DEPREM 93,7 KİLOMETRE DERİNLİKTE MEYDANA GELDİ

EMSC tarafından paylaşılan verilere göre 7,4 büyüklüğündeki deprem yerin 93,7 kilometre derinliğinde gerçekleşti. Depremin yerel saatle sabahın erken saatlerinde meydana geldiği belirtilirken, güçlü sarsıntının geniş bir coğrafyada hissedilmesi bölgede kısa süreli paniğe neden oldu. Başkent Bogota’da da hissedilen deprem sonrasında farklı kentlerde yerel yönetimler ve acil durum ekipleri sahadaki ilk incelemelerine başladı.

BOGOTA’DA DA HİSSEDİLDİ

Depremin merkez üssüne yüzlerce kilometre mesafedeki başkent Bogota’da da hissedildiği bildirildi. Sarsıntının ardından vatandaşların bazı bölgelerde binalardan dışarı çıktığı belirtilirken, yetkililer ülkenin farklı noktalarından gelecek hasar ve yaralanma bildirimlerini toplamaya başladı. Depremin derinliği ve büyüklüğü nedeniyle etkisinin geniş bir alana yayıldığı değerlendirilirken, özellikle eski ve dayanıksız yapılardaki olası hasarlar yakından takip ediliyor.

CHOCO VALİSİNDEN İLK AÇIKLAMA

Choco Valisi Nubia Carolina Cordoba-Curi, deprem sonrasında yaptığı açıklamada Quibdo kentinde yaralananlar bulunduğunu ve bazı binalarda ciddi hasar oluştuğunu bildirdi. Yaralıların sayısı ve sağlık durumlarına ilişkin ayrıntılı bilgi verilmezken, yerel ekiplerin kent genelinde hasar tespit çalışmasına başladığı açıklandı. Depremin ardından bölgedeki kritik yapıların, yolların ve kamu binalarının da kontrol edildiği belirtildi.

ARTÇI SARSINTILAR ENDİŞE YARATIYOR

Vali Cordoba-Curi, ana depremin ardından meydana gelebilecek artçı sarsıntıların en önemli risklerden biri olduğunu belirtti. Yerel yönetimlerin artçı depremlere karşı hazırlıklı olduğunu ifade eden Cordoba-Curi, ekiplerin hasarlı binaları belirlemek ve riskli alanları tespit etmek için çalışmalarını sürdürdüğünü açıkladı. Hasar alan yapıların artçı sarsıntılar sırasında daha büyük tehlike oluşturabileceği ihtimali nedeniyle bölgedeki incelemelere öncelik verildi.

YEREL YÖNETİMLERLE TEMAS KURULDU

Yetkililer, depremden etkilenen bölgelerdeki yerel yönetimlerle sürekli temas halinde olduklarını ve sahadan gelen bilgilerin merkezi olarak değerlendirildiğini bildirdi. Depremin yol açtığı hasarın kesin boyutunun belirlenebilmesi için farklı kent ve yerleşimlerden gelecek raporların beklendiği ifade edilirken, acil durum ekiplerinin yaralanma ve bina hasarı bildirimlerine göre yönlendirildiği belirtildi.

METROPOLITAN KATEDRAL BAZİLİKASI AĞIR HASAR GÖRDÜ

Deprem sırasında dünyanın en büyük tuğla yapılı katedrallerinden biri olarak bilinen Metropolitan Katedral Bazilikası’nın da ağır hasar gördüğü bildirildi. Tarihi ve mimari öneme sahip yapının hangi bölümlerinin zarar gördüğüne ilişkin ayrıntılar henüz paylaşılmazken, güçlü sarsıntının bölgedeki önemli yapılarda da ciddi etkiler oluşturduğu ortaya çıktı. Katedraldeki hasarın boyutunun yapılacak teknik incelemelerin ardından netleşmesi bekleniyor.

HASARIN BOYUTU ARAŞTIRILIYOR

Kolombiyalı yetkililer, ilk belirlemelerin ardından depremden etkilenen bütün bölgelerde ayrıntılı hasar tespit sürecine geçildiğini duyurdu. Quibdo başta olmak üzere farklı kentlerden gelecek yaralanma ve yapı hasarı bilgilerinin değerlendirilmesiyle depremin bilançosunun daha net ortaya çıkması bekleniyor. Artçı sarsıntı ihtimali nedeniyle riskli yapılardan uzak durulması önem kazanırken, ekiplerin saha çalışmaları sürüyor.

STOCKER İÇİN RESMİ KARŞILAMA TÖRENİ DÜZENLENDİ

Ankara’daki resmi temaslarına başlayan Avusturya Şansölyesi Christian Stocker, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından resmi törenle karşılandı. Ziyaret, iki ülke arasındaki ilişkilerin mevcut durumunun değerlendirilmesi ve yeni iş birliği alanlarının ele alınması açısından önem taşıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Stocker’ı kabulünün ardından heyetler arası görüşmelerin de yapılması bekleniyor.

İLETİŞİM BAŞKANLIĞI ZİYARETİ ÖNCEDEN DUYURMUŞTU

İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Stocker’ın Türkiye’ye resmi bir ziyaret gerçekleştireceğini daha önce kamuoyuna açıklamıştı. Yapılan duyuruda ziyaret kapsamında Türkiye ile Avusturya arasındaki çok boyutlu ilişkilerin tüm yönleriyle masaya yatırılacağı belirtilmiş, mevcut iş birliğinin daha ileri taşınması için atılabilecek adımların değerlendirileceği ifade edilmişti.

TÜRKİYE-AVUSTURYA İLİŞKİLERİ TÜM BOYUTLARIYLA ELE ALINACAK

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Avusturya Şansölyesi Stocker arasındaki görüşmelerde iki ülke arasındaki ilişkilerin siyasi, ekonomik ve diplomatik boyutlarıyla değerlendirilmesi planlanıyor. Mevcut iş birliği mekanizmalarının güçlendirilmesi, karşılıklı temasların artırılması ve ilişkilerin daha ileri bir seviyeye taşınması için uygulanabilecek yeni adımların gündeme gelmesi bekleniyor.

BÖLGESEL VE KÜRESEL GELİŞMELER DE MASADA

Ankara’daki temasların yalnızca ikili ilişkilerle sınırlı kalmayacağı, güncel bölgesel ve küresel meselelerin de görüşmelerin gündeminde yer alacağı açıklandı. Erdoğan ve Stocker’ın uluslararası gelişmeler konusunda karşılıklı değerlendirmelerde bulunması ve iki ülkenin yaklaşımını ilgilendiren başlıklarda fikir alışverişi yapması bekleniyor.

ZİYARETİN ODAĞINDA İŞ BİRLİĞİNİ GELİŞTİRME HEDEFİ VAR

Stocker’ın Ankara ziyareti, Türkiye ile Avusturya arasındaki ilişkilerde mevcut iş birliğinin güçlendirilmesi amacı taşıyor. Liderler düzeyindeki görüşmelerde hangi alanlarda yeni adımlar atılabileceğinin değerlendirilmesi ve önümüzdeki döneme ilişkin siyasi ve diplomatik temasların çerçevesinin belirlenmesi bekleniyor. Ziyaret kapsamında yapılacak görüşmelerin ardından tarafların gündeme ilişkin açıklamalarda bulunması öngörülüyor.

29 TEMMUZ’DA HASTANEYE KALDIRILDI

Savunma heyetinin açıklamasına göre Raşid Gannuşi, 29 Temmuz’da hastaneye kaldırıldı. Hastaneye sevk edilmesinin ardından ailesinin ve avukatlarının kendisini ziyaret etmesine izin verilmediği, sağlık durumuyla ilgili bilgi edinme taleplerinin de karşılıksız bırakıldığı öne sürüldü. Gannuşi’nin ne tür bir sağlık problemi nedeniyle hastaneye kaldırıldığına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmazken, hukuk ekibi mevcut durumun uzun süre devam etmesinin ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.

BEŞ GÜNDÜR AÇLIK GREVİ VE İLAÇ BOYKOTUNDA

Gannuşi’nin savunma heyeti, Nahda liderinin hastanedeki koşulları protesto etmek amacıyla beş gün önce açlık grevine başladığını duyurdu. Açlık grevine ilaç boykotunun da eşlik ettiği belirtilirken, avukatları bu yöntemin Gannuşi açısından son çare haline geldiğini savundu. Hukuk ekibi, 85 yaşındaki siyasetçinin en temel haklarından mahrum bırakıldığını ileri sürerek söz konusu protestonun özellikle ailesi ve avukatlarıyla temas kurmasına izin verilmemesine karşı başlatıldığını açıkladı.

SAVUNMA HEYETİ “EN TEMEL HAKLARINDAN MAHRUM” DEDİ

Savunma heyeti tarafından yapılan açıklamada, Gannuşi’nin hastanede bulunduğu süre boyunca dış dünyayla temasının ciddi biçimde sınırlandırıldığı ifade edildi. Avukatlar, aile ve hukuk ekibinin ziyaretine izin verilmemesini “en temel haklardan mahrum bırakılma” olarak nitelendirirken, açlık grevinin söz konusu uygulamalara karşı başvurulan son yöntem olduğunu belirtti. Tunus makamlarından ise iddialara ilişkin metinde yer alan yeni bir açıklama aktarılmadı.

“SAĞLIK DURUMU RİSK ALTINDA” UYARISI

Gannuşi’nin avukatları, ileri yaşı ve mevcut sağlık sorunları nedeniyle açlık grevi ile ilaç boykotunun ciddi tehlike yaratabileceğine dikkat çekti. Savunma heyeti, hastanedeki tecrit koşullarını “insanlık dışı muamele” olarak nitelendirirken, mevcut uygulamanın Gannuşi’nin hayatını doğrudan riske attığını savundu. Hukuk ekibi, Tunus makamlarını Gannuşi’nin sağlık durumundan sorumlu tutacağını belirterek ailesi ve avukatlarının derhal ziyaretine izin verilmesini talep etti.

17 NİSAN 2023’TEN BU YANA TUTUKLU

Raşid Gannuşi, 17 Nisan 2023 tarihinde gözaltına alındı ve daha sonra “devlet güvenliğine karşı kışkırtma” suçlamasıyla tutuklandı. Nahda Hareketi’nin uzun yıllar boyunca en önemli siyasi figürü olan Gannuşi hakkında ilerleyen süreçte farklı davalarda da hapis cezaları verildi. Gannuşi ve destekçileri, hakkında açılan davaların siyasi saiklerle yürütüldüğünü savunurken, Tunus yönetimi bu suçlamaları reddediyor.

GANNuşİ SUÇLAMALARIN SİYASİ OLDUĞUNU SAVUNUYOR

Gannuşi, hakkında yürütülen soruşturma ve davaların siyasi nedenlerle açıldığını öne sürüyor. Nahda Hareketi ve muhalefetin önemli bir bölümü, Gannuşi’ye yönelik yargı süreçlerini Cumhurbaşkanı Kays Said yönetiminin muhalif aktörlere karşı uyguladığı baskı politikasının parçası olarak değerlendiriyor. Cumhurbaşkanı Said ise Tunus yargısının bağımsız olduğunu, yürütülen davalara müdahale etmediğini ve yargı kararlarının siyasi otoriteden bağımsız biçimde alındığını savunuyor.

25 TEMMUZ 2021 SONRASI SİYASİ KRİZ DERİNLEŞTİ

Tunus’taki siyasi gerilimin temel kırılma noktalarından biri 25 Temmuz 2021’de yaşandı. Cumhurbaşkanı Kays Said, parlamentonun çalışmalarını askıya aldı ve ardından ülkedeki siyasi sistemi önemli ölçüde değiştiren adımlar attı. Said daha sonra Yüksek Yargı Konseyi’ni feshetti, kararnameyle yönetim sürecini genişletti ve yeni anayasa hazırlıklarını başlattı. Söz konusu gelişmeler, 2011’de başlayan siyasi dönüşümün ardından Tunus’ta yeni ve sert bir siyasi tartışmanın önünü açtı.

MUHALEFET “TEK ADAM YÖNETİMİ” ELEŞTİRİSİ YAPIYOR

Nahda Hareketi ve farklı muhalefet partileri, Cumhurbaşkanı Kays Said’in 2021’den itibaren attığı adımları “tek adam yönetiminin tesisi” olarak nitelendiriyor. Muhalefet, parlamentonun askıya alınması ve yargı kurumlarına yönelik düzenlemelerin demokratik kurumları zayıflattığını savunurken, Said ise uygulamaların 2011 devrimi sonrasında ülkede oluşan siyasi tıkanıklığı aşmak amacıyla gerçekleştirildiğini belirtiyor. Raşid Gannuşi’nin tutukluluğu ve son olarak hastanede başlattığı açlık grevi, Tunus’taki siyasi gerilimin en dikkat çeken başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.

SOSYAL MEDYA POSTU:

Tunus’ta tutuklu bulunan Nahda lideri Raşid Gannuşi hastanede açlık grevine başladı.
85 yaşındaki Gannuşi’nin aynı zamanda ilaçlarını da almayı bıraktığı açıklandı.
Savunma heyeti, ailesi ve avukatlarıyla görüştürülmediğini, sağlık durumu hakkında bilgi verilmediğini belirtti.
Gannuşi 17 Nisan 2023’ten bu yana tutuklu bulunuyor.
Avukatları, mevcut koşulların hayatını riske attığını savunarak ziyaret yasağının kaldırılmasını istedi.

13 YAŞINDAKİ SEBA YARALARINA YENİK DÜŞTÜ

WAFA’nın haberine göre 13 yaşındaki Seba Naim el-Haşhaş, aldığı yaraların ardından Gazze’nin güneyindeki El-Mevasi bölgesinde hayatını kaybetti. Seba’nın yaralanmasının üzerinden birkaç gün geçtiği, sağlık durumunun ağırlaşmasının ardından yaşamını yitirdiği bildirildi.

HAN YUNUS’UN GÜNEYİNDE VURULMUŞTU

Seba’nın, Han Yunus’un güneyinde bulunan Kizan Ebu Raşvan bölgesinde İsrail güçlerinin açtığı ateş sonucu yaralandığı aktarıldı. Olayın birkaç gün önce meydana geldiği belirtilirken, ateş açılmasına ilişkin daha fazla ayrıntı paylaşılmadı.

