daki savaş ve Orta Doğu’da yaşanan gelişmeler nedeniyle geleneksel güzergahlardaki aksamaların Orta Asya ve Hazar bölgesini yeni küresel ticaret çözümleri açısından daha fazla öne çıkardığını aktardı.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, ŞİÖ ülkeleri arasındaki ticaret hacminin 1 trilyon dolara ulaştığını açıkladı. Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ise bölgeler arası projeler, doğal kaynak yönetimi, dijital hizmetler ve sağlık alanındaki çalışmalar için bir banka kurulmasını önerdi.

ŞİÖ’DEN YAPAY ZEKA VE ENERJİ KARARLARI

Zirvenin sonunda Bişkek Deklarasyonu imzalanırken ŞİÖ’nün kurucu belgesinde değişiklik öngören bir protokol de kabul edildi. Güvenlik alanında Taşkent merkezli Güvenlik Tehditleriyle Mücadele Evrensel Merkezi ile Duşanbe’de uyuşturucuyla mücadele merkezine ilişkin düzenlemeler onaylandı.

Liderler ayrıca yapay zeka, iklim, enerji ve bilgi güvenliği alanlarında çeşitli belgeler kabul etti. Nükleer güvenliğe ilişkin bir deklarasyon ile Afrika Birliği’yle iş birliğinin geliştirilmesine yönelik karar da zirvenin sonuçları arasında yer aldı.

AVRUPA BASININDA TÜRKİYE’NİN BATI-AVRASYA DENGESİ

Euronews’un ŞİÖ Zirvesi sonrasında yaptığı Türkiye değerlendirmesinin merkezinde Ankara’nın çok yönlü dış politika çizgisi yer aldı. Avrupa merkezli yayın kuruluşu, Türkiye’nin NATO üyeliği üzerinden Batı ile geleneksel bağlarını korurken ŞİÖ ortaklığı üzerinden Avrasya’daki konumunu güçlendirmeye çalıştığını belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ŞİÖ’yü çok kutuplu dünya düzeninin vazgeçilmez unsurlarından biri olarak tanımlaması, örgütün Türkiye’nin çok boyutlu dış politikasıyla uyumlu olduğunu söylemesi ve ulaşım ile enerji güvenliğine vurgu yapması da Euronews’un haberinde Türkiye açısından öne çıkarılan başlıklar oldu.

Rusya Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, Almanya’nın Leipzig-Halle Havalimanı’nda patlayıcı yüklü olduğu değerlendirilen bir İHA bulunmasının ardından Rusya’ya karşı çeşitli tedbirler aldığı hatırlatıldı. Moskova yönetimi, olayla ilgili kendisine yöneltilen suçlamaları reddederken Almanya’nın yaklaşımını ikili ilişkileri daha da kötüleştirecek bir adım olarak nitelendirdi.

ALMANYA’NIN MOSKOVA MASLAHATGÜZARI BAKANLIĞA ÇAĞRILDI

Almanya’nın aldığı kararların ardından ülkenin Moskova Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Bernd Finke, Rusya Dışişleri Bakanlığına çağrıldı. Bakanlıktan yapılan açıklamada, görüşme sırasında Rus tarafının Leipzig-Halle Havalimanı’ndaki İHA olayıyla bağlantılı olarak kendisine yöneltilen suçlamaları kabul etmediği bildirildi.

Rusya, olayın sorumluluğunun Moskova’ya yüklenmesine karşı çıkarken Almanya’nın soruşturma kapsamında elde edildiğini açıkladığı bulguların Rusya’yı sorumlu tuttuğu yönündeki değerlendirmelerini de reddetti. Diplomatik çağrı, Berlin’in bir gün önce açıkladığı kapsamlı tedbirlerin ardından geldi.

“ALMANYA YÖNETİMİNİN EYLEMLERİNE SERT KARŞILIK VERİLECEK”

Rusya Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, Berlin yönetiminin attığı adımların Rusya-Almanya ilişkilerinin tamamen bozulmasına yönelik olduğu savunuldu. Almanya’nın ilişkilerdeki gerilimi artırmayı amaçlayan bir provokasyona bilinçli şekilde başvurduğu öne sürüldü.

