48 SAAT İÇİNDE HASTANEYE GÖTÜRÜLECEK

Mahkeme heyeti, eski Pakistan Başbakanı İmran Han'ın cezaevindeki sağlık koşullarına ilişkin şikâyetlerin ardından hastaneye sevk edilmesine karar verdi. Han'ın Shifa International Hospital'da doktorlar tarafından muayene edileceği ve sağlık durumunun ayrıntılı biçimde değerlendirileceği bildirildi.

Mahkeme kararında, tutuklu ve hükümlülerin yaşamı, sağlığı, onuru ve güvenliğinin korunmasının anayasal ve yasal bir yükümlülük olduğu vurgulandı. Han'ın tedavi sürecinde bir göz hastalıkları uzmanının da yer alacağı belirtildi.

AVUKATLARI SAĞLIK SORUNLARINI GÜNDEME GETİRDİ

İmran Han'ın avukatları, müvekkillerinin çeşitli sağlık sorunları yaşadığını ve cezaevinde uzman sağlık hizmetlerine yeterince erişemediğini savundu. Avukatların gündeme getirdiği başlıklar arasında görme kaybı da yer aldı.

Şubat ayında Han'ın avukatı, müvekkilinin sağ gözündeki görme oranının yüzde 15'e kadar düştüğünü ileri sürmüştü. Cezaevi yönetiminin gerekli müdahaleyi zamanında yapmadığı iddiası da dile getirilirken, Pakistan hükümeti söz konusu iddiaya itiraz etmişti.

AİLESİYLE HAFTALIK GÖRÜŞME VE OĞULLARIYLA TELEFON HAKKI

Yüksek Mahkeme'nin kararında yalnızca hastane sevki değil, Han'ın ailesiyle iletişim hakkına ilişkin düzenlemeler de yer aldı. Eski başbakanın aile üyeleriyle haftalık görüşmeler yapmasına ve oğullarıyla telefonla konuşmasına izin verilecek.

Han'ın danışmanlarından Zulfikar Bukhari, kararın ardından yaptığı açıklamada hastaneye sevkin daha erken gerçekleşmesini istediklerini belirtti. Bukhari, Han'ın göz ve genel sağlık durumunun bu kadar kötüleşmemesi için müdahalenin daha önce yapılması gerektiğini savundu.

DESTEKÇİLERE HASTANE ÖNÜNDE TOPLANMAMA UYARISI

Mahkeme üyeleri ile İmran Han'ın partisi Pakistan Adalet Hareketi'nin, bilinen adıyla Tehreek-e-Insaf'ın yetkilileri, sevk sırasında destekçilerin hastane önünde toplanmaması yönünde çağrıda bulundu. Hastane çevresinde toplanmanın mahkeme kararının ihlali anlamına geleceği belirtildi.

Han'ın hastaneye götürülmesi sırasında güvenliğin ve sağlık hizmetlerine erişimin kesintisiz şekilde sağlanmasının hedeflendiği kaydedildi.

İMRAN HAN 2023'TEN BU YANA CEZAEVİNDE

Eski kriketçi ve Pakistan milli takımının eski kaptanı olan İmran Han, 2018 ile 2022 yılları arasında Pakistan Başbakanı olarak görev yaptı. Ağustos 2023'te cezaevine konulan Han, o tarihten bu yana çok sayıda dava kapsamında yargılandı.

Han hakkında devlet sırlarının sızdırılmasından devlet hediyelerinin satışına kadar uzanan 100'den fazla dava açıldı. Han, kendisine yöneltilen suçlamaların siyasi gerekçelerle hazırlandığını savunuyor.

HAN VE EŞİ BUSHRA BIBI 17'ŞER YIL HAPİS CEZASI ALDI

İmran Han ile eşi Bushra Bibi, geçen yılın sonlarında görülen bir davada 17'şer yıl hapis cezasına çarptırıldı. Han'ın tutuklanması ve yargı süreçleri, Pakistan genelinde geniş çaplı protestolara neden oldu.

Destekçilerinin düzenlediği gösterilere güvenlik güçlerinin müdahale ettiği ve protestoların ardından kapsamlı operasyonlar gerçekleştirildiği bildirildi. Han, cezaevinde bulunmasına rağmen Pakistan siyasetinde geniş bir destekçi kitlesine sahip isimler arasında yer almaya devam ediyor.

HÜKÜMETTEN KARARA İLİŞKİN AÇIKLAMA GELMEDİ

Pakistan hükümeti, Yüksek Mahkeme'nin İmran Han'ın hastaneye sevk edilmesine ilişkin kararına yönelik henüz kamuoyuna açık bir değerlendirme yapmadı. Mahkeme kararına göre Han'ın 48 saat içinde hastaneye götürülmesi ve sağlık kontrollerinin başlatılması gerekiyor.

EBU ZUHUR ASKERİ HAVA ÜSSÜ'NE SALDIRI KINANDI

Dışişleri Bakanlığının açıklamasında, Suriye'nin İdlib kırsalında bulunan Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü'nün 18 Ağustos sabaha karşı İsrail'in hava saldırılarının hedefi olduğu belirtildi. Bakanlık, “Suriye'nin İdlib şehri kırsalında yer alan Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü'ne bugün (18 Ağustos) sabaha karşı İsrail tarafından düzenlenen hava saldırılarını güçlü şekilde kınıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Açıklamada saldırının gerçekleştirildiği yer ve zamana ilişkin bilgilere yer verilirken, Türkiye'nin söz konusu hava saldırılarına yönelik tutumu da kamuoyuyla paylaşıldı.

“SURİYE'NİN TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜ VE BİRLİĞİ İHLAL EDİLİYOR”

Bakanlık açıklamasında İsrail'in Suriye'deki altyapı ve kapasiteyi hedef alan saldırılarına ilişkin değerlendirmeye de yer verildi. İsrail'in söz konusu saldırıları sürdürdüğü belirtilerek, eylemlerin Suriye'nin toprak bütünlüğü ve birliğini ihlal ettiği ifade edildi.

Dışişleri Bakanlığı, “İsrail, Suriye'nin altyapısı ve yeteneklerini hedef alan, toprak bütünlüğü ve birliğini ihlal eden saldırılarını pervasızca sürdürmektedir.” açıklamasında bulundu.

ULUSLARARASI TOPLUMA ÇAĞRI

Açıklamanın devamında İsrail'in Suriye'ye yönelik saldırılarının her geçen gün yeni bir boyut kazandığı belirtilirken, söz konusu saldırıların sona erdirilmesi amacıyla daha kararlı bir tutum sergilenmesi gerektiği vurgulandı.

Dışişleri Bakanlığı, uluslararası hukuku ihlal ettiği belirtilen eylemler karşısında hesap verebilirliğin sağlanması gerektiğini ifade ederek uluslararası topluma çağrıda bulundu. Bakanlık açıklamasında, “İsrail'in Suriye'ye yönelik her geçen gün yeni bir boyut kazanan saldırganlığına son verilmesini teminen daha kararlı bir tutum sergilenmesi ve uluslararası hukuku hiçe sayan bu eylemler karşısında hesap verebilirliğin sağlanması için uluslararası topluma çağrıda bulunuyoruz.” denildi.

AÇIKLAMA 18 AĞUSTOS 2026 TARİHİNDE YAYIMLANDI

Dışişleri Bakanlığının “Suriye'de Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü'ne Gerçekleştirilen Saldırı Hk.” başlığıyla yayımladığı açıklama 160 numarayla kamuoyuna duyuruldu. 18 Ağustos 2026 tarihli açıklamada, İsrail'in Suriye'ye yönelik saldırılarının durdurulması ile uluslararası hukuk kapsamında hesap verebilirliğin sağlanması çağrısı öne çıktı.

Wall Street Journal’ın İranlı ve Arap yetkililere dayandırdığı haberine göre, mutabakatın imzalandığı dönemde Tahran yönetimi içindeki sertlik yanlısı isimler daha geniş kapsamlı bir çatışmaya yönelik hazırlık planı üzerinde çalışmaya başladı.

TAHRAN’DAKİ ŞAHİNLERİN GİZLİ PLAN YAPTIĞI İDDİA EDİLDİ

Haberde, İran yönetimi içindeki şahin kanadın Washington ve Tel Aviv’in anlaşmaya yaklaşımını farklı değerlendirdiği öne sürüldü. Söz konusu isimlerin, ABD ve İsrail’in küresel ekonomi üzerindeki baskıyı azaltmak ve daha sonra düzenlenebilecek daha büyük saldırılar için zaman kazanmak amacıyla uzlaşmaya yanaştığını düşündüğü aktarıldı.

İranlı yetkililerin son iki ay içerisinde müzakerelerin sonuç vermesine güvenmek yerine daha büyük bir savaşa hazırlık yaptığı iddia edildi. Tahran’daki sertlik yanlısı kanadın askeri ve güvenlik yapılanmasını olası yeni çatışmalara göre şekillendirdiği belirtildi.

DEVRİM MUHAFIZLARI’NIN ORDU ÜZERİNDEKİ KONTROLÜ ARTIRILDI

Wall Street Journal’ın haberinde, İran Devrim Muhafızları’nın düzenli ordu üzerindeki kontrolünün artırıldığı öne sürüldü. Sertlik yanlısı ve deneyimli isimlerin önemli görevlere getirildiği, ülke içerisindeki karşı istihbarat operasyonlarının genişletildiği ve askeri üretim kapasitesinin artırılmaya çalışıldığı aktarıldı.

İran’ın füze ve drone üretimini de artırdığı iddia edildi. Askeri yapılanmada gerçekleştirilen değişikliklerin, daha kapsamlı bir çatışmaya hazırlık kapsamında yürütüldüğü öne sürüldü.

HÜRMÜZ BOĞAZI VE KIZILDENİZ'DEKİ OPERASYONLAR GÜNDEMDE

Haberde İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü artırmak amacıyla bölgedeki gemilere yönelik saldırılar gerçekleştirdiği hatırlatıldı. Basra Körfezi üzerindeki baskı nedeniyle Kızıldeniz güzergahına yönelen Suudi Arabistan’ın da İran destekli Husilerin operasyonlarıyla karşı karşıya kaldığı belirtildi.

İran destekli Husilerin 9 Ağustos’ta Yemen’de düzenlediği saldırılarda en az 11 kişinin hayatını kaybettiği, saldırılar nedeniyle el Muha Limanı’ndaki faaliyetlerin durduğu aktarıldı.

ARAP İSTİHBARATININ İRAN DESTEKLİ GRUPLARIN İLETİŞİMİNE SIZDIĞI ÖNE SÜRÜLDÜ

Wall Street Journal’ın aktardığı iddialara göre Arap istihbarat görevlileri, İran ile Tahran’ın Yemen ve Irak’ta desteklediği milis grupları arasındaki iletişime erişim sağladı. Söz konusu görüşmelerde çatışmaların genişletilerek ABD’ye daha fazla zarar verilmesinin hedeflendiğinin görüldüğü öne sürüldü.

İran tarafından Lübnan, Yemen ve Irak’a gönderilen danışmanların da ihtiyaç duyulması halinde gerçekleştirilebilecek saldırılar için hazırlık yaptığı iddia edildi. Tahran yönetiminin, İran’a yönelik saldırıların tekrar edilmesini önleyecek ölçüde ağır bir karşılık vermeyi hedeflediği ileri sürüldü.

“ASIL SAVAŞIN HENÜZ BAŞLAMADIĞI GÖRÜŞÜ YAYGIN”

İran yönetimine yakın olduğu belirtilen Tahran merkezli savunma analisti Muhammed Hasan Sangtaraş, İran içindeki mevcut yaklaşımı Wall Street Journal’a değerlendirdi. Sangtaraş, ülkede yaşanan çatışmaların daha büyük bir savaşın ön aşaması olarak görüldüğünü söyledi.

Sangtaraş, “İran’da asıl savaşın henüz başlamadığı görüşü yaygın. Şimdiye kadar görülen çatışmaların ‘salam dilimleme’, yani daha büyük bir çatışma öncesinde karşı tarafın kabiliyetlerini zayıflatmak amacıyla uygulanan sınırlı ve kademeli tırmandırma taktikleri olduğu değerlendirmeleri ağırlık kazanıyor” ifadelerini kullandı.

PEZEŞKİYAN EKONOMİK RİSKLERE DİKKAT ÇEKİYOR

İran yönetimi içerisinde daha pragmatik olarak değerlendirilen isimlerin ise savaşın ekonomik sonuçlarına dikkat çektiği belirtildi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın ülke ekonomisinin çökme tehlikesiyle karşı karşıya kalabileceği yönünde uyarılarda bulunduğu aktarıldı.

Pezeşkiyan ve benzer görüşteki isimlerin, savaşı tamamen sona erdirecek ve İran’a yönelik yaptırımların hafifletilmesini sağlayacak bir anlaşmaya ulaşılması için müzakerelerin önemini vurguladığı ifade edildi.

İSRAİL: İRAN ALTYAPISINI BEKLENENDEN HIZLI YENİLİYOR

İsrailli yetkililere göre İran, saldırılarda zarar gören altyapısını yenileme ve füze üslerine yeniden erişim sağlama konusunda öngörülenden daha hızlı ilerliyor. İran’ın askeri kapasitesini yeniden oluşturma sürecinin İsrail tarafından yakından takip edildiği belirtildi.

Bölgedeki Amerikan üslerini hedef alan İran’ın, Hürmüz Boğazı’ndaki gemiler ile Basra Körfezi’ndeki enerji altyapısını tehdit edebilecek askeri kapasitesinin bulunduğunu gösterdiği de haberde aktarıldı.

ESKİ ABD DİPLOMATINDAN İRAN AÇIKLAMASI

Geçmişte İran ile yürütülen nükleer müzakerelerde görev alan eski ABD diplomatı Alan Eyre de İran’ın askeri hazırlıklarına ilişkin değerlendirmede bulundu. Eyre, “İran muhtemel saldırılara karşı hazırlanmaya devam edecek” ifadelerini kullandı.

Söz konusu değerlendirme, İran’ın diplomatik görüşmeleri sürdürürken aynı zamanda olası yeni askeri operasyonlara karşı hazırlıklarını devam ettirdiği yönündeki iddialarla birlikte haberde yer aldı.

“İRAN BÜYÜK HESAPLAŞMAYA HAZIR”

İran’ın baş müzakerecisi olan Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın danışmanı Mehdi Muhammedi de mevcut durumu “fırtına öncesi sessizlik” olarak nitelendirdi. Müzakere heyetinde de yer alan Muhammedi, İran ile ABD arasındaki gerilimin sona ermediğini ifade etti.