EL-MEVASİ BÖLGESİNDE HAYATINI KAYBETTİ

Yaralanmasının ardından El-Mevasi bölgesinde bulunan Seba’nın yaşamını yitirdiği bilgisi Filistin resmi haber ajansı tarafından duyuruldu. Çocuğun ölümü, Gazze’de devam eden saldırılar ve silahlı müdahaleler sırasında çocukların karşı karşıya kaldığı ağır insani tabloyu bir kez daha gündeme taşıdı.

BEYTÜLLAHİM’DE 10 FİLİSTİNLİ GÖZALTINA ALINDI

WAFA’ya konuşan bir güvenlik kaynağı, gözaltına alınan Filistinlilerden 10’unun Beytüllahim vilayetine bağlı El-Marah Rabah köyünde yakalandığını bildirdi. İsrail güçlerinin köye düzenlediği baskının ayrıntılarına ilişkin kapsamlı bilgi paylaşılmazken, operasyonun sabahın erken saatlerinde gerçekleştirilen Batı Şeria genelindeki baskınların en genişlerinden biri olduğu belirtildi.

BALATA MÜLTECİ KAMPI’NA BASKIN

İsrail güçlerinin Nablus’un doğusunda bulunan Balata Mülteci Kampı’na da baskın düzenlediği aktarıldı. Operasyon sırasında beş Filistinli gözaltına alınırken, bir Filistinli genç İsrail askerlerinin açtığı ateş sonucu yaralandı. Yaralanan genç tedavi edilmek üzere hastaneye sevk edilirken, sağlık durumuna ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

CENİN’DE EVLERE BASKIN VE SORGU

Cenin’de ise İsrail güçlerinin pazartesi gününün erken saatlerinde üç Filistinliyi gözaltına aldığı bildirildi. Yerel kaynaklara göre askerler, Cenin vilayetinin farklı bölgelerinde çok sayıda eve baskın düzenledi ve bazı sivilleri sorguladı. Operasyonların hangi mahallelerde yoğunlaştığına ilişkin ayrıntılı bilgi verilmezken, ev aramaları ve sorgulamaların sabah saatleri boyunca sürdüğü belirtildi.

RAMALLAH’IN KUZEYİNDE BİR KİŞİ DAHA GÖZALTINA ALINDI

İsrail güçleri, Ramallah’ın kuzeyinde bulunan tarihi Filistin köyü Abud’da da bir kişiyi gözaltına aldı. Gözaltına alınan kişinin daha önce 10 yıl cezaevinde kaldığı belirtilen Mahmud Şalavto olduğu aktarıldı. Şalavto’nun hangi gerekçeyle gözaltına alındığına ilişkin bilgi verilmedi.

TOPLAM GÖZALTI SAYISI 19’A ULAŞTI

WAFA’nın aktardığı bilgilere göre Beytüllahim’de 10, Nablus’taki Balata Mülteci Kampı’nda beş, Cenin’de üç ve Ramallah’ın kuzeyindeki Abud köyünde bir Filistinlinin gözaltına alınmasıyla toplam sayı en az 19’a ulaştı. Baskınların farklı noktalarda eş zamanlı ya da peş peşe düzenlenmesi, Batı Şeria genelinde güvenlik operasyonlarının geniş bir alana yayıldığını gösterdi.

ZİYARETLER İÇİN TARİH VERİLMEDİ

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Arakçi ve Galibaf’ın Pakistan’a gerçekleştirmesi planlanan ziyaretlerin takvimine ilişkin ayrıntılı bilgi vermedi. Bekayi, iki ülke arasındaki karşılıklı ziyaretlerin ve temasların komşuluk ilişkilerinin doğal bir parçası olduğunu vurgularken, Tahran ile İslamabad arasındaki siyasi diyaloğun son dönemde giderek yoğunlaştığına işaret etti. Planlanan görüşmelerin içeriğine ilişkin de ayrıntı paylaşılmazken, bölgesel gelişmeler ile ikili ilişkilerin gündemde olması bekleniyor.

TAHRAN: KARŞILIKLI TEMASLAR İLİŞKİLERİN DOĞAL PARÇASI

Bekayi, İran ile Pakistan arasındaki temasları değerlendirirken karşılıklı ziyaretlerin iki komşu ülke arasındaki büyüyen ilişkilerin doğal sonucu olduğunu ifade etti. Tahran yönetiminin açıklaması, iki ülke arasında diplomatik kanalların açık tutulduğunu ve üst düzey temasların sürdürülmek istendiğini ortaya koyarken, Pakistan’ın son aylarda İran ile ABD arasındaki gerilimde üstlendiği rol de ziyaretlere stratejik bir boyut kazandırıyor.

PAKİSTAN ABD İLE İRAN ARASINDA ARABULUCULUK YAPTI

Pakistan, Washington ile Tahran arasındaki tansiyonun düşürülmesine yönelik girişimlerde arabulucu rol üstlenen ülkelerden biri oldu. İslamabad yönetimi, iki taraf arasındaki çatışma riskinin azaltılması amacıyla yürütülen diplomatik girişimlere katkı sağlarken, nisan ayında sağlanan ateşkese ve haziran ayında oluşturulan çerçeve anlaşmasına aracılık eden aktörler arasında yer aldı. Pakistan’ın devreye girdiği diplomatik süreç, bölgedeki askeri gerilimin siyasi müzakereler yoluyla kontrol altına alınması açısından önem taşıdı.

HAZİRANDAKİ ÇERÇEVE ANLAŞMASI ÇÖKTÜ

Washington ile Tahran arasında haziran ayında oluşturulan çerçeve anlaşma kalıcı olmadı. Taraflar arasındaki mutabakat geçen ay çökerken, gerilimin yeniden yükselmesiyle karşılıklı saldırılar başladı. Yaklaşık iki hafta boyunca devam eden saldırılar, bölgedeki güvenlik kaygılarını artırırken İran ile ABD arasındaki diplomatik sürecin kırılganlığını da yeniden ortaya koydu.

KARŞILIKLI SALDIRILAR YAKLAŞIK İKİ HAFTA SÜRDÜ

Anlaşmanın çökmesinin ardından iki tarafın yaklaşık iki hafta boyunca karşılıklı saldırılar gerçekleştirdiği bildirildi. Askeri gerilimin devam ettiği süreçte çatışmanın daha geniş bir bölgesel krize dönüşebileceğine yönelik endişeler artarken, diplomatik temasların yeniden başlatılmasına yönelik girişimler de eş zamanlı olarak sürdü. Pakistan’ın daha önce üstlendiği arabuluculuk rolü, yeni görüşme ihtimalleri açısından yeniden öne çıktı.

TRUMP BOMBARDIMANI ANİDEN DURDURDU

ABD Başkanı Donald Trump, karşılıklı saldırıların sürdüğü dönemde bombardımanın durdurulması yönünde ani bir karar aldı. Kararın, taraflar arasında çatışmanın çözümüne yönelik yeni görüşmeler yapıldığına dair haberlerin gündeme geldiği bir dönemde açıklanması dikkat çekti. Saldırıların durdurulmasıyla birlikte diplomatik çözüm ihtimali yeniden gündeme gelirken, İran ile Pakistan arasındaki yeni üst düzey temasların bölgesel gerilim başta olmak üzere geniş bir gündem çerçevesinde ele alınması bekleniyor.

İSLAMABAD ZİYARETİ BÖLGESEL DİPLOMASİ AÇISINDAN ÖNEM TAŞIYOR

Arakçi ve Galibaf’ın Pakistan’a davet edilmesi, yalnızca İran-Pakistan ikili ilişkileri açısından değil, Washington ile Tahran arasında yeniden kurulabilecek diplomatik temaslar bakımından da önem taşıyor. Pakistan’ın daha önce ateşkes ve çerçeve anlaşma süreçlerinde oynadığı rol dikkate alındığında, İslamabad’daki görüşmelerin bölgesel güvenlik, karşılıklı siyasi temaslar ve olası yeni arabuluculuk girişimleri bakımından yakından izlenmesi bekleniyor

Almanya'nın batı eyaletlerinde AfD'ye verilen desteğin ağırlıklı olarak göç karşıtlığından beslendiği belirtilirken, uzmanlar doğu eyaletlerinde farklı ekonomik ve demografik sorunların seçmen davranışında daha etkili olduğuna dikkat çekiyor. İki Almanya'nın birleşmesinin ardından bölgede kalıcı hale gelen nüfus kaybı, nitelikli iş gücü eksikliği, batı eyaletlerine kıyasla daha yüksek işsizlik ve düşük gelir düzeyi seçmen tercihlerinde belirleyici faktörler arasında gösteriliyor.

DOĞU ALMANYA'DA GERİDE BIRAKILMIŞLIK HİSSİ SÜRÜYOR

Araştırmalar, iki Almanya'nın birleşmesinin üzerinden 36 yıl geçmesine rağmen doğu eyaletlerinde ekonomik açıdan geride bırakılmışlık duygusunun sürdüğünü ortaya koyuyor. Bölge halkının önemli bir bölümünün, ağırlıklı olarak batı merkezli siyaset kurumu tarafından ihmal edildiğini düşünmesinin AfD'nin yükselişinde rol oynadığı ifade ediliyor.

Reuters'a konuşan SSC Hydrovent şirketinin yöneticisi Lars Gottschligg, çevresindeki insanların AfD'nin yükselişine yönelik yaklaşımını aktarırken, "Konuştuğum insanlar da ben de korkmuyoruz. AfD büyük bir değişim getirecek, hatta bu değişimi şimdiden başlatmış durumdalar" dedi.

GENÇ NÜFUSUN GÖÇÜ İŞ GÜCÜ SORUNUNU DERİNLEŞTİRDİ

Saksonya-Anhalt ve Mecklenburg-Vorpommern, doğu Almanya'da genç nüfusun başka bölgelere göç etmesi nedeniyle iş gücü kaybını en fazla hisseden eyaletler arasında yer alıyor. Demografik değişim, bölgenin ekonomik yapısında ve çalışma çağındaki nüfusun büyüklüğünde etkisini sürdürüyor.

Baltık Denizi kıyısındaki limanları ve plajlarıyla bilinen Mecklenburg-Vorpommern'in nüfusu, Almanya'nın birleşmesinden bu yana neredeyse beşte bir oranında azaldı. Saksonya-Anhalt'ta ise çalışma çağındaki her 100 kişiye karşılık 52 emekli düşüyor. Eyalet, bu oranla Almanya genelinde yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu bölge konumunda bulunuyor.

MECKLENBURG-VORPOMMERN'DE GSYH ÜLKE ORTALAMASININ YÜZDE 76'SINDA

Halle Ekonomik Araştırma Enstitüsünden (IWH) Oliver Holtemoeller, iş gücü sıkıntısının Mecklenburg-Vorpommern'in ekonomik geleceğindeki temel sorunlardan birine dönüştüğünü belirtti.

Holtemoeller, "İş gücü, Mecklenburg-Vorpommern'in geleceğindeki en kıt üretim unsuru haline geldi" ifadelerini kullanırken, eyalette kişi başına düşen gayrisafi yurt içi hasılanın Almanya ortalamasının yüzde 76'sında kaldığını bildirdi. Bölgedeki iş gücü verimliliği ise ülke ortalamasının yüzde 86'sı seviyesinde bulunuyor.

DIW ARAŞTIRMASI AFD DESTEĞİ İLE DEMOGRAFİK DEĞİŞİM ARASINDA BAĞLANTI KURDU

Ekonomik araştırma enstitüsü DIW Berlin tarafından yapılan çalışma, genç ve eğitimli nüfusun göç ettiği bölgelerde AfD'nin oy oranının daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Araştırmaya göre 60 yaş üzerindeki nüfusun toplam nüfus içindeki payının yükseldiği bölgelerde de AfD desteğinde belirgin bir artış görülüyor.

Çalışmada ekonomik seçeneklerin sınırlı olduğu, nüfusun yaşlandığı ve genç iş gücünün başka bölgelere taşındığı yerlerde siyasi tercihlerin de farklılaştığına işaret ediliyor.

GENÇLERİN BÖLGEDEN AYRILMA EĞİLİMİNDE DEĞİŞİM

Mecklenburg-Vorpommern eyaletindeki Demmin kasabası yakınlarında büyüyen 29 yaşındaki Pablo Himmelspach, yaşlı nüfusun yoğun olduğu ve çok sayıda kişinin ayrıldığı bölgede kalmayı tercih eden gençler arasında bulunuyor.

Rostock Üniversitesinde öğrenim gören ve Hinterlandgang adlı müzik grubunda rap yapan Himmelspach, Reuters'a yaptığı açıklamada bölgede kalmayı seçen gençlerin geleceğe yönelik yaklaşımında değişiklik yaşandığını söyledi. Himmelspach, "Kendi kuşağımda herkesin buradan taşınmak istemesi artık eskisi kadar baskın bir düşünce değil" ifadelerini kullandı.

HINTERLANDGANG AFD'NİN YÜKSELİŞİNİ ŞARKISINA TAŞIDI

Himmelspach'ın içinde yer aldığı Hinterlandgang grubu, son şarkıları "Mitlaeufer", Türkçesiyle "Takipçiler", aracılığıyla aşırı sağın yükselişinden endişe duyan gençlerin görüşlerini yansıtmayı amaçlıyor.

Grubun şarkısında, "AfD yaygın bir eğilime dönüştü ama biz akıntıya kapılmıyoruz" ifadeleri yer alıyor. Himmelspach, bölgede uzun süredir kendilerini ifade edecek alan bulmakta zorlanan gençler arasında iyimserliğin arttığını belirtiyor.

SİYASETÇİLERİN SORUNLARI DUYMADIĞI DÜŞÜNCESİ DEVAM EDİYOR

Berlin Rockwool Vakfı proje lideri ve Frankfurt Goethe Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Guido Friebel, doğu Almanya'da birçok kişinin yaşadığı sorunların siyasetçiler tarafından yeterince duyulmadığını düşündüğünü aktarıyor.

Ekonomistler ise bölgedeki rahatsızlığın nedenleriyle AfD'nin önerdiği politikaların ekonomik sonuçlarının ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. AfD'nin vaat ettiği bazı politikaların ekonomik açıdan batıya göre daha az gelişmiş olan doğu eyaletlerinde olumsuz sonuçlara yol açabileceği uyarısı yapılıyor.

