Meink, ABD’nin uzay alanındaki “gelişen tehditlere” karşı hazırlıklı olduğunu ifade etti. Washington yönetimi yörüngeye yerleştirilen silahın varlığını doğrulamasına rağmen sistemin teknik ayrıntılarını paylaşmadı. Silahın ne zaman yörüngeye gönderildiği, hangi yöntemle çalıştığı ve sahip olduğu askeri kapasite konusunda bilgi verilmedi.

ABD YÖRÜNGEDEKİ SİLAHI İLK KEZ RESMEN DOĞRULADI

ABD’li üst düzey askeri yetkililer daha önce birçok kez ülkenin uzaydaki askeri kapasitesinin artırılması gerektiğine ilişkin açıklamalarda bulunmuştu. Son açıklamayla birlikte Washington, Dünya yörüngesinde bulunan ve saldırı amacıyla da kullanılabilecek bir silaha sahip olduğunu ilk kez açık şekilde doğrulamış oldu.

ABD yönetimi uzaydaki askeri kapasitesini artırmasının gerekçeleri arasında Rusya ve Çin’in faaliyetlerini gösteriyor. Washington, Moskova ve Pekin’in gelecekte Amerikan uydularına saldırabilecek veya uyduların çalışmalarını aksatabilecek sistemler geliştirdiğini savunuyor.

SİLAHIN KAPASİTESİ AÇIKLANMADI

Yörüngeye konuşlandırıldığı doğrulanan sistemle ilgili birçok teknik ayrıntı ise kamuoyuyla paylaşılmadı. Silahın yörüngeye hangi tarihte yerleştirildiği, hangi hedeflere karşı kullanılabileceği ve çalışma prensibinin ne olduğu açıklanmadı.

Sistemin saldırı ve savunma görevlerinde sahip olduğu kapasiteye ilişkin de ayrıntılı bilgi verilmedi. ABD tarafından yapılan açıklamalar, yörüngede bir silah bulunduğunun resmi olarak doğrulanmasıyla sınırlı kaldı.

UZAY KUVVETLERİNDEN SALDIRI VE SAVUNMA VURGUSU

ABD Uzay Kuvvetleri, uzaydaki askeri stratejisine ilişkin açıklamalarında hem saldırı hem de savunma yeteneklerine vurgu yaptı. Kuvvet tarafından açıklanan yaklaşım kapsamında kullanılabilecek yöntemlerin rakip sistemlerin faaliyetlerini “aksatmak, zayıflatmak ve gerekirse yok etmek” amacı taşıyabileceği belirtildi.

Uzay Kuvvetleri, söz konusu askeri yeteneklerin ilgili komutanlıkların talimatları doğrultusunda kullanılabileceğini bildirdi. Kullanım alanlarının hem saldırı hem de savunma operasyonlarını kapsayabileceği ifade edildi.

UZAY KUVVETLERİ 2019’DA KURULDU

ABD Uzay Kuvvetleri, Donald Trump’ın ilk başkanlık döneminde 2019 yılında kuruldu. Kuruluş, 70 yılı aşkın bir sürenin ardından ABD ordusuna eklenen ilk yeni kuvvet oldu.

Uzay Kuvvetleri’nin temel görevleri arasında ABD’nin iletişim, istihbarat, gözetleme ve navigasyon faaliyetlerinde kullandığı yüzlerce uyduyu korumak bulunuyor. Söz konusu uydular, Amerikan ordusunun farklı bölgelerde yürüttüğü operasyonların iletişim ve bilgi altyapısında görev yapıyor.

TRUMP KARARNAMESİNDE “SALDIRI KAPASİTESİ” VURGUSU

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl yayımladığı başkanlık kararnamesinde Uzay Kuvvetleri’nin görevinin yalnızca ABD’nin uzaydaki varlıklarını savunmakla sınırlı olmadığını belirtti. Kararnamede kuvvetin gerektiğinde saldırı kapasitesine de sahip olması gerektiği ifade edildi.

Yörüngeye silah konuşlandırıldığının doğrulanması da ABD’nin uzaydaki askeri kapasitesine ilişkin açıklamalarının ardından geldi. Washington yönetimi uzay alanındaki savunma ve saldırı yeteneklerini geliştirmesinin nedenleri arasında rakip ülkelerin sistemlerini gösteriyor.

“ALTIN KUBBE” PLANINDA UZAY TABANLI SİSTEMLER

Trump yönetimi uzay tabanlı askeri sistemleri ABD için planlanan “Altın Kubbe” savunma sisteminin önemli bileşenlerinden biri olarak değerlendiriyor. Plan kapsamında uzaya konuşlandırılması öngörülen önleyici füzelerle ABD’nin hava tehditlerine karşı korunması hedefleniyor.

Altın Kubbe planında uzay tabanlı sistemlere yer verilmesi, ABD’nin yörüngedeki askeri kapasitesine ilişkin çalışmalarının bir diğer ayağını oluşturuyor. Washington yönetiminin açıkladığı hedefler arasında uzaydan gelebilecek veya uzay sistemlerini etkileyebilecek tehditlere karşı kapasitenin artırılması bulunuyor.

DIŞ UZAY ANTLAŞMASI HANGİ SİLAHLARI YASAKLIYOR?

Uzayın askeri amaçlarla kullanılması uluslararası hukukta belirli sınırlamalara tabi bulunuyor. 1967 tarihli Dış Uzay Antlaşması, nükleer silahların ve diğer kitle imha silahlarının Dünya yörüngesine yerleştirilmesini yasaklıyor.

Antlaşma, uzayda kullanılabilecek bütün askeri sistemlere yönelik genel bir yasak getirmiyor. ABD, Rusya ve Çin dahil olmak üzere büyük güçler, uzun süredir diğer ülkelerin uydularını hedef alabilecek veya faaliyetlerini etkileyebilecek farklı teknolojiler üzerinde çalışıyor.

UYDULAR MODERN ORDULAR İÇİN KRİTİK ÖNEM TAŞIYOR

Uydular, modern orduların iletişim, navigasyon, istihbarat ve gözetleme faaliyetlerinde kritik görevler üstleniyor. Askeri operasyonlarda uydu sistemlerinin yoğun biçimde kullanılması, rakip ülkelerin uydularını devre dışı bırakmaya veya faaliyetlerini aksatmaya yönelik teknolojileri de askeri stratejilerin bir parçası haline getiriyor.

Şubat ayında iki Rus uydusunun, Rusya’nın Ukrayna’yı işgal ettiği 2022’den itibaren en az 12 Avrupa uydusunun iletişimini yakalamış olabileceği ortaya çıkmıştı. Söz konusu faaliyetlerin Rus istihbaratının uydular üzerinden aktarılan hassas verilere erişmesine ve teorik olarak bazı uyduların kontrolünün ele geçirilmesine imkan sağlayabileceği belirtilmişti.

Gasıpların köye getirdikleri ekipmanları İsrail güçlerinin koruması altında yerleştirdiği bildirildi. Beyt İksa’daki ilk noktanın yaklaşık dört ay önce kurulduğu belirtilirken, son gelişmeyle birlikte köyde gasıplar tarafından oluşturulan noktaların sayısı ikiye yükseldi.

İSRAİL GÜÇLERİNİN KORUMASI ALTINDA KURULDU

WAFA’nın haberine göre İsrailli gasıplar, Beyt İksa köyünde ikinci noktayı oluştururken İsrail güçlerinin koruması altında hareket etti. Gasıplar beraberlerinde getirdikleri ekipmanları köyde belirlenen alana yerleştirdi.

Beyt İksa’da gasıplar tarafından ilk noktanın dört ay önce kurulduğu aktarıldı. İkinci noktanın kurulması, bölgede yaşayan Filistinliler arasında topraklarının geleceğine ilişkin endişeleri artırdı.

FİLİSTİNLİLER TOPRAKLARINA ERİŞİMİN ENGELLENMESİNDEN ENDİŞELİ

Beyt İksa sakinleri, gasıpların oluşturduğu noktaların kalıcı hale gelmesinden endişe ediyor. Köy halkı, söz konusu noktaların kalıcı hale gelmesi durumunda gasıpların daha fazla Filistin toprağı üzerinde kontrol kurabileceğini belirtiyor.

Yeni kurulan noktanın Filistinlilerin kendilerine ait arazilere ulaşmasını da engelleyebileceği ifade edildi. Köy sakinlerinin endişeleri hem arazilerin kontrolü hem de Filistinlilerin kendi topraklarına erişiminin devam edip etmeyeceği üzerinde yoğunlaşıyor.

BEYTÜLLAHİM YAKINLARINDA YAŞLI ÇİFTE SALDIRI

Batı Şeria’nın bir başka noktasında ise İsrailli gasıpların Filistinli bir çifte saldırdığı bildirildi. WAFA’nın aktardığına göre saldırı, Beytüllahim’in güneydoğusunda bulunan Ebu Nüceym köyünde gerçekleşti.

İsrailli gasıplar köyde yaşlı bir Filistinli ile eşine saldırdı. Saldırı sonucunda çiftin vücutlarının çeşitli bölgelerinde morluklar oluştuğu bildirildi.

BATI ŞERİA’DA GASIPLARIN SALDIRILARI SÜRÜYOR

Beyt İksa’da ikinci noktanın kurulması ile Ebu Nüceym’de yaşlı Filistinli çiftin darbedilmesi, işgal altındaki Batı Şeria’nın farklı noktalarında yaşandı. Beyt İksa’daki gelişmeler Filistinlilerin topraklarına erişimine ilişkin endişeleri gündeme getirirken, Ebu Nüceym’deki saldırıda iki Filistinli yaralandı.

WAFA’nın aktardığı bilgilere göre Beyt İksa’da kurulan yeni nokta gasıpların daha fazla Filistin toprağı üzerinde kontrol sağlamasına imkan verebilir. Köy sakinleri, dört ay önce kurulan ilk noktanın ardından oluşturulan ikinci noktanın da kalıcı hale gelmesinden endişe ediyor.

BMGK üyelerinin New York saatiyle salı öğleden sonra bir araya gelmesi planlanıyor. Toplantının gündemini, Yemen’de yeniden yoğunlaşan çatışmaların ardından Husilerin Kızıldeniz kıyılarında elde ettiği kazanımlar ve dünyanın en önemli deniz ticaret güzergâhlarından biri olan Babülmendep Boğazı çevresindeki gelişmeler oluşturacak.

FRANSA ACİL TOPLANTI ÇAĞRISI YAPTI

Reuters’ın isimleri açıklanmayan iki Fransız diplomata dayandırdığı bilgilere göre BMGK’nın acil toplantısı Fransa tarafından talep edildi. Toplantının salı öğleden sonra New York’ta yapılacağı belirtildi.

Konseyin gündemine taşınan gelişmeler, Husilerin son günlerde Yemen’in Kızıldeniz kıyılarındaki ilerleyişinin ardından geldi. Husiler, ilerleyişleri sırasında ülkenin Kızıldeniz kıyılarının büyük bölümünde kontrol sağladı.

HUSİLER MAYYUN ADASI’NDA KONTROL SAĞLADI

Son günlerde yaşanan gelişmeler kapsamında Husiler, Yemen’in Kızıldeniz kıyılarının büyük bölümünü ele geçirdi. Husilerin kontrol sağladığı noktalar arasında Babülmendep Boğazı içerisinde bulunan Mayyun Adası da yer aldı.

Mayyun Adası’nın konumu, bölgedeki gelişmeleri doğrudan Babülmendep Boğazı ile bağlantılı hale getiriyor. Husilerin adada kontrol sağlamasının ardından boğazdaki durum Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin acil toplantı gündemine taşındı.

BABÜLMENDEP AVRUPA İLE ASYA’YI BİRBİRİNE BAĞLIYOR

Babülmendep Boğazı, küresel deniz taşımacılığının önemli geçiş noktaları arasında bulunuyor. Yemen ile Cibuti arasında yer alan yaklaşık 20 kilometre, diğer bir ifadeyle 12 mil genişliğindeki su yolu, Avrupa ile Asya arasındaki deniz ticaretinin bağlantı noktalarından birini oluşturuyor.

Kızıldeniz’in güney çıkışında bulunan boğaz, deniz yoluyla gerçekleştirilen uluslararası ticarette kullanılan güzergâhlardan biri olma özelliğini taşıyor. Bölgedeki çatışmalar nedeniyle Babülmendep çevresindeki askeri gelişmeler de uluslararası gündemde yakından takip ediliyor.

KÜRESEL TİCARETİN YÜZDE 12’Sİ GEÇİYORDU

Yemen’de çatışmaların eylül ayında yeniden başlamasından önce küresel ticaretin yaklaşık yüzde 12’sinin Babülmendep Boğazı üzerinden geçtiği belirtiliyor. Söz konusu oran, boğazın uluslararası ticaret açısından taşıdığı önemi ortaya koyan veriler arasında yer alıyor.