Muhammedi, “İran halkının Trump’la hâlâ tamamlanmamış çok işi var. İran büyük hesaplaşmaya hazır” dedi. Açıklama, Wall Street Journal’ın İran’ın müzakere süreciyle eş zamanlı olarak askeri hazırlıklarını artırdığı yönündeki haberinde yer aldı.

Ukraynalı yetkililer, Moskova’nın enerji altyapısına yönelik saldırılarla “kışı silaha dönüştürmeye” çalıştığını savundu. Enerji üretim ve dağıtım tesislerine verilen hasarın kış aylarında elektrik ve ısınma sorunlarının daha fazla hissedilmesine yol açabileceği ifade edildi.

NAFTOGAZ TESİSLERİ BİR HAFTADA 13 KEZ VURULDU

Ukrayna’nın devlet enerji şirketi Naftogaz, şirkete ait tesislerin son bir hafta içerisinde Rusya tarafından gerçekleştirilen drone ve füze saldırılarında 13 kez hedef alındığını duyurdu. Şirketin paylaştığı verilere göre Naftogaz tesislerine 2026 yılının başından bu yana yaklaşık 300 saldırı gerçekleştirildi.

Son saldırılarda enerji altyapısındaki ekipmanların ve üretim kapasitesinin ciddi hasar gördüğü bildirildi. Naftogaz, söz konusu saldırılarda can kaybı yaşanmadığını açıkladı.

KIŞ ÖNCESİ ELEKTRİK VE ISINMA ENDİŞESİ

Ukraynalı yetkililer, enerji üretim ve dağıtım kapasitesine yönelik saldırıların kış döneminde elektrik ve ısınma problemleri yaratmayı amaçladığını öne sürüyor. Ülkenin elektrik altyapısının savaş boyunca düzenlenen saldırılar nedeniyle ağır hasar gördüğü belirtilirken yeni saldırıların mevcut kapasite üzerindeki baskıyı artırdığı ifade ediliyor.

Enerji altyapısında meydana gelen hasarların giderilememesi durumunda Ukrayna’daki bazı bölgelerde günlük elektrik ve ısı kesintilerinin yaşanabileceği belirtiliyor. Ukraynalıların kış aylarında günün belirli saatlerinde elektrik veya ısınma imkanından yoksun kalma ihtimali, enerji altyapısına yönelik saldırılarla yeniden gündeme geldi.

DTEK’E AİT KÖMÜR MADENİ DE SALDIRIYA UĞRADI

Rus saldırılarının hedeflerinden biri de Ukrayna’nın en büyük özel enerji şirketlerinden DTEK oldu. Şirket, kendisine ait bir kömür madenine gerçekleştirilen saldırının ardından bölgede yangın çıktığını açıkladı.

DTEK tarafından yapılan açıklamaya göre saldırıda 52 yaşındaki bir kişi hayatını kaybetti. Saldırının ardından madendeki yangına müdahale edilirken enerji sektörüne ait tesislerin savaşın doğrudan hedeflerinden biri olmayı sürdürdüğü belirtildi.

UKRAYNA RUSYA’DAKİ ROKET YAKITI TESİSİNİ HEDEF ALDI

Rusya’nın Ukrayna’daki enerji altyapısına yönelik saldırıları sürerken Ukrayna da Rusya’nın askeri üretim kapasitesine yönelik operasyonlarına devam etti. Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı, 16 Ağustos gecesi Rusya’nın Rostov bölgesindeki Kamensk-Şahtinski kentinde bulunan Kamenski Kombinatı’nın hedef alındığını açıkladı.

Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı, saldırının ardından tesiste oluşan hasarı gösterdiği belirtilen görüntüleri de yayımladı. Ukrayna ordusunun açıklamasına göre saldırı sonucunda tesisteki iki üretim birimi tamamen yok edildi, dört üretim tesisi ise hasar gördü.

KAMENSKİ KOMBİNATI’NIN ÜRETİM KAPASİTESİNE DİKKAT ÇEKİLDİ

Ukrayna ordusu, hedef alınan Kamenski Kombinatı’nın Rusya’nın askeri üretim kapasitesi açısından önemli tesislerden biri olduğunu belirtti. Tesisin Uragan, Smerç ve Tornado-S çok namlulu roketatar sistemlerinde kullanılan mühimmatlar için katı roket yakıtı ürettiği ifade edildi.

Kamenski Kombinatı’nın yalnızca çok namlulu roketatar mühimmatlarına yönelik üretim yapmadığı, çeşitli füze sistemleri ve hava mühimmatlarında kullanılan ürünlerin üretiminde de görev aldığı belirtildi. Ukrayna ordusu, saldırının Rusya’nın askeri üretim kapasitesini hedef alan operasyonların bir parçası olduğunu açıkladı.

KARŞILIKLI SALDIRILAR ENERJİ VE SAVUNMA TESİSLERİNDE YOĞUNLAŞTI

Savaşın 1637’nci gününde Rusya’nın Ukrayna’daki enerji tesislerine, Ukrayna’nın ise Rusya’daki askeri üretim altyapısına yönelik saldırıları öne çıktı. Naftogaz’a ait tesislerin yalnızca bir haftada 13 kez hedef alınması, Ukrayna’nın enerji altyapısı üzerindeki saldırı baskısının sürdüğünü ortaya koydu.

Ukrayna tarafı kış öncesinde elektrik ve ısınma sistemlerinin korunmasına odaklanırken, Ukrayna ordusu da Rusya’nın roket ve füze mühimmatı üretiminde kullanılan tesislere yönelik operasyonlarını sürdürüyor. Karşılıklı saldırılarda enerji üretimi, dağıtım kapasitesi ve askeri mühimmat üretim altyapısı doğrudan hedef alınan alanlar arasında bulunuyor.

Yerel kaynakların verdiği bilgilere göre saldırılar yerel saatle 03.00 sıralarında meydana geldi. İsrail ordusuna ait savaş uçaklarının havaalanını dört kez hedef aldığı belirtilirken saldırıların ardından bölgedeki hasarın boyutuna ilişkin ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.

EBU ZUHUR ASKERİ HAVAALANI 4 KEZ HEDEF ALINDI

İdlib’in doğusunda yer alan Ebu Zuhur Askeri Havaalanı, gece saatlerinde İsrail savaş uçaklarının hedefi oldu. Yerel kaynaklar, hava saldırılarının saat 03.00 civarında gerçekleştirildiğini ve askeri havaalanına toplam dört saldırı düzenlendiğini aktardı.

Havaalanının saldırı sırasında terk edilmiş durumda olduğu bildirildi. Bölgeden gelen ilk bilgilerde saldırıların ardından meydana gelen fiziksel hasarın kapsamına ilişkin ayrıntı yer almadı.

CAN KAYBI VE YARALI BİLGİSİ PAYLAŞILMADI

Saldırılarda can kaybı veya yaralanma olup olmadığına ilişkin henüz resmi bir bilgi açıklanmadı. İlk haberlerde saldırının ardından herhangi bir ölüm veya yaralanma bilgisinin paylaşılmadığı belirtildi.

Suriye makamlarından da saldırıya ilişkin ilk saatler itibarıyla herhangi bir resmi açıklama yapılmadı. Olayın ardından saldırının hedefi ve sonuçlarına ilişkin yeni bilgilerin ilgili makamların açıklamalarıyla netleşmesi bekleniyor.

EBU ZUHUR ASKERİ HAVAALANI NEREDE?

Ebu Zuhur Askeri Havaalanı, Suriye’nin İdlib ilinde bulunuyor. Havaalanı, Ebu Zuhur yerleşiminin yaklaşık 5 kilometre doğusunda yer alıyor. Bölge, Suriye iç savaşı boyunca farklı dönemlerde askeri çatışmalara sahne oldu.

Havaalanı 2015 yılında rejim karşıtı grupların kontrolüne geçmiş, Suriye rejimi güçleri ise 2018’de yeniden havaalanında kontrol sağlamıştı. Alanın İdlib, Halep’in güneyi ve Hama’nın doğusu arasındaki konumu geçmiş yıllarda askeri açıdan önem taşıyan noktalar arasında değerlendirilmesine neden olmuştu.

İSRAİL’İN SURİYE’DEKİ SALDIRILARI

İsrail, Esad rejiminin devrilmesinden önce Suriye topraklarında İran güçleri ile Hizbullah’a ait olduğu belirtilen mevzilere yönelik saldırılar düzenliyordu. Rejimin devrilmesinin ardından İsrail’in Suriye genelindeki askeri noktalara yönelik operasyonları farklı bölgelerde devam etti. Anadolu Ajansı, Ağustos 2026’nın başında İsrail ordusunun Dera ve Kuneytra’da da ayrı operasyonlar gerçekleştirdiğini bildirmişti.

Ebu Zuhur Askeri Havaalanı’na yönelik son saldırı, İsrail’in Suriye’de hedef aldığı askeri noktalar arasına İdlib’in doğusundaki söz konusu alanı da ekledi. Saldırının ardından İsrail ordusundan operasyona ilişkin ayrıntılı bir açıklama ilk haberlerde yer almadı.

SURİYE MAKAMLARINDAN AÇIKLAMA GELMEDİ

Suriye makamları, Ebu Zuhur Askeri Havaalanı’na düzenlenen saldırıya ilişkin ilk saatlerde herhangi bir açıklama yayımlamadı. Saldırıların hedefi, meydana gelen hasar ve olası kayıplara ilişkin resmi veriler de henüz paylaşılmadı.

Yerel kaynakların verdiği ilk bilgiler, saldırıların dört ayrı hava harekâtı şeklinde gerçekleştiği ve hedefin terk edilmiş askeri havaalanı olduğu yönünde oldu.

İranlı yetkili, politika değişikliğinin ABD ile devam eden çatışmada kalıcı bir barış anlaşmasına ulaşılmasının önündeki engeller nedeniyle alındığını söyledi. Açıklamada, diplomatik görüşmelerin sonuç vermemesi halinde İran’ın Hürmüz Boğazı ve daha geniş bölgede askeri gerilimi artırmaya hazırlandığı mesajı verildi.

İRAN “TAMAMEN SALDIRGAN” POLİTİKAYA GEÇECEK

Üst düzey İranlı yetkili, Tahran yönetiminin savunmaya dayalı politikalardan “tamamen saldırgan” politikalara geçme kararı aldığını açıkladı. Yetkili, İran’ın karşı karşıya bulunduğu konularda karar almaya ve söz konusu kararlar doğrultusunda harekete geçmeye hazır olduğunu belirtti.

Yetkili, “İran zorlu konularda kararlar vermeye ve bu yönde harekete geçmeye hazır olacaktır. İranlı oluşumlar, Hürmüz Boğazı ve daha geniş bölgelerde gerginliği artırmaya hazır olmalıdır” ifadelerini kullandı. Açıklamada Hürmüz Boğazı, İran’ın olası politika değişikliğinin uygulanabileceği başlıca bölgeler arasında gösterildi.

DİPLOMASİ BAŞARISIZ OLURSA SALDIRI MESAJI

İranlı yetkili, ABD ile diplomatik girişimlerin başarısız olması halinde Tahran yönetiminin askeri seçeneğe başvurabileceğini söyledi. Açıklamaya göre İran, ABD ordusunun bölgede devam ettirdiği ablukayı kırmak amacıyla saldırı düzenlemeye hazırlanıyor.

Yetkili, olası operasyonun “zamanında ve isabetli” şekilde gerçekleştirileceğini ifade etti. Tahran yönetiminin söz konusu yaklaşımı, diplomatik müzakerelerin sonuçsuz kalması durumunda uygulanabilecek seçeneklerden biri olarak aktarıldı.

WASHINGTON’A BİRKAÇ HAFTALIK SÜRE VERİLDİ

Üst düzey İranlı yetkili, ABD ile İran arasında haziran ayında imzalanan ancak tarafların karşılıklı ihlal suçlamalarının ardından askıya alındığı belirtilen mutabakat zaptındaki şartların yerine getirilmesi için Washington’a birkaç haftalık süre tanındığını açıkladı.

Yetkili, “İran tarafından belirlenen birkaç haftalık kısa süre içinde ABD, anlaşmanın bütün şartlarını yerine getirmelidir. Bu, ABD ile müzakerelerin devam etmesi için bir ön şarttır” dedi. Açıklamaya göre Tahran, müzakere sürecinin devamını ABD’nin söz konusu mutabakat kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesine bağladı.

SÜRE ARABULUCU ÜLKELER ÜZERİNDEN İLETİLECEK

İran yönetiminin Washington’a tanıdığı sürenin ABD’ye ve Körfez bölgesindeki diğer ülkelere arabulucular aracılığıyla iletilmesi planlanıyor. Taraflar arasında yürütülen görüşmelerde arabuluculuk yapan ülkelerin, İran tarafından belirlenen yeni şartları ilgili başkentlere aktarması öngörülüyor.

Tahran’ın açıklamasında doğrudan görüşmelerin nasıl sürdürüleceğine ilişkin ayrıntı verilmezken, müzakerelerin devamı için ABD’nin mutabakat şartlarını yerine getirmesinin ön koşul olduğu belirtildi.

ABD VE İRAN 60 GÜNLÜK GEÇİCİ ATEŞKESTE UZLAŞMIŞTI

ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat zaptı kapsamında taraflar 60 gün süreyle geçici ateşkes uygulanması konusunda anlaşmaya varmıştı. Süreç boyunca daha kapsamlı ve kalıcı bir anlaşmaya ulaşılması amacıyla görüşmelerin sürdürülmesi planlanmıştı.

Müzakerelerde İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokları, Tahran’ın nükleer programı ve Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliğinin yeniden sağlanması gibi başlıkların ele alınması bekleniyordu. Mutabakatın nihai bir barış anlaşmasına geçiş amacıyla geçici bir çerçeve oluşturması öngörülüyordu.

HÜRMÜZ BOĞAZI KONUSUNDA ANLAŞMAZLIK ÇIKTI

Mutabakatın uygulanması sırasında taraflar arasında Hürmüz Boğazı’nın yönetimi konusunda görüş ayrılığı ortaya çıktı. Tahran yönetimi, mutabakat zaptının 5’inci maddesinin İran’a Hürmüz Boğazı’nı yönetme hakkı verdiğini savundu.

ABD yönetimi ise İran’ın söz konusu maddeye ilişkin yorumunu kabul etmedi. Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüseferin nasıl yürütüleceği ve ticari gemilerin hangi güzergahları kullanacağı, iki ülke arasındaki anlaşmazlığın başlıca konularından biri haline geldi.