DIW BAŞKANI FRATZSCHER'DEN AFD SEÇMENİNE İLİŞKİN DEĞERLENDİRME

DIW Berlin Başkanı Marcel Fratzscher, AfD'nin güçlü olduğu bölgelerdeki ekonomik ve toplumsal huzursuzluğun anlaşılabilir olduğunu söyledi ancak partinin ekonomi politikalarının seçmen açısından olumsuz sonuçlar yaratabileceğini savundu.

Fratzscher, "AfD'nin güçlü olduğu bölgelerdeki huzursuzluk anlaşılabilir olsa da seçmenler bu partiyi destekleyerek en büyük zararı kendilerine verecekler" değerlendirmesinde bulundu.

AFD'NİN GÜÇLÜ OLDUĞU BÖLGELERDE İŞLETMELER DAHA KÜÇÜK

DIW Berlin'in araştırmasına göre AfD desteğinin yüksek olduğu bölgelerde işletmeler genel olarak daha küçük ölçekli faaliyet gösteriyor. Aynı bölgelerde çalışanların nitelik seviyesinin daha düşük, ekonomik seçeneklerin ise daha sınırlı olduğu belirtiliyor.

Enstitü, AfD'nin ekonomi ve Avrupa politikalarının uygulanması halinde doğu eyaletlerindeki ekonomik görünümün daha da zayıflayabileceğini hesaplıyor.

SAKSONYA-ANHALT'TA YILLIK GELİR 1600 AVRO DÜŞEBİLİR

DIW Berlin'in hesaplamalarına göre AfD'nin avro bölgesinden ve Avrupa Birliğinden çıkılması, göçün durdurulması ve kamu harcamalarının azaltılması gibi politikalarının uygulanması halinde Saksonya-Anhalt'ta kişi başına yıllık gelir ortalama 1600 avro düşebilir.

Aynı senaryoda eyalette yaklaşık 10 bin kişinin işini kaybedebileceği hesaplanıyor. Enstitünün değerlendirmesi, AfD'nin özellikle ekonomik açıdan daha zayıf bölgelerde uygulamayı vaat ettiği politikaların sonuçlarına odaklanıyor.

AFD'DEN EKONOMİK CANLILIK SAVUNMASI

Saksonya-Anhalt AfD Başkan Yardımcısı Hans-Thomas Tillschneider ise ekonomistlerin değerlendirmelerine karşı çıkıyor. Tillschneider, partisinin enerji ve dış ticaret politikalarının ekonomiyi destekleyeceğini savunuyor.

Tillschneider, "Karbon emisyon ödemelerinin kaldırılması ve Rusya'ya yönelik yaptırımların sonlandırılması gibi adımlarımızı uygulayabilirsek, her türlü enerjinin maliyeti düşecek, dış ticaret tırmanışa geçecek ve neticede büyük bir ekonomik canlılık yaşanacaktır" ifadelerini kullandı.

ROSTOCK'TA DENİZ MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMINA YOĞUN İLGİ

Geçmişte tersaneleriyle tanınan liman kenti Rostock'taki üniversitede yürütülen deniz mühendisliği programı ise bölgedeki iş gücü sorununa yönelik farklı bir model ortaya koyuyor. Programın uluslararası öğrencileri bölgeye çekmek amacıyla yeniden yapılandırıldığı belirtiliyor.

Program direktörü Sascha Kosleck, daha önce yılda yalnızca 10 öğrencisi bulunan bölümün müfredatını uluslararası standartlara uygun hale getirdiklerini ve programı yerel şirketlerin talepleri doğrultusunda yenilediklerini söyledi.

KONTENJAN İKİ DÖNEMDE 200'E YAKLAŞTI

Deniz mühendisliği programında gerçekleştirilen değişikliklerin ardından yıllık öğrenci kontenjanı iki dönem içinde 200'e yaklaştı. Hindistan, Pakistan ve Mısır gibi ülkelerden öğrencilerin de programa katılmaya başladığı bildirildi.

Kosleck, uluslararası öğrencilerin eğitimlerinin ardından bölgede kalmasını hedeflediklerini belirterek, "Bu öğrencilerin bölgede kalarak iş gücü piyasasına katkı sunmasını umuyoruz" dedi.

AB DIŞINDAN GELEN ÖĞRENCİLERE HARÇ VAADİ ENDİŞE YARATIYOR

AfD'nin seçimleri kazanma ihtimalinden endişe duyduğunu belirten Kosleck, partinin özellikle Avrupa Birliği dışından gelen öğrencilere öğrenim harcı getirme yönündeki vaatlerinin yürüttükleri programı olumsuz etkileyebileceğini söyledi.

Uluslararası öğrencilerin bölgedeki iş gücü açığını azaltabilecek gruplar arasında görüldüğü Rostock'ta, yükseköğretim politikalarının ekonomik ve demografik gelişmelerle doğrudan bağlantılı olduğu belirtiliyor.

YENİLENEBİLİR ENERJİ YATIRIMCISI AFD POLİTİKALARINDAN ENDİŞELİ DEĞİL

Güneş enerjisi yatırımları bulunan SSC Hydrovent yöneticisi Lars Gottschligg de AfD'nin fosil yakıtlara öncelik veren enerji politikalarından etkilenebilecek iş insanları arasında yer alıyor. Gottschligg, buna rağmen partisinin olası iktidarından dolayı yenilenebilir enerji yatırımları açısından endişe taşımadığını belirtiyor.

Gottschligg, "İnsanlar temiz bir çevre ve ödenebilir enerji istiyor. Yenilenebilir enerji iktisadi açıdan makul olduğu sürece bir AfD hükümetinin bile bunun önüne geçeceğini sanmıyorum" ifadelerini kullandı.

AVRO KRİZİNDEN MÜLTECİ KARŞITLIĞINA AFD'NİN YÜKSELİŞİ

AfD'nin doğu Almanya'daki yükselişinde ekonomik sorunlar, demografik değişim ve siyasal sistem tarafından yeterince temsil edilmediklerini düşünen seçmenlerin tutumu öne çıkıyor. Parti, Saksonya-Anhalt'ta yüzde 41, Mecklenburg-Vorpommern'de ise yaklaşık yüzde 36 seviyesindeki anket desteğiyle yaklaşan seçimlere ilk sırada giriyor.

Ekonomistler AfD'nin Avrupa Birliği, avro, göç, kamu harcamaları ve enerji politikalarının özellikle ekonomik açıdan daha kırılgan olan doğu eyaletlerini etkileyebileceğini belirtirken, parti yöneticileri enerji maliyetlerinin düşürülmesi ve dış ticaretin artırılması yoluyla ekonomik büyümenin hızlanacağını savunuyor.

Atamaya ilişkin açıklama Hamaney'in sosyal medya hesabı üzerinden yapıldı. Açıklamada Rızai'nin uzun yıllara dayanan askeri ve siyasi tecrübesine dikkat çekilirken, İran-Irak Savaşı yıllarındaki faaliyetlerine de yer verildi. Hamaney, Rızai'yi söz konusu dönemin öncülerinden biri olarak nitelendirdi ve yeni görevinde başarı temennisinde bulundu.

ZÜLKADİR HAMANEY'İN SİYASİ DANIŞMANI OLDU

Görev değişikliği kapsamında Milli Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhammed Bakır Zülkadir de yeni bir göreve getirildi. Açıklamada Zülkadir'in Mücteba Hamaney'in siyasi danışmanı olarak atandığı, genel sekreterlik görevine ise Muhsin Rızai'nin getirildiği bildirildi.

Hamaney, kararın sonunda Rızai'ye yönelik dini ifadelerin de yer aldığı bir mesaj yayımladı. İran lideri mesajında, "İnşallah daima başı dik İran milletinin mücahit bir askeri olursunuz" ifadelerini kullandı.

RIZAİ DAHA ÖNCE HAMANEY'İN DANIŞMANIYDI

Muhsin Rızai, yeni görevlendirme öncesinde de Mücteba Hamaney'in yakın çalışma çevresinde yer alıyordu. Eski Devrim Muhafızları Ordusu Komutanı olan Rızai, Mart 2026'da Hamaney'in askeri danışmanı olarak görevlendirilmişti.

Yeni atamayla birlikte Rızai, İran'ın ulusal güvenlik politikalarının ele alındığı Milli Güvenlik Yüksek Konseyi'nin genel sekreterliği görevini üstlendi. Reuters'ın aktardığına göre Rızai aynı zamanda Hamaney'in konseydeki temsilcisi olarak da görevlendirildi.

MUHSİN RIZAİ KİMDİR?

Muhsin Rızai, 1954 yılında İran'ın Huzistan eyaletinde dünyaya geldi. Askeri ve siyasi kariyerinde uzun yıllar farklı görevlerde bulunan Rızai, özellikle İran-Irak Savaşı döneminde Devrim Muhafızları Ordusu içerisindeki konumuyla öne çıktı.

Rızai, 1981 ile 1997 yılları arasında Devrim Muhafızları Ordusu Komutanı olarak görev yaptı. İran-Irak Savaşı'nın önemli bölümünde söz konusu görevi yürüten Rızai, savaş sonrasında da İran'ın askeri ve siyasi yapısında çeşitli görevler üstlendi.

24 YIL DMTK GENEL SEKRETERLİĞİ YAPTI

Devrim Muhafızları Ordusu Komutanlığı görevinden ayrılmasının ardından siyasi görevlerine devam eden Rızai, 1997 ile 2021 yılları arasında Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi Genel Sekreterliği görevini yürüttü.

İran siyasetinde muhafazakar kanadın önde gelen isimleri arasında yer alan Rızai, farklı dönemlerde cumhurbaşkanlığı seçimlerinde de aday oldu. Seçim yarışlarına birkaç kez katılan Rızai, cumhurbaşkanı seçilmek için gerekli oy oranına ulaşamadı.

İBRAHİM REİSİ DÖNEMİNDE CUMHURBAŞKANI YARDIMCILIĞI YAPTI

Muhsin Rızai, eski İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi döneminde de yürütme içerisinde görev aldı. Rızai, 2021 ile 2023 yılları arasında ekonomik işlerden sorumlu Cumhurbaşkanı Yardımcısı olarak görev yaptı.

Askeri ve siyasi kariyerinde Devrim Muhafızları Ordusu Komutanlığı, Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi Genel Sekreterliği, Cumhurbaşkanı Yardımcılığı ve Hamaney'in danışmanlığı gibi görevlerde bulunan Rızai, son atamayla Milli Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreterliği görevini üstlenmiş oldu.

“KAZANDIK” DEMİŞTİ

Trump’ın yeni açıklamasını dikkat çekici hale getiren en önemli ayrıntı, savaşın ilk dönemindeki sözleri oldu. Trump, 11 Mart 2026’da Kentucky’de yaptığı konuşmada İran savaşına ilişkin “Kazandık” değerlendirmesinde bulunmuş, savaşın daha ilk saatlerinde sonucun belli olduğunu savunmuştu. ABD Başkanı aynı açıklamalarında İran donanmasına ait 58 geminin imha edildiğini ileri sürmüş ve İran’ın askeri kapasitesinin büyük ölçüde yok edildiğini iddia etmişti. Buna rağmen Trump, ABD’nin bölgeden erken ayrılmak istemediğini de söyleyerek operasyonların devam edeceğinin işaretini vermişti.

Trump’ın savaşın askeri açıdan kazanıldığı yönündeki söylemi sonraki haftalarda da tartışılmaya devam etti. Nisan ayında kamuoyuna yansıyan açıklamalarında yine İran karşısında kazanıldığını savunan Trump’ın söylemi ile sahadaki gelişmeler arasındaki fark giderek daha görünür hale geldi. Aylar sonra İran’ın askeri ve siyasi direncini sürdürmesi, Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilimin devam etmesi ve tarafların hâlâ bir anlaşmaya ulaşamaması, mart ayında ilan edilen “zaferin” siyasi ve diplomatik açıdan nihai bir sonuç üretmediğini gösterdi.

ZAFER SÖYLEMİNDEN “SATRANÇ OYUNU” BENZETMESİNE

Aradan geçen ayların ardından Trump’ın kullandığı dil ise belirgin biçimde değişti. ABD merkezli Axios’a verdiği röportajda İran’la temaslara değinen Trump, görüşmeleri aceleye getirmediklerini söyledi. İran’ın ekonomik açıdan ciddi baskı altında bulunduğunu savunan ABD Başkanı, Washington’ın şu aşamada Tahran yönetiminin durumunu izlediğini belirtti.

Trump, “Onlarla yalnızca yarı müzakere yürütüyoruz. Devasa enflasyonu ve hiç parasının olmaması gerçeğiyle İran’ı sadece izliyoruz. İran ekonomik olarak çok kötü durumda ve askerlerine ödeyecek parası kalmadı” ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı’nın sözleri, Washington’ın İran’ı doğrudan yenilgiye zorlamaktan çok ekonomik ve askeri baskının sonuç vermesini beklediği bir aşamaya geçtiği şeklinde okunuyor. Trump’ın müzakereleri dahi “yarı müzakere” olarak tarif etmesi, tarafların kapsamlı bir uzlaşmadan hâlâ uzak olduğuna işaret ediyor.

“İŞLER YOLUNA GİRECEK, BİR SATRANÇ OYUNU GİBİ”

Trump açıklamasının devamında İran üzerindeki ekonomik baskıya da değindi. ABD Başkanı, uygulanan ablukanın İran yönetiminin ekonomik krizini ağırlaştırdığını savunurken petrol fiyatlarındaki gerilemenin Amerikan kamuoyu üzerindeki savaş maliyetini azalttığını ileri sürdü.

Trump, “Abluka İran rejiminin ekonomik krizini daha da derinleştirdi. Petrolün varil fiyatının 75 dolara gerilemesiyle ABD’liler savaştan daha az etkileniyor. İşler yoluna girecek. Her zaman yoluna girdiği gibi. Bir satranç oyunu gibi” dedi.

Trump’ın özellikle “satranç oyunu” ifadesi, savaşın başlangıcındaki kesinlik taşıyan açıklamalarından oldukça farklı bir tablo ortaya koydu. Satrançta taraflardan biri oyun devam ederken kendisini kesin galip ilan edemez; rakibin yapacağı hamleler, karşı hamleler ve oyunun sonunda ortaya çıkacak sonuç belirleyicidir. Trump’ın İran dosyasını artık satranca benzetmesi de Washington ile Tahran arasındaki mücadelenin henüz kapanmadığı, tarafların birbirinin hamlesini beklediği ve nihai sonucun ortaya çıkmadığı şeklinde değerlendirilebilir.

