Söz konusu görüntülerin ardından olayın zorunlu askerlik uygulamaları kapsamında gerçekleştiği yönünde iddialar gündeme geldi. Ancak olayın nerede ve ne zaman gerçekleştiğine ilişkin net bilgiler paylaşılmadı.

GÖRÜNTÜLER SOSYAL MEDYADA YAYILDI

Paylaşılan videoda, bir grup üniformalı görevlinin bir kişiyi fiziksel müdahale ile kontrol altına aldığı ve ardından araca götürdüğü görüldü. Görüntüler kısa sürede sosyal medya platformlarında yayıldı.

Olayın içeriğine ilişkin farklı iddialar ortaya atılırken, görüntülerin doğruluğu ve bağlamına ilişkin resmi kaynaklardan teyit yapılmadı.

ZORUNLU ASKERLİK İDDİASI

Sosyal medya paylaşımlarında, söz konusu müdahalenin zorunlu askerlik kapsamında gerçekleştirildiği öne sürüldü. Ukrayna’da savaş koşulları nedeniyle uygulanan seferberlik kapsamında benzer iddiaların daha önce de gündeme geldiği biliniyor.

Yetkili kurumlardan olayla ilgili resmi bir açıklama yapılmadığı bildirildi.

TARTIŞMALAR YENİDEN ALEVLENDİ

Görüntülerin yayılmasının ardından ülkede zorunlu askerlik uygulamalarına yönelik tartışmalar yeniden gündeme taşındı. Sosyal medya kullanıcıları arasında farklı görüşler dile getirilirken, olayın ayrıntılarına ilişkin belirsizlik sürüyor.

Gelişmelerin resmi makamlar tarafından yapılacak açıklamalarla netlik kazanması bekleniyor.

Kaynaklar, taraflar arasında yeni bir görüşme turunun birkaç gün içinde gerçekleştirilebileceğini ifade etti. İlk temasların ardından diplomasi kanallarının tamamen kapanmadığı ve temasların sürdüğü belirtildi.

ANLAŞMAZLIK BAŞLIKLARI ÖNE ÇIKIYOR

Müzakerelerdeki temel anlaşmazlık konularının netleştiği bildirildi. Buna göre, Strait of Hormuz’nın ücretsiz şekilde uluslararası geçişe açılması, İran’ın uranyum programının geleceği ve Tahran yönetiminin dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması başlıca başlıklar arasında yer aldı.

İran tarafının uranyum zenginleştirme faaliyetlerini sınırlı şekilde sürdürme ya da mevcut stokları azaltma yönünde öneriler sunduğu, ancak bu tekliflerin taraflar arasında uzlaşı sağlamaya yetmediği aktarıldı.

ABD: ANLAŞMA SAĞLANAMADI

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, yaklaşık 21 saat süren görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada, tarafların anlaşmaya varamadığını duyurdu.

Vance, açıklamasında mevcut durumun İran açısından daha olumsuz sonuçlar doğurduğunu ifade etti.

İRAN’DAN ABD’YE SUÇLAMA

İran basınında yer alan haberlerde ise anlaşma sağlanamamasının nedeni olarak ABD’nin talepleri gösterildi. ABD’nin müzakerelerde aşırı taleplerde bulunduğu yönünde değerlendirmelere yer verildi.

Tarafların karşılıklı olarak birbirini sorumlu tutması dikkat çekti.

GERİLİM SÜRÜYOR, DİPLOMASİ DEVAM EDİYOR

Bölgede Hürmüz Boğazı merkezli kriz ve nükleer program tartışmaları devam ederken, diplomatik temasların tamamen kesilmemesi dikkat çekiyor.

Uzmanlar, tarafların müzakere kanallarını açık tutmasının yeni bir diplomatik sürecin önünü açabileceğini belirtiyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI VE ULUSLARARASI HUKUK VURGUSU

İran'ın ve ülke liderlerinin uluslararası itibarının zarar gördüğünü belirten Donald Trump, uluslararası su yolu olan Hürmüz Boğazı'nın hızla açılması sürecine başlanması gerektiğini ifade etti. İran yönetiminin uluslararası hukuk kurallarını ihlal ettiğini savunan Trump, bölgedeki deniz trafiğinin güvenliğinin sağlanması konusundaki beklentisini yineledi. Diplomatik temasların sürdüğünü ancak somut adımların atılması gerektiğini kaydeden Trump, verilen taahhütlerin yerine getirilmemesinin kalıcı hasarlara yol açtığına dikkat çekti.

NÜKLEER MÜZAKERELER VE PAKİSTAN TEMASLARI

İranlı temsilciler Muhammed Bakır Galibaf, Abbas Arakçi ve Ali Bagheri ile ABD heyeti arasında yaklaşık 20 saat süren görüşmeler yapıldığını bildiren Trump, müzakerelerin dostane bir atmosferde geçmesine rağmen temel meselelerde uzlaşma sağlanamadığını aktardı. İran'ın nükleer silah sahibi olmasına hiçbir koşulda izin verilmeyeceğini vurgulayan Trump, yürütülen görüşmelerde İran tarafının nükleer hedeflerinden vazgeçme niyetinde olmadığını gözlemlediklerini belirtti.

Öte yandan Trump, Pakistan'daki son duruma ilişkin olarak Başkan Yardımcısı JD Vance, Özel Temsilci Steve Witkoff ve Jared Kushner tarafından bilgilendirildiğini açıkladı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Mareşal Asım Münir'in liderliğinde gerçekleşen görüşmelere değinen Trump, Hindistan ile yaşanabilecek olası bir çatışmanın önlenmesi ve milyonlarca insanın hayatının kurtarılması noktasında yürütülen süreçlerin önemine işaret etti.

ABD’nin aldığı kararın ardından küresel enerji piyasalarında hareketlilik yaşandı. Petrol fiyatları kısa sürede yükselişe geçerken, bölgedeki gelişmelerin dünya ekonomisi üzerindeki etkisine yönelik endişeler arttı.

TRUMP’TAN ABLUKA TALİMATI

Müzakerelerin sonuçsuz kalmasının ardından açıklama yapan Donald Trump, ABD Donanması’nın Hürmüz Boğazı’nda operasyon başlatacağını duyurdu. Açıklamada, bölgede deniz güvenliğinin sağlanmasının hedeflendiği belirtildi.

Trump, Hürmüz Boğazı’nda serbest geçiş düzeni kurulacağını ifade ederek, İran tarafından yerleştirildiği belirtilen mayınların imha edileceğini bildirdi. ABD’ye veya sivil gemilere yönelik herhangi bir saldırı durumunda güçlü karşılık verileceği vurgulandı.

ABD ORDUSU ABLUKA DETAYLARINI AÇIKLADI

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı United States Central Command tarafından yapılan açıklamada, deniz ablukasının kapsamına ilişkin bilgiler paylaşıldı. Açıklamada, Türkiye saatiyle 17.00 itibarıyla İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm gemilere yönelik abluka uygulanacağı kaydedildi.

Ablukanın yalnızca Hürmüz Boğazı ile sınırlı kalmayacağı, Basra Körfezi ve Umman Körfezi’ni de kapsayacak şekilde genişletileceği ifade edildi.

