İran ile ABD arasında görüşülen muhtemel mutabakat zaptına dair değerlendirmelerde bulunan Bekayi, müzakere başlıklarının önemli bölümünde ilerleme sağlandığını söyledi. Bekayi, “Görüşülen konuların büyük bir kısmında sonuca ulaştığımızı söyleyebiliriz.” ifadelerini kullandı.

İranlı sözcü, buna rağmen yakın zamanda bir anlaşma imzalanacağının söylenemeyeceğini belirterek, Washington yönetiminin taahhütlerine bağlı kalacağına ilişkin güvence bulunmadığını ifade etti.

ABD’NİN TUTUMUNDA ÇELİŞKİ VURGUSU

Bekayi, ABD’li yetkililerin açıklamalarında sık sık değişiklikler ve çelişkiler yaşandığını belirtti. Mevcut durumun müzakere sürecini sekteye uğratma ihtimali taşıdığını kaydeden Bekayi, muhtemel mutabakat zaptında taraflar arasında ihtilaf yaşanan bazı başlıkların bulunduğunu söyledi.

HÜRMÜZ BOĞAZI MESAJI

Hürmüz Boğazı’na ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Bekayi, ABD ile süren görüşmelerde boğaza ilişkin ayrıntıların yer almadığını ifade etti. Konunun kıyıdaş ülkeleri ilgilendirdiğini vurgulayan Bekayi, bölgesel düzeyde temasların sürdüğünü belirtti.

Bekayi, “Hürmüz Boğazı’ndaki geçişleri güvenli kılacak ve uluslararası toplumun da faydasına olacak bir mekanizmanın oluşturulması için birçok ülke ile görüşüyoruz.” dedi.

İran’ın geçiş ücreti alma hedefi bulunmadığını kaydeden Bekayi, “Hürmüz Boğazı’ndan geçiş ücreti alma peşinde değiliz. Seyir hizmet ve güvenliğin sağlanması için ücret alınması oldukça doğal ve bu geçiş ücreti değil.” ifadelerini kullandı.

TÜRKİYE’YE TEŞEKKÜR

Bekayi, bölge ülkelerinin gerilimin azaltılmasına yönelik girişimlerini de değerlendirdi. İran’ın komşu ve bölge ülkelerinin diplomatik çabalarını olumlu karşıladığını söyleyen Bekayi, Türkiye’nin süreçte etkili rol üstlendiğini belirtti.

İranlı sözcü, “Türkiye bu yönde etkili ve değerli çabalar gösterdi.” dedi.

Yeni Şafak’ın kurucuları arasında yer alan, Dünya Bülteni’nin genel yayın yönetmenliğini yürüten ve özellikle ümmet coğrafyasına dair çalışmalarıyla tanınan merhum Âkif Emre’nin ardından yapılan paylaşımlarda; fikir adamlığı, medeniyet perspektifi, gençlere verdiği destek ve tavizsiz duruşu öne çıktı.

NUMAN KURTULMUŞ: “ÜMMET COĞRAFYASINDA HOŞ BİR SADA BIRAKTI”

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, sosyal medya hesabından yayımladığı mesajda Âkif Emre’yi rahmetle andı. Kurtulmuş paylaşımında, “Fikriyle ve ameliyle ümmet coğrafyasında hoş bir sada bırakmış kıymetli dostum Âkif Emre’yi rahmetle ve hürmetle yad ediyorum. Mekânı cennet, makamı ali olsun” ifadelerini kullandı.

Kurtulmuş’un mesajında kullandığı “ümmet coğrafyasında hoş bir sada bırakmak” vurgusu, Emre’nin özellikle İslam dünyasına yönelik çalışmalarına yapılan güçlü bir gönderme olarak değerlendirildi.

TAHA KILINÇ: “BİZLERE TAKİP EDİLECEK PARLAK BİR İZ BIRAKTI”

Gazeteci-yazar Taha Kılınç, “Âkif Emre Ağabey’e rahmetle” başlıklı yazısında hem kişisel hatıralarını anlattı hem de Emre’nin genç kuşaklar üzerindeki etkisini aktardı.

Kılınç, Âkif Emre’nin vefat haberini aldığı anı unutamadığını ifade ederken, kısa süre önce birlikte yeni projeler üzerine konuştuklarını anlattı. Emre’nin “Haberiyat” isimli dijital yayın girişimine büyük önem verdiğini belirten Kılınç, onun gençleri teşvik eden ve yeni isimlere alan açan yönüne dikkat çekti.

Yazısını, “Tanıyan-tanımayan herkesin ardından rahmet okuduğu bir Müslüman olabilmek… Yaşadığın dosdoğru, sessiz ve minnetsiz hayatla bu zor işi başardın. Bizlere de takip edilecek parlak bir iz bıraktın” sözleriyle tamamladı.

COŞKUN YILMAZ: “GAVURUN VURDUĞU YERDEN VURAN DOST DEĞİLDİR”

Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanı Coşkun Yılmaz da yayımladığı mesajda Âkif Emre’nin dostluk anlayışını yansıtan sözlerini paylaştı. Yılmaz, Emre’nin “Dost, dostça eleştirilir. Gavurun vurduğu yerden vuran dost değildir” ifadelerini hatırlattı.

Âkif Emre ile çok sık görüşmediklerini ancak her karşılaşmalarında derin iz bırakan sohbetler yaptıklarını belirten Yılmaz, “Fakir’in ki bir anlamda hüzünlü bir geç okuyuş gibisi” sözleriyle Emre’yi geç keşfetmenin hüznünü dile getirdi.

Paylaşımında ayrıca düşünür İhsan Fazlıoğlu’nun “Sûreti ile Sîreti Arasında Âkif Emre” başlıklı yazısına da yer veren Yılmaz, Emre’nin yalnızca gazeteci değil, aynı zamanda güçlü bir fikir ve ahlak insanı olduğunu vurguladı.

MUSTAFA ŞENTOP: “MEDENİYETİN KIRIK HALKALARINI BİRBİRİNE EKLEMEYE ÇALIŞTI”

Eski TBMM Başkanı Mustafa Şentop da Âkif Emre’nin vefat yıldönümünde yayımladığı mesajında, onun medeniyet perspektifine dikkat çekti.

Şentop paylaşımında, “Makine mühendisiydi; ama asıl mühendisliğini medeniyetin kırık halkalarını birbirine eklemekte yaptı. Pakistan’dan Endülüs’e, Kudüs’ten Saraybosna’ya her şehirde bir iz bıraktı; çünkü o şehirlerin her biri önce onun kalbinde yaşıyordu” ifadelerini kullandı.

Şentop’un mesajı, Emre’nin şehirler, hafıza ve medeniyet üzerine yürüttüğü çalışmaları öne çıkaran değerlendirmeler arasında yer aldı.

MÜFİD YÜKSEL: “RAHMET VE MİNNETLE ANIYORUZ”

Araştırmacı-yazar Müfid Yüksel de paylaşımında, Âkif Emre’nin 2017’deki vefatının ardından kaleme aldığı makaleyi yeniden yayımladığını belirtti.

Yüksel mesajında, “Âkif Emre’nin 2017’deki vefatı ardından yayınladığım makale. Vefatının 9. sene-i devriyesinde rahmet ve minnetle anıyoruz. Ruhuna Fatiha” ifadelerine yer verdi.

İBRAHİM TİĞLI: “ONUN BOŞLUĞU HALA DOLDURULAMADI”

Gazeteci İbrahim Tiğlı ise paylaşımında, Âkif Emre’nin düşünce dünyasındaki yerinin hâlâ doldurulamadığını ifade etti.