Yaklaşık 20 kilometrelik genişliğe sahip Babülmendep’teki gelişmeler, Husilerin Kızıldeniz kıyılarının büyük bölümünde ve boğaz içerisindeki Mayyun Adası’nda kontrol sağlamasının ardından BMGK’nın gündemine girdi.

BMGK SALI GÜNÜ TOPLANACAK

Fransa’nın çağrısıyla yapılacak acil BMGK toplantısında Babülmendep Boğazı’nda yaşanan gelişmeler ele alınacak. Reuters’a konuşan iki Fransız diplomat, toplantının salı günü New York saatiyle öğleden sonra gerçekleştirileceğini bildirdi.

Toplantı kararı, Husilerin Yemen’in Kızıldeniz kıyılarında ilerlediği ve Mayyun Adası’nı kontrol altına aldığı bir dönemde alındı. BMGK üyeleri, toplantıda Babülmendep çevresindeki son durumu görüşecek.

Es-Sevafiri, söz konusu sistem kapsamında İsrail tarafından 13 kişinin görevlendirildiğini ve yüzlerce tüccarın ticari mallarını Gazze'ye ulaştırabilmek için bu kişiler aracılığıyla işlem yaptığını ileri sürdü. İddiaya göre aracılar kamyon başına 50 bin ila 130 bin dolar arasında değişen komisyonlar alıyor. Es-Sevafiri ayrıca söz konusu ödemelerin İsrail tarafından belirlenen aracılara yapıldığını ve paranın bir bölümünün İsrail ordusundaki güvenlik görevlileriyle paylaşıldığını öne sürdü.

GAZZE'YE MAL GİRİŞİ NASIL GERÇEKLEŞİYOR?

Riyad Davud es-Sevafiri, “koordinasyon satın alma” olarak adlandırılan mekanizma üzerinden Gazze'ye ticari mal girişinin nasıl gerçekleştirildiğini de anlattı. Aktarılan bilgilere göre Gazze'ye ürün getirmek isteyen tüccar, sürecin ilk aşamasında ithal etmek istediği ürünleri ve bunların miktarlarını gösteren bir ön fatura sunuyor.

Ürünlerin Gazze'ye girişine izin verilip verilmeyeceğinin kontrol edilmesinin ardından süreç, koordinasyon kanalıyla bağlantılı olduğu belirtilen bir şirket veya aracı üzerinden devam ediyor. Koordinasyon işlemlerinin tamamlanmasından sonra ticari yükün Kerem Ebu Salim Sınır Kapısı üzerinden Gazze'ye sokulduğu belirtiliyor.

KAMYON BAŞINA 50 BİN İLA 130 BİN DOLAR İDDİASI

Es-Sevafiri, koordinasyon mekanizmasında tek bir kamyon için ödenen komisyonun 50 bin dolardan başlayarak 130 bin dolara kadar çıkabildiğini söyledi. Gazze Ticaret ve Sanayi Odası yetkilisi, 7 Ekim 2023'te başlayan savaşın ardından söz konusu sisteme yapılan toplam ödemenin 2 milyar doları aştığını ileri sürdü.

Uluslararası yardım kaynaklarının da süreçte önemli ölçüde kayba uğradığını savunan Es-Sevafiri, yardım parasının yarısının ürünlerin satın alınması, taşınması, Gazze'ye girişinin sağlanması ve piyasaya ulaştırılması aşamalarındaki aracılık sistemi içinde kaybolduğunu belirtti. Es-Sevafiri'ye göre ticari sistemde oluşan ek maliyetler, Gazze'deki ürünlerin satış fiyatlarına doğrudan yansıdı.

MOTOR YAĞININ FİYATI 3,3 DOLARDAN 825 DOLARA ÇIKTI

Gazze ekonomisinde yaşanan fiyat değişimine ilişkin veriler de paylaşan Es-Sevafiri, savaş öncesinde 3,3 dolar olan bir litre madeni yağın fiyatının 825 dolara yükseldiğini söyledi. Verilen rakamlara göre madeni yağın fiyatı savaş öncesine kıyasla yaklaşık 250 katına çıktı.

Savaş öncesinde 50 dolar olan bir lastiğin fiyatının 660 dolara yükseldiğini belirten Es-Sevafiri, büyük boy lastiklerdeki fiyat artışının çok daha yüksek seviyelere ulaştığını aktardı. Savaş öncesinde 330 dolar olan büyük boy lastiklerin fiyatının 10 bin dolara kadar çıktığı ifade edildi.

MAZOTUN LİTRESİ 2,14 DOLARDAN 12 DOLARA YÜKSELDİ

Yakıt fiyatlarında da savaş öncesi döneme kıyasla önemli artış yaşandığı belirtildi. Es-Sevafiri'nin verdiği bilgilere göre savaş öncesinde litresi 2,14 dolar olan mazotun fiyatı 12 dolara yükseldi.

Es-Sevafiri, Gazze'de kaydedilen fiyat artışlarının olağan enflasyon koşullarıyla açıklanamayacağını savundu. Gazze Ticaret ve Sanayi Odası yetkilisi, “Bu, normal enflasyon oranları değil. Piyasaya normal şekilde erişim imkanının çöküşünün göstergesi” ifadelerini kullandı.

SAVAŞ ÖNCESİNDE 2 BİNDEN FAZLA TÜCCAR DOĞRUDAN İTHALAT YAPIYORDU

Gazze'deki ticaret yapısının savaş döneminde önemli ölçüde değiştiğini belirten Es-Sevafiri, savaş öncesinde 2 binden fazla tüccarın doğrudan ithalat ve dış ticaret yaptığını söyledi. Günümüzde ise ticari malların Gazze'ye girişinin çok daha dar sayıdaki kanallar üzerinden gerçekleştirildiğini ifade etti.

Es-Sevafiri, mevcut yapının rekabeti sınırladığını ve ticari faaliyetlerin sınırlı sayıdaki aktörün elinde yoğunlaşmasına neden olduğunu savundu. “İsrail işgalinin Gazze'ye dayattığı sistem, adaletsiz bir sistem. Aynı zamanda tekeli teşvik eden ve rekabeti sınırlayan bir yapı kuruldu, sınırlı sayıda aktör büyük ekonomik güç kazandı” ifadelerini kullandı.

ÜRETİM İÇİN GEREKLİ GİRDİLERİN GAZZE'YE GİRİŞİ KISITLANDI

Es-Sevafiri, Gazze ekonomisinin savaş sürecinde üretim ağırlıklı yapıdan tüketim ekonomisine doğru sürüklendiğini söyledi. Ekonomideki dönüşümün temel nedenlerinden birinin üretim faaliyetlerinde kullanılacak girdilerin Gazze'ye girişinin engellenmesi olduğunu belirtti.

Gazze'ye artık yeterli miktarda üretim yapılmasını veya yeni istihdam oluşturulmasını sağlayabilecek ürünlerin ithal edilemediğini ifade eden Es-Sevafiri, ticaretin doğrudan tüketilebilecek ürünlere yöneldiğini söyledi. Mevcut sistemin üretim kapasitesinin yanı sıra ithalat, dış ticaret ve rekabet koşullarını da etkilediğini öne sürdü.

Karar, kasım ayında gerçekleştirilecek ara seçimler öncesinde Trump yönetiminin posta yoluyla oy kullanımına ilişkin düzenlemelerinin uygulanmasını engellemeye devam ediyor. Yüksek Mahkeme, imzasız kararında yönetimin hukuki itirazının esası bakımından başarıya ulaşmasının “muhtemel olmadığını” belirtti.

DÜZENLEMENİN TEMELİ MART AYINDAKİ BAŞKANLIK KARARNAMESİNE DAYANIYOR

ABD Posta Servisi, Başkan Trump'ın mart ayında posta yoluyla oy kullanımına ilişkin kuralların sıkılaştırılmasını amaçlayan bir başkanlık kararnamesi imzalamasının ardından yeni düzenlemeyi kabul etmişti. Düzenleme kapsamında eyaletlerin, oy pusulası gönderilecek kişilerin listesini Posta Servisi'ne iletmesi ve kurum tarafından daha önce onaylanan oy pusulası posta zarflarını kullanması gerekiyordu.

Yeni standartlara uymayan veya eyaletlerin gönderdiği listelerde kayıtlı seçmenlerle ilişkilendirilemeyen oy pusulalarının Posta Servisi tarafından reddedilmesine izin veriliyordu. Düzenleme, posta yoluyla oy verme sürecinde eyaletlere ve posta hizmetlerine yönelik yeni şartlar getiriyordu.

YARGIÇ TALWANI DÜZENLEMENİN UYGULANMASINI DURDURDU

ABD Bölge Yargıcı Indira Talwani, söz konusu düzenlemeye karşı tedbir kararı vererek uygulanmasını engelledi. Talwani, düzenlemenin ABD Anayasası'nı ihlal etmesinin muhtemel olduğunu ve yaklaşan ara seçimler nedeniyle uygulamaya geçirilmesinin mümkün olmayacağını belirtti.

Trump yönetimi, Talwani'nin kararından kısa süre sonra Yüksek Mahkeme'ye acil başvuruda bulundu. Yönetim, mahkemeden posta sisteminin seçim sahtekârlığı amacıyla kullanılmasını engellemeye yönelik “önemli bir federal politikanın” uygulanmasına izin verilmesini istedi.

YÜKSEK MAHKEME AĞUSTOSTA TRUMP YÖNETİMİ LEHİNE KARAR VERMİŞTİ

Yüksek Mahkeme, ağustos ayının sonlarında usule ilişkin gerekçelerle Trump'ın başkanlık kararnamesini uygulamaya devam etmesine geçici olarak izin vermişti. Mahkeme söz konusu aşamada düzenlemenin hukuka uygun olup olmadığı konusunda karar vermemişti.

Son kararda ise Trump yönetiminin alt mahkeme kararına yönelik itirazının esası bakımından başarı şansının düşük olduğu belirtildi. Yüksek Mahkeme'nin kararı imzasız olarak yayımlandı.

ALITO VE THOMAS KARARA MUHALEFET ETTİ

Yüksek Mahkeme yargıçlarından Samuel Alito ve Clarence Thomas çoğunluğun kararına karşı çıktı. Alito, davacılardan bazılarının dava açma ehliyetine sahip olmadığını, geri kalanların ise mahkemenin kısa süre önce “Hail Mary pass” olarak nitelendirdiği türden bir iddiayı takip ettiğini ifade etti.

Donald Trump tarafından Yüksek Mahkeme üyeliğine atanan Yargıç Brett Kavanaugh ise yönetimin talebine karşı çoğunlukla birlikte oy kullandı. Kavanaugh, buna karşın söz konusu politikayı hukuki sürecin daha sonraki bir aşamasında destekleyebileceğine işaret etti.

BİNLERCE OY PUSULASININ ETKİLENEBİLECEĞİ UYARISI

Düzenlemeye karşı çıkanlar, yeni kısıtlamaların binlerce oy pusulasının teslimatında aksamalara yol açabileceğini ve posta yoluyla oy kullanmaya bağımlı seçmen gruplarının oy hakkını kullanmasını engelleyebileceğini savunuyor. ABD'de özellikle Demokratların ağırlıkta olduğu bazı eyaletlerde seçmenlerin önemli bölümü oylarını posta aracılığıyla kullanıyor.

Ara seçimler öncesindeki süreç bazı eyaletlerde şimdiden başladı. Alabama, North Carolina ve Wisconsin, yaklaşan seçimler için oy pusulalarını seçmenlere göndermeye başlayan eyaletler arasında bulunuyor.

TRUMP POSTA YOLUYLA OYLAMANIN GÜVENLİĞİNİ UZUN SÜREDİR SORGULUYOR

Donald Trump, uzun süredir posta yoluyla oy kullanımının güvenliği konusunda şüphelerini dile getiriyor ve yaygın seçim sahtekârlığı yaşandığı yönünde daha önce çürütülmüş iddiaları tekrarlıyor. Trump'ın kendisi de posta yoluyla oy kullanan seçmenler arasında bulunuyor.

Trump, 2024 başkanlık seçimleri de dahil olmak üzere posta yoluyla oy kullandı. Yönetimin mart ayında başlattığı düzenleme süreci ise kasım 2026'daki ara seçimlere yaklaşılırken federal mahkemelerde devam eden hukuki mücadelenin konusu olmayı sürdürüyor.

Khalil, üniversite bünyesinde Filistinli öğrencilere karşı “kurumsallaşmış ırkçılık” bulunduğunu iddia ediyor. Dava, Khalil'in Columbia Üniversitesi'ndeki öğrencilik döneminin ardından üniversite yönetimine yönelik hukuki girişimi olarak kayda geçti.