İRAN’DAN SERT TEPKİ

İran Devrim Muhafızları Islamic Revolutionary Guard Corps tarafından yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndaki tüm deniz trafiğinin kontrol altında tutulduğu belirtildi. Açıklamada, olası bir müdahalenin ciddi sonuçlar doğuracağı ifade edildi.

İran Meclis Başkanı Mohammad Bagher Ghalibaf ise yaptığı açıklamada, ülkesinin tehditlere karşılık vereceğini belirtti. Açıklamada, askeri bir çatışma durumunda karşılık verileceği, diplomatik yaklaşım halinde ise aynı şekilde yanıt verileceği kaydedildi.

KRİZİN MERKEZİNDE HÜRMÜZ BOĞAZI

Strait of Hormuz, küresel enerji arzı açısından kritik bir geçiş noktası olarak öne çıkıyor. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’si bu dar su yolundan gerçekleştiriliyor.

Bölgede yaşanabilecek olası bir çatışma veya sevkiyatın kesintiye uğraması, küresel enerji arzında ciddi aksamalara yol açabilecek riskler barındırıyor.

PETROL FİYATLARI YÜKSELDİ

Yaşanan gelişmelerin ardından petrol piyasalarında sert fiyat hareketleri görüldü. Ateşkes beklentileriyle gerileyen fiyatlar, ABD’nin abluka kararı sonrasında yeniden yükselişe geçti.

Brent petrolün fiyatı yüzde 7 artışla 102,29 dolar seviyesine ulaştı. Piyasalarda, bölgedeki gelişmelere bağlı olarak dalgalanmanın sürebileceği değerlendiriliyor.

MASADA İKİ SENARYO

Uzmanlar, mevcut gelişmeler çerçevesinde iki temel senaryonun öne çıktığını belirtiyor. Tarafların yeniden müzakere sürecine yönelmesi ya da gerilimin askeri çatışmaya dönüşmesi ihtimali gündemde yer alıyor.

Mevcut açıklamalar ve karşılıklı adımlar, kısa vadede gerilimin düşmesinden ziyade sürebileceğine işaret ediyor.

ABD’li kaynakların değerlendirmelerine göre, Çin yönetiminin özellikle “MANPAD” olarak bilinen omuzdan ateşlenen hava savunma füze sistemlerini önümüzdeki haftalarda İran’a sevk etmeyi planladığı öne sürüldü. Sevkiyatın doğrudan yapılmaması ve üçüncü ülkeler üzerinden gerçekleştirilmesi ihtimali üzerinde durulduğu belirtildi.

ABD İSTİHBARAT RAPORLARI VE İDDİALAR

Amerikan istihbaratına aşina kaynaklar, Pekin yönetiminin İran’a yönelik askeri destek planları üzerinde çalıştığını ifade etti. Raporda, gönderilmesi planlanan sistemlerin özellikle alçak irtifada uçuş yapan askeri unsurlar için tehdit oluşturabilecek kapasitede olduğu aktarıldı.

İstihbarat değerlendirmelerinde, Çin’in bu adımı doğrudan çatışmaya dahil olmak amacıyla değil, enerji bağımlılığı nedeniyle İran ile ilişkilerini sürdürme çabası kapsamında atabileceği belirtildi.

TRUMP’TAN ÇİN’E GÜMRÜK VERGİSİ UYARISI

ABD Başkanı Donald Trump, söz konusu iddialara ilişkin yaptığı açıklamada Çin’in İran’a silah sağlamış olabileceğine dair haberler duyduğunu ifade etti. Trump, bu bilgilere temkinli yaklaştığını ancak olasılığı dışlamadığını belirtti.

Trump, Çin başta olmak üzere herhangi bir ülkenin İran’a askeri teçhizat sağlamasının tespit edilmesi halinde yüzde 50 oranında gümrük vergisi uygulanacağını açıkladı.

ÇİN’DEN YALANLAMA

Washington’daki Çin Büyükelçiliği tarafından yapılan açıklamada ise söz konusu iddialar reddedildi. Açıklamada, Çin’in çatışmanın hiçbir tarafına silah sağlamadığı belirtilerek, haberlerin gerçeği yansıtmadığı ifade edildi.

ABD’nin “asılsız iddialar” ortaya attığı ve kamuoyunda sansasyon oluşturduğu yönünde değerlendirmelere yer verildi.

DİPLOMATİK SÜREÇ VE BÖLGESEL GELİŞMELER

Çin’in daha önce Pakistan arabuluculuğunda yürütülen ABD-İran ateşkes sürecinde rol oynadığı belirtildi. Pakistanlı yetkililer, Çin’in garantör olarak devreye girmesiyle Tahran yönetiminin ateşkesi kabul ettiğini ifade etti.

Öte yandan İslamabad’da yeniden başlayan ABD-İran görüşmelerinden sonuç alınamadığı ve taraflar arasında “derin güvensizlik” bulunduğu yönünde değerlendirmeler yapıldı.

SAVAŞ VE ASKERİ DURUMA İLİŞKİN DEĞERLENDİRMELER

28 Şubat’ta başlayan çatışmalarda İran’ın üst düzey askeri isimlerinin hedef alındığı, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth tarafından İran’ın balistik füze kapasitesinin büyük ölçüde etkisiz hale getirildiğinin savunulduğu aktarıldı.

Buna karşın Amerikan basınına yansıyan istihbarat raporlarında İran’ın halen binlerce füze kapasitesine sahip olduğu ifade edildi.

ABD ve İsrailli yetkililer, müzakerelerden sonuç alınamaması halinde İran’ın seyir füzeleri ve insansız hava araçlarını Basra Körfezi’ndeki hedeflere karşı kullanabileceği ihtimali üzerinde duruyor.

Orta Doğu’da ABD ile İran arasında sağlanan iki haftalık ateşkesin ardından taraflar, İslamabad’da yeniden müzakere masasına oturdu. Görüşmelerden somut bir sonuç alınamazken, heyetlerin şehirden ayrıldığı öğrenildi.

İSLAMABAD GÖRÜŞMELERİ VE SONRASI

İslamabad’da gerçekleştirilen temasların ardından bölgedeki diplomatik süreçte belirsizlik devam etti. Ateşkes sonrası yürütülen müzakerelerin sonuçsuz kalması, taraflar arasındaki gerilimin sürdüğünü ortaya koydu.

Yaşanan gelişmelerin ardından Rusya ve İran liderleri, mevcut durumu değerlendirmek üzere telefon görüşmesi yaptı.

PEZEŞKİYAN’DAN RUSYA’YA TEŞEKKÜR

Kremlin tarafından yapılan açıklamada, Mesud Pezeşkiyan’ın görüşmede Rusya’nın uluslararası platformlarda sergilediği tutumu değerlendirdiği belirtildi. Pezeşkiyan’ın, gerilimin azaltılmasına yönelik girişimler nedeniyle Rusya’ya takdirlerini ilettiği aktarıldı.

İran Cumhurbaşkanı ayrıca İran halkına sağlanan insani yardımlar dolayısıyla Rusya’ya teşekkür etti.

PUTİN’DEN ARABULUCULUK MESAJI

Vladimir Putin’in görüşmede Orta Doğu’da kalıcı ve adil bir barışın sağlanmasına yönelik çabaların önemine vurgu yaptığı bildirildi. Rusya’nın arabuluculuk faaliyetlerine katkı sunmaya devam edeceğini ifade eden Putin, bölgedeki tüm taraflarla temasların sürdürüleceğini kaydetti.