Tiğlı, “Bugün Âkif Emre abinin vefatının yıldönümü. 9 yıl oldu ama onun boşluğu hâlâ doldurulamadı. Belki de Türkiye’deki Müslüman geleneğin son temsilcisiydi. Duruşunu hiç kaybetmemişti. O duruşu hâlâ özlüyoruz” dedi.

HACI BAYRAM TÜRKOĞLU: “ÜMMET COĞRAFYASI MEFKÛRESİNE İMAN ETMİŞ BİR FİKİR ERBABIYDI”

Yazar Hacı Bayram Türkoğlu da mesajında Âkif Emre’yi “hikmet dolu yaşamıyla düşünce dünyasında zarafetle parlayan bir entelektüel” olarak tanımladı.

Türkoğlu paylaşımında, Emre’nin “ümmet coğrafyası mefkûresine iman etmiş değerli fikir erbabı” olduğunu belirterek, vefatının 9’uncu yılında rahmet ve dua ile andığını ifade etti.

ABDULHAMİT GÜL: “HAKİKATİN SESİNİ SAVUNAN BİR VİCDAN”

Eski Adalet Bakanı Abdulhamit Gül de yayımladığı mesajda Âkif Emre’nin fikir ve vicdan yönüne dikkat çekti.

Gül paylaşımında, “Zamanın ruhuna karşı hakikatin sesini savunan bir vicdan ve fikir işçisi olan Âkif Emre ağabeyi dar-ı bekaya irtihalinin yıl dönümünde rahmetle yad ediyorum” dedi.

Âkif Emre’nin fikirleri ve eserleriyle genç nesillere yol göstermeye devam ettiğini belirten Gül, onun tavizsiz duruşunun bugün de derin izler bıraktığını ifade etti.

SERKAN KAYALAR: “BU DÜNYADAN BİR ÂKİF EMRE GEÇTİ”

TİKA Başkanı Serkan Kayalar da yayımladığı mesajda kısa ama dikkat çekici ifadeler kullandı.

Kayalar paylaşımında, “Bu dünyadan bir Âkif Emre geçti. Ne mutlu ona ki hayır ve güzelliklerle yâd ediliyor her daim. Vefatının yıl dönümünde rahmet ve dua ile” sözlerine yer verdi.

EFKAN ÂLÂ: “KADİM VE EŞSİZ BİR MEDENİYETİN YENİDEN DİRİLECEĞİ İNANCINI HİÇ YİTİRMEDİ”

AK Parti Genel Başkanvekili Efkan Âlâ da yayımladığı mesajda Âkif Emre’nin medeniyet düşüncesine ve sade yaşamına dikkat çekti.

Âlâ paylaşımında, “Kadim ve eşsiz bir medeniyetin yeniden dirileceği inancını asla yitirmeden sade, gösterişsiz, bilgi ve hikmet dolu yaşamıyla örnek olan yazar ve düşünür Âkif Emre’yi vefatının seneidevriyesinde rahmetle anıyorum” ifadelerini kullandı.

Mesajının devamında “Mekânı cennet, makamı âli olsun” diyen Âlâ, Emre’nin düşünce dünyasında bıraktığı derin etkinin hâlâ sürdüğünü vurguladı.

“İSTİKAMET ÜZERE YAŞANAN BİR ÖMÜR”

1957 yılında Kayseri’de dünyaya gelen Âkif Emre, Yıldız Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü’nden mezun oldu. Mavera dergisi ve Akabe Yayınları’nda yöneticilik yaptı, Seha Neşriyat bünyesinde İslam Dünyası Ansiklopedisi projesini yönetti.

Yeni Şafak’ın kurucuları arasında yer alan Emre, Dünya Bülteni’nin genel yayın yönetmenliğini yürüttü. Endülüs’ten Filistin’e, Balkanlar’dan Kudüs’e uzanan geniş bir coğrafyada yaptığı çalışmalarla “Ümmet Coğrafyacısı” olarak anıldı.

“İzler”, “Göstergeler”, “Çizgisiz Defter”, “Aliya” ve “İstanbul’u Yeniden Düşünmek” gibi eserleriyle geniş bir okur kitlesine ulaşan Âkif Emre, vefatının üzerinden geçen 9 yıla rağmen fikirleriyle yaşamaya devam ediyor.

Trump, geçtiğimiz hafta sonu Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile birlikte Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Pakistan, Mısır, Ürdün ve Bahreyn liderleriyle yaptığı görüşmelere değinerek, söz konusu ülkelere İbrahim Anlaşmaları’nı imzalamaları çağrısında bulunduğunu açıkladı.

İBRAHİM ANLAŞMALARI ÇAĞRISI

Trump, İbrahim Anlaşmaları’nın Orta Doğu’ya “gerçek güç, kuvvet ve barış” getireceğini savundu. Suudi Arabistan ve Katar’ın anlaşmayı derhal imzalaması gerektiğini belirten Trump, diğer ülkelerin de aynı yönde hareket etmesini istedi.

ABD Başkanı, anlaşmayı imzalamayan ülkelerin “barış anlaşmasının bir parçası olmaması gerektiğini” ifade etti. Trump ayrıca görüştüğü birçok liderin, anlaşma sağlanması halinde İran’ın da İbrahim Anlaşmaları’nın bir parçası olmasından memnuniyet duyacaklarını kendisine ilettiğini söyledi.

Trump, “Eğer İran benimle anlaşma imzalarsa, ABD Başkanı olarak onların da bu eşsiz dünya koalisyonunun bir parçası olmaları benim için bir onur olacaktır.” ifadelerini kullandı.

Açıklamasının sonunda Trump, diplomatik temsilcilerine ilgili ülkelerin İbrahim Anlaşmaları’na katılım süreçlerini başlatmaları ve tamamlamaları yönünde talimat verdiğini duyurdu.

İBRAHİM ANLAŞMALARI’NIN GEÇMİŞİ

İbrahim Anlaşmaları, Trump’ın ilk başkanlık döneminde 2020 yılında Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn ve Fas’ın İsrail ile ilişkilerini normalleştirmesiyle başlamıştı. Anlaşmaların amacı “bölgesel iş birliğini” geliştirmek ve “dinler arası hoşgörüyü teşvik etmek” olarak açıklanmıştı.

Süreç içerisinde Sudan da anlaşmalara katılmış, 2025 yılında Kazakistan’ın da anlaşmaya dahil olacağı belirtilmişti.

İRANLI HEYET DOHA’DA TEMASLARDA BULUNDU

İran Meclis Başkanı Muhammed Galibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin, ABD ile İran arasında olası bir anlaşmaya ilişkin temaslarda bulunmak üzere Katar’ın başkenti Doha’ya gittiği bildirildi.

İran heyetinin Katar Başbakanı ile yaptığı görüşmelerde Hürmüz Boğazı’nın durumu ve İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunun ele alındığı belirtildi. İran Merkez Bankası Başkanı’nın da heyette yer aldığı, dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılmasının görüşüldüğü aktarıldı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü ise ABD ile bir anlaşma taslağı üzerinde mutabakata varıldığını ancak kısa süre içerisinde kesin bir anlaşmaya ulaşılacağının söylenemeyeceğini ifade etti.

İranlı sözcü, Hürmüz Boğazı’nın yönetiminin kıyı ülkelerine ait olduğunu vurgulayarak, potansiyel anlaşmanın boğazın yönetimine ilişkin özel maddeler içermediğini kaydetti. Geçişlerden ücret alınmayacağını belirten sözcü, sağlanacak hizmetlerin bedel karşılığı olmasının normal olduğunu ancak bunun “geçiş ücreti” olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

İran yönetimi ayrıca şu aşamada Pakistan’a resmi bir heyet gönderme planlarının bulunmadığını açıkladı. Sözcü, birçok konuda ilerleme sağlandığını ancak bunun anlaşmanın yakın olduğu anlamına gelmediğini dile getirdi.