İRAN HÂLÂ PAZARLIK MASASINDA

Sahadaki ve diplomatik alandaki gelişmeler de Trump’ın yeni söyleminin neden değiştiğini gösteriyor. İran, Hürmüz Boğazı başta olmak üzere bölgedeki stratejik başlıklarda taleplerini sürdürüyor. İran yönetimi, ABD’nin yaptırımlarını kaldırması, savaş nedeniyle tazminat ödemesi ve bölgedeki askeri varlığına ilişkin geri adımlar atması gibi talepleri gündemde tutarken, taraflar arasında henüz kalıcı bir anlaşmaya ulaşılamadı.

İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki baskısını devam ettirmesi de Tahran’ın elindeki önemli pazarlık araçlarından biri olarak değerlendiriliyor. Son gelişmeler, Washington’ın İran’ı askeri açıdan ağır biçimde vurmuş olmasına rağmen Tahran’ın savaşın siyasi ve ekonomik sonuçlarını belirleyecek pazarlık masasından çekilmediğini gösteriyor. ABD’nin savaş hedeflerinin önemli bölümüne ulaştığını savunmasına karşın İran’ın taleplerini sürdürmesi, krizin sona ermesini engelleyen başlıklardan biri olmaya devam ediyor.

“ZAFER” İLAN EDİLDİ AMA OYUN BİTMEDİ

Ortaya çıkan tablo, Trump’ın mart ayında kullandığı “Kazandık” ifadesi ile ağustos ayında başvurduğu “satranç oyunu” benzetmesi arasındaki farkı daha da belirgin hale getiriyor. Bir tarafta savaşın sonucunun daha ilk günlerde belli olduğunu savunan ve İran’ın büyük ölçüde etkisiz hale getirildiğini ileri süren bir söylem bulunurken, diğer tarafta aylar sonra rakibin hamlelerinin beklendiği, müzakerelerin sürdüğü ve sonucun henüz kesinleşmediği bir süreç bulunuyor.

Trump’ın “satranç” benzetmesi doğrudan “İran’ı yenemedik” şeklinde açık bir itiraf anlamına gelmiyor. Ancak açıklamanın siyasi anlamı, daha önce ilan edilen kesin zafer söyleminin geride kaldığını ve ABD Başkanı’nın artık sonucu henüz belli olmayan uzun soluklu bir mücadeleden söz ettiğini gösteriyor. Trump’ın kendi benzetmesi üzerinden bakıldığında, mart ayında “oyunu kazandığını” ilan eden Washington’ın ağustos ayında hâlâ İran’ın bir sonraki hamlesini beklediği görülüyor.

ABD İLE MÜZAKERE YÜRÜTÜLMÜYOR

Taraflar arasında arabulucular aracılığıyla mesaj alışverişinin devam ettiğini belirten Abbas Arakçi, söz konusu temasların resmi bir müzakere olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı. İran Dışişleri Bakanı, “Şu anda ABD ile herhangi bir müzakere yürütmüyoruz. Arabulucular aracılığıyla mesaj alışverişi yapılıyor ancak bunun adı müzakere değil.” ifadelerini kullandı.

Arakçi’nin açıklamasına göre arabulucular, İran ile ABD arasında yeniden karşılıklı anlayış zemini oluşturulması amacıyla çalışmalarını sürdürüyor. Tahran yönetimi ise müzakerelerin yeniden başlayabilmesi için Washington’ın daha önce varılan mutabakat zaptına ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmesini şart koşuyor.

İRAN MÜZAKERELERİN YENİDEN BAŞLAMASI İÇİN ŞART KOŞTU

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD’nin mutabakat zaptında ihlal ettiği hususları telafi etmeden yeni bir müzakere sürecine geçilemeyeceğini söyledi. Arakçi, ihlallerin sonuçlarının ortadan kaldırılmasının ve ABD tarafının yükümlülüklerini yerine getirmesinin görüşmelerin yeniden başlaması açısından gerekli olduğunu ifade etti.

Arakçi, konuya ilişkin açıklamasında, “Muhtıranın ihlal edilmesi sona ermediği ve ABD, mutabakat zaptında ihlal ettiği hususları telafi etmediği sürece müzakerelerin yeniden başlaması mümkün değil.” dedi. İran’ın tutumuna göre taraflar arasında arabulucular üzerinden temas sürse de mevcut aşamada resmi müzakere sürecine dönülmüş değil.

ARABULUCULAR ÜZERİNDEN MESAJ TRAFİĞİ SÜRÜYOR

Arakçi, arabulucu ülkeler ve taraflar üzerinden yürütülen temasların temel amacının yeniden karşılıklı anlayış ortamı oluşturmak olduğunu belirtti. İran ile ABD arasındaki mesaj trafiğinin devam ettiğini aktaran Arakçi, söz konusu diplomatik iletişim kanallarının müzakere sürecinden ayrı tutulması gerektiğini dile getirdi.

İran Dışişleri Bakanı’nın açıklamaları, Tahran yönetiminin görüşmelerin yeniden başlamasını ABD’nin mutabakat zaptındaki ihlalleri gidermesine bağladığını ortaya koydu. İran tarafı, arabulucular üzerinden Washington’a mesajlarını iletmeyi sürdürürken doğrudan veya resmi bir müzakere yürütülmediğini ifade ediyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN UMMAN İLE GÖRÜŞMELER SÜRÜYOR

Abbas Arakçi, Hürmüz Boğazı konusunda Umman ile gerçekleştirilen görüşmelere de değindi. Umman ile bir anlaşmaya varılmasının Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması anlamına gelmediğini yineleyen Arakçi, boğazın açılabilmesi için başka koşulların da yerine getirilmesi gerektiğini söyledi.

Arakçi, “Umman ile yürüttüğümüz müzakereler, Hürmüz Boğazı'nın açılacağı anlamına gelmiyor. Bunun gerçekleşmesi için başka şartların da sağlanması gerekiyor. Bu şartlar, aracılar vasıtasıyla ABD tarafına iletildi.” ifadelerini kullandı. İran Dışişleri Bakanı, söz konusu şartların ayrıntılarına ilişkin ek bilgi paylaşmazken, gerekli koşulların arabulucular aracılığıyla Washington yönetimine aktarıldığını belirtti.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN AÇILMASI EK ŞARTLARA BAĞLI

İran yönetiminin açıklamasına göre Umman ile yürütülen temasların sonuçlanması tek başına Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için yeterli olmayacak. Arakçi, boğazın açılması için yerine getirilmesi gereken başka şartların bulunduğunu ve söz konusu şartların ABD tarafının bilgisine sunulduğunu kaydetti.

İran ile ABD arasındaki diplomatik temaslar arabulucular üzerinden devam ederken, Tahran yönetimi hem müzakerelerin yeniden başlamasını hem de Hürmüz Boğazı’na ilişkin gelişmeleri belirli koşulların yerine getirilmesine bağlıyor. Arakçi’nin açıklamalarına göre mevcut durumda ABD ile resmi müzakere yürütülmezken, taraflar arasındaki mesaj alışverişi arabulucular vasıtasıyla sürdürülüyor.

NETANYAHU 15 MADDELİK YOL HARİTASINI REDDETTİ

Netanyahu, Gazze’de ateşkesin ikinci aşamasına yönelik hazırlanan planla ilgili yaptığı açıklamada İsrail ordusunun Hamas tamamen silah bırakana kadar Gazze’den çekilmeyeceğini söyledi. İsrail Başbakanı, ordunun bölgedeki operasyonlarının da Hamas’ın silahsızlandırılması sağlanana kadar devam edeceğini belirtti.

Netanyahu, silahsızlanmaya ilişkin tutumlarını açıklarken, “Silahsızlanma derken ağır ve hafif silahları, kısacası tüm silahları kastediyorum. Biz düzmece veya hayali bir silahsızlanmadan değil, gerçek bir silahsızlanmadan bahsediyoruz.” ifadelerini kullandı.

ABD İLE İKİNCİ AŞAMA GÖRÜŞMELERİ SÜRÜYOR

İsrail Başbakanı Netanyahu, Hamas’ın silahsızlandırılması dahil olmak üzere Gazze’de ateşkesin ikinci aşamasına ilişkin ABD yönetimiyle görüşmeler gerçekleştirdiklerini de açıkladı. Netanyahu, Washington yönetiminin gündeme getirdiği önerilerin tamamını kabul etmediklerini belirtti.

ABD’nin sunduğu fikirler hakkında konuşan Netanyahu, “Onların bazı fikirleri var ve bu fikirlerin bir kısmı bizim için kabul edilebilir bir kısmı ise kabul edilemez nitelikte.” dedi.

İSRAİL GAZZE’NİN YÜZDE 70’İNİ İŞGAL ALTINDA TUTUYOR

İsrail, Gazze Şeridi’nin yüzde 70’ini işgal altında tutmayı sürdürüyor. Ateşkesin ikinci aşaması kapsamında İsrail ordusunun bölgedeki konumu ve Hamas’ın silahsızlandırılması, taraflar arasındaki görüşmelerin temel başlıkları arasında yer alıyor.

BARIŞ KURULU İKİNCİ AŞAMA İÇİN YOL HARİTASI AÇIKLAMIŞTI

Gazze Barış Kurulu Yüksek Temsilcisi Nikolay Mladenov, Hamas’ın ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasının uygulanmasına yönelik hazırlanan ayrıntılı yol haritasını kabul ettiğini açıklamıştı. Açıklanan plan, Gazze’de ateşkes sürecinin ikinci aşamaya geçirilmesine yönelik 15 maddelik bir düzenlemeyi kapsıyordu.

ABD Başkanı Donald Trump da Barış Kurulu’nun Hamas ve Gazze’de faaliyet gösteren diğer silahlı gruplarla silahların bırakılması konusunda anlaşmaya vardığını duyurmuştu.

HAMAS ÖNERİLERE OLUMLU YAKLAŞTIĞINI AÇIKLAMIŞTI

Hamas, Filistinli gruplarla birlikte yürütülen müzakere sürecine ve arabulucular tarafından ateşkesin ikinci aşamasının tamamlanması amacıyla sunulan önerilere olumlu yaklaştığını bildirmişti.

Hamas tarafından yapılan açıklamada, İsrail’in saldırılarını durdurmasının ve üzerinde mutabakata varılan konulara ilişkin bir takvim oluşturulmasının temel şart olduğu belirtilmişti. Hamas ayrıca ikinci aşamanın hayata geçirilmesinin, İsrail’in ateşkes anlaşmasının ilk aşamasındaki yükümlülüklerini eksiksiz şekilde yerine getirmesine bağlı olduğunu vurgulamıştı.

GAZZE YÖNETİMİ ULUSAL KOMİTESİ HAZIRLIKLARINI TAMAMLADI

Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi de Gazze Şeridi’nin yönetimini devralmaya yönelik kurumsal ve operasyonel hazırlıkların tamamlandığını açıklamıştı. Komitenin hazırlıkları, ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasına ilişkin yürütülen süreç kapsamında gündeme gelmişti.

ATEŞKESİN İLK AŞAMASI 10 EKİM 2025’TE BAŞLADI

Gazze Şeridi’nde ateşkes anlaşmasının ilk aşaması 10 Ekim 2025 tarihinde yürürlüğe girmişti. Anlaşma kapsamında ateşkesin sağlanması, esir takasının gerçekleştirilmesi ve Gazze’ye ulaştırılan insani yardımların artırılması öngörülmüştü.

Ateşkes anlaşmasına rağmen İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırıları ile bölgeye insani yardım girişine yönelik kısıtlamaların sürdüğü bildirilmişti. Ateşkesin ikinci aşamasına yönelik görüşmeler ise Hamas’ın silahsızlandırılması, İsrail ordusunun Gazze’deki varlığı ve tarafların anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerinin uygulanması başlıkları üzerinden devam etti.

Suudi makamları yangının çıkış nedenine ilişkin açıklama yapmazken, olayda yaralanan olmadığı bildirildi. Aramco’nun endüstriyel güvenlik ekiplerinin yangını kontrol altına aldığı ve ilgili kurumların olayla bağlantılı işlemlerini sürdürdüğü aktarıldı. Husiler ise söz konusu yangının düzenledikleri İHA saldırısının ardından çıktığını ileri sürdü.

HUSİLER ARAMCO TESİSİNİ HEDEF ALDIKLARINI AÇIKLADI

Husiler, Suudi Arabistan’ın Yemen sınırına yakın Cizan bölgesinde bulunan Aramco tesisini insansız hava aracıyla hedef aldıklarını duyurdu. Grubun açıklamasında operasyonun amacına ulaştığı ve saldırının hedefi vurduğu öne sürüldü. Al Jazeera da 9 Ağustos 2026 tarihli canlı yayınında Husilerin Cizan’daki Saudi Aramco petrol tesisinde yangına neden olan saldırının sorumluluğunu üstlendiğini aktardı.

Suudi Arabistan tarafından yapılan açıklamada ise tesiste yangın çıktığı doğrulanmasına rağmen yangının Husilerin saldırısından kaynaklandığı yönünde bir değerlendirme yer almadı. Suudi Enerji Bakanlığı, yangının pazar günü erken saatlerde başladığını, ekipler tarafından söndürüldüğünü ve herhangi bir yaralanma yaşanmadığını bildirdi.

CİZAN RAFİNERİSİ GÜNLÜK 400 BİN VARİL İŞLEME KAPASİTESİNE SAHİP

Saudi Aramco’nun Cizan’daki rafinerisi, Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz kıyısında ve Yemen sınırına yakın bir noktada bulunuyor. Tesis günlük yaklaşık 400 bin varil ham petrol işleme kapasitesine sahip ve benzin ile düşük kükürtlü dizel dahil çeşitli rafine petrol ürünleri üretiyor.

Rafineri daha önce de Husilerin saldırılarının hedefi olmuştu. Reuters’ın aktardığı sektör bilgilerine göre Aramco, 27 Temmuz’da Husiler tarafından gerçekleştirilen saldırının rafinerinin Entegre Gazlaştırma Kombine Çevrim tesisi ile tank sahasında hasara yol açmasının ardından Cizan rafinerisini kapatmıştı.

CİZAN VE YANBU DAHA ÖNCE DE HEDEF ALINDI

Husiler temmuz ayının son haftasında Cizan ve Yanbu’daki Saudi Aramco tesislerini füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldıklarını açıklamıştı. Al Jazeera’nın 26 Temmuz tarihli haberine göre Husi askeri sözcüsü Yahya Seri, Cizan ve Yanbu’daki petrol tesislerine yönelik saldırıları grubun gerçekleştirdiğini duyurdu.