DAVADA KEREN YARHI-MILO DA YER ALIYOR

Davanın yöneltildiği isimler arasında Columbia Üniversitesi Uluslararası ve Kamu İşleri Okulu Dekanı Keren Yarhi-Milo da bulunuyor. Khalil, üniversitenin yanı sıra Yarhi-Milo'yu da açtığı davada taraf olarak gösterdi.

Khalil'in iddiaları, Filistinli öğrencilerin üniversite bünyesinde karşılaştığını öne sürdüğü ayrımcı uygulamalara dayanıyor. Paylaşılan bilgilerde davada talep edilen tazminat miktarı veya mahkeme sürecine ilişkin başka ayrıntılara yer verilmedi.

“KURUMSALLAŞMIŞ IRKÇILIK” SUÇLAMASI

Mahmoud Khalil'in dava dosyasındaki temel iddialardan biri, Filistinli öğrencilere yönelik “kurumsallaşmış ırkçılık” uygulandığı yönünde. Khalil, Columbia Üniversitesi'nin Filistinli öğrencilerin karşı karşıya kaldığını öne sürdüğü ayrımcılığa ilişkin tutumunu dava konusu yaptı.

Davanın duyurulmasıyla birlikte Khalil'in Columbia Üniversitesi yönetimine yönelik suçlamaları hukuki sürece taşınmış oldu. Üniversitenin veya Keren Yarhi-Milo'nun söz konusu iddialara ilişkin yanıtına dair paylaşılan metinde herhangi bir açıklama bulunmuyor.

Açıklamada İHA'nın hangi ülkeye veya kuruma ait olduğuna ilişkin bilgi verilmedi. MQ-1'in bölgede hangi görevi yürüttüğü, nereden havalandığı ve vurulmadan önce izlediği rotaya ilişkin ayrıntılar da paylaşılan bilgiler arasında yer almadı.

İHA PAZARTESİ GÜNÜ HAVA SAVUNMA SİSTEMİYLE HEDEF ALINDI

Yarı resmi Tasnim Haber Ajansı'nın aktardığı IRGC açıklamasına göre MQ-1, pazartesi günü gelişmiş bir hava savunma sistemi tarafından hedef alındı. Operasyonun, İran Devrim Muhafızları Ordusu Havacılık ve Uzay Kuvvetleri tarafından kullanılan hava savunma sistemiyle gerçekleştirildiği bildirildi.

IRGC, söz konusu hava savunma sisteminin ülkenin entegre hava savunma ağının kontrolü altında faaliyet gösterdiğini belirtti. Açıklamada kullanılan hava savunma sisteminin modeli, İHA'nın hangi irtifada vurulduğu veya müdahalenin teknik ayrıntıları konusunda ek bilgi verilmedi.

OPERASYON IRGC HAVACILIK VE UZAY KUVVETLERİ TARAFINDAN GERÇEKLEŞTİRİLDİ

İran tarafından paylaşılan bilgilere göre MQ-1'e yönelik müdahalede IRGC Havacılık ve Uzay Kuvvetleri bünyesindeki hava savunma unsurları görev aldı. Operasyonun İran'ın entegre hava savunma ağı kontrolünde gerçekleştirildiği kaydedildi.

IRGC'nin açıklaması, İran'ın güney kıyıları ile Umman Yarımadası arasında bulunan Hürmüz Boğazı'nın batısındaki hava sahasını olayın gerçekleştiği bölge olarak gösterdi. Paylaşılan açıklamada İHA'nın düşürüldüğü kesin nokta veya enkazına ilişkin başka ayrıntıya yer verilmedi.

Savunma Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı'nın (USAID) genel müfettişleri tarafından hazırlanan ortak değerlendirme, Washington yönetiminin savaş sırasında kritik mühimmat stoklarında meydana gelen azalmaya ve Orta Doğu genelindeki Amerikan varlıklarının uğradığı fiziksel hasara ilişkin ilk resmi bilançosu niteliğini taşıyor.

GELİŞMİŞ SİLAH STOKLARINDA STRATEJİK AÇIK

Raporda, ABD ordusunun gelişmiş silahlara ilişkin stratejik envanterinde açıklarla karşı karşıya olduğu tespit edildi. Aylar süren doğrudan çatışmalar sırasında kullanılan kritik mühimmatın miktarı, gelişmiş füze ve önleyici sistem stokları üzerinde baskı oluştururken, mevcut üretim ve tedarik kapasitesindeki darboğazlar da raporda öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.

Ortak değerlendirme, silah stoklarındaki azalmanın yalnızca mevcut envanter miktarlarıyla sınırlı olmadığını, gelişmiş sistemlerin yeniden tedarik edilme sürecinin de önemli bir sorun oluşturduğunu ortaya koydu. ABD'nin kritik mühimmat envanterindeki kayıpların giderilmesi için savunma sanayisinin üretim kapasitesi ve teslimat süreleri belirleyici unsurlar arasında gösterildi.

STOKLARIN YENİLENMESİ ÜÇ YILA KADAR SÜREBİLİR

Raporda aktarılan uzman tahminlerine göre, savunma şirketlerinin gelişmiş füze ve önleyici sistem stoklarını savaş öncesindeki seviyelerine yeniden çıkarması üç yıla kadar sürebilir. Tahmin, çatışmalar sırasında kullanılan mühimmatın yerine yenisinin konulması sürecinde ABD'nin karşı karşıya bulunduğu tedarik sorunlarının boyutunu ortaya koyuyor.

Gelişmiş füze ve önleyici sistemlerin üretim süreleri nedeniyle kaybedilen veya kullanılan stokların kısa sürede tamamen yenilenmesinin mümkün olmadığı raporda yer alan uzman değerlendirmelerine yansıdı. ABD ordusunun stratejik envanterindeki açıkların giderilmesi için savunma yüklenicilerinin üretim faaliyetlerinin uzun süre devam etmesi gerekeceği belirtildi.

ABD'NİN ORTA DOĞU'DAKİ ÜSLERİNDE YAYGIN HASAR

Ortak denetim raporu, mühimmat stoklarının yanı sıra İran saldırılarının ABD'nin Orta Doğu'daki askeri tesislerinde oluşturduğu fiziksel hasarın kapsamına da yer verdi. İran tarafından gerçekleştirilen saldırıların bölgedeki sekiz ülkede bulunan Amerikan üslerinde yüzlerce yapıya zarar verdiği veya söz konusu yapıları tamamen imha ettiği kaydedildi.

Hasar tespit edilen ülkeler arasında Kuveyt, Bahreyn, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Irak, Umman ve Ürdün bulunuyor. Rapora göre İran saldırılarının etkisi tek bir ülke veya askeri tesisle sınırlı kalmadı ve ABD'nin Orta Doğu'daki geniş askeri altyapısına yayıldı.

YÜZLERCE YAPI ZARAR GÖRDÜ VEYA İMHA EDİLDİ

Denetim raporunda yer alan verilere göre, sekiz ülkedeki ABD üslerinde bulunan yüzlerce yapı İran saldırılarından etkilendi. Söz konusu yapıların bir bölümü hasar görürken, bir bölümü tamamen imha edildi.

Fiziksel kayıplara ilişkin değerlendirme, Washington'ın kritik mühimmat tüketimiyle aynı dönemde bölgedeki askeri altyapısında da kapsamlı hasarla karşı karşıya kaldığını gösterdi. Ortak rapor, silah envanterindeki azalma ile üslerde meydana gelen fiziksel kayıpları aynı değerlendirme kapsamında ele aldı.

ONLARCA ABD UÇAĞI VE İHA'SI DA ZARAR GÖRDÜ

İran saldırılarının yol açtığı kayıplar yalnızca askeri tesislerdeki yapılarla sınırlı kalmadı. Rapora göre, saldırılar sırasında ABD'ye ait onlarca uçak ve insansız hava aracı da hasar gördü veya tamamen imha edildi.

Uçaklar ve insansız hava araçlarındaki kayıplar, sekiz ülkedeki askeri tesislerde meydana gelen yapısal hasarla birlikte raporun ABD'nin bölgedeki fiziksel kayıplarına ilişkin bilançosunda yer aldı. Denetim birimleri böylece mühimmat stoklarının azalması, tedarik darboğazları, askeri tesislerdeki hasar ve hava araçlarındaki kayıpları aynı ortak değerlendirmede kayıt altına aldı.

WASHINGTON'DAN İLK RESMİ BİLANÇO

Savunma Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve USAID genel müfettişlerinin ortak çalışması, İran ile doğrudan savaşın ABD'nin kritik askeri stokları ve Orta Doğu'daki varlıkları üzerindeki etkilerine ilişkin Washington tarafından yayımlanan ilk resmi kapsamlı hesaplama oldu.

Raporda ortaya konulan tabloya göre ABD ordusu bir taraftan gelişmiş füze ve önleyici sistem stoklarını yeniden oluşturma süreciyle karşı karşıya bulunurken, diğer taraftan sekiz ülkedeki üslerinde meydana gelen fiziksel kayıplarla karşılaştı. Uzman tahminleri, gelişmiş mühimmat stoklarının savaş öncesindeki seviyelerine dönmesinin savunma şirketlerinin üretim ve tedarik sürecine bağlı olarak üç yıla kadar uzayabileceğini ortaya koydu.

İlk değerlendirmelerde Belarus yönünden Litvanya hava sahasına girdiği belirlenen İHA, Kaunas iline bağlı Kaisiadorys ilçesindeki Pratkunai köyü yakınlarında imha edildi. Olay sırasında güvenlik tedbirleri kapsamında Vilnius Havalimanı'nın faaliyetleri ve hava sahası geçici olarak kısıtlandı.

NATO SAVAŞ UÇAKLARI İHA'YA MÜDAHALE ETTİ

Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda, ülkesinin hava sahasına giren İHA'nın NATO savaş uçakları tarafından düşürüldüğünü açıkladı. Nauseda, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada müdahalenin kısa süre içerisinde gerçekleştirildiğini belirtti.

Nauseda, “Litvanya hava sahasına az önce giren bir İHA, NATO savaş uçakları tarafından imha edildi. Müttefik personele hızlı müdahalesi için teşekkür ediyorum” ifadelerini kullandı.

İLK DEĞERLENDİRMELERE GÖRE BELARUS YÖNÜNDEN GELDİ

Litvanya Ulusal Radyo ve Televizyonunun (LRT) aktardığı bilgilere göre olayla ilgili yapılan ilk değerlendirmelerde İHA'nın Belarus'tan Litvanya hava sahasına girdiği belirlendi. İnsansız hava aracının hangi amaçla bölgede bulunduğuna ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

İHA, ülkenin orta kesimindeki Kaunas iline bağlı Kaisiadorys ilçesinde bulunan Pratkunai köyünün yakınlarında NATO savaş uçakları tarafından imha edildi. Olayın ardından bölgede hava güvenliğine ilişkin tedbirler uygulandı.

VILNIUS HAVALİMANI'NDA FAALİYETLER KISITLANDI

İHA'nın Litvanya hava sahasına girmesi ve ardından gerçekleştirilen askeri müdahale nedeniyle Vilnius Havalimanı'nın faaliyetlerinde geçici kısıtlamaya gidildi. Hava sahasının kullanımına da olay sırasında sınırlamalar getirildi.

Yetkililerin hava saldırısı tehdidinin sona erdiğini açıklamasının ardından havalimanındaki faaliyetler yeniden başlatıldı. Hava sahasına getirilen geçici kısıtlamaların da tehdidin sona ermesiyle birlikte kaldırılması yönünde adımlar atıldı.

NAUSEDA'DAN “HAVA SAHAMIZI SAVUNACAĞIZ” MESAJI

Litvanya Cumhurbaşkanı Nauseda, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırılarının yoğunlaştığı bir dönemde hava savunmasına yönelik hazırlığın bölge açısından önem taşıdığını belirtti. NATO müttefikleriyle yürütülen ortak hava savunmasına dikkat çeken Nauseda, ülkesinin hava sahasının korunacağını vurguladı.

Nauseda, açıklamasında “Litvanya, NATO müttefiklerimizle birlikte hava sahasını savunacak” ifadelerini kullandı. Cumhurbaşkanı, İHA'ya müdahale eden müttefik personele de hızlı hareket etmeleri nedeniyle teşekkür etti.

OLAY KAUNAS İLİNDEKİ PRATKUNAI KÖYÜ YAKINLARINDA YAŞANDI

İHA'nın imha edildiği noktanın Kaunas iline bağlı Kaisiadorys ilçesindeki Pratkunai köyü yakınları olduğu bildirildi. İlk değerlendirmeler İHA'nın Belarus yönünden sınırı geçerek Litvanya hava sahasına girdiğine işaret ederken, olay sonrasında hava saldırısı tehdidine yönelik tedbirler devreye alındı.

Tehdidin sona erdiğinin duyurulmasıyla Vilnius Havalimanı normal faaliyetlerine yeniden başladı. Litvanya Cumhurbaşkanı Nauseda'nın açıklamasında ise NATO savaş uçaklarının müdahalesinin hızlı şekilde gerçekleştirildiği vurgulandı.