Açıklamada, “Berlin, Rusya-Almanya ilişkilerindeki durumu gerginleştirmeyi amaçlayan provokasyona bilinçli şekilde başvurdu. Almanya yönetiminin eylemlerine sert karşılık verilecek” ifadelerine yer verildi. Rusya’nın söz konusu karşılığının hangi diplomatik veya siyasi tedbirleri kapsayacağına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

LEIPZIG-HALLE HAVALİMANI’NDA İHA BULUNMUŞTU

Almanya’daki Leipzig-Halle Havalimanı’nda 4 Ağustos 2026 tarihinde Ukrayna’ya ait bir nakliye uçağının yakınında insansız hava aracı bulunmuştu. Alman makamlarının incelemesinde İHA’nın patlayıcı düzenek içerdiğinin değerlendirildiği açıklanmıştı.

Olay, havalimanındaki Ukrayna’ya ait nakliye uçağının yakınında gerçekleşmesi nedeniyle güvenlik makamlarının incelemesine alınmış ve soruşturma başlatılmıştı. İHA’nın teknik özellikleri ile olayın arkasındaki kişi veya yapıların belirlenmesine yönelik incelemeler Almanya’da devam etmişti.

ABD İSTİHBARATINDAN RUSYA İDDİASI

Olayın ardından ABD istihbaratı da bulunan İHA hakkında değerlendirmede bulunmuştu. ABD istihbaratı, patlayıcı yüklü olduğu belirtilen insansız hava aracının bazı özelliklerinin Rus askeri istihbaratına “özgü” olduğunu iddia etmişti.

Söz konusu değerlendirme, Almanya’nın yürüttüğü soruşturmanın ardından Rusya’ya yönelik suçlamaların önemli başlıklarından biri haline geldi. Moskova yönetimi ise kendisine yöneltilen suçlamaların tamamını reddetti.

ALMANYA RUSYA’YA KARŞI BİR DİZİ TEDBİR AÇIKLADI

Almanya hükümeti, 1 Eylül 2026 tarihinde Leipzig-Halle Havalimanı’ndaki olayla ilgili yürütülen soruşturmanın sonuçlarına ilişkin açıklama yaptı. Berlin yönetimi, soruşturma kapsamında elde edilen bulguların olaydan Rusya’nın sorumlu olduğuna işaret ettiğini belirterek Moskova’ya yönelik bir dizi tedbir kararı aldı.

Almanya’nın açıkladığı kararlar diplomatik temsilciliklerden Rus vatandaşlarının ülkeye giriş kontrollerine kadar çeşitli alanları kapsadı. Berlin yönetimi ayrıca Rusya bağlantılı olduğu öne sürülen deniz taşımacılığı faaliyetlerine yönelik baskının da artırılacağını duyurdu.

RUSYA’NIN BONN BAŞKONSOLOSLUĞU 18 EYLÜL’DE KAPATILACAK

Almanya hükümetinin kararı doğrultusunda Rusya’nın Bonn Başkonsolosluğunun 18 Eylül 2026 itibarıyla kapatılması öngörülüyor. Karar, Leipzig-Halle Havalimanı’ndaki İHA olayının ardından açıklanan en dikkat çekici diplomatik tedbirlerden biri oldu.

Almanya ayrıca Berlin’de faaliyet gösteren Rus Evi ile ilgili sözleşmenin feshedileceğini açıkladı. Rus vatandaşlarına yönelik ülkeye giriş kontrollerinin sıkılaştırılması da hükümet tarafından alınan kararlar arasında yer aldı.

“GÖLGE FİLO”YA YÖNELİK BASKI ARTIRILACAK

Berlin yönetiminin açıkladığı tedbirler arasında Rusya’nın “gölge filosu” olarak nitelendirilen deniz taşımacılığı faaliyetlerine yönelik baskının artırılması da bulunuyor. Almanya, söz konusu gemilere yönelik denetim ve yaptırım uygulamalarının daha sıkı hale getirileceğini duyurdu.