PAKİSTAN’DAN ARABULUCULUK MESAJI

Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif, ABD ile İran arasındaki diplomatik sürece ilişkin yaptığı açıklamada, taraflar arasında yürütülen arabuluculuk girişimlerinin ilerleme kaydettiğini söyledi.

Şerif, İslamabad yönetiminin müzakere yoluyla çözüm sağlanması amacıyla temaslarını sürdürdüğünü belirterek “işlerin doğru yönde ilerlediğini” ifade etti.

RUBIO: YA ANLAŞIRIZ YA BAŞKA YOLLA ANLAŞIRIZ

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Hindistan ziyareti sırasında yaptığı açıklamada, Washington yönetiminin İran ile ya iyi bir anlaşma yapacağını ya da “başka bir yolla” sonuca ulaşacağını söyledi.

Rubio, ABD’nin alternatif seçenekleri değerlendirmeden önce diplomasiye tüm fırsatları tanıyacağını belirtti. Hürmüz Boğazı ve nükleer mesele konusunda ciddi ve zaman sınırlı müzakereler yürütüldüğünü ifade eden Rubio, anlaşma sağlanmasını umut ettiklerini söyledi.

İran’ın yarı resmi Tasnim haber ajansı ise anlaşmanın halen iptal edilme ihtimalinin bulunduğunu yazdı. Haberde, ABD’nin özellikle İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması başta olmak üzere bazı maddelerde süreci engellediği öne sürüldü.

Trump da Truth Social üzerinden yaptığı başka bir paylaşımda diplomatik temsilcilerine İran ile aceleci bir anlaşma yapılmaması yönünde talimat verdiğini açıkladı. Trump, “Anlaşmaya varılıp, onaylanıp ve imzalanana kadar abluka tam olarak yürürlükte kalacaktır.” ifadelerini kullandı.

İSRAİL’DEN NÜKLEER TESİS VURGUSU

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran ile yapılacak herhangi bir nihai anlaşmanın Tahran’ın oluşturduğu nükleer tehdidi tamamen ortadan kaldırması gerektiğini söyledi.

Telegram hesabından açıklama yapan Netanyahu, İran’ın nükleer zenginleştirme tesislerinin sökülmesi ve zenginleştirilmiş nükleer materyalin ülke dışına çıkarılması gerektiğini ifade etti.

İRAN’DA İDAM AÇIKLAMASI

İran’da Ocak ayında düzenlenen rejim karşıtı protestolarla bağlantılı suçlamalar nedeniyle bir kişinin idam edildiği açıklandı.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre görüşmeye Bahreyn Kralı Hamed bin İsa Al Halife, Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Muhammed bin Zayed Al Nahyan, Katar Emiri Temim bin Hamad Al Sani, Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Ürdün Kralı II. Abdullah ile Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir ve ABD Başkanlık Kabinesi üyeleri de katıldı.

İRAN VE ORTA DOĞU’DAKİ GELİŞMELER ELE ALINDI

Görüşmede İran ve Orta Doğu’daki gelişmeler değerlendirildi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin sorunların çözümünde her zaman diyalog ve diplomasi yöntemini savunduğunu belirtti. Erdoğan, İran ile yürütülen diplomatik sürecin ABD Başkanı Trump’ın ifade ettiği seviyeye ulaşmasından memnuniyet duyduklarını ifade etti.

Erdoğan, İran ile varılabilecek mutabakatın Hürmüz Boğazı’nda serbest geçişlerin sürmesini sağlayarak bölgesel istikrara katkı sunacağını ve dünya ekonomisi açısından da olumlu sonuçlar doğuracağını söyledi.

“TÜRKİYE HER TÜRLÜ DESTEĞİ VERMEYE HAZIR”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, müzakere sürecine katkı sunan ülkelere teşekkür etti.

Türkiye’nin İran ile varılabilecek mutabakatın uygulanması aşamasında her türlü desteği vermeye hazır olduğunu belirten Erdoğan, bölge genelinde barışın hakim olması için çaba göstermeyi sürdüreceklerini kaydetti.

Erdoğan ayrıca, İran bağlamında nükleer mesele dahil olmak üzere sorunlu görünen başlıklarda süreç içerisinde uygun çözümler bulunabileceğine inandığını ifade etti.

“ADİL BARIŞIN KAYBEDENİ OLMAZ”

Görüşmede Erdoğan, Türkiye’nin bölge ülkelerinin birbirlerine tehdit oluşturmadığı yeni bir dönem arzu ettiğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, adil bir barışın kaybedeninin olmayacağını vurguladı.

DIŞİŞLERİ BAKANLARINDAN ORTAK AÇIKLAMA

Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri, Endonezya, Katar, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan ve Ürdün dışişleri bakanları da ortak bir açıklama yayımladı.

Açıklamada, Sumud aktivistlerine yönelik gerçekleştirilen şiddet olayları kınandı. Gözaltındaki kişilerin kamuoyu önünde aşağılanmasının insan onuruna yönelik kabul edilemez bir saldırı olduğu belirtildi.

Ortak açıklamada ayrıca İsrailli Bakan Itamar Ben-Gvir’in provokatif eylemlerinin nefret ve aşırılığı körüklediği ifade edilerek, benzer olayların önüne geçilmesi için somut adımlar atılması çağrısında bulunuldu.

AFP’ye konuşan ve ismi açıklanmayan bir Tayvanlı güvenlik yetkilisi, söz konusu konuşlandırmanın ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında Pekin’de gerçekleştirilen görüşme öncesinde başladığını belirtti.

Yetkili, liderler zirvesinin ardından bölgede bulunan Çin gemilerinin sayısının 100’ün üzerine çıktığını ifade etti.

TAYVAN YÖNETİMİNDEN “STATÜKOYU ÇİN BOZUYOR” MESAJI

Tayvan Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Joseph Wu, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda Çin gemilerinin bölgedeki dağılımını gösteren bir harita yayımladı.

23 Mayıs tarihli haritada Çin’e ait savaş gemileri ve sahil güvenlik unsurlarının Kore Yarımadası açıklarındaki Sarı Deniz’den Güney Çin Denizi’ne ve Batı Pasifik’e kadar yayıldığı görüldü.

Wu paylaşımında, “Dünyanın bu bölgesinde statükoyu bozan ve bölgesel barış ile istikrarı tehdit eden tek sorun Çin” ifadelerini kullandı.

Tayvanlı güvenlik kaynakları ayrıca bölgede Çin’e ait araştırma ve inceleme gemilerinin de bulunduğunu bildirdi. Gemilerin faaliyetlerine ilişkin detay paylaşılmazken, Çin donanmasının daha önce de bölgede geniş çaplı tatbikatlar gerçekleştirdiği belirtildi.

ÇİN TAYVAN ÜZERİNDEKİ BASKIYI ARTIRIYOR

Pekin yönetimi son yıllarda Tayvan çevresindeki askeri faaliyetlerini artırdı. Çin ordusu neredeyse her gün ada çevresine savaş uçakları ve savaş gemileri gönderirken, çok sayıda geniş kapsamlı tatbikat düzenledi.

Çin, Tayvan’ı kendi toprağının bir parçası olarak gördüğünü ve gerekirse güç kullanarak kontrol altına alabileceğini savunuyor.

Tayvan yönetimi ise olası bir Çin müdahalesine karşı güvenliğini büyük ölçüde ABD desteğiyle sağlamaya çalışıyor.

TAYVAN’DA SAVUNMA HARCAMALARINA DESTEK GÖSTERİSİ

Öte yandan Tayvan’ın başkenti Taipei’de binlerce kişi hükümetin savunma harcamalarını artırma planına destek vermek amacıyla yürüyüş düzenledi.