İRAN ABD’Yİ GEMİLERİ FARKLI ROTALARA YÖNLENDİRMEKLE SUÇLADI

İran yönetimi, ABD’yi Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemileri Tahran ile koordinasyon halinde belirlenen güvenli güzergahlar yerine farklı rotalara yönlendirmekle suçladı. Tahran’ın söz konusu suçlamasının ardından bölgede yeni saldırılar gerçekleştirildiği ve çatışmaların geçici olarak yeniden şiddetlendiği belirtildi.

Hürmüz Boğazı’ndaki anlaşmazlık, ABD ile İran arasındaki geçici mutabakatın uygulanmasını etkileyen başlıklardan biri oldu. Tarafların karşılıklı ihlal suçlamaları, anlaşmanın devamına ilişkin görüşmelerin de kesintiye uğramasına neden oldu.

İRAN MUTABAKATIN ASKIYA ALINDIĞINI AÇIKLAMIŞTI

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, geçtiğimiz ay yaptığı açıklamada ABD’nin mutabakat kapsamındaki yükümlülüklerini ihlal ettiğini savunmuştu. Bekayi, Washington’ın ihlalleri nedeniyle anlaşmanın askıya alındığını açıklamıştı.

Tahran yönetiminin son açıklamasıyla birlikte mutabakat şartlarının yeniden uygulanması için Washington’a birkaç haftalık yeni bir süre verildiği bildirildi. İran tarafı, ABD’nin belirtilen süre içinde yükümlülüklerini yerine getirmesini müzakerelerin devamı açısından ön şart olarak gösterdi.

Trump’ın açıklaması, İran ile ABD arasındaki geçici mutabakatın öngördüğü 60 günlük dönemin sona erdiği ve Hürmüz Boğazı’nın geleceğine ilişkin diplomatik girişimlerin devam ettiği süreçte geldi. Reuters’ın 17 Ağustos tarihli haberine göre İranlı üst düzey bir yetkili de diplomatik sürecin başarısız olması halinde Tahran’ın Hürmüz Boğazı ve bölgedeki askeri tutumunu sertleştirmeye hazır olduğunu açıkladı.

TRUMP’TAN UMMAN’A ASKERİ GÜÇ TEHDİDİ

Fox News’e telefonla açıklamalarda bulunan Trump, Umman’ın ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki operasyonlarına müdahale etmesi halinde askeri karşılık verebileceklerini belirtti. ABD Başkanı, “Umman yolumuza çıkarsa onları fena halde bombalarız” ifadelerini kullandı.

Trump’ın açıklaması, İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı’nda gemilerin kullanabileceği yeni geçiş güzergahlarının belirlenmesine yönelik görüşmelerin sürdüğü bir dönemde yapıldı. İran yönetimi daha önce Umman ile müzakerelerin son aşamaya geldiğini açıklarken, Washington da İran limanlarına yönelik deniz ablukasını sürdürdü.

İRAN’DAN “GERİLİMİ TIRMANDIRMAYA HAZIRIZ” AÇIKLAMASI

İranlı üst düzey bir yetkili, ABD ile yürütülen diplomatik girişimlerin sonuçsuz kalması halinde İran unsurlarının Hürmüz Boğazı ve bölgedeki gerilimi artırmaya hazır olduğunu söyledi. Reuters’a konuşan yetkili, Tahran yönetiminin askeri politikasını savunma ağırlıklı bir çizgiden tamamen taarruza dönük bir yaklaşıma çevirmeye karar verdiğini belirtti.

İranlı yetkili ayrıca ABD üzerinde barış için baskı kurmanın veya yalnızca ara buluculara güvenmenin gerçekçi bir seçenek olmadığını ifade etti. Tahran’ın açıklaması, ABD’nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasının devam ettiği ve Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin savaş öncesi seviyelerin altında kaldığı süreçte geldi.

ABD-İRAN MUTABAKATINDA 60 GÜNLÜK SÜRE DOLDU

ABD ile İran arasında haziran ayında imzalanan geçici mutabakat kapsamında belirlenen 60 günlük dönem 17 Ağustos 2026 itibarıyla sona erdi. Tarafların anlaşmayı daha önce geçersiz ilan etmeleri nedeniyle sürenin sona ermesi fiili durum açısından sınırlı bir anlam taşıyor. Reuters’ın daha önce yayımladığı haberlere göre Trump, mutabakatın sona erdiğini 7 Temmuz’da açıklamış, İran da daha sonra anlaşmanın uygulanmasını durdurmuştu.

Mutabakatın öngörüldüğü şekilde uygulanması halinde ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukayı aşamalı biçimde kaldırması, İran’ın ise Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilerin geçişini sağlaması planlanıyordu. Mutabakat metninde ayrıca tarafların 60 günlük süreçte kapsamlı bir anlaşma için müzakereleri sürdürmesi öngörülüyordu.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA GERİLİM YENİDEN ARTTI

Geçici anlaşmanın uygulanmasında yaşanan sorunların ardından İran, kendi belirlediği kurallara uymadığını savunduğu gemilere yönelik müdahalelerini yeniden artırırken ABD de İran’ın güney bölgelerine yönelik hava operasyonlarını sürdürdü. Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişleri de gerilimin artmasıyla önemli ölçüde azaldı.

ABD yönetimi İran limanlarına yönelik deniz ablukasını devam ettirirken, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth donanmanın söz konusu ablukayı uzun süre sürdürebilecek kapasiteye sahip olduğunu açıkladı. Washington yönetimi, İran üzerindeki ekonomik ve askeri baskının sürdürülmesinin mevcut politikanın bir parçası olduğunu belirtti.

İRAN VE UMMAN HÜRMÜZ İÇİN GÖRÜŞÜYOR

Tahran yönetimi ağustos ayı başında, Hürmüz Boğazı’nda yeni bir deniz taşımacılığı güzergahı oluşturulması konusunda Umman ile görüşmeler yürüttüğünü açıkladı. İran ile boğazın karşı kıyısında bulunan Umman arasında gemilerin kullanabileceği coğrafi koordinatların belirlenmesi konusunda temaslar gerçekleştirildi.

İranlı yetkililer görüşmelerin son aşamada olduğunu belirtirken, Tahran yönetimi ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukası devam ettiği sürece Hürmüz Boğazı’nda güvenli seyrüsefer konusunda garanti veremeyeceğini bildirdi. Hürmüz Boğazı’na ilişkin düzenlemeler, haziran ayında hazırlanan ABD-İran mutabakatında da yer almış ve İran’ın Umman ile diğer Körfez ülkeleriyle boğazın yönetimine ilişkin görüşmelere açık olduğu belirtilmişti.

TRUMP DEVRİM MUHAFIZLARIYLA ARKA KANAL İLETİŞİMİNİ DOĞRULADI

Trump, İran Devrim Muhafızları Ordusu ile arka kanal üzerinden iletişim kurulduğunu da doğruladı. ABD Başkanı, İran yönetimine teslim çağrısında bulunurken savaşın sona erdirilmesine ilişkin belirlenmiş bir takvim bulunmadığını söyledi.

Trump, herhangi bir zaman çizelgesine bağlı olmadığını ve sürecin tamamlanması konusunda acele etmediğini ifade etti. Washington ile Tahran arasındaki doğrudan diplomatik temasların sınırlı kaldığı dönemde görüşmelerin ara bulucular üzerinden devam ettiği daha önce İranlı yetkililer tarafından da açıklanmıştı.

24 SAATTE 181 SALDIRI DÜZENLENDİ

Yemen’de Suudi Arabistan destekli hükümete bağlı ordu, pazar günü yaptığı açıklamada son 24 saat içinde Husilere yönelik 181 askeri saldırı gerçekleştirildiğini bildirdi. Operasyonların farklı illerdeki Husi mevzilerini ve askeri hedeflerini kapsadığı belirtildi.

Hükümet güçleri, saldırılar sonucunda Husilerin onlarca mensubunun öldürüldüğünü veya yaralandığını ileri sürdü. Husiler tarafından hükümet güçlerinin açıkladığı kayıplara ilişkin henüz bir açıklama yapılmadı.

ASKERİ ARAÇLAR VE SİLAH DEPOLARI HEDEF ALINDI

Yemen ordu sözcüsü Albay Macid Abdullah en Nuzeyli, saldırıların sonuçlarına ilişkin yaptığı açıklamada Husilere ait çok sayıda askeri unsurun hedef alındığını söyledi.

Nuzeyli, “Saldırılarda Husilere ait onlarca askeri teçhizat, araç ve silah deposu imha edildi” ifadelerini kullandı. Hükümet güçlerinin açıklamasında imha edildiği belirtilen askeri malzeme ve araçların tam sayısına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

TAİZ, MARİB, EBYEN, DALİ VE HUDEYDE VURULDU

Hükümet güçlerinin operasyonlarının Yemen’in farklı bölgelerine yayıldığı açıklandı. Albay Nuzeyli, saldırıların Taiz, Marib, Ebyen, Dali ve Hudeyde’de bulunan askeri noktalar ile Husilerin ateş açtığı belirtilen mevzilere yöneltildiğini ifade etti.

Söz konusu bölgeler Yemen’de hükümet güçleri ile Husiler arasındaki uzun süreli çatışmalarda önemli cephe hatları arasında yer alıyor. Son saldırılarla birlikte farklı illerdeki askeri hareketliliğin yeniden arttığı bildirildi.

HUSİLERDEN HENÜZ AÇIKLAMA GELMEDİ

Husiler, Yemen hükümet güçlerinin 181 saldırı düzenlendiği ve onlarca mensuplarının öldüğü veya yaralandığı yönündeki açıklamalarına ilişkin henüz bir değerlendirme yapmadı.

Tarafların çatışmalardaki kayıplara ilişkin açıkladıkları rakamların bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmasına yönelik herhangi bir bilgi de paylaşılmadı.

YEMEN’DEKİ SAVAŞ 2014’TEN BU YANA SÜRÜYOR

Yemen’de Husiler ile uluslararası alanda tanınan hükümete bağlı güçler arasındaki savaş uzun süredir devam ediyor. Husiler, Eylül 2014’ten itibaren başkent Sana’nın yanı sıra ülkenin çeşitli kent ve bölgelerinde kontrol sağlamıştı.

Çatışmaların ilerleyen yıllarda genişlemesiyle birlikte Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon da Yemen hükümetine destek amacıyla savaşa dahil olmuş, ülke uzun süre yoğun hava saldırıları ve kara çatışmalarına sahne olmuştu.

NİSAN 2022’DEN SONRA ÇATIŞMALAR AZALMIŞTI

Taraflar arasında sağlanan ateşkes doğrultusunda Nisan 2022’den itibaren Yemen’deki cephelerde önceki yıllara kıyasla daha sakin bir dönem yaşandı. Ateşkesin ardından geniş çaplı çatışmalar büyük ölçüde azalırken zaman zaman yerel düzeyde karşılıklı saldırılar devam etti.

Son haftalarda ise Orta Doğu’daki gerilimin artmasıyla Yemen’deki askeri hareketlilik yeniden hız kazandı. Hükümet güçlerinin açıkladığı 181 saldırı da son dönemde çatışmaların yeniden yoğunlaştığını gösteren gelişmeler arasında yer aldı.

SON ÇATIŞMALARDA ONLARCA KİŞİNİN ÖLDÜĞÜ BİLDİRİLİYOR

Yemen’de son dönemde yaşanan çatışmalarda hem hükümet güçleri hem de Husiler tarafından kayıplar verildiği bildiriliyor. Son çatışmalarda iki taraftan onlarca kişinin hayatını kaybettiği ifade edilirken kesin kayıp sayısına ilişkin ortak veya bağımsız olarak doğrulanmış bir bilanço açıklanmadı.

Cephelerdeki askeri hareketliliğin artmasıyla birlikte Taiz, Marib, Ebyen, Dali ve Hudeyde yeniden çatışmaların yoğunlaştığı bölgeler arasında öne çıktı.

ABD ASKERİ İÇİN 30 BİN DOLAR ÖDÜL AÇIKLANDI

İran devlet haber ajansı IRNA tarafından aktarılan açıklamaya göre Hatemi, söz konusu planın çatışmalara katılmak isteyenlerden gelen çok sayıda talep üzerine hazırlandığını söyledi. İran ordusunun belirlediği ödül tutarının 5 milyar tümen olduğu, söz konusu miktarın yaklaşık 30 bin dolara karşılık geldiği bildirildi.

Hatemi açıklamasında, “İşgalci bir Amerikan askerini öldüren veya yakalayıp teslim eden herkes, İran ordusundan 5 milyar tümen ödül alacaktır” ifadelerini kullandı. İranlı komutan ödül programının nerede veya hangi koşullar altında uygulanacağına ilişkin ayrıntılı bilgi vermedi.

KADINLARA ÖDÜLÜN İKİ KATI VERİLECEK

Hatemi’nin açıkladığı programda İranlı kadınlara yönelik ayrı bir ödül miktarı da belirlendi. Bir ABD askerini öldüren veya yakalayarak teslim eden kadınlara 30 bin dolar yerine 60 bin dolar ödeneceği açıklandı.

Hatemi, kadınlara ilişkin açıklamasında söz konusu eylemi gerçekleştiren “cesur İranlı kadınların” ödülün iki katını alacağını söyledi. Böylece İran ordusunun açıkladığı ödül miktarı erkekler için yaklaşık 30 bin dolar, kadınlar için yaklaşık 60 bin dolar olarak duyuruldu.

HATEMİ ABD’YE BÖLGEDEN ÇEKİLME ÇAĞRISINI YİNELEDİ

İran Genelkurmay Başkanı Hatemi, ödül açıklamasıyla birlikte ABD’nin Orta Doğu’daki askeri varlığına ilişkin mesajlarını da yineledi. Tahran yönetiminin Amerikan askerlerinin bölgeden ayrılması yönündeki talebini sürdüren Hatemi, Basra Körfezi, Umman Körfezi ve Hürmüz Boğazı üzerinden ABD’ye yönelik açıklamalarda bulundu.

İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki tutumu, Tahran ile Washington arasındaki gerilimin başlıca konularından biri olmaya devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın boğaza ilişkin açıklamaları da İran tarafından reddedilirken Tahran yönetimi stratejik su yolu üzerindeki haklarına ilişkin mevcut tutumunu sürdürüyor.

ABD-İRAN ÇATIŞMASI 28 ŞUBAT’TA BAŞLADI

ABD ile İran arasındaki mevcut savaş, ABD ve İsrail’in 28 Şubat 2026’da İran’a yönelik saldırılarıyla başladı. Yaklaşık 40 gün devam eden yoğun çatışmaların ardından nisan ayında ateşkes sağlandı, haziran ayında ise barış görüşmelerine ilişkin bir çerçeve üzerinde çalışıldı. Diplomatik süreç daha sonra sonuçsuz kaldı ve taraflar arasındaki çatışmalar aralıklarla devam etti.