Cizan’daki saldırının ardından bölgede yoğun duman görüntüleri ortaya çıkarken, Suudi Arabistan saldırının meydana getirdiği hasara ilişkin ilk aşamada ayrıntılı bilgi paylaşmadı. Yanbu’daki petrol tesislerine yöneldiği belirtilen iki balistik füzenin ise Suudi Arabistan’da görev yapan Yunan askeri birliğine ait Patriot hava savunma sistemi tarafından engellendiği bildirildi.

HUSİLER 20 TEMMUZ’DA DENİZ ABLUKASI İLAN ETTİ

Husiler, 20 Temmuz 2026 tarihinde Suudi Arabistan’a karşı Kızıldeniz’de “deniz ablukası” başlattıklarını açıkladı. Grup, kararı Suudi Arabistan’ın Yemen’e abluka uyguladığı iddiasına karşılık aldığını savundu ve Suudi Arabistan bağlantılı deniz taşımacılığını hedef alabileceklerini duyurdu. Riyad yönetimi ise Yemen’e abluka uygulandığı yönündeki suçlamaları reddetti.

Kararın ardından Kızıldeniz ve Suudi Arabistan’ın batı kıyısındaki petrol altyapısına yönelik saldırılar arttı. Suudi Arabistan da Kızıldeniz’de ticari gemilerin korunması amacıyla uluslararası bir koalisyon oluşturulması için girişimlerde bulundu.

İKİ SUUDİ PETROL TANKERİ HEDEF ALINDI

Husiler, 22 Temmuz akşamı Suudi Arabistan’a ait Encelia ve Layla adlı iki petrol tankerini balistik füzeler, seyir füzeleri ve insansız hava araçlarıyla hedef aldıklarını açıkladı. Suudi Arabistan’ın devlet haber ajansı SPA, Encelia isimli tankerin pruvasında saldırı sonrasında yangın çıktığını doğrularken gemideki mürettebatın tamamının güvende olduğunu bildirdi.

Suudi makamlarının açıklamasında saldırıyı gerçekleştiren tarafın kimliği belirtilmedi. Husiler ise iki tankeri, ilan ettikleri deniz ablukasını ihlal ettikleri gerekçesiyle hedef aldıklarını savundu. Kızıldeniz’deki güvenlik gelişmeleri, bölgeden geçen enerji ve ticaret taşımacılığı açısından yakından takip edilmeye devam etti.

AĞUSTOS AYINDA TANKER SALDIRILARI DEVAM ETTİ

Husiler, 5 Ağustos’ta da Suudi Arabistan bağlantılı iki petrol tankerine saldırı düzenlediklerini öne sürdü. Grup, tankerlerden birinin Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu açıklarında, diğerinin ise Aden Körfezi’nde füze saldırısıyla hedef alındığını açıkladı.

Reuters’ın aktardığı bilgilere göre Suudi Arabistan söz konusu iki saldırıya ilişkin doğrulama yapmadı. Husilerin açıklamaları, temmuz ayında ilan edilen deniz ablukasının ardından Suudi petrol taşımacılığına yönelik tehditlerin devam ettiğini gösterdi.

ARAMCO ÜRETİMDE KESİNTİLER YAŞANDIĞINI AÇIKLADI

Saudi Aramco Üst Yöneticisi Amin Nasser, son dönemde şirket tesislerine yönelik saldırıların bazı üretim kesintilerine neden olduğunu açıkladı. Nasser, faaliyetlerin kısa sürede yeniden normale döndürülebileceğine inandığını belirtirken saldırıların şirket üzerinde önemli ölçekte operasyonel veya finansal etki yaratmadığını söyledi.

Cizan’daki son yangının rafinerinin üretim kapasitesini ne ölçüde etkilediğine ilişkin Suudi Arabistan veya Aramco tarafından ayrıntılı bilgi paylaşılmadı. Yangının kontrol altına alınmasının ardından ilgili makamların tesisteki incelemelerini ve olayla bağlantılı işlemleri sürdürdüğü bildirildi.

HUSİLER 2014’TEN BU YANA SANA’YI KONTROL EDİYOR

Husiler, Eylül 2014’te Yemen’in başkenti Sana’yı ele geçirerek ülkedeki güç dengelerini değiştirdi. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, uluslararası alanda tanınan Yemen hükümetini desteklemek amacıyla 2015 yılında askeri müdahaleye başladı. Taraflar arasındaki çatışmalar yıllar boyunca devam ederken 2022 yılında sağlanan ateşkes çatışmaların yoğunluğunu önemli ölçüde azalttı.

Temmuz 2026’da Sana Havalimanı çevresindeki gelişmelerin ardından Husiler ile Suudi Arabistan arasındaki gerilim yeniden yükseldi. Husilerin Suudi Arabistan’a balistik füze saldırıları düzenlemesi, Riyad yönetiminin Yemen’de Husi hedeflerini vurması ve Kızıldeniz’de ilan edilen deniz ablukası bölgedeki çatışmaların yeniden genişlemesine yol açtı.

HAMANEY'İN KAMUOYUNDA GÖRÜNMEMESİ İDDİALARI ARTIRDI

Mücteba Hamaney'in İran'ın dini liderliğine gelmesinin ardından uzun süre kamuoyunun karşısına çıkmaması, sağlık durumu ve bulunduğu yer konusunda çeşitli iddiaların gündeme gelmesine yol açtı. Hamaney'in yazılı mesajlar ve açıklamalar üzerinden kamuoyuyla iletişim kurduğu belirtilirken fiziksel olarak görünmemesi uluslararası basında da tartışma konusu oldu. Bazı yayın organlarında Hamaney'in sağlık durumunun kritik olduğu veya İran yönetiminin gerçek durumunu kamuoyundan gizlediği yönünde doğrulanmamış iddialar yer aldı.

PEZEŞKİYAN'IN ARAÇTAKİ GÖRÜŞMESİ GÜNDEME GELDİ

İran International, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın daha önce gizli bir noktaya götürüldüğünü ve burada Mücteba Hamaney olduğu belirtilen bir kişiyle koyu renkli camlara sahip bir aracın içinde kısa süreli görüşme gerçekleştirdiğini öne sürdü. Haberde, Pezeşkiyan'ın aracın içindeki kişiyi net biçimde göremediği ve yalnızca sesini duyduğu iddia edildi.

Aynı haberde, Pezeşkiyan'ın görüşmenin ardından duyduğu sesin gerçekten Mücteba Hamaney'e ait olup olmadığını sorguladığı ileri sürüldü. Söz konusu anlatım İran International'ın kaynaklarına dayandırılırken görüşmenin ayrıntıları İran makamları tarafından bağımsız biçimde doğrulanmış değil.

DEVRİM MUHAFIZLARIYLA İLGİLİ İDDİALAR DA GÜNDEMDE

Hamaney'in uzun süredir kamuoyu önüne çıkmaması, İran yönetiminin işleyişi hakkında da çeşitli iddiaların ortaya atılmasına neden oldu. Hamaney'in hayatını kaybettiği ve Devrim Muhafızları başta olmak üzere yönetim içindeki bir grubun ülkeyi onun adına yönettiği yönündeki söylemler farklı platformlarda gündeme geldi. Ancak Hamaney'in öldüğü veya Devrim Muhafızlarının ölümünü gizleyerek yönetimi sürdürdüğü yönündeki iddiaları doğrulayan bağımsız ve güvenilir bir kanıt kamuoyuna sunulmuş değil.

MEHR HABER AJANSI HAMANEY'İN VİDEOSUNU YAYIMLADI

Tartışmalar sürerken İran'ın yarı resmi Mehr Haber Ajansı, 8 Ağustos Cumartesi günü Mücteba Hamaney'in yer aldığı belirtilen bir video yayımladı. Görüntüler Mehr'in sosyal medya hesaplarında ve internet üzerinden kamuoyuyla paylaşılırken uluslararası haber kuruluşları da videoyu Hamaney'in uzun süren görünmezliğinin ardından yayımlanan nadir görüntülerinden biri olarak aktardı.

Görüntüler, Hamaney'in sağlık durumunun kritik olduğuna ilişkin haberlerin ardından yayımlandı. Mehr tarafından paylaşılan videoda Hamaney olduğu belirtilen kişinin görüntülendiği aktarılırken kaydın çekildiği tarihe ve konuma ilişkin ayrıntı verilmedi.

VİDEONUN TARİHİ VE ÇEKİLDİĞİ YER AÇIKLANMADI

Videoda görüntünün hangi gün kaydedildiğini doğrulayabilecek bir tarih bilgisi yer almıyor. Çekimin gerçekleştirildiği konuma ilişkin de resmi bir açıklama bulunmuyor. Hamaney'in yüzünün görüntülerde tamamen ve her açıdan görülmemesi de videonun kimlik ve zaman açısından değerlendirilmesini güçleştiren unsurlar arasında yer aldı.

Görüntünün tarihsiz olması nedeniyle videonun daha önce kaydedilmiş olabileceğine ilişkin iddialar da gündeme geldi. Ancak kaydın eski olduğuna ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor. Mevcut kaynaklar videonun ne zaman çekildiğini kesin olarak ortaya koymuyor.

İRAN MEDYASI HAMANEY'İN FAALİYETLERİNİ AKTARMAYA DEVAM EDİYOR

Mehr Haber Ajansı son aylarda Mücteba Hamaney adına yapılan açıklamaları ve İran yönetimine ilişkin faaliyetleri haberleştirmeyi sürdürdü. Ajansın daha önce yayımladığı haberlerde Hamaney'in çeşitli kararları onayladığı ve mesajlar yayımladığı bildirildi. Haziran ayında 139 idam mahkumunun cezalarının hafifletilmesine ilişkin önerinin Hamaney tarafından onaylandığı da Mehr tarafından duyuruldu.

Mehr'in 26 Mayıs tarihli bir başka haberinde ise Mücteba Hamaney'in hac dönemi dolayısıyla mesaj yayımladığı bildirildi. Hamaney adına yapılan yazılı açıklamalar kamuoyuna aktarılmaya devam ederken fiziksel olarak kamuoyu önüne çıkmaması hakkındaki tartışmalar 8 Ağustos'ta yayımlanan videoya kadar devam etti.

YAYIMLANAN VİDEO TARTIŞMALARI SONA ERDİRMEDİ

Mehr'in görüntüleri Hamaney'in sağlık durumuna ilişkin iddiaların yoğunlaştığı bir dönemde yayımlandı. Videoda tarih ve konum bilgisinin bulunmaması nedeniyle görüntülerin ne zaman kaydedildiği bağımsız olarak doğrulanamadı. Hamaney'in hayatta olmadığı yönündeki iddiaları doğrulayan bağımsız kanıt bulunmadığı gibi yayımlanan görüntünün çekim tarihini kesin olarak ortaya koyan bir bilgi de açıklanmış değil.

Son açıklamalar, tarafların iletişim kanallarını açık tutmasına rağmen temel anlaşmazlıkların henüz tamamen giderilmediğini ortaya koydu. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, diplomatik temasların devam ettiğini belirtirken Washington’ın ekonomik ve diğer baskı araçlarını kullanmayı sürdürebileceğini ifade etti. ABD Hazine Bakanlığı da İran bağlantılı iki dijital varlık borsası ve bunlarla bağlantılı kişi ve şirketlere yönelik yeni yaptırımları duyurdu.

ABD İRAN’A YENİ YAPTIRIM KARARI ALDI

ABD Hazine Bakanlığı, İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun finansmanında rol oynadıklarını ve yasa dışı finansal faaliyetleri kolaylaştırdıklarını öne sürdüğü iki dijital varlık borsasını yaptırım listesine aldı. Washington yönetiminin açıkladığı karar kapsamında Shelbit Exchange ve Aban Tether adlı dijital varlık borsaları hedef alındı.

ABD Hazine Bakanlığının açıklamasında, İran bağlantılı aktörlerin lisanssız veya sınırlı denetime tabi dijital varlık platformları üzerinden yüksek miktarlarda kripto varlık transfer ettiği ileri sürüldü. Söz konusu işlemlerin farklı ülkelerde faaliyet gösteren şirketlerden oluşan geniş bir ağ üzerinden yürütüldüğü, fonların kaynağının gizlenmesi amacıyla çeşitli finansal yöntemlerin kullanıldığı iddia edildi.

SHELBIT EXCHANGE VE ABAN TETHER KARA LİSTEYE ALINDI

Washington yönetimi, Shelbit Exchange ve Aban Tether'ın İran tarafından kullanılan önemli dijital varlık platformları arasında bulunduğunu savundu. ABD Hazine Bakanlığı, platformlar üzerinden gerçekleştirildiği öne sürülen işlemlerin İran Devrim Muhafızları Ordusu ve İran yönetimiyle bağlantılı kişi ve yapıların finansmanına katkı sağladığını belirtti.

Açıklamada, para hareketlerinin şirketlerden oluşan geniş bir ağ ve fonların kaynağını gizlediği ileri sürülen çevrim içi kumar faaliyetleriyle bağlantılı olduğu da iddia edildi. Washington, söz konusu mekanizmaların yaptırımların aşılması ve gelirlerin aklanması amacıyla kullanıldığını öne sürdü.

SIAVASH KAYVANPOUR DA YAPTIRIM LİSTESİNE EKLENDİ

ABD'nin yaptırım kararında yalnızca dijital varlık platformları yer almadı. İran doğumlu, Dominika ve Afganistan vatandaşlıklarına sahip olduğu ve Birleşik Arap Emirlikleri'nde yaşadığı belirtilen Siavash Kayvanpour da yaptırım listesine eklendi.

ABD Hazine Bakanlığı, Kayvanpour'un yasa dışı dijital varlık faaliyetlerine destek verdiği ileri sürülen çok uluslu şirket ağının yöneticisi olduğunu savundu. Washington yönetiminin açıklamasına göre söz konusu ağ, İran bağlantılı mali faaliyetlerin farklı ülkeler ve şirketler üzerinden yürütülmesinde rol oynadı.

GÖLGE BANKACILIK AĞI DA HEDEFTE

ABD Hazine Bakanlığı, dijital varlık borsalarına yönelik kararın yanı sıra İran'ın kullandığını öne sürdüğü “gölge bankacılık” sistemine ilişkin ayrı yaptırımlar da açıkladı. Bankalar, paravan şirketler ve döviz bürolarından oluşan ağların yüz milyonlarca dolarlık para transferlerinde kullanıldığı ileri sürüldü.