Göstericilerin bir bölümünün ABD ve Tayvan bayrakları taşıdığı görüldü.

ABD’nin baskısıyla Tayvan lideri Lai Ching-te yönetimi, ABD’den alınacak silah sistemleri ile yerli üretim insansız hava araçlarını kapsayan yaklaşık 40 milyar dolarlık ek savunma bütçesi önerdi.

Muhalefetin kontrolündeki parlamentonun ise yalnızca ABD silahlarını kapsayan 25 milyar dolarlık harcama paketini kabul ettiği belirtildi.

TRUMP’TAN “TAYVAN SORUNUNU ÇÖZECEĞİZ” AÇIKLAMASI

ABD Başkanı Donald Trump, Tayvan’a yönelik silah satışları konusunda Tayvan lideri Lai Ching-te ile görüşüp görüşmeyeceğine ilişkin soruya, “Herkesle konuşurum” yanıtını verdi.

Trump ayrıca Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile “harika bir görüşme” yaptığını belirterek, “Tayvan sorununu çözmek için çalışacağız” dedi.

Lai Ching-te ise Trump ile görüşmekten memnuniyet duyacağını ifade etti.

Tayvan ve ABD liderleri arasında doğrudan temas kurulmasının, uzun yıllardır sürdürülen diplomatik teamülleri zorlayabileceği ve Çin’in tepkisini çekebileceği değerlendiriliyor.

Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, dün gerçekleştirilen saldırının ardından yürütülen arama-kurtarma çalışmalarında iki kişinin daha cansız bedenine ulaşıldığı belirtildi.

Açıklamada, “2 cansız bedene daha ulaşıldı. 18 kişi yaşamını yitirdi. Enkaz altında 3 kişi bulunuyor” ifadeleri kullanıldı.

Yetkililer, enkaz kaldırma ve arama çalışmalarının sürdüğünü bildirdi.

SALDIRI STAROBELSK ŞEHRİNDE DÜZENLENDİ

Ukrayna ordusunun, Luhansk bölgesindeki Starobelsk kentinde bulunan koleje insansız hava araçlarıyla saldırı düzenlediği açıklanmıştı.

Saldırının ardından binada büyük hasar meydana gelirken, çok sayıda kişinin enkaz altında kaldığı belirtilmişti.

PUTİN: “TERÖR EYLEMİ”

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, saldırıyla ilgili yaptığı açıklamada olayı “terör eylemi” olarak nitelendirmişti.

Putin, ilk açıklamasında saldırıda 6 kişinin hayatını kaybettiğini, 39 kişinin yaralandığını ve 15 kişinin kayıp olduğunu söylemişti.

Rusya destekli Luhansk yönetiminin geçici başkanı Leonid Paseçnik ise gün içinde yaptığı açıklamada ölü sayısının 11’e yükseldiğini duyurmuştu.

Rusya Acil Durumlar Bakanlığının son açıklamasıyla birlikte saldırıda yaşamını yitirenlerin sayısının 18’e çıktığı bildirildi.

Özellikle Telangana eyaletinde sıcak hava dalgasına karşı teyakkuz çağrısı yapılırken, halka günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkmamaları yönünde uyarılar yapıldı.

Hint yetkililer, sıcaklıkların son yılların en yüksek seviyelerine ulaştığını belirterek yaşlılar, çocuklar ve hamile kadınların zorunlu olmadıkça gündüz saatlerinde dışarı çıkmaması gerektiğini açıkladı.

SICAKLIK 45 DERECENİN ÜZERİNE ÇIKTI

Hindistan Meteoroloji Departmanı tarafından hafta başında yapılan açıklamada, ülkenin birçok bölgesinde yoğun sıcak hava dalgası beklendiği duyurulmuştu.

Yaklaşık 1,4 milyar nüfuslu ülkede termometrelerin birçok bölgede 45 santigrat derecenin üzerine çıktığı bildirildi.

Başkent Yeni Delhi ile çevre kentlerde hava sıcaklığının hafta boyunca 40 derecenin üzerinde seyretmesi nedeniyle elektrik tüketiminin de rekor seviyelere ulaştığı ifade edildi.

GECE SICAKLIKLARI DA DÜŞMÜYOR

Kavurucu sıcakların yalnızca gündüz saatlerinde değil gece boyunca da etkisini sürdürdüğü belirtildi. Uzmanlar, gece sıcaklıklarının yüksek seyretmesinin insan vücudunun toparlanma süresini azalttığını ve sağlık risklerini artırdığını kaydetti.

Yüksek nem oranıyla birlikte etkisini artıran sıcak hava dalgasının özellikle kronik hastalığı bulunan kişiler açısından ciddi risk oluşturduğu ifade edildi.

Sağlık uzmanları, aşırı sıcakların yoğun sıvı kaybına yol açabileceğini, ağır vakalarda ise organ yetmezliği riskini artırabileceğini belirtti.

UZMANLARDAN İKLİM VE ENERJİ UYARISI

Elektrik üretiminde büyük ölçüde kömür kullanımına bağımlı olan Hindistan, sera gazı salınımında dünyada üçüncü sırada yer alıyor.

Uzmanlar, iklim değişikliğinin etkisiyle sıcak hava dalgalarının daha uzun süreli ve daha yıkıcı hale geldiğini belirterek, özellikle gece sıcaklıkları ile nem oranındaki artışın son dönemdeki sıcaklıkları daha tehlikeli hale getirdiğini ifade ediyor.

Yerel kaynaklardan edinilen bilgilere göre, Kiev’de gece saatlerinde peş peşe yüksek şiddetli patlamalar meydana geldi. Kent genelinde hava saldırısı sirenleri devreye girerken, çok sayıda bölgede güvenlik önlemleri artırıldı.

Kiev Valiliği tarafından yapılan açıklamada, saldırılarda bir okul, bir apartman ve bazı iş yerlerinin bulunduğu noktaların hedef alındığı belirtildi.

Saldırılarda 1 kişinin hayatını kaybettiği, en az 13 kişinin de yaralandığı açıklandı. Yaralıların çevredeki hastanelere sevk edildiği ve hasar gören bölgelerde arama-kurtarma çalışmalarının sürdüğü bildirildi.

MOSKOVA SALDIRISININ ARDINDAN GELDİ

Rusya’nın Kiev’e yönelik saldırısı, Ukrayna’nın Moskova’ya düzenlediği geniş çaplı hava operasyonunun ardından gerçekleşti.

Rus yetkililer, Ukrayna’nın başkent Moskova’ya son bir yılın en yoğun hava saldırısını gerçekleştirdiğini duyurmuştu. Açıklamalarda, gece boyunca yüzlerce Ukrayna dronunun saldırılarda kullanıldığı belirtilmişti.

Saldırılarda yerleşim alanlarının hedef alındığı, ölü ve yaralıların bulunduğu ifade edilmişti.

3 GÜNLÜK ATEŞKESİN ARDINDAN ÇATIŞMALAR YENİDEN BAŞLADI

Rusya ile Ukrayna arasında, Sovyetler Birliği’nin İkinci Dünya Savaşı’nda Nazi Almanyası’nı mağlup etmesinin 81’inci yıl dönümü nedeniyle 9-10-11 Mayıs tarihlerinde geçici ateşkes ilan edilmişti.

Üç günlük ateşkes sürecinin sona ermesinin ardından taraflar yeniden karşılıklı hava saldırıları düzenlemeye başladı.

Rus ordusu daha önce 14 Mayıs sabaha karşı da Kiev’e yönelik saldırı gerçekleştirmişti. Son saldırıyla birlikte savaşın hava operasyonları boyutunda gerilimin yeniden yükseldiği görüldü.