Leipzig-Halle Havalimanı’nda 4 Ağustos’ta başlayan İHA soruşturması, Almanya’nın 1 Eylül’de açıkladığı tedbirler ve Rusya’nın 2 Eylül’de verdiği karşılıkla diplomatik krize dönüştü. Moskova yönetimi Berlin’in kararlarını reddederken Almanya’nın eylemlerine karşı sert karşılık verileceğini açıkladı.

Katz, Gazze'deki Filistinlilerin başka ülkelere gönderilmesine yönelik yaptığı açıklamada, "Sonunda göç olmadan Gazze için gerçek bir çözüm yok" ifadelerini kullandı. İsrailli Bakan, Filistin nüfusunun Gazze'den çıkarılmasına yönelik planın ilerleyen dönemde yeniden gündeme gelebileceğini de söyledi.

KATZ: HAMAS'IN TAAHHÜTLERİNE GÖRE YENİ ADIMLAR ATILACAK

Israel Katz, İsrail'in Gazze konusunda yeni adımlar atmasının Hamas'ın taahhütlerini yerine getirip getirmediğinin anlaşılmasına bağlı olduğunu belirtti. Hamas'ın yükümlülüklerine uymadığının netleşmesi halinde askeri ve bölgesel alanların da dahil olduğu yeni bir sürecin başlayacağını ifade etti.

Katz, sürecin hangi aşamada hızlanabileceğine ilişkin, "O an gelecek. Ne zaman geleceği ise Hamas'ın taahhütlerini yerine getirmediğinin netleşmesine bağlı. Ardından askeri, bölgesel ve diğer alanlarda ilerlemek için yeşil ışık yakılacak ve bu süreç hız kazanacak" dedi.

“GAZZELİLERİN YÜZDE 80'İ GÖÇ ETMEK İSTİYOR” İDDİASI

İsrail Savunma Bakanı Katz, Gazze Şeridi'ndeki Filistinlilerin büyük bölümünün bölgeden ayrılmak istediğini de ileri sürdü. Katz, Gazze'deki Filistinlilerin yüzde 80'inin göç etmek istediğini iddia etti.

Katz'ın söz konusu iddiası, İsrail ordusuna bağlı Filistin Topraklarındaki Hükümet Faaliyetlerini Koordinasyon Birimi'nin, COGAT'ın, mayıs ayında gündeme gelen bir araştırmasına dayanıyor.

İsrail basınında yer alan haberlere göre araştırmaya katılan Gazzelilerin yaklaşık yüzde 80'i, Refah ve Kerem Ebu Salim sınır kapıları üzerinden üçüncü bir ülkeye yerleşmeye yönelik oluşturulabilecek mekanizmalar hakkında bilgi almak istediklerini belirtti.

Araştırmanın yöntemi, örneklem büyüklüğü ve elde edilen sonuçların Gazze Şeridi'ndeki nüfusun tamamını ne ölçüde temsil ettiği konusunda ise bağımsız ve ayrıntılı bilgiler kamuoyuyla paylaşılmadı.

KATZ GAZZELİLERİN NEDEN AYRILMADIĞINA İLİŞKİN İKİ GEREKÇE SUNDU

Katz, Gazze'deki Filistinlilerin bugüne kadar bölgeden ayrılmamasının nedeninin Hamas ve onları kabul edecek ülkelerin bulunamaması olduğunu savundu. İsrailli Bakan, Hamas'ın Filistinlilerin ayrılmasına izin vermediğini öne sürerken, Gazze'den çıkacak kişileri kabul etmeye hazır ülkelerin de bulunmadığını söyledi.

İsrail'in gerekli koşulların ortaya çıkması halinde Filistinlileri Gazze'den çıkarmaya hazır olduğunu belirten Katz, söz konusu tahliyenin deniz ve hava yoluyla gerçekleştirilebileceğini ifade etti.