Çatışmaların ağırlıklı olarak İran’ın güneyi ve Hürmüz Boğazı çevresinde yoğunlaştığı bildirilirken ABD ile İran arasında arabulucular üzerinden dolaylı temaslar da sürdürüldü. Taraflar arasında kalıcı bir anlaşma sağlanmasına yönelik görüşmelerde ise sınırlı ilerleme kaydedildi.

ORTA DOĞU’DA 50 BİNDEN FAZLA ABD ASKERİ BULUNUYOR

Bölgedeki askeri gerilim sürerken Orta Doğu genelinde 50 binden fazla ABD askerinin konuşlu olduğu bildiriliyor. Mevcut savaşın başlamasından bu yana 18 Amerikan askerinin hayatını kaybettiği, ölümlerin bir bölümünün füze ve insansız hava aracı saldırıları sonucu gerçekleştiği aktarıldı.

İran ordusunun açıkladığı ödül programının, ABD kara birliklerinin İran içinde bilinen kalıcı bir konuşlanmasının bulunmadığı bir dönemde duyurulması da dikkat çeken ayrıntılardan biri oldu. Hatemi, program kapsamında ABD askerlerinin nerede veya ne zaman hedef alınabileceğine ilişkin açıklama yapmadı.

DİPLOMATİK TEMASLARDA İLERLEME SAĞLANAMADI

Tahran ve Washington arasındaki doğrudan askeri gerilime rağmen taraflar arasında arabulucular aracılığıyla temasların sürdüğü bildiriliyor. İran’ın Hürmüz Boğazı, bölgedeki ABD askeri varlığı ve ekonomik yaptırımlar konusundaki talepleri ile Washington’ın güvenlik şartları arasındaki görüş ayrılıkları devam ediyor.

Ateşkes sonrasında başlatılan görüşmeler kalıcı bir siyasi anlaşmaya dönüşmezken İran ordusunun ABD askerleri için açıkladığı ödül programı, iki ülke arasındaki askeri ve siyasi gerilimin sürdüğü dönemde kamuoyuna duyuruldu.

GÖRÜŞME 90 DAKİKA SÜRDÜ

Axios’un görüşmeye ilişkin bilgi sahibi bir kaynağa dayandırdığı haberine göre Kushner ile Hamas liderleri arasındaki toplantı yaklaşık 90 dakika sürdü. Kaynak, görüşmeyi Hamas’ın daha önce verdiği taahhütleri uygulamaya dönük somut adımlara dönüştürmesi açısından “çok verimli” olarak nitelendirdi.

Hamas liderlerinin görüşmede Kushner’dan Başkan Trump’a silahsızlanma konusundaki taahhütlerini sürdürdüklerini iletmesini istediği aktarıldı. ABD tarafının ise söz konusu taahhütlerin yalnızca sözlü olarak ifade edilmesini yeterli görmediği ve uygulamada ilerleme beklediği belirtildi.

KUSHNER HAMAS’TAN SOMUT ADIM İSTEDİ

Kushner’ın Hamas liderlerine İsrail’in örgütün gerçekten silahsızlanacağına güvenmediğini söylediği bildirildi. Görüşmede Hamas’ın silahsızlanma konusunda somut ve doğrulanabilir adımlar atması gerektiği mesajı verilirken, Kushner’ın söz konusu konuda yeniden müzakere alanı bulunmadığını ifade ettiği aktarıldı.

Axios’a konuşan kaynak, ABD heyetinin yaklaşımını aktarırken Hamas liderlerinin taahhütlerini memnuniyetle karşıladıklarını ancak yalnızca açıklama değil uygulamada gerçek çaba görmek istediklerini belirtti. Kushner açısından Hamas temsilcilerinin silahsızlanma taahhüdünü yüz yüze teyit etmesinin önem taşıdığı kaydedildi.

İSRAİL’İN DE KARŞILIKLI ADIMLAR ATMASI GÜNDEMDE

Kushner’ın Hamas’a, İsrail’in de plan kapsamında kendi yükümlülüklerini yerine getirmesinin istenmesi halinde örgütün silahsızlanma konusunda ilerleme göstermesi gerektiğini söylediği bildirildi. Trump yönetiminin planında Hamas’ın silahlarının ve askeri altyapısının devre dışı bırakılması ile İsrail ordusunun Gazze’den aşamalı olarak çekilmesi birbirine bağlı aşamalar arasında yer alıyor.

Hamas’ın silahsızlanmaya başlaması halinde İsrail’den beklenen adımlar arasında Uluslararası İstikrar Gücü’nün Gazze’ye konuşlandırılmasına izin verilmesi, Refah bölgesindeki yeniden imar faaliyetlerinin başlatılması ve İsrail askerlerinin çekilmesinin ilk aşamalarının ele alınması bulunuyor. Barış Kurulu’nun ayrıca İsrail’den Gazze’ye insani yardım girişlerini hızlandırmasını istediği bildirildi.

GAZZE YÖNETİMİNİN TEKNOKRATLARA DEVREDİLMESİ ELE ALINDI

Görüşmenin önemli başlıklarından birini Gazze’nin gelecekteki yönetimi oluşturdu. Kushner’ın Hamas liderlerine yönetim yetkisinin Filistinli teknokratlardan oluşan yönetime devredilmesi ve Hamas’ın Gazze’nin gelecekteki yönetiminde herhangi bir rol üstlenmemesi gerektiğini söylediği aktarıldı.

Hamas temsilcilerinin ise Gazze yönetimini Filistinli teknokrat hükümete devretmeye hazır olduklarını ve söz konusu yönetim bölgede göreve başladıktan sonra çalışmalarına müdahale etmeyeceklerini ifade ettiği bildirildi. Trump planındaki yönetim modelinde Gazze’deki sivil ve idari yetkilerin yeni Filistinli yönetime aktarılması öngörülüyor.

HAMAS İSRAİL’İN SALDIRILARINI GÜNDEME GETİRDİ

Hamas liderleri toplantıda Gazze’de devam eden İsrail saldırılarından duydukları rahatsızlığı dile getirdi. Axios’un kaynağına göre Kushner ise söz konusu itirazlara karşılık Hamas’ın silahsızlanmayı kabul etmesinin aylar sürdüğünü ifade ederek örgütten plan kapsamında ilerleme göstermesini istedi.

Gazze’deki ateşkes ve barış planının uygulanması konusunda taraflar arasında sıralama tartışması sürüyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas tamamen silahsızlanmadan İsrail güçlerinin çekilmesini kabul etmeyeceğini belirtirken ABD destekli yol haritası silahsızlanma ve İsrail’in geri çekilmesini aşamalı bir süreç içinde ele alıyor.

HAMAS İKİNCİ AŞAMANIN YOL HARİTASINI KABUL ETTİĞİNİ AÇIKLADI

Hamas, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada Trump’ın Gazze planının ikinci aşamasına ilişkin yol haritasını kabul ettiğini duyurdu. Örgüt, söz konusu aşamanın kalıcı ateşkes, İsrail’in Gazze’den tamamen çekilmesi, sürdürülebilir insani yardım sağlanması ve yeniden imar faaliyetlerinin başlamasını içermesi gerektiğini belirtti.

Hamas ayrıca İsrail’i ateşkes anlaşmasının ilk aşamasındaki yükümlülüklerini uygulamamakla suçlayarak arabulucu ülkelere ve Barış Kurulu’na İsrail üzerinde baskı oluşturma çağrısı yaptı. Hamas’ın görüşme sonrasında yayımladığı açıklamada silahsızlanmaya açık biçimde değinilmediği bildirildi.

KUSHNER NETANYAHU İLE GÖRÜŞECEK

Kushner’ın Hamas görüşmesinin ardından 17 Ağustos Pazartesi günü İsrail’i ziyaret ederek Başbakan Binyamin Netanyahu ile görüşmesi planlandı. Görüşmede Hamas’ın atması beklenen adımlara karşılık İsrail’in yerine getirmesi gereken yükümlülüklerin ele alınması öngörülüyor.

Netanyahu daha önce ABD destekli planın Hamas tamamen silahsızlanmadan İsrail ordusunun geri çekilmesini öngören bölümüne karşı çıkmıştı. Netanyahu yönetimi silahsızlanmanın önce tamamlanmasını isterken plan Hamas’ın askeri kapasitesinin aşamalı biçimde tasfiye edilmesini ve İsrail’in doğrulanan ilerlemeye paralel olarak çekilmesini öngörüyor.

ÜST DÜZEY İSİMLER DE TOPLANTIYA KATILDI

Görüşmede Barış Kurulu Yüksek Temsilcisi Nikolay Mladenov, eski İngiltere Başbakanı ve kurul üyesi Tony Blair ile Barış Kurulu’nun kıdemli danışmanları Aryeh Lightstone ve Liran Tancman’ın da bulunduğu bildirildi. Hamas heyetine siyasi lider Halil el-Hayye katılırken Mısır İstihbarat Başkanı Hasan Reşad, Katarlı bir diplomat ve Türk temsilcilerin de diplomatik temaslarda yer aldığı aktarıldı.

Kushner ayrıca toplantıda Hamas temsilcilerine hayatını kaybeden İsrailli rehinelerin cenazelerinin bulunmasına ilişkin çalışmalardaki iş birliği nedeniyle teşekkür etti. Görüşme, Gazze anlaşmasına varılmasının ardından Kushner ile Hamas yönetimi arasındaki doğrudan temasların dikkat çeken örneklerinden biri oldu.

SİSİ GAZZE’DEKİ İSTİKRARIN BÖLGEYE ETKİSİNİ VURGULADI

Kushner’ın Mısır temaslarında Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ile de bir araya geldiği bildirildi. Mısır tarafı Gazze’de kalıcı istikrar sağlanmasının yalnızca bölge açısından değil, daha geniş Orta Doğu’daki güvenlik ortamı bakımından da önem taşıdığını vurguladı.

Sisi’nin Kushner’a son yıllardaki bölgesel istikrarsızlığın önemli bölümünün Gazze’deki çatışmalarla bağlantılı olduğunu ve Gazze’nin istikrara kavuşturulmasının daha geniş bölgesel istikrara katkı sağlayacağını söylediği aktarıldı.

ERDOĞAN’IN FOTOĞRAFI LİKUD’UN SEÇİM AFİŞİNDE

Likud’un seçim kampanyası kapsamında hazırladığı dev reklam panosunda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın fotoğrafı kullanıldı. Erdoğan’ın yanı sıra İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney, Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım ve New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani de aynı afişte yan yana gösterildi. Afişin Tel Aviv’de Ayalon Otoyolu’na bakan bir noktada bulunduğu bildirildi.

Likud’un kullandığı afişte dört ismin fotoğraflarının üzerinde Netanyahu’nun seçim mücadelesine ilişkin doğrudan bir mesaj yer aldı. Kampanyada seçmenlere, “Onlar Netanyahu’nun kaybetmesini istiyor. Kazanmalarına izin vermeyin” çağrısı yapıldı.

NETANYAHU DA AFİŞİ PAYLAŞTI

Başbakan Binyamin Netanyahu da Likud’un hazırladığı seçim afişini kendi sosyal medya hesabından paylaştı. Netanyahu paylaşımında afişteki seçim mesajını yineleyerek “Kazanmalarına izin vermeyin” ifadesini kullandı.

Likud’un propaganda çalışmasında Erdoğan ve Mamdani gibi Netanyahu ile İsrail’in Gazze politikasına yönelik eleştirileriyle öne çıkan siyasi isimlerin İran ve Hizbullah liderleriyle aynı görsel içinde kullanılması kampanyanın dikkat çeken unsurları arasında yer aldı. Arab News, söz konusu dört ismin aynı afişte bir araya getirilmesini seçim kampanyasının öne çıkan mesajlarından biri olarak aktardı.

İSRAİL 27 EKİM’DE SANDIĞA GİDECEK

İsrail’de genel seçimlerin 27 Ekim 2026 tarihinde yapılması kararlaştırıldı. Seçimler, 7 Ekim 2023’teki Hamas saldırılarının ve ardından Gazze, Lübnan ve İran’ı kapsayan çatışmaların başlamasından sonra ülkede gerçekleştirilecek ilk genel seçim olacak.

Seçim sürecine ilişkin kamuoyu araştırmaları Netanyahu’nun Likud’unun ve mevcut koalisyonunun zorlu bir yarışla karşı karşıya bulunduğunu gösteriyor. Reuters’ın temmuz ayında aktardığı anketlerde Netanyahu’nun koalisyonunun çoğunluğu kaybetme ihtimali öne çıkarken, muhalefet partilerinin de tek başına hükümet kurabilecek net bir çoğunluğa ulaşamadığı görülüyor.

TÜRKİYE VE ERDOĞAN SEÇİM KAMPANYASINDA GÜNDEMDE

İsrail’de seçimlere yaklaşılırken Türkiye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan, Netanyahu ve Likud’un siyasi mesajlarında yer alan başlıklardan biri haline geldi. Son afişte Erdoğan’ın doğrudan fotoğrafının kullanılmasıyla birlikte Likud, Türkiye Cumhurbaşkanı’nı Netanyahu’nun seçim yenilgisi yaşamasını istediğini öne sürdüğü isimler arasında gösterdi.

Likud’un seçim afişinde farklı ülkelerden ve yapılardan dört ismi aynı karede toplaması, partinin kampanyasını dış politika ve güvenlik başlıklarıyla ilişkilendiren mesajını görünür hale getirdi. Afişte Erdoğan, Hamaney, Kasım ve Mamdani’nin isim veya fotoğraflarına yer verilirken seçmenlerden Netanyahu’nun rakiplerinin kazanmasına izin vermemeleri istendi.

İsrail ordusu saldırılarda Hizbullah’a ait altyapının ve örgütün bazı komutanlarının hedef alındığını açıkladı. Lübnanlı yetkililer ise saldırılarda sivillerin öldüğünü belirterek İsrail’i ateşkesi ve devam eden siyasi müzakereleri tehlikeye atmakla suçladı. İsrail’in bombardımanı 16 Ağustos’ta da devam ederken Nebatiye bölgesinde yeni hava saldırıları gerçekleştirildi ve güneyden kuzeye doğru yeni bir sivil hareketliliği yaşandı.