Trump, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Pakistan, Türkiye, Mısır, Ürdün ve Bahreyn liderleriyle kapsamlı bir telefon görüşmesi gerçekleştirdiklerini ifade etti.

Açıklamada Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da görüşmede yer aldığı belirtildi.

“ANLAŞMANIN SON DETAYLARI GÖRÜŞÜLÜYOR”

Donald Trump, ABD, İran ve görüşmelere dahil olan ülkeler arasında mutabakat zaptına ilişkin büyük ölçüde anlaşmaya varıldığını söyledi.

Trump, “Anlaşmanın son detayları ve maddeleri şu anda görüşülüyor ve kısa süre içinde açıklanacak” ifadelerini kullandı.

Sürecin tamamlanmasının ardından resmi açıklamanın yapılacağı belirtildi.

NETANYAHU İLE DE GÖRÜŞTÜ

Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile de ayrı bir telefon görüşmesi yaptığını açıkladı.

Görüşmenin “oldukça olumlu geçtiğini” ifade eden Trump, İsrail tarafıyla da anlaşmanın detaylarının değerlendirildiğini belirtti.

HÜRMÜZ BOĞAZI AÇILACAK

Trump açıklamasında, anlaşmanın unsurlarından biri olarak Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılacağını duyurdu.

Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz ticareti açısından kritik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gerilim, son dönemde enerji piyasalarında dalgalanmalara yol açmıştı.

ABD ile İran arasında yürütülen müzakerelerde boğazın statüsünün de ana başlıklardan biri olduğu belirtiliyordu.

Yarışmanın kazananlarına üç adet Vampire ağır bombardıman dronu ve piller hediye edilirken, katılımcılar halat kesme, patlayıcı yüklü saldırı dronlarını yönlendirme ve video oyun konsollarıyla İHA kullanımı gibi alanlarda mücadele etti. Cephede kullanılan ölümcül teknolojilerin yarışma formatında sergilenmesi, savaşın insani boyutunun giderek geri plana itildiği yorumlarına neden oldu.

SAVAŞ TEKNOLOJİSİ REKABET VE EĞLENCEYE DÖNÜŞÜYOR

Ukrayna yönetimi tarafından uygulanan puan sistemi ise savaşın dijitalleşen yapısını daha da görünür hale getirdi. Sisteme göre askerler gerçekleştirdikleri operasyonlar karşılığında puan topluyor ve bu puanları ordunun “savaş için alışveriş” olarak tanımladığı çevrimiçi platformlarda ekipman satın almak için kullanabiliyor. Yetkililer, uygulamanın kaynakların başarılı pilotlara aktarılmasını sağladığını ve askerlerin motivasyonunu artırdığını savunuyor.

Ancak insan hakları savunucuları ve savaş karşıtı çevreler, savaşın bir ödül mekanizmasıyla desteklenmesinin son derece tehlikeli bir zihniyet oluşturduğunu belirtiyor. İnsan hayatının puan sistemleriyle ölçüldüğü bir düzenin, savaşın yıkıcılığını sıradanlaştırdığı ve ölüm kavramını dijital bir başarı göstergesine dönüştürdüğü ifade ediliyor.

ÖLDÜRME VE YARALAMA BONUS SİSTEMİNE DAHİL EDİLDİ

Ukrayna’daki sistemde yalnızca askeri hedeflerin vurulmasının değil, Rus askerlerinin öldürülmesi ya da ağır yaralanmasının da bonus kapsamına alınması dikkat çekti. Uzmanlar, bu yaklaşımın savaş psikolojisini derinleştirdiğini ve çatışmaları daha acımasız hale getirebileceğini vurguluyor.

Benzer bir uygulamanın Rusya tarafından da yürütüldüğü belirtiliyor. Rus ordusunda ekipman imhası karşılığında askerlere nakit bonus verildiği aktarılırken, iki tarafın da savaş motivasyonunu ödül mekanizmalarıyla desteklemesi, modern savaşların giderek ekonomik ve teknolojik bir rekabet sistemine dönüştüğü eleştirilerini beraberinde getiriyor.

DRONLAR SADECE SALDIRI İÇİN KULLANILMIYOR

İnsansız hava araçları yalnızca saldırı operasyonlarında değil, lojistik destek amacıyla da kullanılıyor. Cephedeki askerlere yiyecek, su ve tıbbi malzeme taşınmasında da görev alan İHA’lar, savaş teknolojisinin çift yönlü kullanımını ortaya koyuyor.

Buna rağmen uzmanlar, savaş teknolojilerinin insani yardım amacıyla kullanılmasının, çatışmaların yarattığı büyük yıkımı gölgelememesi gerektiğine dikkat çekiyor. Tarih boyunca milyonlarca insanın hayatını kaybetmesine neden olan savaşların, bugün dijital ekranlar, puan tabloları ve yarışmalar üzerinden yeniden şekillendirilmesi, insanlığın geldiği noktaya dair ciddi etik tartışmaları beraberinde getiriyor.

TARİHİN EN TEHLİKELİ NORMALLEŞMESİ

Bir dönem yalnızca bilim kurgu filmlerinde görülen uzaktan kontrollü savaş senaryoları artık gerçek cephelerde uygulanıyor. Video oyun konsollarıyla saldırı dronu yönetilmesi, puan karşılığı ekipman kazanılması ve savaş performansının rekabet unsuru haline getirilmesi, çatışmaların psikolojik sınırlarını da değiştiriyor.

Uzmanlara göre savaşın teknolojikleşmesi, insan kaybını azaltmak yerine ölümün algılanış biçimini dönüştürüyor. Ekran başında verilen kararlarla insanların hayatını kaybetmesi, savaşın fiziksel gerçekliğini görünmez hale getirirken, şiddetin sıradanlaşmasına yol açıyor. İnsanlık tarihinin en büyük trajedilerinden biri olan savaşların, bugün bir yarışma atmosferi içinde sunulması ise modern çağın en sert etik kırılmalarından biri olarak değerlendiriliyor.

Barrot, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada kararın bugünden itibaren yürürlüğe girdiğini duyurdu. Fransa’nın Avrupa Birliği’nden de Ben-Gvir’e yönelik yaptırım uygulanmasını talep ettiğini belirtti.

KÜRESEL SUMUD FİLOSU TEPKİLERİ BÜYÜTTÜ

Kararın, İsrail tarafından uluslararası sularda alıkonulan Küresel Sumud Filosu aktivistlerine yönelik görüntülerin ardından geldiği belirtildi.

İsrail’in alıkoyduğu aktivistlere yönelik kötü muamele iddiaları uluslararası kamuoyunda tepkilere neden olmuştu.

BEN-GVIR’İN PAYLAŞIMI GÜNDEM OLDU

İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı İtamar Ben-Gvir, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Aşdod Limanı’na getirilen aktivistlere ilişkin görüntülere yer verdi.

Videoda Ben-Gvir’in İsrail bayrağı salladığı ve “İsrail’e hoş geldiniz” ifadelerini kullandığı görüldü.

Paylaşımda yer alan görüntülerde, alıkonulan aktivistlere yönelik kötü muamele iddialarına ilişkin anların da kameralara yansıdığı belirtildi.

AB’YE YAPTIRIM ÇAĞRISI

Fransa Dışişleri Bakanı Barrot, Avrupa Birliği’ne çağrıda bulunarak Ben-Gvir’e yönelik ortak yaptırım uygulanmasını istedi.

Fransa’nın açıklaması sonrası Avrupa Birliği ülkelerinin konuya ilişkin nasıl bir adım atacağı merak konusu oldu.