MISIR'IN PLANA KARŞI OLDUĞUNU SÖYLEDİ

Israel Katz, Gazze'deki Filistin nüfusunun başka ülkelere gönderilmesine yönelik süreçte Mısır'ın tutumuna da değindi. Katz, Mısır'ın plana karşı çıktığını ve nüfus transferinin Mısır üzerinden gerçekleştirilemeyeceğini söyledi.

Katz'ın açıklamasına göre İsrail, kara yolu üzerinden Mısır seçeneğinin uygulanabilir olmaması halinde deniz ve hava yollarını alternatif olarak değerlendiriyor.

ABD VE TRUMP'A İLİŞKİN AÇIKLAMA

Katz, Gazze'deki Filistinlileri kabul edebilecek ülkelerin ABD'nin desteğini istediğini de ileri sürdü. İsrail Savunma Bakanı, ABD Başkanı Donald Trump'ın konuya ilişkin planı tamamen iptal etmediğini ancak geçici olarak dondurduğunu iddia etti.

Katz'ın açıklamalarında, Filistinlilerin Gazze'den başka ülkelere yerleştirilmesine yönelik girişimlerde Washington'ın vereceği desteğin, kabul edebilecek ülkeler açısından önem taşıdığı görüşü dile getirildi.

İSRAİL PLANIN ADINI DEĞİŞTİRMİŞTİ

İsrail basını, haziran ayı sonunda Tel Aviv yönetiminin Gazze'deki Filistinlilerin bölgeden ayrılmasını teşvik etmeyi amaçlayan planın adını değiştirdiğini bildirmişti.

Haberlere göre İsrailli yetkililer, uluslararası kamuoyunda yoğun tepkiyle karşılanan "gönüllü göç" ifadesi yerine "Hareket Özgürlüğü Planı" adını kullanmaya başladı.

İsrail'in Kanal 13 televizyonu da güvenlik yetkilileri ve Mossad mensuplarına "gönüllü göç" ifadesini kullanmamaları yönünde talimat verildiğini aktarmıştı.

MOSSAD YETKİLİLERİNİN KATILDIĞI TOPLANTI GÜNDEME GELMİŞTİ

Haaretz gazetesi, İsrail Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Shmuel Ben Ezra'nın Gazze'deki Filistinlilerin bölgeden ayrılmasının teşvik edilmesi konusunda acil bir toplantı düzenlediğini yazmıştı.

Gazetede yer alan habere göre toplantıya Mossad yetkilileri de katılmıştı. Mossad temsilcilerinin toplantıda, o tarihe kadar Gazze'den çıkarılması planlanan Filistinlileri kabul etmeye hazır herhangi bir ülke bulunamadığını kabul ettiği belirtilmişti.

Dilaver’in açıklamaları, Taliban yönetiminin Afganistan’ın uluslararası sistemle ilişkilerini genişletme ve dış dünyayla yeni diplomatik ve ekonomik kanallar oluşturma isteğini ortaya koydu. İslam Emirliği’nin siyasi müzakerelerin ötesinde devletler arası ilişkileri geliştirmeye yöneldiğini belirten Dilaver, Afganistan’ın artık dış müdahaleye boyun eğmeyen ancak uluslararası ilişkilerini sürdürmek isteyen bir ülke olduğunu savundu.

DİLAVER: DÜNYA ÜLKELERİYLE İLİŞKİLERİ GELİŞTİRMEK İSTİYORUZ

Dilaver, yabancı güçlerin ülkeden çekilmesiyle birlikte Afganistan’daki siyasi koşulların değiştiğini belirtti. İşgalin sona ermesinin ardından geçmişte yürütülen siyasi müzakere süreçlerine duyulan ihtiyacın ortadan kalktığını ifade eden Dilaver, Afganistan’ın bundan sonraki dönemde dünya ülkeleriyle doğrudan ilişkilerini geliştirmeye odaklanacağını söyledi.

Afganistan’ın diplomatik, ticari ve insani alanlarda diğer ülkelerle ilişkilerini genişletmek istediğini vurgulayan Dilaver, mevcut yönetimin dış dünyadan tamamen izole bir politika izlemediğini belirtti. Açıklamalar, Taliban yönetiminin uluslararası tanınma arayışının yanı sıra ekonomik ve diplomatik entegrasyonu da önemli bir hedef olarak gördüğünü ortaya koydu.