Washington yönetimi, söz konusu finansal mekanizmayla bağlantılı çok sayıda kuruluş, şirket ve bireysel kolaylaştırıcıyı yaptırım kapsamına aldı. ABD yönetiminin son adımı, İran ile diplomatik temaslar devam ederken ekonomik baskı politikasının da sürdürüldüğünü gösteren yeni kararlar arasında yer aldı.

VANCE: İRAN İLE İLETİŞİM SÜRÜYOR

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise Fox News'e yaptığı açıklamada İran ile iletişimin devam ettiğini söyledi. Washington’ın Hürmüz Boğazı ve bölgedeki enerji akışı konusunda Tahran ile temas halinde olduğunu belirten Vance, petrol ve doğal gaz sevkiyatının çatışma öncesindeki seviyelere çıkarılmasını istediklerini ifade etti.

Vance, ABD'nin beklentisinin Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşen petrol ve doğal gaz akışının yeniden önceki seviyelere ulaşması olduğunu belirtti. Ticari gemilerin güvenli geçişinin de görüşmelerde öne çıkan başlıklardan biri olduğunu kaydeden Vance, Washington’ın İran'ın atacağı adımları takip edeceğini söyledi.

“ANLAŞMA OLMAZSA BASKIYI SÜRDÜRECEĞİZ”

JD Vance, İran'ın ABD ile ilişkilerinin geleceği açısından gerekli gördükleri uzun vadeli değişiklikleri yapıp yapmayacağını anlamaya çalıştıklarını belirtti. İran yönetiminin söz konusu adımları atmaya istekli olmaması halinde Washington’ın baskı politikasını devam ettireceğini ifade etti.

Vance, ABD'nin elindeki diplomatik, ekonomik ve askeri araçları kullanmaya devam edeceğini belirtirken, enerji fiyatlarının düşürülmesi amacıyla Orta Doğu'dan mümkün olduğunca fazla petrol ve doğal gaz çıkarılmasını hedeflediklerini söyledi. İran dosyasındaki sürecin henüz tamamlanmadığını kaydeden ABD Başkan Yardımcısı, taraflar arasında temasların sürdüğünü vurguladı.

HÜRMÜZ BOĞAZI MÜZAKERELERİN ÖNEMLİ BAŞLIKLARINDAN

ABD ile İran arasındaki temaslarda Hürmüz Boğazı'nın durumu önemli başlıklar arasında bulunuyor. Vance, İran'ın Washington'a boğazdan geçen gemilerden geçiş ücreti alma planının bulunmadığını ilettiğini savunurken, ABD'nin ticari gemilerin güvenli geçişine ilişkin somut adımları görmek istediğini söyledi.

İran tarafından 8 Ağustos'ta yapılan açıklamalarda ise Hürmüz Boğazı konusunda yürütülen görüşmelerin devam ettiği bildirildi. Reuters'ın aktardığına göre İran ile Umman arasında boğazdaki düzenlemelere yönelik anlaşmada ilerleme sağlanırken Tahran, yalnızca söz konusu düzenlemenin boğazın tamamen açılması için yeterli olmayacağını belirtti. İran tarafı yaptırımlar ve çatışmaya ilişkin başka taleplerin de karşılanmasını istiyor.

PEZEŞKİYAN: ANLAŞMA İÇİN EN UYGUN ZAMAN

Washington’dan yaptırım ve baskı mesajları gelirken İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise ABD ile diplomatik uzlaşmaya ilişkin açıklamalarda bulundu. İran resmi haber ajansı IRNA'nın aktardığına göre Pezeşkiyan, Gazeteciler Günü dolayısıyla İçişleri Bakanlığında düzenlenen basın toplantısında ABD ile anlaşma ihtimalini değerlendirdi.

Pezeşkiyan, İran'da birlik, güç ve dayanışmanın bulunduğunu belirterek mevcut dönemin ABD ile anlaşmaya varmak için en uygun zaman olduğunu söyledi. İran Cumhurbaşkanı, ülkesinin yaşanan savaş ve çatışmanın ardından güçlü durumda olduğunu savunarak diplomatik sürecin ilerletilmesini desteklediğini ifade etti.

PEZEŞKİYAN BARIŞ ARAYIŞININ SÜRECEĞİNİ SÖYLEDİ

Savaşların tek başına anlaşmazlıkları çözemeyeceğini belirten Mesud Pezeşkiyan, hükümetinin haziran ayında ABD ile imzalanan mutabakat zaptı çerçevesinde barış arayışını devam ettirmek istediğini söyledi.

Pezeşkiyan, ABD'yi İran açısından halen “güvenilmez” olarak değerlendirdiklerini de ifade etti. Washington’ın oluşturduğunu söylediği güvensizlik ortamından vazgeçmesi ve taraflar arasında güvenin yeniden tesis edilmesi şartıyla mevcut mutabakatı İran'ın yaklaşımının temeli haline getirmekte kararlı olduklarını belirtti.

BİR YANDA YAPTIRIM BİR YANDA MÜZAKERE

ABD ile İran arasındaki son gelişmelerde diplomatik temaslarla ekonomik baskı politikası eş zamanlı olarak ilerliyor. Washington yönetimi İran bağlantılı finansal ağlara yeni yaptırımlar getirirken ABD Başkan Yardımcısı Vance, anlaşma sağlanmaması durumunda baskının sürdürüleceğini açıkladı. İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ise müzakerelerin devam etmesini destekleyen mesajlar verdi.

Tarafların açıklamalarında Hürmüz Boğazı'ndan petrol ve doğal gaz akışı, ticari gemilerin güvenliği, yaptırımlar ve uzun vadeli ilişkilerin çerçevesi öne çıkıyor. ABD ve İran arasındaki iletişim devam ederken müzakere sürecinin nihai bir anlaşmaya dönüşüp dönüşmeyeceğine ilişkin görüşmeler sürüyor.

Fidan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde yürütülen dış politikanın temel unsurlarından birinin bölgesel sahiplenmenin artırılması olduğunu belirtti. Bölge dışından gelen güçlerin mevcut sorunları çözmek yerine daha ağır hale getirebildiğini söyleyen Fidan, bölgedeki ülkelerin kendi güvenlikleri ve istikrarları konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmesinin önem taşıdığını kaydetti.

BÖLGESEL SAVUNMA ANLAŞMASI İKİ YILDIR HAZIRLANIYORDU

Bölgedeki istikrarsızlıkların giderilmesi, daha geniş bir entegrasyonun sağlanması ve bölge halklarının refahının artırılması yönünde bir iradenin bulunduğunu belirten Hakan Fidan, Mekke Ortak Savunma Anlaşması üzerindeki çalışmaların yaklaşık iki yıldır sürdüğünü açıkladı. Fidan, bölgede ortak bir savunma mekanizmasına ihtiyaç duyulduğunu ve anlaşmanın söz konusu ihtiyaç doğrultusunda hazırlandığını söyledi.

Anlaşmaya imza atan Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın birbirlerinin güvenliğine tehdit oluşturmayacaklarını taahhüt ettiğini aktaran Fidan, mekanizmanın bölge dışındaki belirli bir aktöre karşı oluşturulmadığını dile getirdi. Fidan, üç ülkenin kendi aralarında dayanışmayı güçlendirmeyi hedeflediğini ve anlaşmanın temelinde ortak güvenlik anlayışının bulunduğunu ifade etti.

NATO'NUN 5. MADDESİYLE TEKNİK OLARAK AYNI

Dışişleri Bakanı Fidan, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın teknik yapısına ilişkin bilgi verirken düzenlemenin NATO Antlaşması'nın kolektif savunmaya ilişkin 5. maddesiyle aynı olduğunu söyledi. NATO'nun 5. maddesi, ittifak üyesi ülkelerden birine yönelik silahlı saldırının tüm üyelere yapılmış sayılması esasına dayanıyor.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında ise yazılı olarak tanımlanmış belirli bir ortak tehdit bulunmadığını vurgulayan Fidan, ittifakın herhangi bir ülkeyi doğrudan hedef alan bir yapı şeklinde oluşturulmadığını belirtti. Fidan'ın açıklamasına göre anlaşmanın temel yaklaşımı, üyelerden birinin güvenliğinin tehdit edilmesi halinde diğer ülkelerin dayanışma içinde hareket etmesine dayanıyor.

FİDAN: BİZE SALDIRMAYAN HİÇBİR ÜLKE HEDEFİMİZDE DEĞİL

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın dış politika yaklaşımlarına değinen Hakan Fidan, üç ülkenin de yayılmacı politikalar izleyen devletler olmadığını söyledi. Ülkelerin kendi sınırları içerisinde kalkınma, güvenlik ve ulusal meseleleriyle ilgilendiğini belirten Fidan, saldırıya uğramadıkları sürece başka bir ülkenin ittifakın hedefi olmayacağını ifade etti.

Fidan, “Bize saldırmayan hiçbir ülke hedefimizde değil” sözleriyle anlaşmanın savunma niteliğine vurgu yaptı. Bölge içinden veya dışından herhangi bir saldırı gerçekleşmediği sürece ittifakın başka ülkelerle bir sorununun olmayacağını belirten Fidan, anlaşmanın belirli devletlere karşı kurulmuş bir yapı olmadığını söyledi.

İRAN AÇIKLAMASI: ANLAŞMANIN HEDEFİ DEĞİL

Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın İran'a karşı oluşturulduğu yönündeki değerlendirmelere de değinen Hakan Fidan, İran'ın anlaşmanın hedefinde bulunmadığını açık şekilde dile getirdi. Fidan, farklı coğrafyalardaki ve farklı önceliklere sahip ülkelerin birbirleriyle çatışır durumda tutulmasının amaçlanmadığını belirtti.

Türkiye'nin bölgesel ilişkilerinde farklı aktörlerle yürüttüğü politikaların birbirine karşı konumlandırılmayacağını söyleyen Fidan, Mekke İttifakı'nın temel amacının üyelerin güvenlik dayanışmasını sağlamak olduğunu kaydetti.

SEKRETARYANIN MERKEZİ SUUDİ ARABİSTAN'DA OLACAK

Hakan Fidan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında kurulan ittifakın kurumsal yapısına ilişkin ayrıntıları da paylaştı. Yapılan planlamaya göre Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın sekretaryasının merkezi Suudi Arabistan'da bulunacak.

İttifakın çalışma mekanizması içerisinde ortak askeri tatbikatlar ve eğitim faaliyetleri de yer alacak. Fidan, askeri ittifaklarda ortak çalışabilirliğin ve birlikte hareket etme kapasitesinin oluşturulabilmesi için tatbikat ve eğitimlerin gerekli olduğunu söyledi. Söz konusu faaliyetlerin ülkelerin silahlı kuvvetleri arasındaki koordinasyonun geliştirilmesini hedeflediğini ifade etti.

İTTİFAKA KATILMAK İSTEYEN BAŞKA ÜLKELER VAR

Mekke Paktı'nın yalnızca Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan ile sınırlı kalmayabileceğini belirten Fidan, ittifaka katılmak isteyen başka ülkelerin de bulunduğunu açıkladı. İlgili ülkelerin isimlerini paylaşmayan Fidan, ilerleyen süreçte yapının daha geniş bir katılıma ulaşabileceğini söyledi.

İttifakın mevcut durumda genel olarak “Mekke İttifakı” adıyla anıldığını belirten Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın vizyonunun yapının yalnızca üç ülkeyle sınırlı tutulmaması yönünde olduğunu aktardı. Fidan'a göre gerektiğinde daha fazla ülkenin aynı savunma çatısı altında yer alması hedefleniyor.

FİDAN MISIR'IN DA KATILACAĞINA İNANIYOR

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ittifakın gelecekte genişlemesine ilişkin değerlendirmesinde Mısır'a da değindi. Fidan, bir sonraki aşamada Mısır'ın da ittifak içerisinde bulunacağına inandığını ifade etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yaklaşımında üç ülkeyle sınırlı bir yapı yerine daha geniş kapsamlı bir bölgesel güvenlik mekanizmasının bulunduğunu aktaran Fidan, şartların oluşması halinde bölgedeki bütün ülkelerin aynı çatı altında toplanmasının mümkün olabileceğini söyledi.

KAFKAS PAKTI DA GÜNDEME GELDİ

Hakan Fidan'a program sırasında olası bir Kafkas Paktı kurulması ihtimali de soruldu. Fidan, ihtiyaç ortaya çıktığında benzer yapıların inşa edilebileceğini belirterek bölgesel güvenlik mimarilerinin farklı modeller üzerinden geliştirilebileceğini söyledi.

Avrupa ile Orta Doğu'nun güvenlik yapılarının Türkiye üzerinden uzun vadede, hatta orta vadede uyumlaştırılmasının mümkün olduğunu ifade eden Fidan, Türkiye'nin farklı coğrafyalar arasındaki güvenlik bağlantılarında merkezi bir konuma sahip olabileceğine işaret eden açıklamalarda bulundu.

İtalya yönetimi, 1 Ağustos’tan itibaren İspanya’dan deniz ve hava yoluyla gelen üçüncü ülke vatandaşlarına yönelik sınır kontrolü başlatmıştı. Roma yönetimi kararına gerekçe olarak ulusal güvenlik kaygılarını gösterirken, İspanya söz konusu uygulamaya karşı çıkarak kontrollerin kaldırılmasını talep etmişti. Madrid’in talebine rağmen İtalya’nın uygulamayı sürdürmesi üzerine İspanya yönetimi daha önce duyurduğu karşı tedbiri yürürlüğe koydu.

KRİZ CEUTA’DAKİ GÖÇMEN HAREKETLİLİĞİYLE BAŞLADI

İki ülke arasındaki gerilime yol açan süreç, Temmuz ayının sonunda İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprağı Ceuta’ya Fas üzerinden yaklaşık 78 bin kişinin geçmesiyle başladı. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni yönetimi, yaşanan göçmen hareketliliğinin ardından ulusal güvenlik gerekçesiyle İspanya’dan gelen üçüncü ülke vatandaşlarına yönelik yeni sınır tedbirleri uygulanmasına karar verdi. Karar kapsamında 1 Ağustos’tan itibaren İspanya’dan İtalya’ya deniz ve hava yoluyla gelen üçüncü ülke vatandaşları sınır kontrollerine tabi tutulmaya başlandı.