ANSAR’DA AYNI AİLEDEN KİŞİLERİN BULUNDUĞU EV VURULDU

15 Ağustos sabahı düzenlenen en ağır saldırılardan biri Güney Lübnan’daki Ansar köyünün çevresinde meydana geldi. Lübnan Sağlık Bakanlığı ve resmi haber ajansının aktardığı bilgilere göre bir eve düzenlenen İsrail hava saldırısında yedi kişi öldü, en az iki kişi yaralandı. Hayatını kaybedenler arasında üç çocuk da bulunuyordu.

İsrail ordusu saldırının Hizbullah bağlantılı bir hedefe yönelik olduğunu savundu ve Hizbullah komutanlarından Ali Samir el-Hac Hasan’ın öldürüldüğünü açıkladı. İsrail tarafı, komutanın ailesinin hedef olmadığını belirtirken Lübnan yönetimi saldırıda sivillerin hayatını kaybetmesine tepki gösterdi.

DEYR EZ-ZAHRANİ’DE 4 KİŞİ ÖLDÜ, 17 KİŞİ YARALANDI

Aynı gün Deyr ez-Zahrani bölgesine düzenlenen bir başka İsrail saldırısında dört kişi hayatını kaybetti, 17 kişi yaralandı. Ansar ve Deyr ez-Zahrani saldırılarının toplam bilançosu böylece en az 11 ölü ve 19 yaralıya ulaştı.

İsrail ordusu, saldırıların Hizbullah’ın güneydeki askeri faaliyetlerine karşı gerçekleştirildiğini ve örgüte ait altyapının hedef alındığını bildirdi. İsrail, saldırıları Hizbullah tarafından gerçekleştirildiğini söylediği ve üç İsrail askerinin yaralanmasına yol açan bir insansız hava aracı saldırısına karşılık olarak açıkladı.

İSRAİL 16 AĞUSTOS’TA LÜBNAN’I YENİDEN VURDU

15 Ağustos’taki saldırıların üzerinden saatler geçtikten sonra İsrail savaş uçakları 16 Ağustos’ta Güney Lübnan’daki Nebatiye bölgesini yeniden hedef aldı. Yeni bombardıman, ateşkesten bu yana yaşanan en kanlı günün ardından saldırıların durmadığını gösterdi.

Son saldırılar bölgede yeni bir göç hareketine de yol açtı. Güney Lübnan’dan yüzlerce ailenin daha güvenli bölgelere ulaşmak amacıyla kuzeye doğru hareket ettiği ve yollarda yoğunluk oluştuğu bildirildi. Yeni saldırılarda can kaybı veya yaralanmaya ilişkin ilk saatlerde ayrıntılı bir bilanço açıklanmadı.

HİZBULLAH SALDIRILARA KARŞILIK VERİLECEĞİNİ AÇIKLADI

Hizbullah, 15 Ağustos’taki saldırıların ardından İsrail’in Lübnan’a yönelik bombardımanına “uygun” bir karşılık verileceğini açıkladı. Örgüt aynı zamanda Lübnan hükümetine İsrail ile yürütülen müzakereleri durdurması çağrısında bulundu.

Hizbullah, Haziran ayında ABD arabuluculuğunda hazırlanan ve İsrail’in aşamalı olarak Lübnan’dan çekilmesini Hizbullah’ın silahsızlandırılmasına bağlayan siyasi çerçeveye taraf olmadı. Örgüt, İsrail tamamen Lübnan topraklarından çekilmeden silah bırakmayı görüşmeyeceğini belirtiyor.

LÜBNAN CUMHURBAŞKANI AOUN VE BAŞBAKAN SALAM’DAN TEPKİ

Lübnan Başbakanı Nawaf Salam, son saldırıları kınayarak Ansar’da öldürülen kişilerin “askeri altyapı” olmadığını söyledi. Salam, sivillerin hedef alınmasının ülkedeki istikrar girişimlerine zarar verdiğini belirtti. Cumhurbaşkanı Joseph Aoun da İsrail saldırılarının devam eden müzakerelere yönelik açık bir mesaj niteliği taşıdığını ifade etti.

Lübnan yönetimi daha önce de İsrail’i güneyde evleri ve sivil altyapıyı sistematik şekilde hedef almakla suçlamıştı. İsrail ise operasyonlarının Hizbullah’ın askeri kapasitesine ve güneydeki silahlı yapılanmasına yönelik olduğunu savunuyor.

İSRAİL ÇEKİLMEYİ HİZBULLAH’IN SİLAHSIZLANDIRILMASINA BAĞLADI

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, 13 Ağustos’ta yaptığı açıklamada İsrail ordusunun Hizbullah silahsızlandırılana kadar Güney Lübnan’dan çekilmeyeceğini söyledi. Katz, İsrail’in kuzey bölgelerinin güvenliğinin sağlanması gerekçesiyle bölgede askeri varlığın süreceğini belirtti.

ABD ise Haziran ayında sağlanan anlaşmanın İsrail’in aşamalı şekilde çekilmesini, Hizbullah dahil devlet dışı silahlı yapıların silahsızlandırılmasının doğrulanmasını ve bölgelerin Lübnan ordusuna devredilmesini öngördüğünü belirtiyor. Hizbullah’ın silahsızlanmayı İsrail’in çekilmesine, İsrail’in çekilmeyi ise Hizbullah’ın silahsızlandırılmasına bağlaması siyasi sürecin temel anlaşmazlıklarından biri olarak devam ediyor.

ABD’DEN HİZBULLAH’A YÖNELİK AÇIKLAMA

ABD Dışişleri Bakanlığından bir sözcü, 16 Ağustos’ta son saldırıların ardından yaptığı açıklamada İsrail’in Lübnan’daki varlığının sorumluluğunu Hizbullah’a yükledi. Sözcü, Hizbullah’ın silahsızlandırılması ve örgütsel yapısının ortadan kaldırılması gerektiğini savundu.

Washington, Lübnan ve İsrail arasında Haziran ayında oluşturulan mekanizmanın uygulanması için temaslarını sürdürüyor. Roma’da gerçekleştirilen son görüşmelerde Hizbullah’ın silahsızlandırılmasının üçüncü ülkeler tarafından doğrulanmasına yönelik bir mekanizma ele alındı. Lübnanlı bir yetkili ise İngiltere, İtalya, İsviçre ve Endonezya’nın yer aldığı kesinleşmiş bir ülke listesi üzerinde anlaşmaya varıldığı yönündeki haberleri reddetti.

5-6 AĞUSTOS’TA DA ÇATIŞMALAR ŞİDDETLENMİŞTİ

Son saldırılardan yaklaşık 10 gün önce Güney Lübnan’da yeni bir çatışma dalgası yaşanmıştı. 5 Ağustos’ta bölgede meydana gelen bir patlamada iki İsrail askeri öldü, dört asker yaralandı. İsrail ordusu olayın ardından Güney Lübnan’da hava saldırıları gerçekleştirdi. Lübnan Sağlık Bakanlığına göre Tibnin’e düzenlenen saldırıda bir kişi öldü, 12 kişi yaralandı.

Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü UNIFIL, 6 Ağustos’ta yaptığı açıklamada İsrail ordusunun bir önceki gün Lübnan’a 113 mühimmat attığını ve bunun 21 Haziran’dan bu yana kaydedilen en yüksek günlük sayı olduğunu bildirdi. UNIFIL ayrıca Lübnan hava sahasının günlük olarak ihlal edilmeye devam ettiğini açıkladı.

HAZİRAN ATEŞKESİ SALDIRILARI TAMAMEN DURDURAMADI

İsrail ile Hizbullah arasında ABD ve Katar’ın arabuluculuğuyla sağlanan ateşkes 20 Haziran’da yürürlüğe girdi. Ateşkes, aylar süren yoğun çatışmaların ardından saldırıların önemli ölçüde azalmasını sağladı ancak karşılıklı operasyonlar tamamen sona ermedi.

26 Haziran’da Lübnan ile İsrail arasında ayrıca ABD arabuluculuğunda bir “çerçeve anlaşması” açıklandı. Anlaşma İsrail güçlerinin Güney Lübnan’dan aşamalı şekilde çekilmesi, Lübnan ordusunun bölgede kontrolü devralması ve devlet dışı silahlı grupların silahsızlandırılmasının doğrulanmasını öngörüyor. Hizbullah anlaşmayı reddetti ve müzakerelerin tarafı olmadığını açıkladı.

LÜBNAN’DA MART AYINDAN BU YANA 4 BİNDEN FAZLA KİŞİ ÖLDÜ

Lübnanlı yetkililerin 14 Ağustos itibarıyla açıkladığı verilere göre 2 Mart’ta yeniden başlayan geniş çaplı çatışmalardan bu yana İsrail saldırılarında 4 bin 335 kişi hayatını kaybetti, 12 bin 277 kişi yaralandı. Çatışmalar nedeniyle bir milyondan fazla kişi yerinden edildi.

İsrail tarafında da asker ve siviller arasında can kayıpları yaşandı. Associated Press’in aktardığı verilere göre son çatışma döneminde 40’tan fazla İsrailli asker ve sivil öldü. Güney Lübnan’daki İsrail askeri varlığı ve karşılıklı saldırılar ateşkese rağmen devam ediyor.

SON DURUM: SALDIRILAR SÜRERKEN MÜZAKERELER ÇIKMAZDA

16 Ağustos itibarıyla Güney Lübnan’da İsrail saldırıları devam ederken, İsrail ordusunun bölgeden çekilmesini ve Hizbullah’ın silahsızlandırılmasını içeren siyasi süreçte tarafların temel şartları konusunda uzlaşma sağlanmış değil. İsrail, Hizbullah’ın silahsızlandırılmasını çekilmenin şartı olarak öne sürerken Hizbullah ise İsrail ordusu çekilmeden silahlarını gündeme almayacağını belirtiyor.

15 Ağustos’ta 11 kişinin öldüğü saldırılar ve 16 Ağustos’ta Nebatiye’de yeniden başlayan bombardımanlar, Haziran ayındaki ateşkese rağmen sahadaki çatışmaların tamamen sona ermediğini gösteriyor. Lübnan hükümeti saldırıların müzakere sürecini olumsuz etkilediğini açıklarken ABD, anlaşmanın uygulanması ve Hizbullah’ın silahsızlandırılması yönündeki girişimlerini sürdürüyor.

Arakçi’ye göre daha önce kullanılan deniz rotaları artık işlevsel değil ve gemi trafiğinin sürdürülebilmesi için yeni bir güzergahın belirlenmesi gerekiyor. İran ile Umman arasında yürütülen teknik çalışmalar kapsamında ilk aşamada geçici bir rota oluşturulması, daha sonraki aşamada ise söz konusu güzergahın kalıcı hale getirilmesi planlanıyor.

UMMAN İLE TEKNİK MÜZAKERELER DEVAM EDİYOR

Arakçi, İran ile Umman arasındaki görüşmelerin tamamen teknik nitelikte olduğunu belirtti. Müzakerelerin gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişinde kullanacağı deniz yollarının belirlenmesine odaklandığını ifade etti.

İran Dışişleri Bakanı, görüşmelerin genel siyasi müzakerelerden veya boğazın yeniden açılmasına ilişkin karar sürecinden ayrı olduğunu söyledi. Tarafların mevcut deniz trafiğinin ihtiyaçlarına uygun yeni bir rota üzerinde çalıştığını kaydetti.

MEVCUT DENİZ ROTALARI ARTIK KULLANILAMIYOR

Arakçi, Hürmüz Boğazı’nda daha önce kullanılan güzergahların artık işlevsel olmadığını açıkladı. Söz konusu durum nedeniyle yeni bir geçiş hattının tanımlanmasının zorunlu hale geldiğini belirtti.

İranlı Bakan, ilk aşamada geçici bir deniz rotasının tasarlandığını söyledi. Geçici güzergahın uygulanmasının ardından teknik ve operasyonel şartların değerlendirilerek daha ileri bir tarihte nihai bir rotaya dönüştürülebileceğini ifade etti.

GEÇİCİ ROTA İÇİN KISA SÜREDE SONUÇ ALINABİLİR

İran ile Umman arasında yürütülen görüşmelerde kısa süre içinde sonuç alınabileceğini belirten Arakçi, tarafların rota belirleme çalışmalarını sürdürdüğünü söyledi.

Arakçi, olası bir anlaşmanın Hürmüz Boğazı’nın tamamen yeniden açıldığı anlamına gelmeyeceğinin altını çizdi. Deniz rotasının belirlenmesi ile boğazın yeniden açılmasına ilişkin siyasi kararın iki ayrı konu olduğunu tekrarladı.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN AÇILMASI AYRI BİR KARARA BAĞLI

Arakçi, yeni deniz rotasının belirlenmesinin ardından Hürmüz Boğazı’nın açılıp açılmayacağının ayrıca değerlendirileceğini söyledi. İran Dışişleri Bakanı, rota konusundaki teknik sürecin tamamlanmasının boğazın otomatik olarak yeniden açılmasını sağlamayacağını belirtti.

Arakçi’ye göre Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, ABD’nin yerine getirmesi gereken başka şartların karşılanmasına bağlı olacak. İranlı Bakan, söz konusu şartların ayrıntılarına ilişkin açıklamasında ek bilgi vermedi.

ARAKÇİ ABD’NİN YERİNE GETİRMESİ GEREKEN ŞARTLARA İŞARET ETTİ

Hürmüz Boğazı’nın geleceğine ilişkin nihai kararın yalnızca teknik deniz rotası görüşmelerine bağlı olmadığını ifade eden Arakçi, ABD’nin belirli yükümlülüklere uyması gerektiğini söyledi.

İran Dışişleri Bakanı, yeni rotanın belirlenmesinden sonra boğazın yeniden açılıp açılmamasının söz konusu şartların yerine getirilme durumuna göre değerlendirileceğini kaydetti. Umman ile devam eden müzakerelerin ise yalnızca gemi trafiğine yönelik deniz güzergahlarının belirlenmesini kapsadığını vurguladı.

Yetkiliye göre İran, daha önce kullanılan ve kendisinin “klasik” olarak tanımladığı hava savunma modelinden uzaklaşarak komuta-kontrol, eğitim ve operasyonel uygulamalarda farklı bir sisteme geçti. Yeni yapının savaş devam ederken uygulamaya alındığı ifade edildi.

KOMUTA-KONTROL AĞINDA DEĞİŞİKLİĞE GİDİLDİ

Devrim Muhafızları yetkilisi, yeni hava savunma yapılanmasının önemli unsurlarından birinin komuta-kontrol ağındaki değişiklikler olduğunu söyledi. Hava savunma birliklerinin nasıl yönetildiği, sahadan gelen bilgilerin nasıl değerlendirildiği ve farklı unsurlar arasındaki koordinasyonun nasıl sağlandığı konusunda yeni düzenlemeler yapıldığını belirtti.