Turnenin organizasyonunu üstlenen Messina Touring Group, gelecek konserlerin yapılacağı bazı stadyumlardan Macklemore’un programda bulunmasına itiraz geldiğini doğruladı. Şirket, söz konusu mekanların rapçinin kadroda kalması halinde konserlere ev sahipliği yapmayacaklarını ilettiğini ve böyle bir durumun yüz binlerce izleyiciyi etkileyebilecek iptallere yol açabileceğini bildirdi. Yapılan görüşmelerin ardından Macklemore’un kalan turne tarihlerinde sahne almamasına karar verildi.

METLIFE STADIUM’DA FİLİSTİN MESAJI VERDİ

Tartışmalar, Macklemore’un New Jersey’de Ed Sheeran’dan önce sahne aldığı MetLife Stadium konserlerinde yaptığı konuşmaların ardından başladı. Rapçi, Gazze ile Batı Şeria’daki Filistinlilere yönelik dayanışma mesajı verirken insanların güvenlik, barış ve özgürlük içinde yaşama hakkına sahip olduğunu söyledi. Performans sırasında “Free Palestine” sloganını da kullandı.

Macklemore’un 2024 yılında yayımladığı “Hind’s Hall” adlı protest şarkısı da konser programında yer aldı. Şarkı sırasında sahnedeki ekranlarda Gazze’den görüntüler ve siyasi mesajlar gösterildi. Parçanın adı, Columbia Üniversitesi’ndeki Filistin yanlısı protestocuların Hamilton Hall binasına Gazze’de hayatını kaybeden 6 yaşındaki Hind Rajab’ın adını vermesine dayanıyor.

İSRAİL-AMERİKAN KONSEYİ KAMPANYA BAŞLATTI

MetLife Stadium’daki açıklamaların ardından Israeli-American Council, Macklemore’un Ed Sheeran turnesindeki kalan konserlerden çıkarılması için çağrıda bulundu. Kuruluş tarafından başlatılan kampanyada, bir müzik etkinliğinin siyasi protestoya dönüştürüldüğü savunularak turne yönetiminden rapçinin programdan çıkarılması istendi.

Tepkilerin yalnızca söz konusu kuruluşla sınırlı kalmadığı, bazı konser mekanlarının da Macklemore’un katılımına karşı çıktığı belirtildi. Messina Touring Group’un açıklamasına göre mekanlardan gelen bildirimler, turnenin kalan bölümünün devam edip edemeyeceği konusunda organizatörleri karar almaya zorladı.

SEKİZ KONSERDE DAHA SAHNE ALMASI PLANLANIYORDU

Macklemore’un Ed Sheeran’ın ABD turnesinde kalan 10 konserin sekizinde ön grup olarak sahneye çıkması planlanıyordu. Organizasyon şirketinin aldığı kararın ardından rapçinin programdaki kalan performansları iptal edildi.

Turne yönetimi, kararın mekanlarla yapılan görüşmelerden sonra verildiğini açıkladı. Ed Sheeran’ın konser programı ise Macklemore olmadan devam edecek ve diğer destek sanatçıları sahnede yer alacak.

MACKLEMORE ED SHEERAN İLE “ZOR GÖRÜŞMELER” YAPTIĞINI SÖYLEDİ

Kararın kamuoyuna yansımasının ardından Macklemore sosyal medya hesabından kapsamlı bir açıklama yaptı. Rapçi, uzun yıllardır arkadaş olduğu Ed Sheeran ile süreç boyunca zor konuşmalar gerçekleştirdiğini ve Sheeran’ın genellikle siyasetten uzak durmayı tercih eden tutumunun daha önce karşılaşmadığı ölçüde baskı altında kaldığını savundu.

Macklemore, turneden çıkarılmasını kişisel bir mağduriyet olarak görmediğini belirterek tartışmanın odağında Filistinlilerin yaşadığı koşulların bulunması gerektiğini ifade etti. Rapçi, yaşananların Sheeran, kendisi veya tartışmaya dahil olan diğer sanatçılar açısından değil, Gazze ve Batı Şeria’daki insanlar açısından ele alınması gerektiğini söyledi.

FİLİSTİN’E DESTEĞİNİN YAHUDİLERE YÖNELİK OLMADIĞINI SÖYLEDİ

Macklemore, kendisine yöneltilen antisemitizm eleştirilerine de karşı çıktı. Rapçi, İsrail hükümetine veya İsrail’in Gazze’deki politikalarına yönelik eleştirilerinin Yahudi toplumunu hedef almadığını belirterek mesajının barış, eşitlik ve insan hakları üzerine kurulu olduğunu savundu.

Rapçi, Filistin konusundaki tutumunu değiştirmediğini ve kamuoyu tepkisine rağmen görüşlerini dile getirmeyi sürdüreceğini açıkladı. Macklemore, turneden çıkarılmasının ardından yaptığı değerlendirmede de Filistinlilere yönelik desteğinin arkasında durduğunu ifade etti.

ED SHEERAN’DAN DOĞRUDAN BİR AÇIKLAMA GELMEDİ

Macklemore, karar öncesinde Ed Sheeran ile birebir görüşmeler yaptığını açıklasa da Sheeran tartışmanın ardından kamuoyuna ayrıntılı bir değerlendirme sunmadı. Turneden çıkarılma kararının resmi açıklaması organizatör Messina Touring Group tarafından yapıldı.

Organizatör, kararın konser mekanlarından gelen bildirimler ve turnenin devamlılığını koruma amacıyla alındığını kaydetti. Açıklamada Macklemore’un kalan destek performanslarında bulunmayacağı kesinleştirilirken, Sheeran’ın siyasi tartışmaya ilişkin kişisel görüşüne yer verilmedi.

MACKLEMORE FİLİSTİN KONUSUNDA DAHA ÖNCE DE AÇIKLAMALAR YAPMIŞTI

Macklemore’un Filistin’e yönelik desteği MetLife Stadium konseriyle başlamadı. Rapçi, son yıllarda Gazze’deki savaş ve Filistinlilerin durumu hakkında birçok kez açıklama yaptı ve 2024’te “Hind’s Hall” adlı şarkısını yayımladı.

Parçanın gelirlerinin Filistinli mültecilere yardım sağlayan Birleşmiş Milletler Yakın Doğu’daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansına yönlendirildiği açıklanmıştı. Macklemore daha sonra Filistinli ve Filistin kökenli sanatçıların da yer aldığı “Hind’s Hall 2” adlı devam çalışmasını yayımladı.

Komisyon, özellikle 7 Ekim 2023’ten sonra cezaevlerindeki koşulların ağırlaştığını savunurken bazı tutukluların yüksek miktarda kilo verdiğini aktardı. Açıklamalarda yaralanma geçmişi bulunan kişilerin ilaçlarına ve yardımcı sağlık ekipmanlarına erişemediği öne sürülürken, kadın tutukluların tutulduğu Damon Cezaevi’ndeki uygulamalara ilişkin de kötü muamele iddiaları gündeme getirildi.

NAQAB CEZAEVİNDE GIDA VE SAĞLIK HİZMETİ İDDİALARI

Komisyonun Naqab Cezaevi’ne ilişkin raporunda, tutuklulara verilen yiyeceklerin ihtiyaçları karşılamadığı ve bazı kişilerin ciddi ölçüde kilo kaybettiği öne sürüldü. Sağlık sorunu bulunan tutukluların düzenli tedaviye ulaşamadığı, hijyen ve temel yaşam malzemelerinde de eksiklikler yaşandığı iddia edildi.

Filistinli kurum, cezaevinde bulunan kişilerin özellikle Ekim 2023’ten itibaren beslenme ve sağlık koşullarındaki bozulmadan etkilendiğini savundu. Son günlerde yayımlanan başka tanıklıklarda da Naqab’daki bölümlerde arama ve baskınların sıklaştığı, kıyafet ve temel malzemelere erişimde güçlük yaşandığı ileri sürüldü.

MURAD BANİ ODEH’İN 40 KİLO VERDİĞİ ÖNE SÜRÜLDÜ

Komisyonun paylaştığı vakalardan biri, 48 yaşındaki Murad Bani Odeh oldu. Daha önce bacaklarından kurşunla yaralandığı ve vücudunda metal plakalar bulunduğu belirtilen Bani Odeh’in hareket etmekte zorlandığı, kullandığı koltuk değneklerinin yaklaşık bir ay önce elinden alındığı ve ilaçlarıyla ağrı kesicilerinin verilmediği ileri sürüldü.

Komisyon, Bani Odeh’in yetersiz beslendiğini ve bunun sonucunda yaklaşık 40 kilogram kaybettiğini bildirdi. Bani Odeh’in 10 Haziran 2025’te gözaltına alındığı ve idari tutukluluk kapsamında cezaevinde tutulduğu bilgisi de aynı açıklamada yer aldı.

THAER BİKAİRAT’IN NEFES ALMA SORUNU YAŞADIĞI BİLDİRİLDİ

Raporda sağlık problemi bulunduğu belirtilen bir diğer tutuklunun 23 yaşındaki Thaer Bikairat olduğu aktarıldı. Komisyon, Bikairat’ın göğsünde daha önceki bir silahlı yaralanmadan kalan mermi bulunduğunu ve nefes almakta güçlük çektiğini öne sürdü.

Sağlık durumuna ilişkin verilen bilgiler, komisyonun Naqab Cezaevi’nde tıbbi bakımın yetersiz kaldığı yönündeki iddiaları arasında gösterildi. Tutuklunun mevcut tedavisinin niteliği ve hastaneye sevk edilip edilmediği konusunda ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

DAMON CEZAEVİNDE KADIN TUTUKLULARA İLİŞKİN SUÇLAMALAR

Filistinli komisyon, kadın tutukluların bulunduğu Damon Cezaevi’ndeki koşullara ilişkin de farklı tanıklıklar yayımladı. Kurum, cezaevinde kalabalık koğuşlar, temel ihtiyaç maddelerindeki yetersizlik, düşük kaliteli yiyecek, sağlık hizmetlerine erişim sorunu ve tekrarlanan aramaların kadın tutukluların fiziksel ve psikolojik durumunu olumsuz etkilediğini savundu.

Komisyona göre 27 yaşındaki Shaimaa Khazem de kötü muamele gördüğünü bildiren tutuklular arasında yer aldı. Khazem’in gözaltına alındığı süreçte darp edildiğini, ellerinin bağlandığını, gözlerinin kapatıldığını ve temel ihtiyaçlardan mahrum bırakıldığını söylediği aktarıldı.

SHAIMAA KHAZEM’İN İDARİ TUTUKLULUĞUNUN UZATILDIĞI AÇIKLANDI

Komisyonun 8 Eylül tarihli açıklamasında, Cenin bölgesinden Shaimaa Fathi Khazem’in 3 Ağustos 2025’te gözaltına alındığı ve daha sonra idari tutukluluğa alındığı bildirildi. Kurum, tutukluluk kararının üç kez yenilendiğini ve Khazem’in Damon Cezaevi’nde tutulduğunu kaydetti.

Aynı açıklamada Khazem’in gözaltı sırasında fiziksel şiddet, hakaret ve aşağılayıcı muameleye maruz kaldığı ileri sürüldü. İddialar Filistinli komisyonun beyanlarına dayanırken, İsrail Cezaevi Servisi’nin söz konusu vakaya ilişkin güncel ve doğrudan bir açıklamasına ulaşılamadı.

GANOT CEZAEVİNDE İKİ TUTUKLUNUN YARALANDIĞI AÇIKLANDI

Komisyon, Ganot Cezaevi’nde gerçekleştirilen bir baskın sırasında iki Filistinli tutuklunun yaralandığını da duyurdu. Açıklamaya göre İsrail cezaevi baskın birlikleri bazı bölümlere girerek ses bombaları ve kauçuk kaplı mermiler kullandı.

Operasyon sırasında iki tutuklunun yaralandığını belirten komisyon, cezaevindeki gerilimin baskından sonra da sürdüğünü kaydetti. Yaralanan kişilerin kimlikleri ve sağlık durumlarının ağırlığına ilişkin ayrıntılar ilk açıklamada paylaşılmadı.

GANOT’TA GIDA VE KIYAFET EKSİKLİĞİ DE GÜNDEME GETİRİLDİ

Ganot Cezaevi’ne ilişkin 13 Eylül tarihli başka bir raporda ise yiyecek ve kıyafet eksikliği, sık yapılan aramalar ve sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan güçlükler öne çıkarıldı. Komisyon, cezaevindeki bazı hasta tutukluların ağrı kesici dahil temel ilaçlara ulaşamadığını iddia etti.