Ulusal Seçim Ofisi tarafından açıklanan verilere göre sandıkların yaklaşık yarısı açılırken, muhalefet lideri Peter Magyar’ın yarışı açık ara önde götürdüğü bildirildi.

SEÇİM SONUÇLARI VE İLK AÇIKLAMALAR

Seçim sonuçlarının netleşmeye başlamasının ardından Macaristan Başbakanı Viktor Orban, yenilgiyi kabul etti. Orban, yaptığı açıklamada Magyar’ı seçim zaferinden dolayı tebrik etti ve halka muhalefet cephesinden hizmet etmeye devam edeceklerini ifade etti.

MUHALEFET LİDERİ MAGYAR’IN SİYASİ GEÇMİŞİ

45 yaşındaki Peter Magyar’ın, 2002 ile 2024 yılları arasında Viktor Orban’ın liderliğini yaptığı Fidesz partisinde görev aldığı belirtildi. Magyar, 2024 yılında partiden ayrılarak yeni kurulan Tisza Partisi’ne katıldı.

SEÇİM KAMPANYASI VE VAATLER

Seçim kampanyası sürecinde Avrupa Birliği ile ilişkilerin yeniden güçlendirilmesini ve Rusya ile yürütülen yakın ilişkilerin sonlandırılmasını vadeden Peter Magyar, seçimlerde yalnızca çoğunluğu değil anayasal değişiklikleri geri alabilecek üçte iki oranında bir çoğunluk hedeflediğini açıkladı.

Kamuoyu araştırma şirketleri de seçim öncesinde Magyar’ın liderliğini yaptığı partinin oy oranında belirgin bir artış olduğunu ve seçmen eğilimlerinin değiştiğini ortaya koydu.

ORBAN’IN DIŞ POLİTİKA TUTUMU VE İLİŞKİLERİ

2010 yılından bu yana başbakanlık görevini sürdüren Viktor Orban, seçim kampanyası boyunca Avrupa Birliği ve Ukrayna’ya yönelik eleştirel söylemleriyle dikkat çekti. Orban’ın, ABD Başkanı Donald Trump ile olan yakın ilişkisi de gündemde yer aldı.

Seçim sürecinde ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Budapeşte’ye gelerek Orban ile birlikte mitinge katıldı.

HÜKÜMETE YÖNELİK İDDİALAR VE TARTIŞMALAR

Orban hükümeti, son dönemde çeşitli iddialar ve tartışmalarla gündeme geldi. Macaristan Dışişleri ve Ticaret Bakanı Peter Szijjarto’nun Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile yaptığı görüşmelere ilişkin bazı ifadelerin sızdırıldığı ve gizli belgelerin paylaşıldığı iddiaları kamuoyuna yansıdı.

Ayrıca Orban’ın Ukrayna’ya yönelik 90 milyar euroluk Avrupa Birliği yardım paketini veto etmesi, Avrupa’daki ortaklarıyla ilişkilerde gerilime neden oldu.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran'la yapılan doğrudan müzakerelerin "bir anlaşmaya varılamadan" sona erdiğini açıkladı. İran devlet televizyonu ise ABD'nin aşırı talepleri nedeniyle bir anlaşmaya varılamadığını bildirdi. Sürecin ardından ABD Başkanı Donald Trump'tan ilk açıklama geldi.

"HÜRMÜZ'DEKİ GEMİLERİ ABLUKA ALTINA ALACAĞIZ"

Trump açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Toplantı iyi geçti, çoğu maddede anlaşıldı ancak gerçekten önemli olan tek madde, nükleer, konusunda anlaşılmadı.

Derhal geçerli olmak üzere, dünyanın en iyisi olan ABD Donanması, Hürmüz Boğazı'na girmeye veya oradan çıkmaya çalışan tüm gemileri abluka altına alma sürecini başlatacaktır. 'Herkesin girmesine izin verilen, herkesin çıkmasına izin verilen' bir temele ulaşacağız.

"BU BİR ŞANTAJDIR VE ABD ASLA TEHDİT EDİLEMEZ"

Ancak İran sadece kendileri dışında kimsenin bilmediği, 'Orada bir yerlerde bir mayın olabilir', diyerek buna izin vermedi. Bu dünya çapında bir şantajdır ve ülkelerin liderleri, özellikle de ABD, asla tehdit edilemez. Ayrıca Donanmamıza, uluslararası sularda İran'a haraç ödeyen her gemiyi tespit edip durdurması talimatını verdim. Yasa dışı geçiş ücreti ödeyen hiç kimse açık denizlerde güvenli geçiş yapamayacaktır.

"BİZE ATEŞ EDEN HERHANGİ BİR İRANLI CEHENNEME GÖNDERİLECEK"

Ayrıca İranlıların boğaza döşediği mayınları imha etmeye başlayacağız. Bize veya barışçıl gemilere ateş eden herhangi bir İranlı cehenneme gönderilecek! İran, ülkesini zaten harap etmiş olan bu durumu nasıl sonlandıracağını herkesten daha iyi biliyor. Donanmaları yok oldu, hava kuvvetleri yok oldu, uçaksavar ve radar sistemleri işe yaramaz hale geldi, Humeyni ve 'liderlerinin' çoğu öldü, bunların hepsi nükleer emelleri yüzünden. Abluka kısa süre içinde başlayacak. Diğer ülkeler de bu ablukaya dahil olacak. İran'ın bu yasa dışı gasp eyleminden kâr elde etmesine izin verilmeyecek. Para istiyorlar ve daha da önemlisi nükleer istiyorlar. Ayrıca, uygun bir anda, tamamen 'hazır ve tetikteyiz' ve ordumuz İran'dan geriye kalan az şeyi de bitirecek!"

"HER YASAYI İHLAL EDİYORLAR"

Trump bu açıklamasının hemen ardından yaptığı bir başka açıklamada ise şu ifadeleri kullandı:

"İran, Hürmüz Boğazı'nı açma sözü vermişti ve bunu bilerek yapmadı. Bu durum, dünyanın dört bir yanındaki birçok insan ve ülke için endişe, karmaşa ve acıya neden oldu. Donanmalarının tamamı ve 'mayın döşeme gemilerinin' çoğu tamamen imha edilmiş olmasına rağmen, suya mayın döşediklerini söylüyorlar. Bunu yapmış olabilirler, ancak hangi gemi sahibi bu riski almak ister ki? İran'ın ve 'liderlerinin' kalan kısmının itibarına büyük bir leke ve kalıcı zarar verildi, ancak biz bunların hepsini aştık. Söz verdikleri gibi, bu uluslararası su yolunu hızlı bir şekilde açma sürecine başlamaları daha iyi olur! Kitaptaki her yasayı ihlal ediyorlar.

"SAVAŞTA 30-50 MİLYON HAYATI KURTARDIĞIM İÇİN BANA TEŞEKKÜR EDİYORLAR"

Pakistan'dan Mareşal Asim Munir ve Başbakan Şehbaz Şerif'in nazik ve çok yetkin liderliğinde İslamabad'da gerçekleşen toplantı hakkında Başkan Yardımcısı JD Vance, Özel Temsilci Steve Witkoff ve Jared Kushner tarafından tam olarak bilgilendirildim. Onlar çok olağanüstü insanlar ve Hindistan'la yaşanacak korkunç bir savaşta 30 ila 50 milyon hayatı kurtardığım için bana sürekli teşekkür ediyorlar. Bunu duymaktan her zaman memnuniyet duyuyorum (Bahsedilen insanlık miktarı akılalmaz).