ULUSLARARASI TANINMA KONUSUNA DİKKAT ÇEKTİ

Dilaver, İslam Emirliği’nin uluslararası alanda tanınmaması konusunda da değerlendirmelerde bulundu. Bazı ülkelerin Afganistan’da güçlü ve birleşik bir merkezi hükümetin oluşmasını istemediğini savunan Dilaver, Taliban yönetiminin uluslararası tanınma sürecinde karşı karşıya kaldığı sorunların arkasında söz konusu yaklaşımın bulunduğunu ileri sürdü.

Afganistan’ın siyasi, askeri ve ekonomik olarak yabancı güçlerin etkisi altında kalmasını isteyen ülkeler bulunduğunu öne süren Dilaver, mevcut yönetimin bağımsız hareket etme politikasını sürdüreceğini ifade etti.

ABD’YE “DOHA ANLAŞMASI” ELEŞTİRİSİ

Dilaver’in açıklamalarında ABD ile ilişkiler ve Doha Anlaşması da geniş yer tuttu. Afganistan Kızılayı Başkanı, Washington yönetiminin Doha Anlaşması’nın ardından Afganistan’a yönelik yaklaşık 3 bin ihlalde bulunduğunu öne sürdü.

ABD’nin İslam Emirliği’nden çeşitli taleplerde bulunmasının mevcut Afgan yönetiminin fiilen muhatap alındığını gösterdiğini savunan Dilaver, Washington ile Taliban arasında yürütülen geçmiş müzakereleri hatırlattı.

Dilaver, “Bizimle masaya oturdular, taahhütlerde bulundular ve ateşkesin nasıl uygulanacağını konuştular. Bütün bunlar ortada bir yönetimin bulunduğu anlamına geliyor” ifadelerini kullandı.

ABD’NİN TALEPLERİNİ “FİİLİ TANIMA” OLARAK YORUMLADI

Dilaver, ABD’nin İslam Emirliği ile müzakere yürütmesini ve Taliban yönetiminden çeşitli taleplerde bulunmasını fiili tanıma olarak değerlendirdi. Washington yönetiminin resmi diplomatik tanıma kararı bulunmamasına rağmen Afganistan’daki mevcut yönetimle farklı konularda temas yürüttüğünü belirten Dilaver, geçmiş müzakerelerin de söz konusu durumu gösterdiğini savundu.

Doha’daki görüşmeler sırasında tarafların çeşitli taahhütlerde bulunduğunu ve ateşkes düzenlemelerinin ele alındığını hatırlatan Dilaver, söz konusu temasların Afganistan’da muhatap alınan bir yönetim bulunduğunu gösterdiğini ifade etti.

AFGANLAR ARASI MÜZAKERELERİN BAŞARISIZLIĞINI ESKİ YÖNETİME BAĞLADI

Afganlar arası müzakerelere de değinen Dilaver, görüşmelerin sonuçsuz kalmasında önceki Afganistan hükümetinin temsilcilerinin yeterince ciddi davranmamasının etkili olduğunu ileri sürdü.

Dilaver, yabancı güçlerin ülkeden çekilmesinin Afganistan’ın dış müdahaleye boyun eğmeyeceğini gösterdiğini söyledi. ABD ve NATO güçlerinin ülkeden ayrılmasının ardından Afganistan’ın siyasi yapısının tamamen değiştiğini belirten Dilaver, geçmişteki müzakere formatlarının da söz konusu değişimle birlikte anlamını yitirdiğini savundu.

PAKİSTAN’A POLİTİKA ELEŞTİRİSİ

Dilaver, Pakistan ile Afganistan arasında son dönemde yaşanan çatışmalara ilişkin de değerlendirmede bulundu. İslamabad yönetiminin Afganistan’a yönelik mevcut politikalarıyla hata yaptığını söyleyen Dilaver, iki ülke arasındaki sorunların mevcut yaklaşım üzerinden çözülemeyeceğini savundu.