İran devlet televizyonu, yetkililere dayandırdığı haberinde ABD ile yürütülen görüşmelerde anlaşmanın çerçeve metni konusunda son aşamaya gelindiğini duyurdu.

Pakistan ordusu ise son 24 saatte gerçekleştirilen temaslarda nihai anlaşmaya yönelik “cesaret verici” ilerleme kaydedildiğini açıkladı.

İRAN: “ANLAŞMAYA HEM ÇOK UZAK HEM ÇOK YAKINIZ”

İran Dışişleri Bakanlığı ve Müzakere Heyeti Sözcüsü İsmail Bekayi, görüşmelere ilişkin yaptığı açıklamada sürecin kritik aşamada olduğunu söyledi.

Bekayi, “Anlaşmaya hem çok uzak hem de çok yakınız” ifadelerini kullandı.

Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Munir’in Tahran ziyaretini değerlendiren Bekayi, ihtilaflı başlıkların sürdüğünü ancak mutabakat zaptını sonuçlandırmak için çabaların devam ettiğini belirtti.

Bekayi, İran’ın temel önceliğinin savaşın sona erdirilmesi olduğunu ifade ederek tarafların çözüm konusunda birbirine yaklaştığını ancak bunun henüz kesin anlaşma anlamına gelmediğini söyledi.

RUBİO: “BAZI İLERLEMELER SAĞLANDI”

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da İran konusunda ilerleme kaydedildiğini açıkladı.

Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’de konuşan Rubio, “Bazı ilerlemeler sağlandı. Hatta şu anda bile çalışmalar sürüyor. Belki bugün daha sonra, yarın ya da birkaç gün içinde açıklayacak bir şeyimiz olabilir” dedi.

Financial Times gazetesi ise ABD ile İran’ın ateşkesi 60 gün süreyle uzatmaya yakın olduğunu yazdı.

PAKİSTAN TEMASLARI SÜRÜYOR

İran devlet medyasına göre Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Munir, Tahran’dan ayrılmadan önce İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile görüştü.

Pakistan’ın resmi arabulucu ülke olarak süreçte aktif rol aldığı belirtilirken, Katar’ın da görüşmelere destek verdiği ifade edildi.

HÜRMÜZ BOĞAZI VE YAPTIRIMLAR MASADA

İranlı yetkililer, müzakerelerde savaşın sona erdirilmesi, Lübnan dahil bölgedeki çatışmaların durması ve ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasının kaldırılması taleplerini gündeme getirdi.

Tahran yönetimi ayrıca ABD yaptırımları nedeniyle yurtdışında dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılmasını istiyor.

Taraflar arasında Hürmüz Boğazı konusunda da temasların sürdüğü bildirildi. İran’ın ticari gemi geçişlerine kapatılan boğazı kademeli olarak yeniden açmayı değerlendirdiği belirtilirken, Tahran yönetiminin boğaz üzerindeki kontrolünden vazgeçmeyeceğini vurguladığı aktarıldı.

NÜKLEER PROGRAM GÖRÜŞMELERİ GÜNDEMDE

İran tarafı, nükleer program konusunda müzakereye açık olduğu mesajını verdi.

Amerikan basınında yer alan haberlere göre Tahran yönetimi, yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun bir bölümünü seyreltebileceğini ve bir kısmını üçüncü bir ülkeye göndermeyi değerlendirebileceğini iletti.

ABD yönetimi ise İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülkeden çıkarılmasını ve nükleer programın ciddi biçimde sınırlandırılmasını talep ediyor.

Washington yönetimi, İran’ın nükleer silah üretme kapasitesine ulaşmasının engellenmesini temel öncelik olarak tanımlıyor.

Yarı resmi Tasnim ve ISNA haber ajanslarının aktardığına göre Nakvi’nin Tahran’daki temaslarının, İran ile ABD arasında savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelerde taraflar arasındaki görüş ayrılıklarının giderilmesi amacıyla iletişimi kolaylaştırmayı hedeflediği belirtildi.

PAKİSTAN GENELKURMAY BAŞKANI DA TAHRAN’A GİDİYOR

İran devlet haber ajansı IRNA, Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Munir’in de Tahran’a gitmek üzere İran’a hareket ettiğini duyurdu.

Pakistanlı yetkililerin temaslarının, İran ile ABD arasında devam eden diplomatik süreçte arabuluculuk çabalarının bir parçası olduğu ifade edildi.

MÜZAKERELERDE HÜRMÜZ BOĞAZI VURGUSU

Analistler, Tahran yönetiminin ABD Başkanı Donald Trump tarafından daha önce kabul edilmeyen bazı şartları yeniden gündeme getirdiğini belirtti.

Söz konusu şartlar arasında Hürmüz Boğazı’nın kontrolü, savaş nedeniyle oluşan zararların tazmini, yaptırımların kaldırılması, dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması ve ABD birliklerinin bölgeden çekilmesinin yer aldığı ifade edildi.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise yaptığı açıklamada müzakerelerde “bazı olumlu işaretler” bulunduğunu söyledi.

Rubio, İran’ın 28 Şubat’ta başlayan savaşın ardından çoğu gemiye fiilen kapattığı Hürmüz Boğazı’nda geçiş ücreti sistemi uygulamayı sürdürmesi halinde çözüm bulunmasının zorlaşacağını ifade etti.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAN 35 GEMİ GEÇTİ

İran Devrim Muhafızları, Rubio’nun açıklamalarından saatler sonra yaptığı duyuruda son 24 saatte İran’ın izniyle Hürmüz Boğazı’ndan 35 geminin geçtiğini açıkladı.

Açıklamada petrol tankerleri, konteyner gemileri ve diğer ticari gemilerin boğazdan geçiş yaptığı belirtildi.

Böylece Suriye, G7’nin 1975 yılında kurulmasından bu yana ilk kez liderler zirvesine katılmış olacak.

DAVET MEKTUBU PARİS’TE TESLİM EDİLDİ

15-17 Haziran tarihlerinde Fransa’nın Évian-les-Bains kentinde gerçekleştirilecek zirveye ilişkin davet mektubunun, Paris’te düzenlenen G7 maliye toplantıları sırasında Suriye Maliye Bakanı Yasir Barnie’ye elden teslim edildiği belirtildi.

Konuya ilişkin resmi açıklama yapılmazken, davetin Fransa’nın ev sahipliğinde gerçekleştirilecek zirve kapsamında iletildiği aktarıldı.

ŞAM YÖNETİMİ “TEDARİK ZİNCİRİ MERKEZİ” VURGUSU YAPACAK

Suriyeli bir yetkili, Şam yönetiminin zirvede ülkenin “potansiyel stratejik tedarik zinciri merkezi” rolünü ön plana çıkarmayı planladığını söyledi.

Yetkiliye göre bu yaklaşım, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kriz sonrası alternatif ticaret ve lojistik güzergahlarının önem kazanmasıyla bağlantılı.

İran savaşı sonrasında Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatların büyük ölçüde durmasının küresel ekonomi üzerinde ciddi baskı oluşturduğu değerlendiriliyor.

SURİYE ULUSLARARASI SİSTEME DÖNMEYE ÇALIŞIYOR

Yaklaşık 14 yıl süren iç savaşın ardından yeniden yapılanma sürecine giren Suriye, ekonomik toparlanma ve uluslararası sisteme yeniden entegrasyon amacıyla diplomatik temaslarını artırıyor.

Hafız Esed ve Beşar Esed dönemlerinde uygulanan yaptırımların önemli bölümünün son dönemde hafifletildiği belirtilirken, yabancı yatırım çekilmesi ve uluslararası bankacılık ilişkilerinin yeniden kurulmasının beklenenden yavaş ilerlediği ifade ediliyor.