"İRAN ASLA NÜKLEER SİLAHA SAHİP OLAMAYACAK"

İran'la görüşme sabahın erken saatlerinde başladı ve gece boyunca, yaklaşık 20 saat sürdü. Çok detaylı bilgi verebilir ve elde edilen birçok şeyden bahsedebilirim, ancak önemli olan tek bir şey var: İran nükleer emeklisinden vazgeçmeye istekli değil! Birçok açıdan, üzerinde anlaşılan noktalar, askeri operasyonlarımızı sonuna kadar sürdürmemizden daha iyi, ancak tüm bu noktalar, nükleer gücün bu kadar istikrarsız, zor ve tahmin edilemez insanların eline geçmesine izin vermekle kıyaslandığında önemsiz kalıyor. Zaman geçtikçe, üç temsilcim de, şaşırtıcı olmayan bir şekilde, İran temsilcileri Muhammed-Bagher Ghalibaf, Abbas Araghchi ve Ali Bagheri'ye karşı çok dostane ve saygılı davrandılar; ancak bu önemli değil çünkü en önemli konuda çok kararlıydılar ve her zaman söylediğim gibi, en başından beri ve yıllar önce de belirttiğim gibi, İran asla nükleer silaha sahip olamayacak"

KALİBAF: KARAR ABD'DE

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Pakistan’da gerçekleştirilen ABD-İran müzakerelerine ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Kalibaf, Washington yönetiminin İran’ın güvenini kazanamadığını belirterek kararın artık ABD’ye ait olduğunu söyledi.

Sosyal medya platformu X üzerinden açıklama yapan Kalibaf, müzakereler öncesinde İran’ın iyi niyetini ve çözüm iradesini ortaya koyduğunu vurguladı. Ancak son görüşme turunda ABD’nin bu güveni tesis edemediğini ifade etti.

“ABD BİZİM İLKELERİMİZİ ANLADI”

Kalibaf, “ABD bizim mantığımızı ve ilkelerimizi anladı. Ancak bu müzakere turunda İranlı heyetin güvenini kazanamadı. Güvenimizi kazanıp kazanamayacaklarına karar verme zamanıdır” dedi.

İran’ın geçmişte yaşanan savaşlar nedeniyle ABD’ye güven duymadığını hatırlatan Kalibaf, bu durumun müzakerelerin seyrini doğrudan etkilediğini belirtti.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada İran’ın nükleer programına ilişkin beklenen taahhütleri vermediğini belirtti. İran tarafı ise müzakerelerin ABD’nin talepleri nedeniyle sonuçsuz kaldığını bildirdi.

VANCE: ANLAŞMAYA VARILAMADI

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, 21 saat süren görüşmelerin ardından basın mensuplarına yaptığı açıklamada, taraflar arasında önemli temaslar gerçekleştiğini ancak nihai bir mutabakat sağlanamadığını ifade etti.

Vance, İran ile yürütülen görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini ancak anlaşma sağlanamamasının sürecin olumsuz sonucu olduğunu belirterek, ABD heyetinin anlaşma olmadan ülkeye döneceğini açıkladı.

NÜKLEER TAAHHÜT VURGUSU

ABD tarafı, İran’ın nükleer silah geliştirmeyeceğine dair açık ve uzun vadeli bir taahhüt vermediğini dile getirdi. JD Vance, İran’ın nükleer silah edinmeyeceğine ilişkin somut güvence sağlanmasının temel beklenti olduğunu kaydetti.

ABD’nin taleplerinin açık şekilde iletildiğini belirten Vance, İran’ın bu şartları kabul etmediğini ifade etti.

ABD’DEN “NİHAİ TEKLİF” AÇIKLAMASI

ABD tarafı, görüşmelerin ardından İran’a “nihai ve en iyi teklif” olarak tanımlanan bir mutabakat metni sunduğunu açıkladı. Donald Trump ile süreç boyunca temas halinde olduklarını belirten Vance, teklifin İran tarafından değerlendirilmesinin beklendiğini bildirdi.

İRAN: ABD’NİN TALEPLERİ ENGEL OLDU

İran devlet medyası, görüşmelerin anlaşmayla sonuçlanamamasının nedenini ABD’nin talepleri olarak duyurdu. İran tarafı, ortak bir çerçeve oluşturulması yönünde girişimlerde bulunulduğunu ancak ABD’nin yaklaşımının süreci tıkadığını ileri sürdü.

Müzakerelerde özellikle Hürmüz Boğazı ve nükleer materyallerin ülke dışına çıkarılması konularında uzlaşma sağlanamadığı belirtildi.

ABD HEYETİ PAKİSTAN’DAN AYRILDI

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance liderliğindeki heyet, görüşmelerin sonuçsuz kalmasının ardından Pakistan’dan ayrıldı. Heyette Steve Witkoff ve Jared Kushner’ın da yer aldığı bildirildi.

ABD heyetinin “Air Force 2” uçağıyla yerel saatle sabah saatlerinde ülkeden ayrıldığı aktarıldı.

EK GÖRÜŞME PLANI YOK

İran’a yakın Fars Haber Ajansı, mevcut durumda ABD ile yeni bir görüşme planı bulunmadığını duyurdu. Taraflar arasında 1979’dan bu yana gerçekleştirilen ilk doğrudan temas olma özelliği taşıyan görüşmelerin ardından sürecin belirsizliğini koruduğu bildirildi.

Netanyahu, yaptığı açıklamada Türkiye Cumhurbaşkanı’nı İran’ın “terör rejimini barındırmak” ve “Kürt vatandaşlarını katletmekle” suçladı. Söz konusu ifadeler kamuoyunda “skandal” olarak nitelendirildi.

Uluslararası yargı süreçleri de tartışmanın arka planında yer aldı. Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından Netanyahu hakkında savaş suçu ve insanlığa karşı suçlardan tutuklama kararı çıkarıldığı, ayrıca İsrail’in Uluslararası Adalet Divanı nezdinde soykırım iddialarıyla yargılandığı hatırlatıldı.

CEVDET YILMAZ’DAN AÇIKLAMA

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Netanyahu’nun ifadelerine tepki gösterdi. Yılmaz, söz konusu açıklamaların “hakikatlerin ortaya konmasından duyulan rahatsızlığın ve suçluluk psikolojisinin dışa vurumu” olduğunu belirtti.

Yılmaz açıklamasında, Netanyahu’nun soykırım, savaş suçu ve insanlık suçlarıyla yargılandığını hatırlatarak, sözlerinin “yok hükmünde” olduğunu ifade etti. Türkiye’nin uluslararası hukuk, adalet ve insani değerler doğrultusunda hareket etmeyi sürdüreceğini vurguladı.

DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI’NDAN SERT TEPKİ

Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan yazılı açıklamada Netanyahu’nun siciline dikkat çekildi. Açıklamada, İsrail Başbakanı’nın işlediği suçlar nedeniyle “çağın Hitler’i” olarak nitelendirildiği ifade edildi.