İspanya yönetimi ise İtalya’nın gerekçelerine karşı çıkarak Ceuta’ya ulaşan kişilerin büyük bölümünün halihazırda Fas’a geri gönderildiğini bildirdi. Madrid ayrıca Ceuta’nın Schengen kurallarından farklı bir statüye tabi olduğunu vurgulayarak, bölgeye ulaşan göçmenlerin buradan kıta Avrupası’na geçeceğine yönelik kaygıların temelsiz olduğunu savundu.

MADRİD KONTROLLERİN KALDIRILMASINI İSTEDİ

Gerilimin yükselmesinin ardından İspanya hükümeti, İtalya’ya sınır kontrollerinin kaldırılması için süre verdi. Madrid yönetimi, Roma’dan uygulamanın 9 Ağustos’a kadar sona erdirilmesini istedi ve kontrollerin devam etmesi halinde karşı tedbir alınacağını açıkladı. İspanya Başbakanı Pedro Sánchez yönetimi, İtalya’nın kararını değiştirmemesi durumunda İtalya’dan gelen yolculara yönelik benzer kontrollerin devreye alınacağını duyurdu.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ise Madrid’den gelen çağrıya karşılık vererek, “İtalya ultimatom kabul etmez” açıklamasında bulundu. Meloni, İspanya’dan gelen üçüncü ülke vatandaşlarına yönelik kontrollerin kaldırılmayacağını ve uygulamanın en az 15 Ağustos’a kadar sürdürüleceğini açıkladı.

İSPANYA KARŞI TEDBİRİ DEVREYE ALDI

İtalya’nın sınır kontrollerinde geri adım atmaması üzerine İspanya yönetimi daha önce açıkladığı karşı tedbiri uygulamaya koydu. Madrid’in Roma’ya tanıdığı sürenin sona ermesinin ardından gece yarısından itibaren İtalya’dan gelen uçuşlardaki yolcular için kimlik ve pasaport kontrolleri resmen başladı.

Pedro Sánchez yönetiminin aldığı kararla birlikte İspanya ile İtalya arasında karşılıklı sınır kontrollerinin uygulandığı yeni bir dönem başladı. İki Schengen ülkesi arasında hayata geçirilen tedbirler, Avrupa Birliği içinde göç yönetimi, ulusal güvenlik ve serbest dolaşım konularında süren görüş ayrılıklarını yeniden gündeme taşıdı.

KONTROLLERİN 7 EYLÜL’E KADAR SÜRMESİ PLANLANIYOR

İspanyol basınında yer alan bilgilere göre İspanya’nın İtalya’dan gelen yolculara yönelik başlattığı sıkı kimlik ve pasaport kontrollerinin 7 Eylül’e kadar devam etmesi planlanıyor. İtalya tarafı ise İspanya’dan gelen üçüncü ülke vatandaşlarına yönelik kendi sınır kontrollerini en az 15 Ağustos’a kadar sürdürme kararı aldı.

Karşılıklı tedbirler, Schengen Bölgesi’nde temel esaslardan biri olan serbest dolaşım uygulamasını yeniden tartışmaya açarken, Madrid ile Roma arasındaki anlaşmazlığın merkezinde Ceuta’daki göçmen hareketliliği ile sınır güvenliği konusunda iki hükümetin farklı yaklaşımları bulunuyor.

SON BİR AYDA 5 KEZ HASTANEYE KALDIRILDI

Gannuşi'nin kızı Yusra Gannuşi, Fokus+ Afrika'ya yaptığı açıklamada babasının sağlık durumuna ilişkin bilgi verdi. Tutuklanmasından bu yana babasıyla görüşemediğini belirten Yusra Gannuşi, son bir ay içerisinde beş kez hastaneye kaldırıldığını söyledi.

Yusra Gannuşi, babasının 85 yaşında olduğunu, Parkinson ve tiroit hastalıklarının bulunduğunu ifade etti. Sağlık sorunları nedeniyle gerekli bakımın ailesinin yanında sürdürülmesi gerektiğini savunan Gannuşi, babasının serbest bırakılmasını talep ettiklerini belirtti.

AİLESİ SAĞLIK DOSYASINA ERİŞEMEDİĞİNİ AÇIKLADI

Gannuşi'nin ailesi ve avukatları, hastaneye sevklerin ardından tedavi sürecine ilişkin ayrıntılı bilgi alamadıklarını açıkladı. Sağlık dosyasına erişmek amacıyla yapılan başvuruların da karşılanmadığı belirtildi.

Nahda Hareketi tarafından yapılan açıklamada ise Gannuşi'nin cezaevindeki yüksek sıcaklıkların etkisiyle rahatsızlandığı ve hastaneye kaldırıldığı bildirildi. Sağlık durumuna ilişkin gelişmeler ailesi, avukatları ve Nahda Hareketi tarafından takip ediliyor.

ÖLDÜĞÜ YÖNÜNDEKİ İDDİALAR YALANLANDI

Gannuşi'nin sağlık durumuna ilişkin sınırlı bilgi paylaşılması sonrasında sosyal medya ve bazı çevrelerde cezaevinde hayatını kaybettiğine yönelik iddialar ortaya çıktı. Gannuşi'ye ve ailesine yakın isimler söz konusu iddiaların doğru olmadığını açıkladı.

Yakın çevresinden yapılan açıklamalarla ölüm haberleri yalanlanırken, Gannuşi'nin sağlık durumunun kötüleştiğine ilişkin açıklamalar devam etti.

SERBEST BIRAKILMASI İÇİN ÇAĞRILAR YAPILIYOR

Gannuşi'nin yaşı ve sağlık sorunları gerekçe gösterilerek serbest bırakılması yönünde çağrılar yapılıyor. Ailesi de Parkinson ve tiroit hastalıkları bulunan Gannuşi'nin bakımının aile ortamında sürdürülmesi gerektiğini belirterek tahliye talebinde bulundu.

Nahda Hareketi ve Gannuşi'nin yakın çevresi tarafından yapılan açıklamalarda sağlık durumunun dikkate alınması ve tutukluluğunun sona erdirilmesi talep ediliyor.

NİSAN 2023'TEN BU YANA TUTUKLU

Raşid Gannuşi, Nisan 2023'ten bu yana Tunus'ta tutuklu bulunuyor. Gannuşi hakkında farklı davalar kapsamında verilen ve toplam süresi 20 yılı aşan hapis cezaları bulunuyor.

Nahda Hareketi ile Gannuşi'nin avukatları, söz konusu davaların siyasi gerekçelerle açıldığını savunuyor. Tunus makamlarının yürüttüğü adli süreç kapsamında Gannuşi hakkındaki tutukluluk ve mahkumiyet kararları devam ediyor.

GANNuşİ TUNUS SİYASETİNİN UZUN YILLARDIR ÖNE ÇIKAN İSİMLERİNDEN

Raşid Gannuşi, Nahda Hareketi'nin lideri olarak Tunus siyasetinde uzun yıllardır faaliyet gösteriyor. Tunus'taki siyasi dönüşüm sürecinde partisinin yürüttüğü çalışmalar ve farklı siyasi aktörlerle gerçekleştirilen görüşmelerde önemli görevler üstlendi.

Gannuşi'nin son dönemdeki sağlık sorunları ve hastaneye sevk edilmesiyle birlikte tutukluluk koşulları yeniden gündeme gelirken, ailesi sağlık durumuna ilişkin daha kapsamlı bilgi verilmesini ve serbest bırakılmasını talep ediyor.

Karar, Suudi Arabistan ile Irak merkezli İran yanlısı silahlı gruplar arasında 27 Temmuz’da başlayan gerilimin ardından geldi. ABD ve Suudi Arabistan güçlerinin 29 Temmuz’da Irak’ın doğusundaki İran yanlısı gruplara ait hedeflere hava saldırıları düzenlediğini açıklaması sonrasında bölgede karşılıklı açıklamalar ve misilleme mesajları gündeme gelmişti.

MİSİLLEME SALDIRILARI ERTELENDİ

Irak’taki İslami Direniş Örgütünden yapılan yazılı açıklamada, Suudi Arabistan ve ABD’nin Irak’a yönelik saldırılarına karşı gerçekleştirilmesi planlanan misillemenin ertelendiği bildirildi. Kararın, Bedir Örgütü lideri Hadi el-Amiri’nin Irak’taki silahlı gruplara yaptığı karşılık vermeme çağrısının ardından alındığı kaydedildi.

Örgüt, siyasi aktörlere Irak’ın egemenliğini ve saldırılarda yaşamını yitirenlerin haklarını koruma çağrısında bulundu. Açıklamada saldırılarda ölen ve yaralanan kişilerin “direnişin gücü” olduğu savunulurken, ülkenin egemenliğinin açıklamalar yerine “direniş yoluyla” yeniden tesis edileceği ileri sürüldü.

HADİ EL-AMİRİ SİLAHLI GRUPLARA ÇAĞRI YAPMIŞTI

Irak’ta İran destekli Şii Bedir Örgütü lideri Hadi el-Amiri, ABD merkezli X sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada Irak’taki silahlı gruplara yönelik bir çağrıda bulunmuştu.

El-Amiri, Suudi Arabistan ve ABD’nin Irak’a yönelik saldırılarına karşı silahlı grupların misillemede bulunmamasını istemişti. Irak’taki İslami Direniş Örgütünün açıklamasında da planlanan misillemenin ertelenmesinde söz konusu çağrının etkili olduğu belirtildi.

GERİLİM 27 TEMMUZ’DAKİ İHA SALDIRILARIYLA YÜKSELDİ

Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, 27 Temmuz’da ülkenin doğu bölgesi ile başkent Riyad’daki petrol tesislerini hedef almaya çalışan çok sayıda insansız hava aracının hava savunma sistemleri tarafından engellendiğini ve imha edildiğini açıklamıştı.

Suudi Arabistan yönetimi saldırıların Irak topraklarından gerçekleştirildiğini ve İran yanlısı milislerin sorumlu olduğunu öne sürmüştü. Söz konusu açıklamanın ardından bölgedeki gerilim daha da yükselmişti.

ABD VE SUUDİ ARABİSTAN 29 TEMMUZ’DA IRAK’TA HEDEFLERİ VURDU

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı CENTCOM, 29 Temmuz’da ABD ve Suudi Arabistan Silahlı Kuvvetlerinin Irak’ın doğusunda İran yanlısı gruplara ait hedeflere ortak hava saldırıları gerçekleştirdiğini duyurmuştu.

Irak’taki Haşdi Şabi güçleri ise saldırıların yalnızca ülkenin doğusuyla sınırlı kalmadığını bildirmişti. Haşdi Şabi tarafından yapılan yazılı açıklamada Bağdat, Vasıt, Musul, Basra, Kerkük, Kerbela ve Diyala vilayetlerindeki örgüte ait resmi merkezlerin ABD-Suudi Arabistan ortak saldırılarında hedef alındığı belirtilmişti.

HAŞDİ ŞABİ 20 KİŞİNİN ÖLDÜĞÜNÜ AÇIKLADI

Haşdi Şabi’nin açıklamasında, ABD ve Suudi Arabistan tarafından gerçekleştirildiği belirtilen saldırılarda en az 20 Haşdi Şabi mensubunun hayatını kaybettiği bildirildi. Saldırılarda ayrıca 30 Haşdi Şabi mensubunun yaralandığı ifade edildi.

Ölü ve yaralı sayılarına ilişkin bilgiler Haşdi Şabi tarafından açıklanırken, saldırılar Irak yönetiminin de tepkisine neden olmuştu.

IRAK CUMHURBAŞKANLIĞI SALDIRILARI KINADI

Irak Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamada, ABD ve Suudi Arabistan’ın Irak’ın çeşitli bölgelerinde Haşdi Şabi’ye ait bazı merkezlere yönelik saldırıları kınandı.

Irak topraklarının bölgesel veya uluslararası taraflar arasındaki bir “hesaplaşma” alanı olarak kullanılmaması gerektiği vurgulanan açıklamada, ülkenin egemenliğinin korunması yönünde uyarıda bulunuldu.

KARŞILIK VERMEME ÇAĞRISININ ARDINDAN MİSİLLEME ERTELENDİ

Saldırıların ardından Irak’taki bazı silahlı grupların karşılık verme ihtimali gündeme gelirken, Bedir Örgütü lideri Hadi el-Amiri’nin çağrısı sonrasında Irak’taki İslami Direniş Örgütü planlanan misillemeyi erteleme kararı aldı.

Kararla birlikte ABD ve Suudi Arabistan’a yönelik planlanan saldırıların belirtilen aşamada gerçekleştirilmeyeceği açıklanırken, örgüt Irak’ın egemenliği ve saldırılarda hayatını kaybedenlere ilişkin taleplerini sürdürdüğünü bildirdi.

Eylem alanında “Gannuşi’ye Özgürlük!” ve “Free Ghannouchi!” ifadelerinin yer aldığı pankartlar taşındı. Katılımcılar ayrıca “Tunus’ta Diktaya Son!”, “Kays Said Diktasına Son!” ve “Gannuşi’ye Özgürlük!” yazılı dövizler tuttu.

EYLEMDE KAYS SAİD YÖNETİMİ PROTESTO EDİLDİ

Tunus Başkonsolosluğu önündeki eylem sırasında “Yaşasın Ümmet Dayanışması!”, “Kays Said Sonun Esed Gibi Olacak!”, “Gannuşi’ye Özgürlük Direnişle Gelecek!” ve “Cuntaya Hayır Gannuşi’ye Özgürlük!” sloganları atıldı.

Eylemin sunumunu gerçekleştiren Ümit Kudbay, Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said’e yönelik açıklamalarda bulundu. Kudbay, Kays Said’i Tunus’u dikta rejimiyle yönetmekle suçlayarak akıbetinin Suriye’nin devrik lideri Beşar Esed gibi olacağını söyledi.

RAMAZAN İLERİ’DEN GANNUSİ VE DİĞER TUTUKLULAR İÇİN ÇAĞRI

Özgür-Der adına konuşan Ramazan İleri, Raşid el-Gannuşi ile Tunus’ta tutuklu bulunan diğer Müslümanların ivedilikle serbest bırakılmasını istedi. İleri, Kays Said’in uyguladığı politikalar nedeniyle kendisini Hüsnü Mübarek, Zeynel Abidin Bin Ali ve Beşar Esed gibi isimlerin arasına yazdırdığını ifade etti.