BATI İLE TEMASLAR ARTIYOR

Suriye yönetimi son dönemde Batılı ülkelerle diplomatik temaslarını yoğunlaştırdı.

Şam yönetimi kısa süre önce Paris’te düzenlenen G7 finans görüşmelerine de katılmıştı.

Avrupa Birliği’nin ise son dönemde Suriye’nin savunma ve içişleri bakanlıklarını yaptırım listesinden çıkardığı bildirildi.

G7 ZİRVESİ’NDE KÜRESEL GÜNDEM ELE ALINIYOR

G7 Zirvesi, dünyanın en büyük gelişmiş ekonomilerine sahip ülkelerini bir araya getiren G7 grubunun liderler toplantısı olarak düzenleniyor.

Grup; ABD, İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Kanada ve Japonya’dan oluşuyor. Avrupa Birliği de zirvelere daimi katılımcı olarak iştirak ediyor.

Her yıl düzenlenen zirvede küresel ekonomi, enerji güvenliği, savaşlar, iklim krizi, ticaret, teknoloji ve uluslararası güvenlik başlıkları ele alınıyor.

G7 zirveleri, Batılı ülkelerin küresel siyasi ve ekonomik yönelimlerini şekillendiren en önemli uluslararası platformlardan biri olarak değerlendiriliyor.

Konuya yakın iki üst düzey İranlı kaynağın aktardığı bilgilere göre, söz konusu talimat Tahran yönetiminin ABD ile yürüttüğü müzakerelerdeki pozisyonunu sertleştirdi.

İran yönetiminin aldığı kararın, ABD’nin müzakerelerdeki temel taleplerinden biri olan zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına çıkarılması konusunda yeni bir çıkmaz yaratabileceği değerlendiriliyor.

ABD VE İSRAİL’İN TALEPLERİ GÜNDEMDE

İsrailli yetkililer daha önce ABD Başkanı Donald Trump’ın Tel Aviv yönetimine İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına gönderileceği yönünde güvence verdiğini açıklamıştı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise İran’daki zenginleştirilmiş uranyum tamamen çıkarılmadan savaşın sona ermiş sayılmayacağını ifade etmişti.

Batılı ülkeler uzun süredir İran’ı nükleer silah geliştirmeye çalışmakla suçluyor. Özellikle İran’ın uranyumu yüzde 60 seviyesine kadar zenginleştirmesi, uluslararası kamuoyunda tartışmaların merkezinde yer alıyor.

Nükleer silah üretimi için gerekli seviyenin yaklaşık yüzde 90 olduğu belirtilirken, Tahran yönetimi nükleer silah geliştirme iddialarını reddediyor.

“URANYUM STOKU ÜLKE DIŞINA ÇIKMAMALI”

İranlı kaynaklardan biri, devlet içerisindeki genel yaklaşımın uranyum stokunun ülke dışında tutulmaması yönünde olduğunu söyledi.

Kaynak, “Liderin talimatı ve devlet içindeki genel görüş, zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına çıkmaması yönünde” ifadelerini kullandı.

İran yönetiminin, uranyum stokunun yurt dışına çıkarılmasının ülkeyi gelecekte ABD ve İsrail saldırılarına karşı daha savunmasız bırakacağına inandığı belirtildi.

Beyaz Saray ve İran Dışişleri Bakanlığı ise konuya ilişkin resmi açıklama yapmadı.

ATEŞKES SÜRÜYOR, MÜZAKERELER ZOR İLERLİYOR

Şubat ayında başlayan ABD-İsrail saldırılarının ardından taraflar arasında kırılgan bir ateşkesin sürdüğü ancak müzakerelerde önemli ilerleme sağlanamadığı ifade ediliyor.

Pakistan arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerin, ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukası ve Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü nedeniyle karmaşık hale geldiği belirtiliyor.

İranlı yetkililer, ateşkesin Washington tarafından yeni saldırılar öncesinde “taktik manevra” olarak kullanılabileceğinden endişe duyduklarını dile getiriyor.

“YENİ SALDIRI HAZIRLIĞI” İDDİASI

İran Meclis Başkanı ve baş müzakereci Muhammed Bakır Kalibaf da yaptığı açıklamada ABD’nin yeni saldırılar için hazırlık yaptığını düşündüklerini söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump ise İran’ın anlaşmayı kabul etmemesi halinde yeni saldırılar düzenlemeye hazır olduklarını ancak birkaç gün daha bekleyebileceklerini ifade etmişti.

Taraflar arasında bazı başlıklarda kısmi yakınlaşma sağlandığı belirtilse de, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun geleceği ve uranyum zenginleştirme hakkının tanınması talepleri temel anlaşmazlık konuları arasında yer alıyor.

UAEA: 440 KİLOGRAM URANYUM STOKU BULUNUYORDU

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın verilerine göre İran’ın elinde saldırılar öncesinde yüzde 60 seviyesinde zenginleştirilmiş yaklaşık 440 kilogram uranyum bulunuyordu.

Bu stokun ne kadarının saldırılardan sonra korunduğunun net olarak bilinmediği belirtiliyor.

UAEA Başkanı Rafael Grossi, mart ayında yaptığı açıklamada uranyum stokunun büyük bölümünün İsfahan’daki tünel komplekslerinde bulunduğunu düşündüklerini söylemişti.

Ajans ayrıca uranyumun bir bölümünün Natanz nükleer tesisinde tutulduğunu değerlendiriyor.

İran yönetimi ise yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun bir kısmının tıbbi çalışmalar ve Tahran’daki araştırma reaktörü için gerekli olduğunu savunuyor.

Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi üyesi Thomas Massie, Kentucky’de yapılan Cumhuriyetçi Parti ön seçiminde rakibi Ed Gallrein’e karşı yarıştı. Resmi olmayan sonuçlara göre seçimi Gallrein kazandı.

Associated Press’in aktardığı sonuçlara göre Gallrein oyların yaklaşık yüzde 55’ini alırken, Massie’nin oy oranı yüzde 45 civarında kaldı.

TRUMP’IN DESTEKLEDİĞİ ADAY KAZANDI

Eski ABD donanma komandosu olan Ed Gallrein, seçim sürecinde ABD Başkanı Donald Trump’ın açık desteğini aldı.

Trump, seçimden önce sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Thomas Massie’yi sert sözlerle eleştirmiş ve seçmenlere Gallrein’e destek çağrısında bulunmuştu.

Trump paylaşımında, “Cumhuriyetçi Parti’nin uzun tarihindeki en kötü Kongre üyesi Thomas Massie’dir. O bir aptaldır. Yarın, salı günü onu görevden alın” ifadelerini kullanmıştı.

MASSIE İSRAİL POLİTİKALARINI ELEŞTİRİYORDU

Thomas Massie, Kongre’de İsrail politikalarına yönelik eleştirileri ve ABD’nin savaşlara dahil olmasına karşı tutumuyla öne çıkan isimler arasında yer alıyordu.

Massie ayrıca Epstein dosyalarının tamamının kamuoyuna açıklanmasını savunuyordu.

Seçim sürecinde Gallrein’in, İsrail yanlısı gruplardan güçlü mali destek aldığı ifade edildi.

“RAKİBİMİ TEL AVİV’DE BULMAK ZAMAN ALDI”

Seçim sonuçlarının ardından destekçilerine hitap eden Massie, dikkat çeken açıklamalarda bulundu.

Massie, “Daha erken açıklayacaktım ama rakibimi arayıp yenilgiyi kabul etmem gerekiyordu ve Tel Aviv’de Ed Gallrein’i bulmak biraz zaman aldı” dedi.

İsrail lobisinden hiçbir zaman destek almadığını söyleyen Massie, Washington’daki siyasi süreçte oyunun satın alınmaya çalışıldığını savundu.