Netanyahu hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından tutuklama kararı bulunduğu ve İsrail’in Uluslararası Adalet Divanı’nda yargılandığı vurgulandı. Açıklamada ayrıca Netanyahu’nun amacının devam eden barış görüşmelerini baltalamak ve bölgedeki politikalarını sürdürmek olduğu belirtildi.

Türkiye’nin sivillerin yanında olmaya devam edeceği ve Netanyahu’nun işlediği suçlardan dolayı hesap vermesi için çaba göstereceği kaydedildi.

BURHANETTİN DURAN’DAN DEĞERLENDİRME

İletişim Başkanı Burhanettin Duran da konuya ilişkin açıklama yaptı. Duran, Netanyahu’nun Gazze’de yaşananlar nedeniyle uluslararası alanda eleştirildiğini belirterek, açıklamalarının “çaresizlik” göstergesi olduğunu ifade etti.

Netanyahu’nun siyasi varlığını sürdürmek amacıyla bölgeyi çatışma ortamına sürüklediğini belirten Duran, İsrail Başbakanı’nın uluslararası alanda meşruiyetinin sorgulandığını kaydetti.

NETANYAHU’NUN AÇIKLAMALARI

Netanyahu, yaptığı açıklamada İsrail’in kendi liderliği altında İran’a karşı mücadele etmeyi sürdüreceğini belirtti. Açıklamasında Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı hedef alan ifadeler kullanan Netanyahu, Türkiye’nin İran ile ilişkilerine yönelik suçlamalarda bulundu.

Uçakta ayrıca saldırıda yaşamını yitiren çocuklara ait sırt çantaları ve beyaz güllerin de koltuklara bırakıldığı görüldü.

MİNAB’DAKİ SALDIRI YENİDEN GÜNDEMDE

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı savaşın ilk gününde, Minab kentinde kız öğrencilerin eğitim gördüğü bir ilkokula Tomahawk füzesi isabet etmişti. Saldırıda çoğunluğu çocuklardan oluşan 175 kişi hayatını kaybetmişti.

Söz konusu olay, müzakere süreci öncesinde İran heyeti tarafından bir kez daha gündeme getirildi.

UÇAKTAKİ MESAJ DİKKAT ÇEKTİ

Uçuş sırasında çekilen görüntülerde, koltukların çocuk fotoğraflarıyla dolu olduğu görüldü. Yerleştirilen çantalar ve beyaz güllerle birlikte, saldırıda hayatını kaybeden çocuklara dikkat çekildi.

İran devlet televizyonu IRIB, görüntüleri sosyal medya hesaplarında paylaşarak, müzakere heyetine hitaben hazırlanan mesajı kamuoyuna duyurdu.

“UÇUŞTAKİ YOL ARKADAŞLARIM” PAYLAŞIMI

Muhammed Bakır Galibaf da konuya ilişkin sosyal medya hesabından paylaşım yaptı. Galibaf, uçakta çekilen bir fotoğrafı “Bu uçuştaki yol arkadaşlarım” notuyla yayımladı.

Paylaşım kısa sürede geniş etkileşim alırken, görüntüler müzakere süreci öncesinde yaşanan kayıpları hatırlatan sembolik bir adım olarak kayıtlara geçti.

Çatışmaların başlangıcında ABD ve İsrail tarafından İran’a yönelik gerçekleştirilen saldırılar, bölgede gerilimi artırmış ve karşılıklı hamlelerle süreç geniş çaplı bir krize dönüşmüştü. Altı hafta süren askeri hareketliliğin ardından tarafların müzakereye yönelmesiyle diplomatik süreç yeniden devreye girdi.

İRAN’IN MÜZAKERE ŞARTLARI

Tahran yönetimi, müzakerelere katılmak için belirli ön koşullar ileri sürdü. İran, özellikle Lübnan’da ateşkes sağlanmasını ve yurt dışında dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılmasını temel şartlar arasında gösterdi. Söz konusu taleplerin, görüşmelerin çerçevesini belirleyen ana başlıklar olduğu ifade edildi.

ABD’DEN VARLIKLARLA İLGİLİ ADIM

İslamabad’daki görüşmeler öncesinde üst düzey bir İranlı yetkili tarafından paylaşılan bilgilere göre, ABD yönetimi İran’ın taleplerinden biri olan dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasına onay verdi. Kararın, müzakere sürecinin başlamasında etkili olduğu belirtildi.

GÖZLER İSLAMABAD GÖRÜŞMELERİNDE

Tarafların İslamabad’daki temasları sürerken, görüşmelerin kapsamı ve ilerleyişine ilişkin resmi açıklamaların sınırlı olduğu bildirildi. Diplomatik kaynaklar, müzakerelerin birden fazla başlık altında yürütüldüğünü ve sürecin aşamalı şekilde ilerlediğini aktardı.

TÜRKİYE’NİN GÖRÜNÜMÜ DÜŞÜRÜLDÜ

Fitch, Türkiye’ye ilişkin kararında döviz rezervlerindeki düşüşü temel gerekçe olarak gösterdi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın Türk lirasını desteklemek amacıyla piyasaya 50 milyar doların üzerinde döviz sattığına dikkat çekildi.

İran ile başlayan savaş sürecinin ardından rezervlerde yaşanan gerilemenin etkili olduğu belirtilirken, sürecin uzaması halinde dış borç ve enflasyon görünümünde daha fazla bozulma yaşanabileceği uyarısında bulunuldu.

Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmede enerji ithalatına bağımlılık, yüksek enflasyon, para politikasına yönelik baskılar ve döviz krizlerinin tekrarlama riski öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.

ENFLASYON VE DIŞ FİNANSMAN BASKISI

Fitch, Türkiye için 2026 yılı enflasyon tahminini yüzde 27’ye yükseltirken, 2027 sonunda yüzde 21 seviyesine gerilemesini beklediğini açıkladı. Enerji fiyatlarındaki artışın cari açığı büyüteceği, petrol fiyatlarında varil başına 20 dolarlık artışın cari dengeyi ve enflasyonu olumsuz etkileyebileceği ifade edildi.

Önümüzdeki 12 ayda vadesi dolacak dış borcun 239 milyar dolar seviyesinde olduğuna dikkat çekilirken, bu tutarın rezervlere kıyasla yüksek olduğu vurgulandı. Türkiye ekonomisinin 2026’da yüzde 3,6, 2027’de ise yüzde 4,2 büyümesinin beklendiği kaydedildi.

İSRAİL’İN NOTU KORUNDU

Fitch, İsrail’e ilişkin en güncel değerlendirmesini Mart 2026 sonunda yaptı ve bu kararı 9 Nisan 2026 tarihinde teyit etti. Kuruluş, İsrail’in kredi notunu “A” seviyesinde sabit tutarken görünümünü “negatif” olarak sürdürdü.

Notun korunmasında İsrail ekonomisinin yüksek katma değerli yapısı, dış finansman kapasitesi ve çeşitlendirilmiş ekonomik temeller etkili oldu.

SAVAŞ VE JEOPOLİTİK RİSK VURGUSU

İsrail’e ilişkin değerlendirmede, bölgedeki askeri operasyonların ve özellikle İran ile Lübnan odaklı gelişmelerin kamu maliyesi üzerinde baskı oluşturduğu belirtildi.