Yetkili, savaş sırasında karşılaşılan koşulların mevcut sistemin bazı bölümlerinin yeniden yapılandırılmasına yol açtığını ifade etti. Komuta-kontrol sistemindeki değişikliklerin hava savunma unsurlarının operasyonel devamlılığını korumaya yönelik olduğu aktarıldı.

EĞİTİM VE TAKTİKLER YENİDEN DÜZENLENDİ

Yeni yapılanma kapsamında İran’ın hava savunma personelinin eğitim sisteminde de değişikliklere gidildiği belirtildi. Yetkili, savaş sırasında edinilen tecrübelerin eğitim programlarına ve operasyonel taktiklere yansıtıldığını söyledi.

İran’ın daha önce uyguladığı hava savunma yöntemlerinin bazı bölümlerinin değiştirilerek yeni tehditlere göre düzenlendiğini kaydeden yetkili, taktiklerin sahadaki gelişmelere göre yeniden şekillendirildiğini ifade etti.

EKİPMAN VE TEKNİK PROSEDÜRLERDE DEĞİŞİKLİK YAPILDI

Devrim Muhafızları yetkilisine göre yeni hava savunma yapısı yalnızca komuta ve taktik değişiklikleriyle sınırlı kalmadı. Kullanılan ekipmanlar ve teknik prosedürlerde de düzenlemeler yapıldı.

Yetkili, hava savunma sistemlerinin savaş koşullarında çalışmaya devam edebilmesi için teknik uygulamaların yeniden ele alındığını belirtti. Ekipmanların kullanım biçimi ve savunma unsurlarının sahadaki konuşlandırılmasına ilişkin yöntemlerde de değişikliklere gidildiği ifade edildi.

BİLGİ TOPLAMA VE PAYLAŞIM SİSTEMİ YENİLENDİ

Yeni yapının bir diğer unsurunun hava savunma ağı içerisindeki bilgi akışına yönelik değişiklikler olduğu açıklandı. Yetkili, tehditlere ilişkin bilgilerin toplanması, değerlendirilmesi ve farklı hava savunma unsurları arasında paylaşılması süreçlerinin yeniden düzenlendiğini söyledi.

Bilgi akışındaki değişikliklerin hava savunma birliklerinin daha hızlı hareket etmesini ve farklı sistemlerin birbiriyle koordineli çalışmasını amaçladığı belirtildi. Yetkili, söz konusu düzenlemelerin savaş sırasında doğrudan uygulandığını ifade etti.

“KLASİK” HAVA SAVUNMA MODELİNDEN UZAKLAŞILDI

Fars tarafından yayımlanan belgeselde konuşan yetkili, İran’ın yeni yapılanmayla daha “klasik” bir hava savunma anlayışından uzaklaştığını söyledi. Savaş sırasında ortaya çıkan ihtiyaçların savunma sisteminin farklı seviyelerinde değişiklik yapılmasını zorunlu hale getirdiğini belirtti.

Yetkiliye göre yeni model, sabit ve geleneksel uygulamalar yerine savaşın değişen koşullarına göre daha farklı taktik ve teknik yöntemlerin kullanılmasını içeriyor. İran tarafı, söz konusu dönüşümün önceki çatışmalardan elde edilen tecrübelerin doğrudan sonucu olduğunu savundu.

İRAN: DAHA FAZLA SİSTEMİ FAAL TUTMAYI BAŞARDIK

Devrim Muhafızları yetkilisi, yeni hava savunma yapısının İran’ın füze ve hava savunma sistemlerinin daha büyük bölümünü savaş boyunca çalışır durumda tutmasına yardımcı olduğunu öne sürdü.

Yetkili, yapılan değişikliklerin sistemlerin operasyonel sürekliliğine katkı sağladığını savunurken, kaç füze veya hava savunma sisteminin saldırılardan etkilendiğine ya da yeni yapılanma sayesinde ne kadar kapasitenin korunduğuna ilişkin sayısal veri paylaşmadı.

Rus saldırılarında Ukrayna’nın Zaporijya bölgesinde iki kişi, Kriviy Rih kentinde ise bir kişi hayatını kaybetti. Kiev, Brovarı, Kriviy Rih, Odesa ve Dnipropetrovsk bölgelerinde 20’den fazla kişinin yaralandığı bildirildi. Yoğun çatışmalar sırasında Rusya’nın Rostov kentinde de üç kişinin öldüğü açıklandı.

MOSKOVA’YA GECE BOYUNCA YÜZLERCE İHA GÖNDERİLDİ

Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin, Rusya’nın başkentinin gece boyunca yoğun bir insansız hava aracı saldırısının hedefi olduğunu açıkladı. Sobyanin, devlet destekli MAX platformu üzerinden birkaç saat boyunca peş peşe açıklamalar yaparak hava savunma sistemlerinin Moskova’ya yönelen insansız hava araçlarına müdahale ettiğini bildirdi.

Sobyanin’in verdiği bilgilere göre Rus hava savunma sistemleri Moskova’ya doğru ilerleyen 600’den fazla insansız hava aracını engelledi. Yaklaşık 200 İHA’nın ise Moskova bölgesinde düşürüldüğü belirtildi.

MOSKOVA BÖLGE VALİSİ: EN BÜYÜK İHA SALDIRILARINDAN BİRİ

Moskova Bölge Valisi Andrey Vorobyov, saldırıyı “yakın dönemin en büyük insansız hava aracı saldırılarından biri” olarak nitelendirdi. Vorobyov, Moskova bölgesinde saldırılar nedeniyle altı kişinin yaralandığını açıkladı.

Podolsk bölgesinde de bir insansız hava aracının hedefe ulaşması sonucu yangın çıktı. Vorobyov, “Podolsk’ta bir İHA’nın isabet etmesi sonucu Koledino Sanayi Parkı’ndaki Wildberries deposunda yangın çıktı” ifadelerini kullandı.

WILDBERRIES DEPOLARI YENİDEN HEDEF ALINDI

Ukrayna’nın son dönemde Rus çevrimiçi perakende şirketi Wildberries ile bağlantılı depo ve tesisleri hedef aldığı belirtiliyor. Kiev yönetimi, söz konusu saldırıların Rusya’nın Ukrayna şehirleri ve altyapısına yönelik bombardımanlarına karşılık olarak gerçekleştirildiğini savunuyor.

Ukrayna’nın temmuz ayının ortasından bu yana Wildberries’e ait yaklaşık 20 depo ve binayı hedef aldığı bildirildi. Moskova bölgesindeki Koledino Sanayi Parkı’nda bulunan depoda çıkan son yangın da söz konusu saldırılar zincirine eklendi.

RUSYA’NIN SALDIRILARINDA UKRAYNA’DA ÜÇ KİŞİ ÖLDÜ

Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik füze saldırılarında Zaporijya bölgesinde iki kişi hayatını kaybetti. Kriviy Rih kentinde düzenlenen saldırıda ise bir kişinin öldüğü açıklandı.

Kiev, Brovarı, Kriviy Rih, Odesa ve Dnipropetrovsk genelinde 20’den fazla kişinin yaralandığı bildirildi. Saldırıların farklı bölgelerde konutlara, sanayi tesislerine ve diğer yapılara zarar verdiği belirtildi.

KRİVİY RİH’TE İKİ SANAYİ TESİSİ VURULDU

Yerel Savunma Konseyi Başkanı Oleksandr Vilkul, Telegram üzerinden yaptığı açıklamada Rus güçlerinin Kriviy Rih’te bulunan iki sanayi tesisini hedef aldığını söyledi.

Kentte gerçekleştirilen saldırılarda bir kişinin hayatını kaybettiği, yaralananların bulunduğu ve sanayi bölgelerinde hasar meydana geldiği bildirildi. Saldırının ardından bölgede güvenlik ve hasar tespit çalışmaları başlatıldı.

KİEV İÇİN BALİSTİK FÜZE ALARMI VERİLDİ

Ukrayna’nın başkenti Kiev’de yetkililer yerel saatle 02.00’den kısa süre önce hava saldırısı alarmı verdi. Uyarının ardından kentte birkaç patlama sesi duyuldu.

Kiev Belediye Başkanı Vitali Kliçko, başkentin “balistik füze saldırısı altında” olduğunu açıklayarak kent sakinlerine sığınaklarda kalmaları çağrısında bulundu. Füze saldırılarının Kiev’in Obolonski ve Holosiyivski bölgelerinde yangınlara neden olduğu belirtildi.

KREMENÇUK DA SALDIRIYA UĞRADI

Ukrayna’nın orta kesimindeki Poltava bölgesinde bulunan Kremençuk kentinin de Rus saldırılarının hedefi olduğu bildirildi. Yerel yetkililer saldırıyı doğrularken, ilk açıklamalarda meydana gelen hasar veya olası can kayıplarına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

Rusya’nın aynı gece farklı Ukrayna kentlerine yönelik saldırıları, Moskova’ya düzenlenen yoğun İHA operasyonuyla eş zamanlı olarak gerçekleşti.

ROSTOV’DA ÜÇ KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ

Çatışmalar Rusya topraklarında da can kayıplarına yol açtı. Rusya’nın Rostov kentinde yaşanan saldırılar sırasında üç kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

Moskova ve Rostov’un hedef alındığı saldırılar, Ukrayna’nın Rusya topraklarının iç kesimlerine yönelik insansız hava aracı operasyonlarının devam ettiğini gösteren son gelişmeler arasında yer aldı.

NATO UÇAĞI ROMANYA HAVA SAHASINDA İHA DÜŞÜRDÜ

Savaşın etkileri Doğu Avrupa’daki NATO ülkelerinin hava sahasına da yansıdı. İspanya’ya ait bir NATO savaş uçağının Romanya hava sahasına giren bir insansız hava aracını düşürdüğü bildirildi.

Olayla birlikte savaşın son iki gün içerisinde ikinci kez Doğu Avrupa’ya sıçradığı belirtildi. Romanya hava sahasında gerçekleştirilen müdahale, Rusya-Ukrayna savaşındaki yoğun hava saldırılarının NATO sınırları çevresinde oluşturduğu güvenlik risklerini yeniden gündeme getirdi.

KARŞILIKLI HAVA SALDIRILARI YOĞUNLAŞTI

Ukrayna’nın Moskova ve Rusya’nın diğer bölgelerine yönelik insansız hava aracı saldırıları ile Rusya’nın Ukrayna kentlerine düzenlediği füze saldırıları aynı zaman diliminde devam etti. Her iki taraf da karşı tarafın kentlerini, sanayi tesislerini ve çeşitli altyapı noktalarını hedef aldı.

Moskova çevresinde 600’den fazla insansız hava aracının engellendiğine ilişkin Rus açıklamaları ile Kiev ve diğer Ukrayna kentlerindeki füze saldırıları, savaşta uzun menzilli hava operasyonlarının yoğunluğunu sürdürdüğünü ortaya koydu.

Anlaşmanın yalnızca üç ülkeyle sınırlı kalmasının zorunlu olmadığını ifade eden Erdoğan, gelecekte başka ülkelerin de mekanizmaya katılabileceğini söyledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Mısır’ın anlaşmaya dahil olmasının da mümkün olduğunu belirterek söz konusu savunma işbirliğinin dünyaya önemli bir mesaj verdiğini kaydetti.

MISIR’IN MEKKE ANLAŞMASINA KATILMASI MÜMKÜN

Erdoğan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında oluşturulan savunma mekanizmasının genişlemeye açık olduğunu söyledi. Mekke Anlaşması kapsamında taraflardan herhangi birinin dış saldırıya uğraması halinde diğer ülkelerin ortak hareket etmesinin öngörüldüğünü ifade etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Mısır’ın da ilerleyen dönemde anlaşmaya katılabilecek ülkeler arasında bulunduğunu belirtti. Anlaşmanın bölgesel savunma işbirliği açısından taşıdığı öneme değinen Erdoğan, üç ülkenin attığı ortak adımın uluslararası alanda önemli bir mesaj verdiğini söyledi.

ERDOĞAN: HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN AÇILMASINA ÖNCELİK VERİYORUZ

Bölgesel gelişmeleri değerlendiren Erdoğan, Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim hakkında da konuştu. Türkiye’nin önceliğinin boğazın yeniden açılması olduğunu belirten Erdoğan, Hürmüz’ün kapalı kalmasının hiçbir tarafın çıkarına hizmet etmediğini ifade etti.

Bölgedeki savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimlere de değinen Erdoğan, Katar’ın süreçte önemli bir arabuluculuk rolü üstlendiğini söyledi. Türkiye’nin de bölgesel gerilimin azaltılması ve ulaşım hatlarının yeniden işler hale gelmesi için diplomatik girişimleri desteklediğini belirtti.

SURİYE’YE ZİYARET MESAJI

Suriye’deki gelişmeler hakkında da açıklamalarda bulunan Erdoğan, Türkiye’nin Suriye’yi yalnız bırakmayacağını söyledi. Ankara’nın Suriye’de istikrarın sağlanmasına yönelik desteğini sürdüreceğini belirten Erdoğan, Türkiye’nin bu konuda elinden geleni yapacağını ifade etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, önümüzdeki dönemde Suriye’yi ziyaret edeceğini de açıkladı. Ziyaretin zamanlamasına ilişkin ayrıntı paylaşmayan Erdoğan, Türkiye ile Suriye arasındaki ilişkilerin yeni dönemde daha ileri bir seviyeye taşınmasına yönelik mesaj verdi.

“SURİYE’DEKİ KÜRTLER DE BARIŞ VE İSTİKRARDAN PAYINI ALACAK”

Erdoğan, Suriye’de yaşayan Kürtlere ilişkin değerlendirmesinde, Kürt nüfusun da ülkedeki barış ve istikrardan payını alacağını söyledi. Türkiye’nin bölgedeki Kürtlerle ilişkilerini güçlendirmeyi sürdüreceğini belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin bölgedeki Kürtlerin haklarını korumaya devam edeceğini ifade etti. Suriye’nin istikrarına yönelik politikaların ülkedeki farklı toplumsal kesimleri kapsaması gerektiğine ilişkin açıklamalarda bulundu.

ERDOĞAN: GAZZE’Yİ YALNIZ BIRAKMAYACAĞIZ

Gazze’deki gelişmeleri de değerlendiren Erdoğan, Türkiye’nin bölgeye yönelik desteğinin süreceğini söyledi. Gazze’yi yalnız bırakmayacaklarını belirten Cumhurbaşkanı, Türkiye’nin bölgeye destek sağlamak amacıyla gereken adımları atmaya devam edeceğini ifade etti.