Raporda Osama Fatahallah Al-Shenni isimli tutuklunun daha önce bel fıtığı ameliyatı geçirdiği, cezaevinde şiddetli ağrı çekmesine rağmen kendisine ağrı kesici verilmediği ileri sürüldü. Al-Shenni’nin avukatına verdiği beyana göre koğuşlarda neredeyse her gün arama gerçekleştiriliyor ve kişisel ihtiyaç malzemelerinde ciddi eksiklik yaşanıyor.

KOMİSYON CEZAEVLERİNDEKİ KOŞULLARIN AĞIRLAŞTIĞINI BİLDİRDİ

Filistin Esirler ve Serbest Bırakılanlar İşleri Komisyonu, son dönemde yayımladığı raporlarda farklı İsrail cezaevlerinden benzer şikayetlerin geldiğini belirtiyor. Kurum; beslenme, tıbbi bakım, hijyen, kıyafet ve temel ihtiyaçlara erişimin yanı sıra arama, baskın ve fiziksel müdahale iddialarını da raporlarına taşıyor.

Komisyonun açıklamalarındaki suçlamalar büyük ölçüde tutuklu ifadeleri ve avukat görüşmelerine dayanıyor. İsrail Cezaevi Servisi’nin Murad Bani Odeh, Thaer Bikairat, Shaimaa Khazem ve Ganot Cezaevi’ndeki iki yaralıya ilişkin söz konusu son iddialara verdiği güncel, doğrudan bir yanıt kamuya açık kaynaklarda tespit edilemedi.

İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri, olayın ardından gemideki yangını söndürmek için yürütülen çalışmaların sonuç vermediğini belirtti. İran tarafının aktardığına göre alevler kısa sürede tankerin tamamına yayıldı ve gemi kullanılamaz hale geldi. Can kaybı, yaralı sayısı veya mürettebatın durumuna ilişkin ilk açıklamada ayrıntı paylaşılmadı.

“ALGAYA” ADLI TANKERİN KISITLI HATTI KULLANDIĞI İLERİ SÜRÜLDÜ

İran Devrim Muhafızları, tankerin daha önce riskli olduğu bildirilen bir rotadan ilerlediğini savundu. Açıklamada gemilerin söz konusu hattı kullanmaması yönünde daha önce uyarı yapıldığı, buna rağmen “Algaya”nın kısıtlı bölgeden geçiş girişiminde bulunduğu öne sürüldü.

İran tarafı, tankerin mayınlara çarpmasının ardından durduğunu ve yangının giderek büyüdüğünü kaydetti. Olayın kesin konumu, geminin hangi bayrak altında seyrettiği ve taşıdığı yükün niteliği konusunda henüz kapsamlı bilgi verilmedi.

YANGININ KONTROL ALTINA ALINAMADIĞI AÇIKLANDI

Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri tarafından yapılan açıklamada, ilk müdahalelere rağmen gemideki alevlerin söndürülemediği ifade edildi. Yangının tankerin tamamını sardığı ve geminin seyrine devam edemediği bildirildi.

Tanker yangınının çevresel etkilerine ilişkin de ilk aşamada resmi bir veri paylaşılmadı. Gemide petrol veya petrol ürünü bulunup bulunmadığı, denize sızıntı meydana gelip gelmediği ve bölgede başka gemilerin güvenliği için ek önlem alınıp alınmadığına ilişkin ayrıntılar açıklanmadı.

İRAN HÜRMÜZ BOĞAZI ÜZERİNDEKİ DENETİM VURGUSUNU YİNELEDİ

İran Devrim Muhafızları, tankerle ilgili açıklamasında Hürmüz Boğazı’nın kendi gözetim ve kontrolü altında bulunduğu yönündeki tutumunu da tekrarladı. İran yönetimi son haftalarda boğazdan geçen gemilere ilişkin yeni kısıtlamalar ve yaptırım tehditleri gündeme getirirken, bölgedeki ticari gemi trafiği de gerilemiş durumda.

İran makamları 14 Eylül’de 77 gemiyi protokollerini ihlal etmekle suçlayan güncellenmiş bir liste yayımladı. Listede bulunan gemilere para cezası, el koyma veya alıkoyma gibi yaptırımlar uygulanabileceği açıklanırken, sigorta ve sınıflandırma kuruluşlarına da söz konusu gemilerle çalışmamaları yönünde çağrı yapıldı.

HÜRMÜZ’DE GEMİ TRAFİĞİ SON GÜNLERDE AZALDI

Bölgede artan askeri ve siyasi gerilim, dünyanın en önemli enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki ticari hareketliliği de etkiledi. Reuters’ın gemi takip verilerine dayandırdığı haberine göre hafta sonu boğazdan geçen emtia gemilerinin sayısı son 10 günlük ortalamanın belirgin şekilde altında kaldı.

Hürmüz Boğazı, küresel ham petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz taşımacılığının önemli bir bölümünün geçtiği stratejik güzergâhlar arasında bulunuyor. Bölgede yaşanan saldırılar, mayın olayları ve gemilere yönelik yaptırım tehditleri enerji arz güvenliği açısından yakından takip ediliyor.

DAHA ÖNCE DE TANKERLERİN MAYINA ÇARPTIĞI AÇIKLANMIŞTI

İran Devrim Muhafızları, 2 Eylül’de yaptığı başka bir açıklamada iki petrol tankerinin Hürmüz Boğazı’nda mayınlara çarptığını ve yangın çıktığını duyurmuştu. İran tarafı, gemilerin uyarılara rağmen yetkisiz olarak tanımlanan bir rotadan ilerlediğini ileri sürmüştü.

Son tanker olayı, bölgedeki deniz güvenliğine ilişkin risklerin devam ettiğini bir kez daha gündeme taşıdı. “Algaya” adlı gemideki yangının seyri, mürettebatın durumu ve olası çevresel etkiler konusunda yeni resmi açıklamalar henüz paylaşılmadı.

Trump, açıklamasını Truth Social hesabından yaptı. ABD Başkanı, Ukrayna’nın Rusya’daki enerji hedeflerine saldırmama yönünde adım attığını, Rusya’nın da aynı şekilde hareket etmeyi kabul ettiğini söyledi. Ancak tarafların mutabakatının hangi tarihte devreye gireceği, hangi tesisleri kapsayacağı veya ihlal durumunda nasıl bir mekanizma işletileceği konusunda ayrıntı paylaşmadı.

TRUMP ENERJİ TESİSLERİ İÇİN KARŞILIKLI SALDIRMAZLIK DUYURUSU YAPTI

Trump’ın açıklamasına göre iki ülke enerji sektörüne yönelik saldırıları karşılıklı olarak durduracak. Söz konusu duyuru, savaşın tamamını kapsayan bir ateşkes yerine petrol rafinerileri, yakıt üretim merkezleri, elektrik tesisleri ve diğer enerji altyapılarının hedef alınmamasına odaklanan sınırlı bir düzenlemeye işaret ediyor.

Trump’ın açıklamasının ardından Kiev veya Moskova yönetiminden anlaşmanın bütün ayrıntılarını teyit eden ortak bir metin yayımlanmadı. Dolayısıyla gelişmenin kapsamı ve sahadaki uygulamasına ilişkin ayrıntıların tarafların yapacağı açıklamalarla netleşmesi bekleniyor.

BİR GÜN ÖNCE ZELENSKİ’YE ÇAĞRIDA BULUNMUŞTU

ABD Başkanı, açıklamasından bir gün önce Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’ye Rusya’daki dizel üretim tesislerine yönelik saldırıların durdurulması çağrısında bulunmuştu. Trump, Ukrayna’nın Rus rafinerilerine gerçekleştirdiği saldırıların uluslararası yakıt piyasalarında arzı olumsuz etkilediğini savunmuştu.

Trump, İrlanda ziyareti sırasında yaptığı açıklamada Ukrayna’nın Rusya’daki dizel altyapısı yerine farklı askeri hedeflere yönelmesini istemişti. ABD Başkanı, enerji tesislerine yönelik saldırıların yalnızca Rusya’yı değil küresel piyasaları da etkilediğini ileri sürmüştü.

ZELENSKİ DAHA ÖNCE “ENERJİ ATEŞKESİ” MESAJI VERMİŞTİ

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski de 11 Eylül’de yaptığı açıklamada enerji altyapısının karşılıklı olarak saldırıların dışında bırakılabileceği bir formül üzerinde durulması gerektiğini söylemişti.

Zelenski, Rusya’nın Ukrayna enerji sistemine saldırmaması halinde Kiev’in de Rus enerji tesislerine karşılık vermeyeceğini ifade etmişti. Ukrayna lideri, iki ülkenin enerji sektörlerinin korunacağı bir “enerji ateşkesi” oluşturulabileceğini dile getirmişti.

KREMLİN TRUMP’IN ÇAĞRISINI OLUMLU KARŞILAMIŞTI

Trump’ın son duyurusundan önce Kremlin’den de enerji tesislerine yönelik saldırılar konusunda açıklama gelmişti. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, ABD Başkanı’nın Ukrayna’ya Rusya’daki dizel altyapısını hedef almama yönündeki çağrısını olumlu karşıladıklarını bildirmişti.

Peskov, sivil ekonomik altyapının saldırılardan korunması gerektiğini savunurken, dünya enerji piyasalarındaki bozulmanın temel nedenlerinden birinin Basra Körfezi çevresindeki gerilim olduğunu ileri sürmüştü. Kremlin’in değerlendirmesi, Trump’ın fiyat artışlarında Rusya-Ukrayna savaşına ağırlık veren açıklamasından farklı bir neden ortaya koydu.

MOSKOVA DÖRT GÜN ÖNCE “ENERJİ ATEŞKESİ” GÖRÜŞMESİNİ REDDETMİŞTİ

Rusya’nın konuya ilişkin açıklamalarında son günlerde farklı mesajlar verilmesi de dikkat çekti. Kremlin Sözcüsü Peskov, 10 Eylül’de kendisine yöneltilen bir soru üzerine Ukrayna ile bir “enerji ateşkesi” konusunda somut görüşmeler yürütülmediğini söylemişti.

Peskov o tarihte böyle bir müzakerenin gündemde bulunmadığını belirtirken, Trump 14 Eylül’de iki tarafın enerji hedeflerine saldırmamak üzere anlaşmaya vardığını açıkladı. Mutabakatın son dört gün içinde hangi temasların ardından şekillendiğine ilişkin ayrıntılar henüz paylaşılmadı.

UKRAYNA RUS PETROL TESİSLERİNİ HEDEF ALIYORDU

Ukrayna, son aylarda uzun menzilli insansız hava araçlarıyla Rusya’daki petrol rafinerileri ve yakıt altyapısına yönelik saldırılarını artırmıştı. Saldırılar Rusya’nın bazı tesislerindeki üretimi olumsuz etkilerken ülkede yakıt arzında da sorunlar yaşandı.

Kiev yönetimi, Rus petrol sektörünü hedef alan operasyonlarını Moskova’nın savaş kapasitesine ekonomik zarar verme stratejisinin bir parçası olarak savunuyor. Ukrayna, petrol gelirlerinin Rusya’nın savaş faaliyetlerinin finansmanında kullanıldığını belirterek rafinerileri meşru askeri hedefler arasında gördüğünü ifade ediyor.

RUSYA DA UKRAYNA’NIN ENERJİ ALTYAPISINI VURUYOR

Enerji altyapısına yönelik saldırılar yalnızca Rusya tarafında yaşanmıyor. Moskova yönetimi de savaş boyunca Ukrayna’nın elektrik üretimi, enerji dağıtım şebekesi ve diğer kritik altyapı noktalarına yönelik çok sayıda füze ve insansız hava aracı saldırısı gerçekleştirdi.

Son dönemde Rus saldırılarının yeniden yoğunlaşması, Ukrayna’da kış ayları öncesinde elektrik ve ısınma sistemlerinin durumu konusunda endişeleri artırdı. Zelenski de enerji ateşkesi önerisini gündeme getirirken Rusya’nın Ukrayna enerji sistemini hedef almaması şartını öne çıkarmıştı.

TRUMP DİZEL FİYATLARINDA RUSYA-UKRAYNA SAVAŞINI İŞARET ETTİ

Trump, enerji tesislerine yönelik anlaşmayı duyururken dünya genelindeki dizel fiyatlarındaki artışa da değindi. ABD Başkanı, fiyatların yükselmesinde İran bağlantılı gelişmelerden ziyade Rusya-Ukrayna savaşının belirleyici olduğunu savundu.

Uluslararası enerji piyasalarında ise Rusya kaynaklı arz sorunlarının yanı sıra Basra Körfezi ve Orta Doğu’daki gelişmeler de fiyatları etkiliyor. Son dönemde petrol sevkiyatında yaşanan aksaklıklar ve bölgedeki güvenlik riskleri Brent petrolün varil fiyatını 100 doların üzerine taşıdı.