Askeri harcamaların 2026 yılında da yüksek seviyelerde kalmasının beklendiği, bu durumun bütçe açığı ve kamu borcunu artırabileceği ifade edildi. Ayrıca iç siyasetteki parçalı yapının mali disiplin ve ekonomik reform süreçlerini zorlaştırabileceği uyarısı yapıldı.

FARKLI RİSK PROFİLLERİ ÖNE ÇIKTI

Fitch’in iki ülkeye yönelik değerlendirmelerinde farklı ekonomik ve jeopolitik risk unsurlarının öne çıktığı görüldü. Türkiye için makroekonomik göstergeler ve finansal kırılganlıklar ön plana çıkarken, İsrail için güvenlik kaynaklı riskler ve kamu maliyesi üzerindeki baskılar vurgulandı.

İsrail’in kredi notu yatırım yapılabilir seviyede kalmaya devam ederken, “negatif” görünüm olası bir not indirimi riskine işaret etti. Türkiye’nin ise kredi notu korunmasına rağmen görünümde yapılan değişiklik dikkat çekti.

Trump, olası bir anlaşmanın temel şartına ilişkin değerlendirmesinde, nükleer silah konusunun öncelikli olduğunu belirterek, anlaşmanın büyük bölümünün bu başlık etrafında şekillendiğini ifade etti. Rejim değişikliğinin hiçbir zaman kriter olarak belirlenmediğini kaydeden Trump, müzakerelerde tek ölçütün nükleer silahın bulunmaması olduğunu dile getirdi.

MÜZAKERE ÖNCESİ NÜKLEER MESAJ

Trump, açıklamasında, “Nükleer silah olmayacak. Tek kriterimiz bu. Anlaşmanın yüzde 99’unu da bu madde oluşturuyor.” ifadelerini kullandı. İran’daki mevcut duruma ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Trump, ülkenin askeri kapasitesinin ciddi şekilde zayıfladığını savundu.

HÜRMÜZ BOĞAZI VURGUSU

ABD Başkanı, Hürmüz Boğazı üzerinden geçişlerden ücret alındığı iddialarına da değinerek, uluslararası sular kapsamında bu tür uygulamalara izin verilmeyeceğini belirtti. Böyle bir durumun tespit edilmesi halinde müdahale edileceğini ifade eden Trump, boğazın küresel ticaret açısından önemine dikkat çekti.

Trump, olası bir anlaşmanın ardından Hürmüz Boğazı’nın “otomatik olarak açılacağını” ve bu sürecin kısa sürede tamamlanacağını söyledi. Sürecin zorluklar içerebileceğini ancak hedefin net olduğunu vurguladı.

“YEDEK PLANA İHTİYAÇ YOK” AÇIKLAMASI

Müzakerelere ilişkin bir soru üzerine Trump, alternatif bir plana ihtiyaç duymadıklarını belirterek, mevcut planın yeterli olduğunu dile getirdi. İran’ın askeri kapasitesine yönelik değerlendirmesinde, karşı tarafın ordusunun zayıflatıldığını ve askeri gücünün ortadan kaldırıldığını savundu.

Trump, İran’ın müzakerelerde sunulacak şartları kabul edeceğine inandığını belirterek, tarafların kısa süre içinde bir araya geleceğini ve sürecin nasıl ilerleyeceğinin yakından izleneceğini ifade etti.

ABD heyeti, Başkan Yardımcısı James David Vance başkanlığında İslamabad’a iniş yaptı. İran heyetinin de kısa süre içinde kente ulaştığı ve görüşmelere hazır olduğu bildirildi.

ABD HEYETİNDEN İLK AÇIKLAMA

ABD Başkan Yardımcısı James David Vance, İslamabad’a varışının ardından yaptığı açıklamada müzakerelere hazır olduklarını ifade etti. Sürecin olumlu ilerleyebileceğini belirten Vance, İran tarafının yapıcı bir yaklaşım sergilemesi halinde uzlaşının mümkün olabileceğini dile getirdi.

ABD Başkanı Donald Trump tarafından müzakere sürecine ilişkin talimatların net şekilde verildiğini aktaran Vance, görüşmelerin belirlenen çerçevede ilerleyeceğini söyledi.

SAVAŞ VE ATEŞKES SÜRECİ

ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran’ın askeri ve nükleer altyapısına yönelik saldırılar başlattı. Saldırılar sırasında İran’ın dini lideri Ali Hamaney hayatını kaybetti.

İran yönetimi, saldırılara karşılık olarak küresel enerji arzı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapattı. Küresel enerji taşımacılığında önemli bir geçiş noktası olan boğazın kapanması, uluslararası piyasalarda dalgalanmalara yol açtı.

Taraflar, Pakistan’ın arabuluculuğunda 8 Nisan’da iki haftalık geçici ateşkes konusunda anlaşmaya vardı. Ateşkesin 22 Nisan’da sona ermesi planlanıyor.

MASADAKİ BAŞLIKLAR

İslamabad’daki görüşmelerde ABD’nin 15 maddelik teklifinin ve İran’ın 10 maddelik planının ele alınması bekleniyor. ABD tarafı, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum faaliyetleri ile Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına odaklanıyor.

İran tarafı ise boğazın kontrolü, geçiş ücretleri, bölgesel askeri operasyonların sona erdirilmesi ve yaptırımların kaldırılması taleplerini gündeme getiriyor.

LÜBNAN BAŞLIĞI GÜNDEMDE

İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırıları, müzakerelerin önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor. İran yönetimi, ateşkesin Lübnan’ı da kapsaması gerektiğini vurgularken, aksi durumda görüşmelere katılım konusunda çekincelerini dile getirdi.

Lübnan’daki gelişmelerin İslamabad’daki müzakerelerin seyrine doğrudan etki etmesi bekleniyor.

HEYETLERDE YER ALAN İSİMLER

İran heyetine Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf’ın başkanlık etmesi öngörülüyor. Heyette ayrıca Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin yer aldığı bildirildi.

ABD heyetinde ise Başkan Yardımcısı James David Vance’in yanı sıra Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner da yer alıyor.

Haberde, söz konusu görüşmenin “gergin” geçtiği ve Netanyahu’ya diplomatik adım atmaması durumunda Trump’ın tek taraflı ateşkes ilan edebileceği mesajının iletildiği iddia edildi.

LÜBNAN VE İRAN BAĞLANTILI GÖRÜŞME DETAYI

Kaynaklara göre taraflar arasında gerçekleştirilen bir başka görüşmede ise Netanyahu’nun, Trump’ı Lübnan’ın İran ile yapılan ateşkes sürecinin dışında tutulması konusunda ikna etmeye çalıştığı öne sürüldü. Görüşmelerde bölgesel dengelerin ve olası diplomatik adımların ele alındığı belirtildi.

İSRAİL İDDİALARI YALANLADI

Söz konusu haberlere ilişkin Netanyahu’nun ofisi açıklama yaptı. Açıklamada, basında yer alan iddialar “yalan haber” olarak nitelendirilirken, liderler arasındaki görüşmenin “dostane” bir ortamda gerçekleştiği ifade edildi.

BEYAZ SARAY’DAN YANIT GELMEDİ

Haberde yer alan iddialarla ilgili Beyaz Saray’ın ise herhangi bir açıklama yapmadığı bildirildi. CNN’in konuya ilişkin yönelttiği sorulara yanıt verilmediği aktarıldı.