Bazı ülkelerin Afganistan’ın siyasi, askeri ve ekonomik olarak dış güçlerin etkisi altında kalmasını istediğini öne süren Dilaver, Afganistan’ın bağımsız bir politika izlemeye devam edeceğini ifade etti.

KADIN HAKLARI KONUSUNDA AÇIKLAMA

Röportajda kadın hakları konusu da gündeme geldi. Dilaver, İslam Emirliği’nin kadınların haklarını güvence altına almaya bağlı olduğunu söyledi.

Kadınlar ve kız çocuklarının birçok alanda haklarının sağlandığını ifade eden Dilaver, Taliban yönetiminin konuya ilişkin mevcut politikasını savundu. Afganistan’daki kadınların eğitim, çalışma ve kamusal yaşama katılımına ilişkin uygulamalar ise Taliban yönetimiyle uluslararası toplum arasındaki temel anlaşmazlık başlıklarından biri olmaya devam ediyor.

TALİBAN YÖNETİMİNDEN ULUSLARARASI ENTEGRASYON MESAJI

Dilaver’in açıklamalarında en dikkat çeken mesajlardan biri Afganistan’ın dış dünyayla ilişkilerinin geleceğine yönelik oldu. Taliban yönetiminin Afganistan’ın diplomatik, ticari ve insani alanlarda dünya ülkeleriyle ilişkilerini artırmak istediğini belirten Dilaver, ülkenin dış müdahaleye karşı bağımsızlık politikasını korurken uluslararası ilişkilerden uzak kalmayı hedeflemediğini ortaya koydu.

Afganistan’daki mevcut yönetimin uluslararası tanınma sorununun sürdüğü bir dönemde gelen açıklamalar, Taliban yönetiminin dünya ülkeleriyle diplomatik ve ekonomik entegrasyon arayışını sürdürdüğünü gösterdi. Dilaver, Afganistan’ın bundan sonraki dönemde devletlerle siyasi temaslarını artırmak, ticari ilişkilerini geliştirmek ve insani işbirliğini genişletmek istediğini ifade etti.

“ÇÖL KAPLANI”NIN OBJEKTİFİNDEN

Medine savunmasındaki kahramanlığı ile tanınan Fahreddin Paşa, halk arasında “Çöl Kaplanı” unvanı ile anılıyor. Paşa'nın çektiği ve koruduğu bu fotoğraflar, dönemin Medine'sine ait mimari yapıları, günlük yaşamı ve kutsal mekanları belgeliyor.

TARİHE TANIKLIK EDEN KARELER

Görüntülerde, Osmanlı askerlerinin Medine'deki varlığı, tarihi yapılar ve Harem-i Şerif çevresindeki günlük yaşam sahneleri yer alıyor. Fotoğrafların büyük bölümü daha önce hiç yayımlanmamıştı.

BİR YÜZYIL SONRA YENİDEN BAKIŞ

109 yıl önce çekilen bu fotoğraflar, hem tarih meraklıları hem de akademisyenler için önemli bir kaynak niteliğinde. Görseller, Osmanlı’nın kutsal topraklardaki son dönem varlığına dair belge olarak değerlendiriliyor.

2013 yılında Şam'ın Al-Tadamon semtinde Esed güçleri tarafından 41 sivilin çukura atılıp katledildiği, ardından ateşe verilerek yakıldığı görüntüler ortaya çıktı.

Sosyal medyada başlatılan "#score4rights2022(Haklar için Skor 2022)" kampanyası ile olimpiyat sporcuları umudu temsil eden hilal (C) işareti yapmaya davet ediliyor. Kampanyanın amacı, Çin'in Doğu Türkistan, Tibet ve Hong Kong’da işlediği insanlık suçlarına dikkat çekmek.

Aşırı sağcı Yahudiler, İsrail’in başkenti Tel Aviv’de Filistinli tutuklu Hişam Ebu Hevaş’ın yattığı hastane önünde çekim yapmak için bekleyen AA Kameramanı Fayiz Ebu Rumeyle’yi darp etti.