Hamas’ın kendisine düşen yükümlülükleri samimiyetle yerine getirdiğini savunan Erdoğan, İsrail’in ise saldırılarını sürdürdüğünü söyledi. Türkiye’nin Gazze’deki gelişmeleri yakından takip ettiğini ve bölgeye yönelik desteğini devam ettireceğini belirtti.

LÜBNAN’DAKİ SALDIRILAR İÇİN TRUMP İLE GÖRÜŞTÜ

Lübnan’daki gelişmelere değinen Erdoğan, İsrail’in ülkeye yönelik saldırılarının Türkiye açısından ciddi endişe kaynağı oluşturduğunu ifade etti. Cumhurbaşkanı, Lübnan’daki çatışmaların sona erdirilmesi gerektiğini söyledi.

Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump’ın son Türkiye ziyareti sırasında Lübnan’daki savaşın sona erdirilmesi konusunu görüştüklerini belirtti. Washington yönetiminin çatışmaların durdurulması sürecinde önemli bir rol oynayabileceğini ifade etti.

SUDAN VE LİBYA’YA DESTEK MESAJI

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Sudan’daki gelişmeler konusunda da Türkiye’nin desteğinin devam edeceğini söyledi. Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah Burhan ile ilişkilerinin iyi olduğunu ifade eden Erdoğan, Ankara’nın Sudan’a yönelik politikasını sürdüreceğini belirtti.

Libya hakkında da açıklama yapan Erdoğan, Türkiye’nin Libya’yı yalnız bırakmayacağını söyledi. Ankara’nın bölgedeki mevcut ilişkilerini ve desteğini devam ettireceğini kaydetti.

ERDOĞAN: AB ÜYELİĞİ ŞU AŞAMADA ÖNCELİĞİMİZ DEĞİL

Türkiye’nin Avrupa Birliği üyelik sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, Avrupa’nın Türkiye’yi birliğe kabul etme konusunda istekli görünmediğini söyledi. Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne katılımının mevcut aşamada öncelikli bir konu olmadığını ifade etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin üyeliğinin gerçekleşmemesi halinde kaybeden tarafın Avrupa olacağını savundu. Ankara’nın Avrupa Birliği ile ilişkilerini sürdürdüğünü ancak tam üyelik meselesini mevcut şartlarda öncelikli gündem olarak görmediğini belirtti.

F-35 İÇİN TRUMP’TAN SÖZ ALDIĞINI AÇIKLADI

Erdoğan, ABD ile Türkiye arasındaki savunma ilişkileri kapsamında F-35 savaş uçakları konusuna da değindi. ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği görüşmelerde F-35 konusunda kendisinden bir söz aldığını söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Trump tarafından verilen sözün yerine getirilmesini beklediğini belirtti. F-35 savaş uçaklarına ilişkin görüşmelerin Türkiye ile ABD arasındaki savunma ilişkilerinin gündemindeki başlıklardan biri olmayı sürdürdüğünü ifade etti.

Muttaki, İslam Emirliği yönetiminin “kapsayıcı” bir hükümet olduğunu savundu ve mevcut yönetimin muhalifleriyle ayrıca diyalog kurmasına gerek bulunmadığını söyledi. Afganistan Dışişleri Bakanı, yönetimin ülkedeki güvenlik ve idari kontrolü sürdürdüğünü ifade ederek son beş yıllık döneme ilişkin çeşitli veriler paylaştı.

MUTTAKİ: 34 VİLAYETTE CİDDİ BİR SORUN YAŞANMADI

Muttaki, Afganistan’ın 34 vilayetinde, yaklaşık 400 ilçesinde ve binlerce köyünde son beş yıl içerisinde ciddi bir sorun yaşanmadığını belirtti. Afganistan Dışişleri Bakanı, söz konusu tabloyu halkın İslam Emirliği yönetiminden memnun olduğuna ilişkin bir gösterge olarak sundu.

Afganistan genelindeki güvenlik durumuna ilişkin değerlendirmesinde Muttaki, merkezi yönetimin ülkenin tamamında etkin olduğunu savundu. Yönetimin muhalifleriyle diyalog kurulması gerektiği yönündeki görüşleri kabul etmeyen Muttaki, mevcut siyasi yapının yeterince kapsayıcı olduğunu ifade etti.

“AFGANİSTAN’DA 40’TAN FAZLA DİPLOMATİK TEMSİLCİLİK VAR”

Afganistan’ın dış ilişkilerine de değinen Muttaki, ülkede halen 40’tan fazla büyükelçilik ve konsolosluğun aktif şekilde faaliyet gösterdiğini söyledi. Kabil yönetiminin dünyanın farklı ülkeleriyle iyi ilişkiler geliştirdiğini belirten Muttaki, uluslararası diplomatik temasların sürdüğünü kaydetti.

İslam Emirliği yönetiminin resmen tanınmaması konusunun Afganistan’dan çok diğer ülkelerin politikalarıyla bağlantılı olduğunu savunan Muttaki, diplomatik ilişkiler ile resmi tanıma arasındaki farkın altını çizdi. Afganistan yönetiminin birçok ülkeyle temas halinde olduğunu belirten Muttaki, tanınma konusunda uluslararası toplumun yaklaşımını eleştirdi.

MUTTAKİ BM’NİN TANIMA KRİTERLERİNİ SORGULADI

Muttaki, Birleşmiş Milletler’in hükümetlerin tanınmasına ilişkin kriterlerine yönelik değerlendirmelerde de bulundu. Dünyada darbeler sonucunda iktidara gelen, hanedanlar tarafından yönetilen veya belirli kişilerin etrafında şekillenen hükümetlerin bulunduğunu söyleyen Afganistan Dışişleri Bakanı, İslam Emirliği yönetiminin neden tanınmadığının açıklanması gerektiğini ifade etti.

Muttaki, Afganistan yönetimine yönelik diplomatik tanıma politikasının hangi ilkelere dayandığının açık biçimde ortaya konulmasını istedi. Kabil yönetiminin dış ilişkilerini sürdürdüğünü belirten Muttaki, resmi tanımanın ise diğer devletlerin siyasi kararlarına bağlı olduğunu söyledi.

KIZ ÇOCUKLARININ ORTAÖĞRETİMİ “BİR SONRAKİ DUYURUYA KADAR” ERTELENDİ

Afganistan’da kız çocuklarının eğitimine yönelik uygulamalara da değinen Muttaki, ortaöğretim düzeyindeki eğitimin “bir sonraki duyuruya kadar” ertelendiğini söyledi. Kız öğrencilerin eğitimine ilişkin mevcut kısıtlamaların devam ettiğini doğrulayan Muttaki, eğitim faaliyetlerinin tamamen sona ermediğini savundu.

Afganistan Dışişleri Bakanı, kız çocuklarının dini eğitim veren okullarda eğitimlerine devam ettiğini belirtti. Kadınların eğitim ve çalışma hayatının tamamen durdurulmadığını söyleyen Muttaki, ülkedeki mevcut eğitim sistemine ilişkin sayısal veriler de paylaştı.

MUTTAKİ: 3 MİLYONDAN FAZLA KIZ ÖĞRENCİ EĞİTİM GÖRÜYOR

Muttaki’nin açıklamasına göre Afganistan genelinde 3 milyondan fazla kız öğrenci dini ve normal okullarda eğitim görüyor. Dini eğitim kurumlarında kız öğrencilerin eğitimlerini ileri seviyelere kadar sürdürebildiğini belirten Muttaki, söz konusu okullarda yalnızca dini derslerin verilmediğini ifade etti.

Muttaki, dini okullarda modern derslerin de müfredatta yer aldığını söyledi. Kadınların eğitim ve çalışma hayatının tamamen durdurulduğu yönündeki değerlendirmelere karşı çıkan Afganistan Dışişleri Bakanı, ülkede farklı eğitim modellerinin faaliyet göstermeyi sürdürdüğünü savundu.

BM GÜVENLİKTEKİ İYİLEŞMEYE DİKKAT ÇEKTİ

Muttaki’nin açıklamaları, Birleşmiş Milletler’in Afganistan’daki gelişmelere ilişkin son değerlendirmesinin ardından geldi. BM, ülkedeki güvenlik durumunda yaşanan iyileşmenin kalkınma ve ekonomik işbirliği açısından yeni fırsatlar oluşturduğunu belirtti.

Birleşmiş Milletler’in değerlendirmesinde güvenlik koşullarındaki değişimin ekonomik faaliyetler ve uluslararası işbirliği bakımından yeni imkanlar ortaya çıkarabileceği ifade edildi. Afganistan’daki siyasi yönetim, uluslararası tanınma ve temel haklara ilişkin tartışmalar ise devam ediyor.

TALİBAN AĞUSTOS 2021’DE YENİDEN İKTİDARA GELDİ

Afganistan’daki İslam Emirliği yönetimi, ABD ve NATO güçlerinin ülkeden çekildiği Ağustos 2021’de yeniden iktidara geldi. Taliban’ın ülkenin büyük bölümünde kontrolü ele geçirmesinin ardından önceki Afganistan hükümeti sona ererken Kabil’de İslam Emirliği yönetimi kuruldu.

Aradan geçen beş yıllık dönemde Afganistan yönetimi çok sayıda ülkeyle diplomatik ve siyasi ilişkiler geliştirdi. Kabil yönetimi farklı ülkelerle temaslarını sürdürmesine rağmen uluslararası alanda resmi tanınma konusunda çeşitli engellerle karşı karşıya bulunuyor.

Habere göre saldırıların ardından ABD ordusunun ana deniz lojistik merkezi, Hint Okyanusu’nun ortasında bulunan ve ABD ile İngiltere tarafından ortak kullanılan Diego Garcia’ya taşındı. Üssün İngiliz komutası altında bulunduğu belirtilirken, değişiklik ABD Donanması’nın Basra Körfezi ve çevresindeki operasyonlarını destekleyen ikmal sisteminde önemli bir mesafe artışına neden oldu.

BAHREYN’DEKİ BEŞİNCİ FİLO KARARGAHININ AĞIR HASAR GÖRDÜĞÜ BİLDİRİLDİ

The New York Times’ın aktardığı bilgilere göre İran’ın Bahreyn’deki ABD tesislerine düzenlediği füze ve insansız hava aracı saldırıları, Beşinci Filo karargahında ağır hasara yol açtı. Saldırıların ardından ABD’nin Bahreyn’deki ana deniz lojistik faaliyetlerinin mevcut haliyle sürdürülemediği ve operasyonların Diego Garcia’ya kaydırıldığı bildirildi.

Bahreyn’de bulunan merkez, ABD Donanması’nın Basra Körfezi ve çevresindeki gemilerine lojistik destek sağlamak açısından kritik bir konumda bulunuyordu. Merkezin devre dışı kalmasının ardından gemilere ikmal ulaştırılmasında kullanılacak mesafenin önemli ölçüde arttığı belirtildi.

ABD DONANMASININ İKMAL HATTI YAKLAŞIK 4 BİN KİLOMETREYE ÇIKTI

Lojistik merkezin Diego Garcia’ya taşınmasıyla ABD Donanması’nın bölgedeki savaş gemilerine ikmal sağlamak için yaklaşık 4 bin kilometrelik bir lojistik zincir kullanmaya başladığı aktarıldı. Bahreyn’deki tesislerin kullanıldığı dönemde Basra Körfezi içerisindeki kısa mesafeli ikmal ağı üzerinden yürütülen operasyonların, yeni düzenlemede Hint Okyanusu’ndaki uzak bir noktadan desteklenmesi gerekiyor.

The New York Times’ın haberinde, İran’ın Beşinci Filo tesislerine yönelik saldırılarının ABD savaş gemilerinde bildirilen çeşitli sorunların temel nedenlerinden biri olduğu ifade edildi. Bahreyn’deki merkezin kaybedilmesinin özellikle İran’a yönelik operasyonlara destek sağlayan uçak gemilerindeki sorunlara katkıda bulunduğu kaydedildi.

UÇAK GEMİLERİNDEKİ SORUNLAR BAHREYN ÜSSÜYLE İLİŞKİLENDİRİLDİ

Haberde, Bahreyn’deki lojistik merkezin kullanılamaz hale gelmesinin ABD uçak gemilerinde ortaya çıkan operasyonel sorunlarla bağlantılı olduğu belirtildi. The New York Times, “Bahreyn’deki merkezin kaybedilmesi, İran’a karşı operasyonlara destek veren uçak gemilerinde bildirilen bir dizi soruna katkıda bulundu” ifadelerini kullandı.

İran saldırılarının ardından ABD Donanması’nın lojistik kapasitesinde yaşanan değişikliklerin, uçak gemilerinin ikmal ve destek süreçlerini de etkilediği aktarıldı. USS Abraham Lincoln’de yaşandığı bildirilen tükenmişlik ve operasyonel sorunlar da İran saldırılarının ABD Donanması üzerindeki etkileri kapsamında gündeme geldi.

FUCEYRE LİMANI DA ALTERNATİFLER ARASINDA

ABD uçak gemilerine ve bölgedeki diğer savaş gemilerine destek verebilecek alternatif lojistik merkezlerinden birinin Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Fuceyre Limanı olduğu belirtildi. Fuceyre’nin coğrafi konumu nedeniyle bölgedeki deniz operasyonları açısından daha yakın bir seçenek oluşturduğu ifade edildi.

The New York Times’ın haberinde Fuceyre’deki tesisin de İran’ın füze ve insansız hava araçlarının menzili içerisinde bulunduğu kaydedildi. Söz konusu durum nedeniyle tesisin uzun vadeli ve güvenli bir alternatif olarak kullanılmasının sınırlamalar taşıdığı aktarıldı.

DIEGO GARCIA HİNT OKYANUSU’NUN ORTASINDA BULUNUYOR

ABD’nin lojistik operasyonlarını taşıdığı Diego Garcia, Hint Okyanusu’nun ortasında yer alan ve ABD ile İngiltere tarafından ortak kullanılan askeri bir üs konumunda bulunuyor. Üssün İngiliz komutası altında faaliyet gösterdiği ve ABD ordusunun bölgedeki hava ve deniz operasyonlarında uzun süredir kullandığı bildiriliyor.

Bahreyn’e kıyasla İran’dan çok daha uzak bir noktada bulunan Diego Garcia’nın, saldırılara karşı daha geniş bir coğrafi mesafe sağladığı belirtiliyor. Yeni lojistik düzenlemenin dezavantajı ise ABD Donanması’nın Basra Körfezi ve çevresindeki unsurlarına ikmal ulaştırmak için daha uzun bir deniz hattı kullanmak zorunda kalması olarak gösteriliyor.