NETANYAHU’DAN MÜZAKERE TALİMATI

Öte yandan Netanyahu’nun bir gün önce yaptığı açıklamada, Lübnan ile mümkün olan en kısa sürede doğrudan müzakerelere başlanması talimatını verdiği belirtildi.

Netanyahu, müzakere açıklamasının ardından yaptığı ikinci değerlendirmede ise Lübnan ile doğrudan görüşmeler yürütüleceğini ancak ateşkes ilan edilmeyeceğini ifade etti.

Çağrı Bey sondaj gemisi, 15 Şubat’ta Taşucu Limanı’ndan hareket ederek Akdeniz’i geçip Cebelitarık Boğazı üzerinden Atlas Okyanusu’na açıldı. Batı Afrika kıyılarını takip eden gemi, Ümit Burnu’nu dolaşarak yaklaşık 53 günlük seyir süresinin ardından Somali’ye ulaştı.

CURAD-1 KUYUSUNDA DERİN SONDAJ

Çağrı Bey, adını Somali dilinde “ailede doğan ilk bebek” anlamına gelen “Curad” kelimesinden alan Curad-1 kuyusunda görev yapacak. Sondaj sahası, Mogadişu’nun 372 kilometre açığında bulunuyor.

Gemi, 3 bin 495 metre su derinliğinde, deniz tabanından itibaren 4 bin 5 metre daha kazı yaparak toplam 7 bin 500 metre derinliğe ulaşmayı hedefliyor. Curad-1 kuyusunun bu derinlikle dünyanın en derin ikinci deniz kuyusu olması planlanıyor.

288 GÜNLÜK SONDAJ SÜRECİ

2024 yılında Güney Kore’de inşa edilerek Türkiye’nin enerji filosuna katılan Çağrı Bey, 12 bin metreye kadar sondaj kapasitesine sahip bulunuyor. “7. nesil ultra derin deniz sondaj gemisi” sınıfında yer alan gemi, 228 metre uzunluk, 42 metre genişlik ve 114 metre yüksekliğe sahip.

Helikopter pisti bulunan gemide yaklaşık 200 personel için yaşam alanı bulunuyor. Sondaj çalışmalarının toplam 288 gün sürmesi planlanıyor.

Görev süresince Çağrı Bey’e Altan, Korkut ve Sancar destek gemileri eşlik edecek. Ayrıca güvenlik amacıyla TCG Sancaktar, TCG Gökova ve TCG Bafra da bölgede görev yapacak.

Sondaj faaliyetlerinde gemide 180, destek gemilerinde 60 ve kara hizmetlerinde 10 personel olmak üzere toplam 500 saha personeli dönüşümlü olarak görev alacak.

MOGADİŞU’DA KARŞILAMA TÖRENİ

Çağrı Bey için Mogadişu Limanı’nda düzenlenecek karşılama törenine, Bakan Bayraktar’ın yanı sıra Hasan Şeyh Mahmud, Dahir Shire Mohamed ve Abdulkadir Mohamed Nur’un da katılması planlanıyor.

Törenin ardından geminin Curad-1 kuyusuna hareket ederek 1-2 gün içinde lokasyona ulaşması bekleniyor. Konumlanma işlemlerinin ardından sondaj sürecine ilişkin teknik testler gerçekleştirilecek.

ORUÇ REİS VERİLERİYLE BELİRLENEN SAHA

Somali açıklarındaki sondaj çalışmaları, Oruç Reis Sismik Araştırma Gemisi’nin 234 gün süren faaliyetleri sonucunda elde edilen veriler doğrultusunda planlandı.

Recep Tayyip Erdoğan tarafından 5 Ekim 2024’te İstanbul Boğazı’ndan uğurlanan Oruç Reis, Somali’de üç ayrı deniz blokunda toplam 4 bin 464 kilometrekarelik alanda sismik veri topladı. Elde edilen verilerin analiz edilmesiyle sondaj yapılacak lokasyon belirlendi.

TÜRKİYE’NİN DERİN DENİZ FİLOSU

Bakan Bayraktar, Türkiye’nin Fatih, Yavuz, Kanuni, Abdülhamid Han, Yıldırım ve Çağrı Bey gemileriyle dünyanın en büyük dördüncü derin deniz arama filosuna sahip ülkesi konumuna geldiğini ifade etti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2011 yılında Somali’ye gerçekleştirdiği ziyaretin iki ülke ilişkilerinde önemli bir dönüm noktası olduğu da vurgulandı.

Netanyahu yaptığı açıklamada, İspanya’nın İsrail ordusuna yönelik eleştirilerini “karalama” olarak nitelendirerek, Madrid yönetiminin birçok kez İsrail’in karşısında yer aldığını ileri sürdü. Bu çerçevede, Kiryat Gat’taki merkezden İspanya temsilcilerinin çıkarılması kararının alındığını bildirdi.

İSPANYA’YA “DÜŞMANLIK” SUÇLAMASI

Netanyahu, İspanya’nın tutumunu “düşmanlık” olarak tanımlayarak, hiçbir ülkenin İsrail’e karşı diplomatik bir mücadele yürütmesine izin verilmeyeceğini ifade etti. Açıklamasında, İsrail’e karşı pozisyon alan ülkelerin bölgede ortak olarak kabul edilemeyeceğini belirtti.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar da konuya ilişkin değerlendirmesinde, İspanya hükümetinin “İsrail karşıtı tutumu” nedeniyle söz konusu kararın alındığını açıkladı.

KİRYAT GAT’Taki MERKEZ VE GAZZE PLANI

Kiryat Gat’ta bulunan Sivil-Askeri Koordinasyon Merkezi, Gazze’ye yönelik 20 maddelik barış planı kapsamında Ekim 2025’te ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından kurulmuştu. Söz konusu merkez, ateşkes ve insani yardım süreçlerinin koordinasyonunu sağlamak amacıyla faaliyet gösteriyor.

İSRAİL-İSPANYA ARASINDA ARTAN GERGİNLİK

İsrail ile İspanya arasında son dönemde yaşanan diplomatik gerilim, farklı başlıklarda derinleşti. İspanya’nın İran ile ABD arasında sağlanan geçici ateşkesin ardından Tahran Büyükelçiliğini yeniden açma kararı, iki ülke arasında yeni bir tartışmaya yol açtı.

İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, büyükelçiliğin yeniden açılmasının iki taraf arasındaki ateşkesi destekleme amacı taşıdığını ifade etti. İsrail Dışişleri Bakanı Saar ise kararı sert şekilde eleştirdi.

İspanya’nın Filistin Devleti’ni tanıması ve Gazze’ye yönelik destek politikaları da iki ülke arasındaki diplomatik krizi derinleştirdi. Bu süreçte İsrail, Mayıs 2024’te Madrid Büyükelçisi’ni geri çağırırken, İspanya da Eylül 2025’te Tel Aviv Büyükelçisi’ni çekti.

Mevcut durumda iki ülke arasındaki diplomatik temsil, karşılıklı olarak maslahatgüzar seviyesinde sürdürülüyor.

ABD heyeti, Başkan Yardımcısı James David Vance başkanlığında İslamabad’a hareket etti. Vance, yola çıkmadan önce yaptığı açıklamada görüşmelere ilişkin beklentilerini dile getirdi.