ANLAŞMANIN UYGULAMA AYRINTILARI AÇIKLANMADI

Trump’ın duyurusunda tarafların hangi enerji tesislerini saldırıların dışında tutacağına yönelik ayrıntılı bir liste yer almadı. Mutabakatın petrol rafinerilerinin yanı sıra elektrik santralleri, doğal gaz tesisleri, boru hatları veya yakıt depolarını kapsayıp kapsamadığı da henüz açıklığa kavuşmadı.

Anlaşmanın ihlal edilmesi halinde nasıl bir süreç uygulanacağı ve saldırıların durduğunu hangi tarafın veya kurumun denetleyeceği konusunda da bilgi verilmedi. Kiev ve Moskova’dan gelecek açıklamalar, Trump’ın duyurduğu mutabakatın sahadaki kapsamının belirlenmesi açısından önem taşıyor.

SNP, Plaid Cymru ve Sinn Féin liderleri görüşmeler kapsamında ülkelerinin kendi anayasal geleceklerini demokratik yollarla belirleyebilmesi gerektiğini savunan ortak bir mutabakat metnine imza attı. Mutabakat hükümetler arası resmi bir anlaşma olarak değil, katılımcıların siyasi parti liderleri sıfatıyla imzaladığı bir metin olarak hazırlandı. Liderler, kendi kaderini tayin hakkının Westminster yönetimi tarafından engellenmemesi gerektiği görüşünü dile getirdi.

ÜÇ YÖNETİMDE İLK KEZ BAĞIMSIZLIK YANLISI LİDERLER VAR

Cardiff’teki buluşmayı siyasi açıdan farklı bir noktaya taşıyan gelişmelerden biri, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’nın ilk kez aynı dönemde bağımsızlık veya Birleşik Krallık’tan farklı bir anayasal gelecek isteyen siyasi partiler tarafından yönetilmesi oldu. İskoç Ulusal Partisi İskoçya’nın bağımsızlığını, Plaid Cymru Galler’in bağımsızlığını savunurken Sinn Féin ise Kuzey İrlanda ile İrlanda Cumhuriyeti’nin birleşmesini hedefliyor.

Galler’de Plaid Cymru’nun mayıs ayında iktidara gelmesinin ardından üç yönetimin başında da mevcut Birleşik Krallık yapısının değişmesini savunan isimler yer almaya başladı. Ortak mutabakat metninde de ilk kez İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’da bağımsızlık yanlısı başbakanların aynı dönemde görev yaptığı vurgulandı.

ORTAK MUTABAKATA İMZA ATTILAR

Liderlerin Cardiff’te imzaladığı mutabakatın merkezinde halkların kendi geleceklerine ilişkin karar verebilme hakkı yer aldı. Metinde Birleşik Krallık hükümetine İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’da gelecekte gerçekleşebilecek anayasal değişikliklere yönelik “hazırlama, planlama ve kolaylaştırma” çağrısı yapıldı.

Siyasi liderler, bağımsızlık veya Birleşik Krallık’tan ayrılmaya yönelik demokratik karar süreçlerinin Westminster tarafından engellenmemesi gerektiğini savundu. Mutabakat kapsamında tarafların ekonomi, enerji ve uluslararası iş birliği gibi alanlarda da ortak çalışmalar yürütmesi gündeme geldi.

“WESTMINSTER ÇIKARLARIMIZA HİZMET ETMİYOR”

İskoçya Başbakanı John Swinney, Cardiff’te yaptığı açıklamada üç siyasi hareketin halkların kendi geleceklerini belirleme hakkı konusunda ortak bir noktada buluştuğunu söyledi. Swinney, partilerin Westminster sisteminin temsil ettikleri ülkelerin çıkarlarına hizmet etmediği görüşünü paylaştığını belirtti.

Birleşik Krallık’ın mevcut anayasal yapısının gelecekte değişebileceğini savunan Swinney, Londra yönetiminin böyle bir ihtimale hazırlıklı olması gerektiğini ifade etti. Swinney, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda halklarının geleceklerine ilişkin anlamlı bir söz hakkına sahip olması gerektiğini dile getirdi.

GALLER’DEN “FARKLI YAPMA YETKİSİ” MESAJI

Galler Başbakanı ve Plaid Cymru lideri Rhun ap Iorwerth de partisinin mayıs ayında elde ettiği seçim başarısına işaret ederek seçmenlerin kendilerine farklı bir politika izleme yönünde yetki verdiğini söyledi. Birleşik Krallık içinde yeni bir siyasi tablonun ortaya çıktığını belirten ap Iorwerth, Westminster modelinin işleyişine yönelik eleştirilerin arttığını savundu.

Plaid Cymru lideri, ortak çıkarların bulunduğu konularda tarafların eşit ortaklar olarak hareket edebileceğini ve iş birliğinin temsil ettikleri halkların yaşam koşullarına katkıda bulunabileceğini ifade etti. Cardiff görüşmelerinde anayasal gelecek tartışmalarının yanı sıra ekonomik ve uluslararası iş birliği başlıkları da ele alındı.

MICHELLE O’NEILL İRLANDA’NIN BİRLEŞMESİNİ GÜNDEME GETİRDİ

Kuzey İrlanda Başbakanı ve Sinn Féin Başkan Yardımcısı Michelle O’Neill ise İrlanda adasının bölünmüş yapısına yönelik partisinin uzun süredir devam eden itirazlarını tekrarladı. O’Neill, anayasal değişimin mümkün olduğunu ve siyasi aktörlerin böyle bir değişime hazırlıklı olması gerektiğini söyledi.

Sinn Féin, Kuzey İrlanda’nın Birleşik Krallık’tan ayrılarak İrlanda Cumhuriyeti ile birleşmesini savunuyor. O’Neill, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’da ilk kez milliyetçi veya bağımsızlık yanlısı başbakanların aynı anda görev yapmasını değişen siyasi tablonun göstergelerinden biri olarak değerlendirdi.

KUZEY İRLANDA’DA ZİRVEYE İTİRAZ GELDİ

Cardiff zirvesi Kuzey İrlanda yönetimi içinde de tartışmaya neden oldu. Kuzey İrlanda Başbakan Yardımcısı ve Demokratik Birlik Partisi (DUP) mensubu Emma Little-Pengelly, Michelle O’Neill’ın zirveye Kuzey İrlanda hükümeti adına katılmadığını savundu.

Little-Pengelly, O’Neill’ın toplantıya katılmak veya herhangi bir belgeyi Kuzey İrlanda Başbakanı sıfatıyla imzalamak için kendisinden onay almadığını belirtti. Zirveye katılan isimlerin mutabakatı hükümetleri adına değil, siyasi parti liderleri sıfatıyla imzalaması da toplantının hukuki ve siyasi niteliği açısından öne çıkan ayrıntılardan biri oldu.

BAĞIMSIZLIK DESTEĞİ İSKOÇYA’DA YÜZDE 47

Birleşik Krallık’ın anayasal geleceğine ilişkin kamuoyu araştırmaları, üç bölgede de ayrılık yanlılarının mevcut durumda çoğunluğa ulaşmadığını gösteriyor. Aktarılan son anket sonuçlarına göre yarın bir referandum yapılması halinde İskoçya’daki seçmenlerin yüzde 47’si bağımsızlığa oy vereceğini belirtiyor.

Kuzey İrlanda’da Birleşik Krallık’tan ayrılmaya destek yüzde 36, Galler’de ise bağımsızlığa destek yüzde 32 seviyesinde bulunuyor. Veriler, üç bölgede de mevcut durumda ayrılık yönünde yüzde 50’nin üzerinde bir çoğunluk olmadığını ortaya koyarken, bağımsızlık yanlısı siyasi partilerin üç yönetimin başında aynı dönemde bulunması Birleşik Krallık siyaseti açısından ilk olma özelliği taşıyor.

LONDRA’YA REFERANDUMLARIN ÖNÜNÜ AÇMA ÇAĞRISI

Cardiff zirvesinin en önemli başlıklarından birini referandumların hangi koşullarda gerçekleştirilebileceği oluşturdu. Liderler, temsil ettikleri halkların anayasal gelecekleri konusunda karar verme hakkına sahip olduklarını savunarak Westminster yönetiminden olası referandumların önünü açmasını istedi.

Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham’ın İskoçya’da bağımsızlık konusunda açık bir toplumsal çoğunluğun ortaya çıkması halinde yeni bir referandum ihtimaline ilişkin daha önce kullandığı ifadeler de tartışmalarda gündeme geldi. Downing Street daha sonra hükümet politikasında bir değişiklik olmadığını ve İskoçya için yeni bir bağımsızlık referandumunun halen gündemde bulunmadığını bildirdi. Burnham, 20 Temmuz 2026’dan bu yana Birleşik Krallık Başbakanlığı görevini yürütüyor.

İSKOÇYA 2014’TE BİRLEŞİK KRALLIK’TA KALMIŞTI

İskoçya’nın bağımsızlığı daha önce 2014 yılında referanduma götürülmüştü. İskoç seçmenler söz konusu referandumda yüzde 55’e karşı yüzde 45 oyla Birleşik Krallık içerisinde kalma yönünde karar vermişti.

Brexit sürecinin ardından İskoçya ve Kuzey İrlanda başta olmak üzere Birleşik Krallık’ın anayasal yapısına ilişkin tartışmalar yeniden yoğunlaştı. Avrupa Birliği ile ilişkiler, ekonomik politikalar, yetki paylaşımı ve bağımsızlık referandumlarının düzenlenebilmesi tartışmanın temel başlıkları arasında yer aldı.

BREXIT SONRASI BİRLİĞİN GELECEĞİ TARTIŞILIYOR

Kuzey İrlanda’da Queen’s University Belfast tarafından yayımlanan araştırmada katılımcıların yüzde 66’sının Brexit’in Birleşik Krallık’ın parçalanmasını daha olası hale getirdiği görüşünü paylaştığı belirtildi. Kuzey İrlanda’nın geleceği konusunda ise tartışmalar yalnızca bağımsızlık değil, İrlanda Cumhuriyeti ile birleşme seçeneği üzerinden yürütülüyor.

Cardiff’te gerçekleşen zirveyle SNP, Plaid Cymru ve Sinn Féin liderleri ilk kez ortak bir metin üzerinden Birleşik Krallık hükümetine anayasal değişime hazırlanma çağrısı yaptı. Liderler aynı zamanda İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda halklarının geleceklerine ilişkin demokratik karar süreçlerinin güvence altına alınmasını talep etti.

TUFFAH MAHALLESİNDE KONUTLARIN ARASINDA UÇTU

Paylaşılan görüntülerde quadcopterin Tuffah Mahallesi’ndeki konutların arasında oldukça alçak irtifada hareket ettiği görülüyor. Hava aracının binaların yakınında dolaşması, görüntünün çekildiği yerleşim bölgesinde dikkat çeken unsur oldu.

Videoda yer alan quadcopterin İsrail’e ait olduğu belirtilirken, görüntüler Gazze kentindeki sivil yerleşim alanlarında insansız hava araçlarının kullanımına ilişkin yeni bir örnek olarak paylaşıldı.

SİLAHLI QUADCOPTERLERİN GAZZE’DE KULLANILDIĞI BELİRTİLİYOR

Silahlı quadcopterlerin Gazze Şeridi genelinde yaygın şekilde konuşlandırıldığı ve sivilleri izlemek ile hedef almak amacıyla kullanıldığı öne sürülüyor. Söz konusu hava araçları, düşük irtifada uçabilmeleri ve yerleşim alanları arasında manevra yapabilmeleri nedeniyle bölgede sıkça görüntüleniyor.

Gazze kentinden gelen son görüntülerde de quadcopterin doğrudan konutların arasında hareket ettiği görülüyor. Paylaşılan videoda saldırı anına ilişkin ayrı bir görüntü yer almazken, hava aracının yerleşim bölgesindeki varlığı açık şekilde kayda geçti.

GAZZE KENTİNDEN YENİ GÖRÜNTÜ

Tuffah Mahallesi’nde kaydedilen görüntü, Gazze Şeridi’nde quadcopter kullanımına ilişkin son örneklerden biri oldu. Bölgede silahlı insansız hava araçlarının sivillerin takibi ve hedef alınmasında kullanıldığı yönündeki iddialar daha önce de gündeme gelmişti.

Son videoda yer alan quadcopterin konutlara yakın mesafede uçtuğu ve dar yerleşim alanında manevra yaptığı görülürken, görüntünün çekildiği sırada bölgede yaşayan sivillere ilişkin herhangi bir can kaybı ya da yaralanma bilgisi paylaşılmadı.

🇮🇱🇵🇸 This is absolutely HORRIFYING

Footage from Gaza City’s Tuffah neighborhood shows Israeli quadcopters hovering low over civilians near the Yellow Line, apparently surveilling and filming people below.