İleri’nin konuşmasında, Tunus’taki mevcut yönetimin muhalefete yönelik uygulamaları eleştirilirken tutuklu bulunan kişilerin özgürlüklerine kavuşturulması gerektiği vurgulandı.

ALİ KILIÇ: 85 YAŞINDA DAVASINDAN VAZGEÇMİYOR

Davet ve Kardeşlik Vakfı adına söz alan Ali Kılıç da Raşid el-Gannuşi’nin yaşı ve mücadelesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Kılıç, “85 yaşında davasından vazgeçmeyen bir ferdimiz karşısında zalimler böyle sıkıntı yaşıyor ise ümmetin tamamının bilinçlenmesi halinde neler olabileceğini düşünebilirsiniz. Tek gereken ayağa kalkmamız gerektiğidir. Ayağa kalktığımız gün bu zalimler belasını bulacaktır.” ifadelerini kullandı.

Konuşmaların ardından Muhammet Onur Yıldırım, Özgür-Der adına hazırlanan basın açıklamasını okudu. Açıklamada Tunus’taki siyasi gelişmeler, Raşid el-Gannuşi’nin tutukluluğu, sağlık durumu ve ülkedeki muhalefete yönelik uygulamalar hakkında görüşlere yer verildi.

“TUNUS’TA HUKUKSUZLUK VE DESPOTİZM DERİNLEŞİYOR”

Özgür-Der’in “Tunus’ta Dikta Rejimine Son, Gannuşi’ye Özgürlük!” başlığıyla yayımladığı basın açıklamasında, Tunus’ta hukuksuzluk ve despotizmin her geçen gün derinleştiği savunuldu.

Açıklamada, 2011 yılında başlayan Tunus devriminin İslam coğrafyasına “hürriyet ve umut meşalesi” olarak yansıdığı belirtilirken, devrim sonrasında ortaya çıkan siyasi sürecin Kays Said yönetimi altında baskıcı bir düzene dönüştüğü ileri sürüldü. Adalet ve özgürlük vaatleriyle göreve gelen yönetimin hukuku devre dışı bırakarak ülkeyi despotizme ve çözümsüzlüğe sürüklediği ifade edildi.

GANNUSİ’NİN 2023’TEN BU YANA CEZAEVİNDE OLDUĞU HATIRLATILDI

Basın açıklamasında İslami harekete, muhalefete ve halk iradesine yönelik baskı uygulandığı savunulurken, Tunus Meclis Başkanı ve Nahda Hareketi Lideri Raşid el-Gannuşi’nin 2023 yılından bu yana siyasi gerekçelerle cezaevinde tutulmasının söz konusu politikanın göstergelerinden biri olduğu belirtildi.

Gannuşi’nin hayatı boyunca İslami ilke ve değerlerin savunulması ile Tunus halkının özgürlüğü için çalıştığı ifade edilen açıklamada, Tunus’un siyasi dönüşüm sürecinde diyalog, uzlaşı ve halk iradesini öncelediği kaydedildi. Gannuşi’nin tutukluluğunun kabul edilemez olduğu yönündeki Özgür-Der görüşüne de açıklamada yer verildi.

GANNUSİ’NİN SAĞLIK DURUMUNA DİKKAT ÇEKİLDİ

Açıklamanın önemli başlıklarından birini Raşid el-Gannuşi’nin sağlık durumu oluşturdu. Nisan 2023’ten bu yana cezaevinde bulunan 85 yaşındaki Gannuşi’nin sağlık durumunun son dönemde ağırlaştığı belirtildi.

Parkinson ve tiroit hastalıkları bulunduğu ifade edilen Gannuşi’nin ilerleyen yaşı ve cezaevindeki koşullar nedeniyle son bir ay içerisinde defalarca hastaneye kaldırıldığı aktarıldı. Gannuşi’den sağlıklı haber alınamamasının ailesinde ve destekçileri arasında endişeye yol açtığı kaydedildi.

TECRİT VE CEZAEVİ KOŞULLARI ELEŞTİRİLDİ

Özgür-Der açıklamasında Gannuşi’nin cezaevinde tecrit altında tutulduğu savunuldu. Gannuşi’nin yaşam hakkının tehdit altında olduğu ileri sürülürken cezaevinden gelen sağlık haberleri karşısında yetkililerin sorumluluklarını yerine getirmediği iddia edildi.

Yetkililerin cezaevindeki koşullar ve Gannuşi’nin sağlık durumuna ilişkin gerçekleri kamuoyundan gizlediği öne sürülen açıklamada, uygulanan politikaların insanlık vicdanını yaraladığı ifadelerine yer verildi.

TÜM SİYASİ MAHKUMLARIN SERBEST BIRAKILMASI İSTENDİ

Basın açıklamasında, Raşid el-Gannuşi başta olmak üzere Tunus’ta hukuka aykırı şekilde cezaevinde tutulduğu savunulan tüm siyasi mahkumların derhal serbest bırakılması talep edildi.

Gannuşi’nin ilerleyen yaşı ve sağlık sorunlarının dikkate alınması gerektiği belirtilerek ailesinin yanında bulunabileceği ve gerekli tıbbi bakımı alabileceği koşulların acilen oluşturulması çağrısında bulunuldu.

KAYS SAİD YÖNETİMİNE MUHALEFETE YÖNELİK UYGULAMALARI SONLANDIRMA ÇAĞRISI

Özgür-Der’in açıklamasında Tunus halkının iradesinin Kays Said yönetimi tarafından gasp edildiği ve hukukun ayaklar altına alındığı savunuldu. Baskı, gözaltı ve keyfi operasyonlar yoluyla İslami hareketin ve diğer muhalif kesimlerin sindirilmeye çalışıldığı öne sürüldü.

Açıklamada Kays Said yönetimine söz konusu uygulamalardan vazgeçme çağrısı yapılırken Tunus’taki siyasi tutukluların serbest bırakılması talebi tekrarlandı.

“ADALET VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİNİN SESİNİ BÜYÜTMEYE KARARLIYIZ”

Basın açıklamasının son bölümünde, İslami hareketin ve adalet mücadelesi veren isimlerin hak taleplerini dile getirmeyi ve faaliyetlerini sürdürmeyi devam ettirecekleri ifade edildi.

Özgür-Der, Tunus’ta ve dünyanın farklı bölgelerinde adalet ve özgürlük talebiyle mücadele edenlerin sesini duyurmaya devam edeceğini belirtti. Açıklama, “Diktaya Hayır, Gannuşi’ye Özgürlük!” ifadeleriyle sona erdi.

“BÖLGEDE ÖNEMLİ BİR DEĞİŞİM”

Al-Etaibi, Mekke Paktı’nı bölgesel güvenlik yapısı açısından “önemli bir değişim” olarak değerlendirdi. Anlaşmanın yalnızca Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki mevcut askeri ilişkilerin resmileştirilmesi anlamına gelmediğini belirten Al-Etaibi, ilerleyen dönemde daha geniş bir yapılanmanın ortaya çıkabileceğine işaret etti.

Al-Etaibi’ye göre söz konusu gelişme, ABD’nin bölgedeki güvenlik yaklaşımıyla da tamamen zıt bir çizgide bulunmuyor. ABD’nin dünyanın farklı bölgelerinde kendi desteğine sahip güvenlik ve savunma ittifaklarının oluşmasını olumlu karşılayabileceğini belirten Al-Etaibi, Mekke Paktı’nın Washington tarafından uzun süredir desteklenen savunma düzenlemeleri ve bölgesel iş birliği modelleriyle uyumlu değerlendirilebileceğini ifade etti.

MEVCUT İKİLİ VE ÜÇLÜ ANLAŞMALARA DİKKAT ÇEKTİ

Al-Etaibi, yeni savunma paktının sıfırdan oluşturulmuş bağımsız bir yapı olmadığını, bölgede daha önce imzalanan ikili ve üçlü güvenlik anlaşmaları üzerine inşa edildiğini söyledi. Türkiye ile Pakistan arasında uzun süredir kapsamlı savunma ve güvenlik ilişkileri bulunurken, tarafların Körfez ülkeleriyle de ayrı ayrı askeri iş birliği anlaşmaları yürüttüğünü belirtti.

Türkiye’nin Katar ile, Pakistan’ın ise Kuveyt başta olmak üzere farklı Körfez ülkeleriyle çeşitli güvenlik ve savunma düzenlemelerine sahip olduğuna dikkat çeken Al-Etaibi, bölgede birbirine bağlı çok sayıda ikili ilişkinin bulunduğunu ifade etti. Pakistan ve Suudi Arabistan da 17 Eylül 2025’te, bir ülkeye yönelik saldırının iki tarafa da yönelmiş kabul edilmesini öngören Stratejik Karşılıklı Savunma Anlaşması’nı imzalamıştı.

“DAHA BAŞLANGIÇ AŞAMASINDAYIZ”

Mekke Paktı’nın uygulanmasına ilişkin değerlendirmede bulunan Al-Etaibi, sürecin henüz başlangıç aşamasında olduğunu söyledi. Anlaşmanın şu aşamada daha çok siyasi düzeyde ilan edildiğini belirten Al-Etaibi, sahadaki askeri ve operasyonel mekanizmaların henüz tam olarak ortaya çıkmadığını ifade etti.

Üç ülke arasındaki anlaşma ortak savunma ve kolektif caydırıcılık anlayışını temel alırken, güvenlik koordinasyonu, askeri iş birliği ve savunma kapasitesinin geliştirilmesini de kapsıyor. Anlaşmanın uygulama mekanizmalarının nasıl işleyeceği ve hangi somut askeri düzenlemelerin devreye alınacağı ise ilerleyen süreçte şekillenecek başlıklar arasında bulunuyor.

KÖRFEZ ÜLKELERİNİN DE SÜRECE YAKLAŞIMINI DEĞERLENDİRDİ

Al-Etaibi, Körfez İşbirliği Konseyi'ne üye ülkelerin Mekke Paktı’nı genel olarak olumlu değerlendirebileceğini söyledi. Anlaşmanın bölge ülkelerini birbirine yaklaştıran bir adım olarak görülebileceğini belirten Al-Etaibi, Körfez ülkelerinin güvenlik yapısının daha fazla koordinasyona yönelmesinin söz konusu ülkeler açısından desteklenebilecek bir gelişme olduğunu ifade etti.

Katar, Kuveyt ve diğer Körfez ülkelerinin anlaşmaya doğrudan taraf olmamalarına rağmen Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan ile daha önce imzaladıkları ikili ve üçlü anlaşmalar nedeniyle mevcut güvenlik ağının tamamen dışında bulunmadıklarını belirten Al-Etaibi, söz konusu ilişkilerin yeni oluşan yapıyla dolaylı bağlantılar oluşturduğunu söyledi.

“DOLAYLI OLARAK ZATEN İÇİNDELER”

Al-Etaibi, Körfez ülkelerinin bir bölümünün yeni savunma yapılanmasının “dolaylı olarak zaten içinde” olduğunu ifade etti. Gerekçe olarak ise söz konusu ülkelerin Mekke Paktı’na imza atan Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan ile daha önce yaptıkları ikili ve üçlü güvenlik anlaşmalarını gösterdi.

Mevcut savunma ağlarının ilerleyen dönemde yeni üyelikler veya farklı iş birliği mekanizmalarıyla genişleyebileceğini belirten Al-Etaibi, başka ülkelerin de sürece dahil olmasının mümkün olduğunu söyledi. Pakistanlı yetkililer de daha önce Suudi Arabistan ile mevcut savunma anlaşmasının Türkiye veya başka ülkeleri kapsayacak şekilde genişletilmesinin tarafların ortak kararıyla mümkün olabileceğini açıklamıştı.

MEKKE PAKTI BÖLGESEL SAVUNMA YAPISINI YENİDEN ŞEKİLLENDİREBİLİR

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki yeni anlaşma, üç ülkenin askeri kapasitesini ortak savunma anlayışı altında bir araya getiriyor. Pakt, NATO üyesi Türkiye'nin askeri kapasitesi, Pakistan'ın nükleer silaha sahip olması ve Suudi Arabistan'ın Körfez'deki siyasi ve ekonomik ağırlığı nedeniyle uluslararası alanda da yakından takip ediliyor.

Anlaşmanın ilerleyen dönemde yeni üyelerle genişleyip genişlemeyeceğine ilişkin resmi bir karar bulunmuyor. Al-Etaibi’nin değerlendirmesi ise bölgedeki mevcut ikili ve üçlü güvenlik ilişkilerinin daha geniş kapsamlı bir savunma ağına dönüşme ihtimaline işaret ediyor.

“ÇÖL KAPLANI”NIN OBJEKTİFİNDEN

Medine savunmasındaki kahramanlığı ile tanınan Fahreddin Paşa, halk arasında “Çöl Kaplanı” unvanı ile anılıyor. Paşa'nın çektiği ve koruduğu bu fotoğraflar, dönemin Medine'sine ait mimari yapıları, günlük yaşamı ve kutsal mekanları belgeliyor.

TARİHE TANIKLIK EDEN KARELER

Görüntülerde, Osmanlı askerlerinin Medine'deki varlığı, tarihi yapılar ve Harem-i Şerif çevresindeki günlük yaşam sahneleri yer alıyor. Fotoğrafların büyük bölümü daha önce hiç yayımlanmamıştı.

BİR YÜZYIL SONRA YENİDEN BAKIŞ

109 yıl önce çekilen bu fotoğraflar, hem tarih meraklıları hem de akademisyenler için önemli bir kaynak niteliğinde. Görseller, Osmanlı’nın kutsal topraklardaki son dönem varlığına dair belge olarak değerlendiriliyor.

2013 yılında Şam'ın Al-Tadamon semtinde Esed güçleri tarafından 41 sivilin çukura atılıp katledildiği, ardından ateşe verilerek yakıldığı görüntüler ortaya çıktı.

ABD Başkanı Biden, Kuzey Carolina'da bir konuşma gerçekleştirdi. Konuşması bitince ise herkesin garibine giden bir hareket yaparak boşlukla tokalaşmaya çalıştı.

Aşırı sağcı Yahudiler, İsrail’in başkenti Tel Aviv’de Filistinli tutuklu Hişam Ebu Hevaş’ın yattığı hastane önünde çekim yapmak için bekleyen AA Kameramanı Fayiz Ebu Rumeyle’yi darp etti.