ABD HEYETİNDEN İLK AÇIKLAMA

ABD Başkan Yardımcısı James David Vance, uçağa binerken yaptığı açıklamada müzakerelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Vance, görüşmeleri dört gözle beklediklerini ifade ederek sürecin olumlu ilerleyebileceğini düşündüklerini söyledi.

Vance, İran tarafının iyi niyetli bir yaklaşım sergilemesi durumunda uzlaşının mümkün olabileceğini belirtti. İran’ın müzakere sürecini uzatmaya yönelik bir tutum sergilemesi halinde ise ABD heyetinin buna olumlu yaklaşmayacağını ifade etti. Sürece ilişkin talimatların ABD Başkanı tarafından net şekilde verildiğini de sözlerine ekledi.

İSLAMABAD’DA ÜST DÜZEY GÜVENLİK ÖNLEMLERİ

İslamabad’da yapılacak görüşmeler öncesinde güvenlik önlemleri artırıldı. Pakistanlı yetkililer, başkent genelinde 10 binden fazla polis ve güvenlik personelini görevlendirdi.

Kentte “kırmızı alarm” durumu ilan edilirken, Eski Havaalanı Yolu ve Nur Khan Hava Üssü’ne çıkan yollar konteynerler ve dikenli tellerle kapatıldı. Güvenlik tedbirleri kapsamında kritik noktalar kontrol altına alınırken, şehirde yoğun bir güvenlik hareketliliği gözlemlendi.

SAVAŞ VE ATEŞKES SÜRECİ

ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran’ın askeri ve nükleer altyapısını hedef alan saldırılar başlattı. Saldırılar sırasında İran’ın dini lideri Ali Hamaney hayatını kaybetti.

İran yönetimi, saldırılara karşılık olarak küresel enerji arzı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapattı. Küresel petrol ve doğalgaz taşımacılığının yaklaşık beşte birinin geçtiği boğazın kapanması, enerji fiyatlarında artışa ve uluslararası ticarette aksamalara yol açtı.

Taraflar, Pakistan’ın arabuluculuğunda 8 Nisan’da iki haftalık geçici ateşkes konusunda anlaşmaya vardı. Ateşkesin 22 Nisan’da sona ermesi planlanıyor.

MASADAKİ BAŞLIKLAR

Müzakerelerde ABD’nin 15 maddelik teklifinin ve İran’ın 10 maddelik planının ele alınması bekleniyor. Washington yönetimi, özellikle İran’ın zenginleştirilmiş uranyum faaliyetleri ile Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına odaklanıyor.

İran tarafı ise boğazın kontrolü, gemilerden alınacak geçiş ücretleri, bölgesel askeri operasyonların sona erdirilmesi ve tüm yaptırımların kaldırılması taleplerini gündeme getiriyor.

LÜBNAN BAŞLIĞI GÖRÜŞMELERDE

İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarını sürdürmesi, müzakerelerin ana başlıklarından biri haline geldi. İran yönetimi, ateşkesin Lübnan’ı da kapsaması gerektiğini vurgularken, aksi durumda görüşmelere katılım konusunda çekincelerini dile getirdi.

Lübnan’daki gelişmelerin, İslamabad’daki görüşmelerin seyrini doğrudan etkilemesi bekleniyor.

HEYETLERDE KİMLER YER ALIYOR

İran heyetine Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf’ın başkanlık etmesi öngörülüyor. Heyette ayrıca İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin de yer alması bekleniyor.

ABD heyetine ise Başkan Yardımcısı James David Vance’in yanı sıra Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner’ın katılması planlanıyor.

İSLAMABAD İDDİALARI YALANLANDI

Fars Haber Ajansı’nın ismini açıklamadığı İranlı bir kaynağa dayandırdığı habere göre, Batılı medya organlarında yer alan İran heyetinin İslamabad’a ulaştığı yönündeki iddialar yalanlandı. Kaynak, İran’ın Pakistanlı yetkililere resmi olarak bilgi verdiğini aktardı.

Açıklamada, İran’ın İslamabad’da ABD tarafıyla herhangi bir barış görüşmesine katılma planının bulunmadığı ifade edildi.

İRAN’DAN LÜBNAN ŞARTI

İranlı kaynak, Tahran yönetiminin müzakereler için açık bir şart ortaya koyduğunu belirtti. Buna göre İran, Lübnan’da ateşkes sağlanana kadar ABD ile görüşmelere katılmayacağını bildirdi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de daha önce yaptığı açıklamada, ABD ve İsrail ile İran arasındaki savaşı sona erdirmeye yönelik olası görüşmelerin, ABD’nin başta Lübnan olmak üzere tüm cephelerde ateşkes taahhüdüne bağlı olduğunu dile getirmişti.

BATI MEDYASINDAKİ HABERLER

The Wall Street Journal tarafından yayımlanan bir haberde, İranlı bir müzakere heyetinin Washington ile görüşmelere başlamak üzere İslamabad’a ulaştığı iddia edilmişti. Tahran yönetimi söz konusu haberi yalanladı.

LÜBNAN’DA DİPLOMATİK TRAFİK

ABD Dışişleri Bakanlığı, İsrail ile Lübnan heyetleri arasında doğrudan görüşmelerin gelecek hafta Washington’da yapılacağını açıkladı. ABD basınına yansıyan bilgilere göre, görüşmelerde tarafları büyükelçiler temsil edecek.

ABD heyetine Lübnan Büyükelçisi Michel Issa’nın başkanlık edeceği, İsrail’i Washington Büyükelçisi Yechiel Leiter’in, Lübnan’ı ise Büyükelçi Nada Hamadeh-Moawad’ın temsil edeceği bildirildi.

LÜBNAN’DA CAN KAYBI ARTIYOR

Binyamin Netanyahu, ABD ile İran arasındaki geçici ateşkese Lübnan’ın dahil edilmediğini savundu. İsrail ordusunun Lübnan’a yönelik saldırılarının sürdüğü belirtildi.

Lübnan Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, 2 Mart’tan bu yana düzenlenen saldırılarda 1888 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

“ÇÖL KAPLANI”NIN OBJEKTİFİNDEN

Medine savunmasındaki kahramanlığı ile tanınan Fahreddin Paşa, halk arasında “Çöl Kaplanı” unvanı ile anılıyor. Paşa'nın çektiği ve koruduğu bu fotoğraflar, dönemin Medine'sine ait mimari yapıları, günlük yaşamı ve kutsal mekanları belgeliyor.

TARİHE TANIKLIK EDEN KARELER

Görüntülerde, Osmanlı askerlerinin Medine'deki varlığı, tarihi yapılar ve Harem-i Şerif çevresindeki günlük yaşam sahneleri yer alıyor. Fotoğrafların büyük bölümü daha önce hiç yayımlanmamıştı.

BİR YÜZYIL SONRA YENİDEN BAKIŞ

109 yıl önce çekilen bu fotoğraflar, hem tarih meraklıları hem de akademisyenler için önemli bir kaynak niteliğinde. Görseller, Osmanlı’nın kutsal topraklardaki son dönem varlığına dair belge olarak değerlendiriliyor.

ABD Başkanı Biden, Kuzey Carolina'da bir konuşma gerçekleştirdi. Konuşması bitince ise herkesin garibine giden bir hareket yaparak boşlukla tokalaşmaya çalıştı.