The unsettling part is not just what the drones can see. It is that…

— Mario Nawfal (@MarioNawfal) September 14, 2026

TLAIB: “SOYKIRIM HÂLÂ SÜRÜYOR”

Rashida Tlaib, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda Gazze’deki gelişmelere ilişkin sert ifadeler kullandı. Tlaib, “soykırım hâlâ sürüyor” diyerek bölgede çocukların öldürüldüğünü ve hayatta kalanların ise kalıcı travmalarla karşı karşıya kaldığını belirtti.

ABD’li Kongre üyesi paylaşımında, “Çocuklar Amerikan yapımı bombalarla öldürülüyor ve hayatta kalanlar sonsuza kadar travma yaşıyor” ifadelerine yer verdi.

ABD HÜKÜMETİNİ SUÇLADI

Tlaib, açıklamasında ABD hükümetinin Gazze’de yaşananlara ilişkin sorumluluğuna da dikkat çekti. Washington yönetiminin mevcut politikasına yönelik eleştirilerde bulunan Tlaib, ABD’nin yaşanan ağır ihlallere ortaklığını sona erdirmesi gerektiğini söyledi.

Tlaib, paylaşımında “ABD hükümeti, etnik temizliğe yönelik bu korkunç eylemlere ortaklığını sona erdirmelidir” ifadelerini kullandı.

AMERİKAN YAPIMI SİLAHLARA DİKKAT ÇEKTİ

ABD’li Kongre üyesinin açıklamasında öne çıkan başlıklardan biri de Gazze’de kullanılan Amerikan yapımı silahlar oldu. Tlaib, çocukların ABD üretimi bombalarla öldürüldüğünü savunarak Washington yönetiminin İsrail’e sağladığı askeri desteğe yönelik eleştirisini yineledi.

Açıklamada Gazze’de yaşamını yitiren çocukların yanı sıra saldırılardan sağ kurtulanların yaşadığı travmaya da vurgu yapıldı. Tlaib, hayatta kalan çocukların yaşadıkları olayların etkisini uzun süre taşıyacağını ifade etti.

BRENT PETROL 107,82 DOLARA YÜKSELDİ

Brent petrol vadeli işlemleri pazartesi günü TSİ dışında verilen 03.40 GMT verilerine göre 3,21 dolar yükseldi. Yüzde 3,1’lik artışın ardından Brent petrolün varil fiyatı 107,82 dolara ulaştı.

ABD tipi West Texas Intermediate ham petrolün fiyatında da benzer bir yükseliş görüldü. WTI ham petrol 3,17 dolar veya yüzde 3,2 değer kazanarak varil başına 103,22 dolardan işlem gördü.

HUSİ SALDIRILARI ARZ ENDİŞELERİNİ ARTIRDI

Petrol fiyatlarındaki yükseliş, Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik yeni saldırılarının ardından gerçekleşti. Körfez bölgesinde gemilere yönelik saldırılar da enerji arzına ilişkin endişelerin artmasına neden olan gelişmeler arasında yer aldı.

Piyasalardaki arz kaygıları, Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı petrol boru hattının bir insansız hava aracı saldırısının ardından geçici olarak kapatılmasıyla daha da arttı. Söz konusu boru hattı, Suudi Arabistan’ın petrol ihracatı açısından stratejik öneme sahip altyapılar arasında bulunuyor.

DOĞU-BATI PETROL BORU HATTI GEÇİCİ OLARAK KAPATILDI

Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı petrol boru hattı, gerçekleştirilen drone saldırısının ardından geçici olarak devre dışı bırakıldı. Hat, petrol ihracatının Hürmüz Boğazı kullanılmadan gerçekleştirilebilmesine imkan sağlıyor.

Boru hattının devre dışı kalması, Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmelerin enerji sevkiyatları üzerindeki etkisini daha önemli hale getirirken, alternatif ihracat güzergahlarından birinin kullanılabilirliğini de sınırladı.

KÜRESEL PETROL ARZININ YÜZDE 4’Ü ETKİLENEBİLİR

Doğu-Batı petrol boru hattının kapanmasının küresel petrol arzının yüzde 4’üne kadar olan bölümünü tehdit ettiği belirtildi. Hattın Hürmüz Boğazı’nı kullanmadan petrol ihracatına imkan vermesi, söz konusu altyapıyı küresel enerji sevkiyatı açısından önemli hale getiriyor.

Petrol piyasalarında yaşanan son fiyat hareketlerinde Suudi Arabistan’a yönelik saldırılar, Körfez’de gemilere düzenlenen saldırılar ve Doğu-Batı petrol boru hattının geçici olarak kapanması birlikte etkili oldu. Brent petrolün varil fiyatı 107 doların üzerine çıkarken, WTI ham petrol de 103 dolar seviyesini aştı.

İran’ın 17 Temmuz’da Ürdün’ün kuzeydoğusunda bulunan Muvaffak es Salti Hava Üssü’ne düzenlediği saldırıda ABD askerlerinin kaldığı bir alan balistik füzelerle hedef alındı. Saldırıda üç Amerikan askeri hayatını kaybederken dört asker yaralandı.

SALDIRI ÖNCESİNDE YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ GÖRÜNTÜ İDDİASI

Wall Street Journal’ın haberine göre İran, saldırıdan önce Muvaffak es Salti Hava Üssü’nün yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerini Çin merkezli kuruluşlardan elde etti.

ABD’li yetkililer, söz konusu görüntüleri sağlayan kuruluşların isimlerini açıklamadı. Yetkililer ayrıca Çin hükümetinin saldırıya doğrudan dahil olduğunu ileri sürmedi.

Amerikalı yetkililere göre yüksek çözünürlüklü görüntüler, İran’ın saldırı öncesinde hedef belirlemesine ve saldırının ardından oluşan sonuçları incelemesine yardımcı olmuş olabilir.

ÜÇ ABD ASKERİ HAYATINI KAYBETTİ

17 Temmuz’da gerçekleştirilen saldırıda İran’a ait balistik füzelerin ABD askerlerinin kaldığı bölgeyi hedef aldığı belirtildi.

Saldırıda üç Amerikan askeri hayatını kaybetti, dört asker de yaralandı. İran’ın aynı saldırı kapsamında üsse konuşlandırılmış insanlı ve insansız hava araçlarını da hedef aldığı aktarıldı.

ABD’li yetkililer, Çin kaynaklı olduğu öne sürülen uydu görüntülerinin saldırının planlanmasında kullanılan istihbarat kaynaklarından biri olabileceğini ifade etti.

WASHINGTON DAHA ÖNCE ÇİNLİ ŞİRKETLERİ UYARMIŞTI

İddialar, Washington yönetiminin Çin merkezli şirketlerin İran’a uydu görüntüleri sağladığı yönündeki uyarılarının ardından gündeme geldi.

ABD’li yetkililer, aylardır Çin merkezli şirketlerin İran’a, Amerikan güçlerinin hedef alınmasında kullanılabilecek uydu görüntüleri sağladığını savunuyordu.

Washington yönetimi mayıs ayında MizarVision, Earth Eye ve Chang Guang adlı Çinli şirketlere yaptırım uyguladı. ABD yönetimi, söz konusu şirketlerin İran’ın kullanabileceği uydu görüntülerini sağladığını, topladığını veya yayımladığını ileri sürdü.

ABD DONANMASI DA ENDİŞE KONUSU

Washington yönetiminin endişelerinden biri de Çin’in İran’a ABD donanmasına ait unsurların takip edilmesinde yardımcı olabileceği iddiası.

ABD’li yetkililere göre İran’ın hareket halindeki Amerikan savaş gemilerini tespit etme ve hedefleme kabiliyeti son dönemde gelişti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı ise İran’ın yakın dönemde Amerikan savaş gemilerine yönelik gerçekleştirdiği bazı saldırıların başarısız olduğunu bildirdi.

ÇİN SUÇLAMALARI REDDETTİ

Çin yönetimi, ABD tarafından gündeme getirilen iddiaları reddetti ve Washington’dan suçlamalara ilişkin kanıt sunmasını istedi.

Çin’in Washington Büyükelçiliği Sözcüsü Liu Chang, iddiaların belirli Çinli kuruluşlarla Pekin yönetimini doğrudan ilişkilendiren kanıtlara dayanmadığını savundu.

Liu Chang ayrıca Çin ile İran arasındaki işbirliğinin uluslararası hukuka uygun olduğunu belirtti.

İRAN’IN BAŞKA İSTİHBARAT KAYNAKLARI DA BULUNUYOR

ABD’li yetkililer, İran’ın saldırı hazırlıklarında yalnızca Çin kaynaklı görüntülerden yararlanmadığını da ifade ediyor.

Tahran’ın kendi uydularından elde ettiği görüntülerin yanı sıra insan kaynaklarından ve Rusya’dan sağlanan istihbarat ile görüntüleri de kullandığı belirtiliyor.

Çin kaynaklı olduğu öne sürülen uydu görüntülerinin, İran’ın saldırıda yararlandığı istihbarat kaynaklarından yalnızca birini oluşturduğu aktarılıyor.

ABD’Lİ YETKİLİLERDEN DİKKAT ÇEKEN DEĞERLENDİRME

ABD’li yetkililer, Çin merkezli kuruluşlardan geldiği öne sürülen görüntülerin 17 Temmuz’daki saldırıyla bağlantısına dikkat çekiyor.

Yetkililer, söz konusu bağlantının Çin’in İran’a sağladığı desteğin Amerikan askerleri açısından ölümcül sonuçlar doğurabildiğine ilişkin şimdiye kadar ortaya çıkan en güçlü kanıtlardan biri olduğunu savunuyor.

Çin hükümetinin saldırının planlanmasında veya gerçekleştirilmesinde doğrudan rol aldığına ilişkin ise ABD’li yetkililer tarafından herhangi bir iddia ortaya konulmadı.

TRUMP İLE Şİ CİNPİNG GÖRÜŞMESİ ÖNCESİ YENİ GERİLİM

İddialar, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında 24 Eylül’de yapılması planlanan görüşmenin öncesinde gündeme geldi.

Uydu görüntülerine ilişkin tartışma, Washington ile Pekin arasındaki mevcut anlaşmazlık başlıklarına yeni bir konu ekledi.

ABD’li yetkililer, son haftalarda Kongre’deki istihbarat komitelerini de Çin ve Rusya’nın İran’a sağladığı öne sürülen destek hakkında bilgilendirdi.

MARCO RUBIO DOĞRUDAN DEĞERLENDİRME YAPMADI

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi ile gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından Pekin’in İran’a hedefleme bilgileri sağlayıp sağlamadığı konusunda doğrudan bir değerlendirme yapmadı.

Rubio, Çin’in faaliyetlerinin çatışmanın seyrini herhangi bir şekilde değiştirmediğini söyledi.

Washington ile Pekin arasındaki görüşmeler devam ederken, İran’ın Çin merkezli kuruluşlardan elde ettiği öne sürülen uydu görüntülerinin nasıl ve hangi kapsamda kullanıldığına ilişkin tartışmalar da sürüyor

Görüntülerde Rus gemilerinin Tartus Limanı’na yanaştığı ve kaynağı ile niteliği açıklanmayan bir yükü boşalttığı aktarılıyor. RFE/RL, görüntülerin Tartus Limanı’nın daha önce Rusya’nın kontrolünde bulunan bölümünün sivil kullanım amacıyla Suriye yönetimine devredildiğine yönelik resmi açıklamalarla çelişebileceğini belirtiyor.

RUS GEMİLERİ TARTUS LİMANI’NA YENİDEN YANAŞTI

Rus askeri gemilerinin Tartus’a gelişi, Suriye’deki Rus üslerinin Şam yönetimine devredileceğinin açıklanmasından yaklaşık bir ay sonra gerçekleşti.

RFE/RL tarafından yayımlanan görüntülerde gemilerin limana yanaştığı ve yük boşalttığı görülüyor. Boşaltılan yükün içeriğine veya hangi amaçla getirildiğine ilişkin herhangi bir bilgi paylaşılmadı.

Görüntüler, Rusya’nın Suriye’deki askeri varlığının geleceğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Moskova’nın Tartus’taki varlığının tamamen sona erip ermediğine ilişkin farklı değerlendirmeler bulunuyor.

FİLO AĞUSTOS SONUNDA İSPANYA AÇIKLARINDA GÖRÜNTÜLENDİ

Tartus’a ulaşan Rus filosunun ağustos ayının sonlarında İspanya açıklarında güneye doğru ilerlerken görüntülendiği aktarıldı.

Filoda üç Rus lojistik gemisi ile bir deniz destroyerinin bulunduğu belirtildi. Konvoyun resmi varış noktasının Mısır olarak açıklandığı, ancak gemilerin Cebelitarık Boğazı’nı geçtikten sonra transponderlerini kapattıkları bildirildi.

Transponderlerin kapatılmasının gemilerin takip edilmesini zorlaştırdığı belirtilirken, RFE/RL tarafından elde edilen daha sonraki görüntüler filonun Suriye’ye yönelerek Tartus Limanı’na ulaştığını gösterdi.