DIEGO GARCIA’NIN DA HEDEF OLABİLECEĞİ BELİRTİLDİ

Haberde Diego Garcia’nın İran saldırılarından tamamen uzak bir alan olarak değerlendirilmediği de ifade edildi. Üssün, ABD’nin İran’a yönelik askeri operasyonlarında kullanılması halinde İran tarafından hedef olarak değerlendirilebileceği belirtildi.

İran’ın Bahreyn’deki ABD askeri tesislerine gerçekleştirdiği saldırıların ardından Washington’ın bölgedeki deniz lojistik yapılanmasında meydana gelen değişiklik, ABD Donanması’nın ikmal ağını Basra Körfezi’nden Hint Okyanusu’nun merkezine taşımış oldu. Operasyonların yeni merkezden sürdürülmesiyle savaş gemilerine yönelik ikmal mesafesi de yaklaşık 4 bin kilometreye ulaştı.

Raporda yer alan verilere göre 2026 yılı, kurumun benzer ölümleri kaydetmeye başladığı 2022’den bu yana Müslüman karşıtı nefret suçları bakımından en fazla ölümün kaydedildiği yıl oldu. Mayıs-Temmuz döneminde öldürüldüğü belirtilen 25 kişi arasında 11 yaşında bir kız çocuğu ile 16 yaşında bir erkek çocuğunun da bulunduğu aktarıldı.

2026 YILINDA TOPLAM CAN KAYBI 44’E ULAŞTI

Hindistan Ayrımcılık Gözlemcisi’nin takip sistemine göre 2026 yılı içerisinde kaydedilen toplam Müslüman can kaybı 44’e yükseldi. Raporda bu kişilerin 19’unun devlet aktörleri, 25’inin ise Hindutva yanlısı saldırganlar tarafından öldürüldüğü belirtildi.

Kurumun verilerine göre Mayıs-Temmuz döneminde kaydedilen ölümler, yılın toplam bilançosunun önemli bölümünü oluşturdu. Raporda hem güvenlik güçlerinin faaliyetleri hem de devlet dışı grupların saldırıları ayrı başlıklar altında değerlendirildi.

RAPORDA DEVLET AKTÖRLERİNE YÖNELİK İDDİALAR YER ALDI

Raporda, devlet aktörlerinin Müslümanlara yönelik uzun süredir belgelendiği belirtilen çeşitli baskı yöntemlerini kullanmayı sürdürdüğü öne sürüldü. Söz konusu uygulamalar arasında kurgulandığı iddia edilen çatışmalarda ve gözaltında öldürmeler, yüzlerce kişinin gözaltına alınması, evlerin ve ibadethanelerin buldozerlerle yıkılması ile bazı ailelerin sınır dışı edilmesi gösterildi.

Özellikle Uttar Pradeş, Assam, Keşmir ve giderek artan şekilde Batı Bengal’de Müslüman ailelerin gece saatlerinde Bangladeş’e zorla gönderildiği iddia edildi. Rapor, sınır dışı uygulamalarını Müslümanlara yönelik devlet politikalarının bir parçası olarak değerlendirdi.

İKİ AYDAN KISA SÜREDE EN AZ 23 İSLAMİ YAPI YIKILDI

Raporda yer alan verilere göre iki aydan kısa bir süre içerisinde en az 23 İslami yapı yıkıldı. Aynı dönemde gerçekleştirildiği belirtilen en az 21 yıkım operasyonunda Müslümanlara ait 1000’den fazla ev, iş yeri ve dini yapının yerle bir edildiği öne sürüldü.

Kurumun takip sistemine göre 2026 yılı içerisinde yıkılan Müslümanlara ait ev, iş yeri ve dini yapıların toplam sayısı 3 bini geçti. Yıkımların farklı eyaletlerde gerçekleştirildiği ve bazı operasyonlarda çok sayıda yapının aynı anda hedef alındığı belirtildi.

RAPORDA RESMİ SÖYLEMLER DE ELE ALINDI

Güney Asya Adalet Kampanyası’nın raporunda yasalar, politikalar ve üst düzey kamu görevlilerinin söylemleri de değerlendirildi. Raporda Hindistan’daki Müslümanların vatandaşlık ve aidiyet tartışmaları üzerinden ayrıştırıldığı öne sürüldü.

Raporda, “Yasalar, politikalar ve resmi söylemler aracılığıyla Hindistan'ın en üst düzey kamu görevlileri Müslümanları ırksallaştırılmış bir dış grup olarak damgalamayı sürdürdü, kendi ülkelerinde varsayımsal olarak yabancı, Hindistan'a aidiyetleri ise daima koşullu görüldü. Her seçmen kaydı, form ve yıkım emri de bu anlayış üzerine inşa edildi” ifadelerine yer verildi.

ÇETE ŞİDDETİ BEŞ EYALETTE KAYDEDİLDİ

Rapora göre Müslümanları hedef alan çete şiddeti Hindistan’ın beş eyaletinde kayıtlara geçti. İncelenen dönem içerisinde en ağır olayların Batı Bengal’de meydana geldiği belirtildi.

Devlet dışı aktörlerin gerçekleştirdiği belirtilen saldırılarda Hindutva yanlısı gruplar öne çıktı. Kurumun verilerine göre 2026 yılı genelinde devlet dışı saldırganlar tarafından öldürülen Müslümanların sayısı 25 olarak kaydedildi.

BATI BENGAL’DE BJP’NİN İLK SEÇİM ZAFERİ SONRASI SALDIRILAR

Raporda Batı Bengal’deki siyasi gelişmelere de yer verildi. BJP’nin eyalette ilk kez seçim zaferi kazanmasının ardından camilere ve Müslümanlara ait iş yerlerine saldırılar düzenlendiği belirtildi.

Söz konusu olaylarda en az iki kişinin hayatını kaybettiği aktarıldı. Ölenlerden birinin bir camiyi korumaya çalıştığı sırada yaşamını yitirdiği ifade edildi.

YENİ HÜKÜMETİN MÜSLÜMANLARI ETKİLEYEN DÜZENLEMELERİ

Batı Bengal’de kurulan yeni BJP hükümetinin Müslümanları doğrudan etkilediği belirtilen çeşitli tedbirleri uygulamaya koyduğu kaydedildi. Rapor kapsamında sıralanan tedbirler arasında sosyal yardım haklarıyla bağlantılı vatandaşlık taraması ve kota listesindeki değişiklikler yer aldı.

Azınlık işleri ve medrese bütçesinde yüzde 62 oranında kesintiye gidildiği, ayrıca büyükbaş hayvan kesimine yönelik yeni kısıtlamalar getirildiği belirtildi. Söz konusu düzenlemelerin eyalette yaşayan Müslüman nüfus üzerindeki etkileri de raporda ayrı başlıklar altında ele alındı.

HÜKÜMET 4 BİN 800 SINIR DIŞI İŞLEMİ YAPILDIĞINI ÖNE SÜRDÜ

Rapora göre Batı Bengal’deki yeni hükümet, göreve başlamasının ilk ayında 4 bin 800 “sınır dışı işlemi” gerçekleştirdiğini öne sürdü. Sınır dışı uygulamalarının vatandaşlık kontrolleri ve sınır güvenliği politikalarıyla birlikte yürütüldüğü belirtildi.

Hindistan Ayrımcılık Gözlemcisi ise özellikle Müslümanların sınır dışı işlemleri, vatandaşlık kontrolleri, yıkım operasyonları, gözaltılar ve şiddet olaylarından etkilendiğini kaydetti.

Kiev’deki askeri ve yerel yönetim yetkilileri, balistik füze tehdidinin ardından halka sığınaklara gitmeleri yönünde çağrı yaptı. Rusya tarafında ise Moskova’ya yönelen Ukrayna dronlarının imha edildiği açıklandı.

KİEV İÇİN BALİSTİK FÜZE UYARISI YAPILDI

Kiev Askeri İdaresi, Telegram üzerinden yayımladığı acil duyuruyla başkentte yaşayanlara “balistik füze tehdidi” uyarısında bulundu. Yerel saatle yaklaşık 02.00 sıralarında yapılan açıklamada kent sakinlerinden vakit kaybetmeden sığınaklara geçmeleri istendi.

Uyarının ardından Kiev genelinde patlama sesleri duyuldu. Başkentteki güvenlik önlemleri artırılırken hava saldırısı alarmı kapsamında vatandaşların korunaklı alanlarda kalması çağrısı sürdürüldü.

KLİÇKO BALİSTİK FÜZE SALDIRISINI DOĞRULADI

Kiev Belediye Başkanı Vitali Kliçko, kentte duyulan patlama seslerini doğrulayarak Ukrayna’nın başkentinin balistik füze saldırısı altında olduğunu açıkladı. Kliçko ve kent yetkililerinden gelen bilgilere göre saldırının ardından Kiev’in Obolonskiy bölgesindeki bir binada yangın çıktı.

Yangına müdahale edilirken saldırının yol açtığı hasara ilişkin incelemeler de başlatıldı. İlk resmi açıklamalarda, balistik füze saldırısı ve sonrasında çıkan yangında herhangi bir can kaybının yaşanmadığı bildirildi.

MOSKOVA DA DRON SALDIRISININ HEDEFİ OLDU

Kiev’e yönelik balistik füze saldırılarının gerçekleştiği saatlerde Rusya’nın başkenti Moskova çevresinde de hava saldırısı hareketliliği yaşandı. Rus yetkililer, Ukrayna tarafından gönderildiği belirtilen yeni bir insansız hava aracı dalgasının Moskova’ya doğru ilerlediğini duyurdu.

Rus hava savunma birlikleri başkente yaklaşan dronlara müdahale etti. Moskova ve çevresindeki hava savunma faaliyetleri, Kiev’e yönelik saldırılarla yaklaşık aynı zaman diliminde gerçekleşti.

SOBYANİN: YAKLAŞIK 28 UKRAYNA DRONU İMHA EDİLDİ

Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin, Rus hava savunma güçlerinin başkente doğru ilerleyen yaklaşık 28 Ukrayna insansız hava aracını havada imha ettiğini açıkladı. Sobyanin’in açıklaması, Moskova’ya yönelik saldırının çok sayıda dronla gerçekleştirildiğini ortaya koydu.

İnsansız hava araçlarının hangi bölgelerde düşürüldüğüne veya saldırının yol açtığı olası hasara ilişkin ayrıntılar paylaşılmazken, Rus hava savunma sistemlerinin Moskova’ya yaklaşan dronlara karşı devreye girdiği bildirildi.

UKRAYNA RUSYA’DAKİ RAFİNERİ VE ASKERİ TESİSLERİ HEDEF ALIYOR

Rusya ve Ukrayna arasındaki karşılıklı hava saldırıları, tarafların stratejik olarak değerlendirdiği hedeflere yönelik operasyonlarla devam ediyor. Ukraynalı yetkililer, Rusya’nın uzun menzilli füze saldırılarına karşılık olarak Rusya topraklarındaki petrol rafinerileri ile kritik askeri altyapıyı insansız hava araçlarıyla hedef aldıklarını belirtiyor.

Ukrayna’nın Rusya’nın farklı bölgelerine yönelik saldırılarında dronların yoğun biçimde kullanıldığı bildiriliyor. Söz konusu operasyonlarda enerji altyapısı, petrol tesisleri ve askeri noktalar öne çıkan hedefler arasında gösteriliyor.

RUSYA DOĞU UKRAYNA’DA KARA SALDIRILARINI SÜRDÜRÜYOR

Rusya ise Ukrayna’nın doğusundaki kara operasyonlarını yoğun şekilde sürdürürken, Kiev başta olmak üzere Ukrayna’nın büyük kentlerine uzun menzilli füze saldırıları düzenlemeye devam ediyor. Başkenti hedef alan son balistik füze saldırısı da karşılıklı hava operasyonlarının sürdüğü bir dönemde gerçekleşti.

Cephe hattındaki kara çatışmalarıyla birlikte uzak mesafelerden gerçekleştirilen füze ve dron saldırıları da savaşın önemli unsurları arasında yer alıyor. Her iki taraf da karşı tarafın askeri kapasitesi ve kritik altyapısını hedef alan operasyonlar gerçekleştirdiğini açıklıyor.

KUZEY KORE YAPIMI BALİSTİK FÜZE İDDİASI

Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik bazı saldırılarda Kuzey Kore yapımı balistik füzeler kullandığına ilişkin raporlar da gündemde yer alıyor. Moskova’nın özellikle uzun menzilli saldırılarda farklı tipte füze sistemlerinden yararlandığı belirtilirken, Kuzey Kore kaynaklı balistik füzelerin kullanıldığı yönündeki iddialar da bölgeden gelen raporlara yansıyor.

Kiev’e yönelik son saldırıda kullanılan balistik füzelerin türüne ilişkin ise paylaşılan ilk bilgilerde kesin bir tespit yer almadı. Saldırının ardından Ukraynalı yetkililerin füzelere ilişkin teknik incelemelerinin sürdüğü bildirildi.

“ÇÖL KAPLANI”NIN OBJEKTİFİNDEN

Medine savunmasındaki kahramanlığı ile tanınan Fahreddin Paşa, halk arasında “Çöl Kaplanı” unvanı ile anılıyor. Paşa'nın çektiği ve koruduğu bu fotoğraflar, dönemin Medine'sine ait mimari yapıları, günlük yaşamı ve kutsal mekanları belgeliyor.

TARİHE TANIKLIK EDEN KARELER

Görüntülerde, Osmanlı askerlerinin Medine'deki varlığı, tarihi yapılar ve Harem-i Şerif çevresindeki günlük yaşam sahneleri yer alıyor. Fotoğrafların büyük bölümü daha önce hiç yayımlanmamıştı.

BİR YÜZYIL SONRA YENİDEN BAKIŞ

109 yıl önce çekilen bu fotoğraflar, hem tarih meraklıları hem de akademisyenler için önemli bir kaynak niteliğinde. Görseller, Osmanlı’nın kutsal topraklardaki son dönem varlığına dair belge olarak değerlendiriliyor.

Sosyal medyada başlatılan "#score4rights2022(Haklar için Skor 2022)" kampanyası ile olimpiyat sporcuları umudu temsil eden hilal (C) işareti yapmaya davet ediliyor. Kampanyanın amacı, Çin'in Doğu Türkistan, Tibet ve Hong Kong’da işlediği insanlık suçlarına dikkat çekmek.

90 bin askerimizin şehit olduğu Sarıkamış Faciası'na ilişkin Rus askerleri tarafından çekilmiş görüntüler.