ADMİRAL LEVÇENKO, SPARTA VE AKADEMİK PAŞİN TARTUS’TA

Tartus Limanı’nda çekildiği belirtilen görüntülerde Rus donanmasına ait Admiral Levçenko destroyeri yer alıyor. Filoda ayrıca Sparta ve Akademik Paşin isimli lojistik destek gemileri bulunuyor.

Konvoyda yer aldığı belirtilen General Skobelev adlı tanker ise Tartus’tan yayımlanan görüntülerde görülmedi.

Gemilerin limanda ne kadar süre kalacağına, hangi faaliyetleri yürüteceğine veya boşaltılan yükün içeriğine ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.

TARTUS RUSYA’NIN AKDENİZ’DEKİ ÖNEMLİ NOKTALARINDAN BİRİ

Tartus Limanı, Rusya’nın Akdeniz ve Afrika’daki askeri operasyonları açısından uzun süredir önemli bir konumda bulunuyor. Tartus, Rusya’nın eski Sovyetler Birliği toprakları dışında sahip olduğu tek deniz üssü olarak biliniyor.

Liman aynı zamanda Rusya’nın Afrika’daki askeri faaliyetlerine yönelik lojistik hatlardan biri olarak kullanılıyor. Özellikle Mali’deki Rus askeri varlığı açısından Tartus’un lojistik merkez niteliği taşıdığı belirtiliyor.

Libya ve Cezayir’de kullanılabilecek alternatif tesislerin Tartus’a kıyasla daha sınırlı altyapıya sahip olduğu ifade ediliyor. Söz konusu ülkelerde kalıcı veya geniş kapsamlı tesislerin kullanılmasının Moskova açısından yeni diplomatik düzenlemeler gerektireceği de aktarılıyor.

ESED’İN DEVRİLMESİNDEN SONRA RUS ÜSLERİNİN GELECEĞİ BELİRSİZLEŞTİ

Rusya’nın Suriye’deki askeri varlığının geleceği, Beşar Esed’in Aralık 2024’te devrilmesinden sonra belirsiz hale geldi.

Yeni Suriye yönetimi Ocak 2025’te Rusya’nın Tartus Limanı’nın kuzey bölümüne ilişkin 49 yıllık kira anlaşmasını sona erdirdi.

Kararın ardından Rusya’nın Suriye’deki askeri tesislerden tamamen çekilip çekilmeyeceği tartışılmaya başlandı. Moskova ile Şam arasında daha sonra gerçekleştirilen görüşmelerin ardından Rus askeri varlığının tamamen sona ermediğine yönelik değerlendirmeler gündeme geldi.

ŞAM İLE MOSKOVA ARASINDA YENİ DÖNEM

RFE/RL’ye konuşan Suriye uzmanı Ruslan Trad, yeni Suriye yönetiminin Rusya’nın sağlayabileceği bazı imkanlara ihtiyaç duyduğunu ifade etti.

Trad, Suriye ordusunun elindeki silah stoklarının önemli bölümünün Rus yapımı olduğunu ve Şam yönetiminin söz konusu stokları yenilemeye ihtiyaç duyduğunu belirtti.

Rusya ile yeni Suriye yönetimi arasındaki ilişkilerin askeri ekipman, ekonomik ihtiyaçlar ve diplomatik temaslar üzerinden devam ettiği aktarılıyor.

ARON LUND: MOSKOVA PRAGMATİK BİR İLİŞKİ KURDU

İsveç Savunma Araştırma Ajansı’nda Orta Doğu uzmanı olarak görev yapan Aron Lund da Rusya’nın Suriye’deki yeni yönetimle ilişkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Lund, Moskova’nın Beşar Esed yönetimine verdiği desteğe rağmen yeni Suriye yönetimiyle pragmatik bir ilişki kurmayı başardığını savundu.

Rus petrolü ve buğdayının Suriye ekonomisinin zorlu dönemlerinde ülkeye destek sağladığını belirten Lund, Rusya’nın Birleşmiş Milletler’deki oylarının da Şam yönetimi açısından önem taşıdığını ifade etti.

RUS ÜSLERİNİN DAHA SINIRLI KAPASİTEYLE ÇALIŞTIĞI İDDİASI

Aron Lund’a göre Moskova ile Şam arasındaki ekonomik ve diplomatik ilişkiler, Rusya’nın Suriye’deki askeri üslerini korumasına imkan sağlamış olabilir.

Lund, Tartus ve diğer Rus tesislerinin Esed dönemindekinden daha sınırlı kapasiteyle faaliyet gösteriyor olabileceğini de belirtti.

Rusya veya Suriye yönetimi tarafından Tartus’taki askeri faaliyetlerin kapsamına ilişkin ayrıntılı ve güncel bir açıklama yapılmadı.

HMEYMİM HAVA ÜSSÜ’NDE DE FAALİYETLER DEVAM EDİYOR

Rusya’nın Suriye’deki askeri faaliyetlerinin yalnızca Tartus Limanı ile sınırlı olmadığı bildiriliyor.

RFE/RL’nin haziran ayında yayımladığı araştırmaya göre Lazkiye kırsalındaki Hmeymim Hava Üssü, Rusya Savunma Bakanlığına ait uçaklar tarafından kullanılmaya devam ediyor.

Araştırmada, Hmeymim’den Mali ve diğer Afrika ülkelerine yönelik uçuşların gerçekleştirildiği belirtildi.

RUSYA’NIN AFRİKA KOLORDUSU MALİ’DE FAALİYET GÖSTERİYOR

Rusya’nın Afrika Kolordusu da Mali’de faaliyetlerini sürdürüyor. Rus birliklerinin Mali ordusuna ülkenin kuzeyindeki Tuareg isyancıları ile cihadi grupların kontrolündeki bölgelerin yeniden ele geçirilmesine yönelik operasyonlarda destek sağladığı aktarılıyor.

Hmeymim Hava Üssü’nün söz konusu Afrika operasyonları açısından ulaşım ve lojistik noktalarından biri olarak kullanılmaya devam ettiği bildiriliyor.

HMEYMİM’DE İNŞAAT ÇALIŞMALARI GÖRÜNTÜLENDİ

Son uydu görüntülerinde Hmeymim Hava Üssü’nde kapsamlı inşaat çalışmalarının devam ettiği de görüldü.

Moskova ve Şam daha önce Hmeymim’in “ortak eğitim merkezi” olarak kullanılacağını açıklamıştı. Üsteki mevcut askeri faaliyetlerin kapsamı ve Rus güçlerinin kalıcı statüsüne ilişkin ayrıntılar ise kamuoyuyla paylaşılmadı.

Tartus Limanı’na Rus gemilerinin yeniden ulaşması ve Hmeymim’deki faaliyetlerin devam etmesi, Rusya’nın Esed dönemindeki askeri yapılanmasının değişmesine rağmen Suriye’de Tartus ve Hmeymim üzerinden varlığını sürdürdüğüne ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

İletişim Başkanlığının Suriye merkezli “Suriye Now” platformuna yaptığı açıklamaya göre, Fidan’ın Şam’daki görüşmelerinde SDG’nin entegrasyon ve fesih sürecinin hızlandırılması konusu ele alınacak. Ankara’nın, daha önce üzerinde uzlaşılan kararların sahada uygulanmasına yönelik beklentisi de görüşmelerin başlıkları arasında yer alıyor.

SDG’NİN SURİYE DEVLETİNE ENTEGRASYONU GÜNDEMDE

Hakan Fidan’ın Şam temaslarının önemli başlıklarından birini Suriye Demokratik Güçleri’nin Suriye devletine entegrasyonu oluşturuyor. Türkiye, daha önce varılan anlaşmalar doğrultusunda SDG’nin Suriye devlet kurumları ve güvenlik yapısına entegrasyonuna ilişkin kararların uygulanmasını istiyor.

Görüşmelerde entegrasyon sürecinin yanı sıra SDG’nin fesih sürecinin hızlandırılması da ele alınacak. Ankara, konuyla ilgili alınan kararların sahada hayata geçirilmesi gerektiğini daha önce de çeşitli açıklamalarla gündeme getirmişti.

İSRAİL’İN SURİYE’NİN GÜNEYİNDEKİ FAALİYETLERİ ELE ALINACAK

Fidan’ın Şam’daki görüşmelerinde Suriye’nin güneyindeki gelişmeler de masada olacak. İsrail’in bölgede yürüttüğü askeri operasyonların ve Suriye topraklarına yönelik müdahalelerinin görüşmelerde değerlendirilmesi bekleniyor.

Türkiye, İsrail’in Suriye topraklarındaki askeri faaliyetlerinin ülkenin güvenliği, istikrarı ve egemenliği açısından sorun oluşturduğunu belirtiyor. Şam temaslarında söz konusu faaliyetlerin bölgesel güvenliğe etkileri de gündeme gelecek.

ŞAM-ANKARA HATTINDA DİPLOMATİK TRAFİK

Hakan Fidan’ın Şam ziyareti, Ankara ile Şam arasındaki diplomatik temasların arttığı bir dönemde gerçekleşti. İki ülkenin dışişleri düzeyindeki görüşmeleri son günlerde karşılıklı ziyaretlerle devam etti.

Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani, geçtiğimiz salı günü Ankara’yı ziyaret ederek Hakan Fidan ile bir araya gelmişti. Görüşmede Türkiye ile Suriye arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi, Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi’nin çalışmaları ve bölgedeki son gelişmeler ele alınmıştı.

ESAD ŞEYBANİ ANKARA’DA FİDAN İLE GÖRÜŞMÜŞTÜ

Esad Şeybani’nin Ankara ziyaretinde iki ülke arasındaki diplomatik ve siyasi ilişkilerin geliştirilmesine yönelik başlıklar görüşüldü. Taraflar, Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi kapsamında yürütülen çalışmaları da ele aldı.

Bölgesel gelişmelerin de gündeme geldiği görüşmenin ardından Hakan Fidan’ın Şam’a gitmesiyle diplomatik temaslar devam etti. Fidan’ın iki günlük programında iki ülke arasında yürütülen koordinasyonun çeşitli başlıklarda sürdürülmesi planlanıyor.

YÜKSEK DÜZEYLİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ KONSEYİ DE GÜNDEMDE

Ankara ile Şam arasındaki temaslarda Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi’nin çalışmaları da öne çıkan konular arasında bulunuyor. Konsey üzerinden iki ülke arasındaki kurumsal işbirliğinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürütülüyor.

Fidan’ın Şam ziyaretinde siyasi ve güvenlik başlıklarının yanı sıra iki ülke arasındaki diplomatik koordinasyonun mevcut durumu da ele alınacak.

FİDAN’IN ŞAM TEMASLARI İKİ GÜN SÜRECEK

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Suriye’deki temaslarının iki gün sürmesi bekleniyor. Program kapsamında Suriye yönetimiyle yapılacak görüşmelerde SDG’nin entegrasyonu ve feshi, İsrail’in Suriye’nin güneyindeki askeri faaliyetleri ve Ankara-Şam ilişkileri ana gündem maddelerini oluşturacak.

Görüşmelerin ardından tarafların ele alınan başlıklara ilişkin açıklama yapıp yapmayacağı yapılacak temasların ardından netleşecek.

“ÇÖL KAPLANI”NIN OBJEKTİFİNDEN

Medine savunmasındaki kahramanlığı ile tanınan Fahreddin Paşa, halk arasında “Çöl Kaplanı” unvanı ile anılıyor. Paşa'nın çektiği ve koruduğu bu fotoğraflar, dönemin Medine'sine ait mimari yapıları, günlük yaşamı ve kutsal mekanları belgeliyor.

TARİHE TANIKLIK EDEN KARELER

Görüntülerde, Osmanlı askerlerinin Medine'deki varlığı, tarihi yapılar ve Harem-i Şerif çevresindeki günlük yaşam sahneleri yer alıyor. Fotoğrafların büyük bölümü daha önce hiç yayımlanmamıştı.

BİR YÜZYIL SONRA YENİDEN BAKIŞ

109 yıl önce çekilen bu fotoğraflar, hem tarih meraklıları hem de akademisyenler için önemli bir kaynak niteliğinde. Görseller, Osmanlı’nın kutsal topraklardaki son dönem varlığına dair belge olarak değerlendiriliyor.

ABD Başkanı Biden, Kuzey Carolina'da bir konuşma gerçekleştirdi. Konuşması bitince ise herkesin garibine giden bir hareket yaparak boşlukla tokalaşmaya çalıştı.

Aşırı sağcı Yahudiler, İsrail’in başkenti Tel Aviv’de Filistinli tutuklu Hişam Ebu Hevaş’ın yattığı hastane önünde çekim yapmak için bekleyen AA Kameramanı Fayiz Ebu Rumeyle’yi darp etti.