Massie, “Onlar 14 yıl boyunca Washington’da oyumu satın almaya çalıştılar ama başaramadılar. Yarış neden bu kadar pahalıya mal oldu? Çünkü koltuğu satın almaya karar verdiler ve bu iş onlar için gerçekten pahalıya mal oldu” ifadelerini kullandı.

KASIM AYINDA KONGRE YARIŞINA GİRECEK

Ön seçimi kazanan Ed Gallrein, kasım ayında yapılacak Kongre ara seçimlerinde Kentucky’den Cumhuriyetçi Parti’nin adayı olarak yarışacak.

ABD’de Kongre ara seçimleri öncesinde Cumhuriyetçi Parti içinde Trump’a yakın isimlerin etkisinin sürdüğü değerlendirmeleri yapılıyor.

Washington yönetimi, ek birliklerin hangi bölgelerden kaydırılacağına veya sevkiyatın nasıl gerçekleştirileceğine ilişkin ayrıntı paylaşmadı.

TRUMP’TAN “NAWROCKI” VURGUSU

Donald Trump, kararını Truth Social platformu üzerinden yaptığı açıklamayla duyurdu.

Trump, paylaşımında Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki ile olan ilişkisine dikkat çekerek, “Gururla desteklediğim Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’nin başarılı seçimi ve kendisiyle olan ilişkimiz temelinde, ABD’nin Polonya’ya ek 5 bin asker göndereceğini duyurmaktan memnuniyet duyuyorum” ifadelerini kullandı.

NATO GERİLİMİNDE YUMUŞAMA MESAJI

Karar, son dönemde ABD ile NATO üyeleri arasında yaşanan gerilimin ardından geldi.

Trump, daha önce NATO üyelerini sert şekilde eleştirmiş, Avrupa ülkelerinin savunma yükümlülüklerini yeterince yerine getirmediğini savunmuştu. ABD Başkanı zaman zaman Washington yönetiminin NATO’nun karşılıklı savunma yükümlülüklerine bağlı kalıp kalmaması gerektiğini sorgulayan açıklamalar yapmıştı.

Trump ayrıca Hürmüz Boğazı’nın açılması konusunda NATO üyelerinin yeterli destek vermediğini öne sürmüştü.

RUBIO’DAN İSPANYA’YA ELEŞTİRİ

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da NATO müttefiklerine yönelik eleştirilerde bulundu.

Rubio, İran savaşı sürecinde ABD’nin İspanya’daki üsleri kullanmasına izin verilmemesinden dolayı Washington yönetiminin rahatsız olduğunu söyledi.

İspanya’yı doğrudan hedef alan Rubio, “İspanya gibi ülkeler ABD’nin bu üsleri kullanmasına izin vermiyor. O zaman neden NATO’dasınız? Bu çok yerinde bir soru” ifadelerini kullandı.

Rubio, NATO’daki diğer bazı ülkelerin ise ABD’ye destek verdiğini belirterek konunun müttefikler arasında görüşülmesi gerektiğini söyledi.

POLONYA’DAN ABD’YE DESTEK MESAJLARI

Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, son dönemde yaptığı açıklamalarda ABD’nin Avrupa güvenliği açısından temel garanti unsuru olmaya devam ettiğini savunmuştu.

Trump yönetiminin Polonya’ya yönelik yeni asker sevkiyatı kararı, Washington ile Varşova arasındaki askeri iş birliğinin güçlendirilmesi yönünde yeni bir adım olarak değerlendiriliyor.

Trump, İran’ın elindeki yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyuma ilişkin bir soruya da yanıt verdi. ABD Başkanı, “Uranyumu biz alacağız, ona ihtiyacımız yok, muhtemelen aldıktan sonra da imha edeceğiz ama onların elinde kalmasına izin vermeyeceğiz” ifadelerini kullandı.

ANLAŞMA TASLAĞININ AYRINTILARI PAYLAŞILDI

Trump’ın açıklamalarının ardından Dubai merkezli Al Arabiya televizyonu, taraflar arasında görüşülen nihai anlaşma taslağına ilişkin ayrıntıları yayımladı.

Habere göre taslakta tüm cephelerde koşulsuz ateşkes uygulanması ve tüm askeri operasyonların durdurulması öngörülüyor.

Taslakta ayrıca Basra Körfezi, Hürmüz Boğazı ve Umman Denizi’nde seyrüsefer serbestisinin garanti altına alınması yer alıyor. Anlaşmanın uygulanmasını izlemek ve olası anlaşmazlıkları çözmek amacıyla ortak bir komite kurulmasının planlandığı bildirildi.

YAPTIRIMLARIN KADEMELİ KALDIRILMASI GÜNDEMDE

Taslak metne göre, çözülmemiş konular hakkında en geç yedi gün içerisinde yeni müzakereler başlatılacak.

İran’ın anlaşma şartlarına uyması halinde ABD’nin Tahran yönetimine yönelik yaptırımları kademeli olarak kaldırmasının da anlaşma kapsamında değerlendirildiği belirtildi.

“ANLAŞMAZLIĞIN FARKLARI AZALIYOR”

Al Arabiya’nın haberinin ardından üst düzey İranlı bir yetkili de sürece ilişkin açıklamalarda bulundu.

Yetkili, taraflar arasında henüz nihai bir anlaşmaya varılmadığını ancak anlaşmazlık yaratan konulardaki farkların azaldığını söyledi.

Bununla birlikte yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum ve Hürmüz Boğazı konularının anlaşmaya engel oluşturan başlıklar arasında yer almaya devam ettiğini belirtti.

RUBIO: “OLUMLU SİNYALLER VAR”

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı için İsveç’e hareketi öncesinde havalimanında gazetecilerin sorularını yanıtladı.

İran’daki siyasi yapının “parçalanmış” olduğunu savunan Rubio, bu ortamda müzakerelerin sürdüğünü ifade etti.

ABD yönetiminin temel hedefinin İran’ın nükleer silah elde etmesini engellemek olduğunu belirten Rubio, “İyi bir anlaşma her zaman Başkan’ın tercihi olmuştur. Eğer iyi bir anlaşma yapabilirsek bu harika olur. Bunun kesin olarak gerçekleşeceğini söylemek için burada değilim ancak bir anlaşma yapabilmek için elimizden gelen her şeyi yapacağız” dedi.

TRUMP’TAN OĞLUNUN DÜĞÜNÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

Donald Trump, İran ile yaşanan süreç nedeniyle yoğun bir dönemden geçtiğini belirterek oğlu Donald Trump Jr.’ın düğününe katılmaya çalışacağını söyledi.

ABD medyasına göre Donald Trump Jr., hafta sonu Bahamalar’da Bettina Anderson ile evlenecek.

Oval Ofis’te konuşan Trump, “Gitmemi istiyor. Küçük, özel bir tören olacak. Gitmeye çalışacağım” dedi.

İran gündemi nedeniyle zamanlamanın uygun olmadığını belirten Trump, “Kendisine ‘Bu benim için iyi bir zamanlama değil. İran diye bir meselem var ve başka şeyler de var’ dedim” ifadelerini kullandı.

Trump ayrıca savaş sürerken düğüne katılması halinde eleştirileceğini savunarak, “Bu kazanamayacağım bir durum. Gidersem eleştirileceğim, gitmezsem yine eleştirileceğim” değerlendirmesinde bulundu.

Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasına göre, İsrail’de alıkonulan filo katılımcıları Tel Aviv Büyükelçiliği yetkililerinin gözetiminde Ramon Havalimanı’ndan ayrılarak Türkiye’ye hareket etti. Açıklamada, özel uçak seferleriyle 85’i Türk vatandaşı olmak üzere toplam 422 filo katılımcısının Türkiye’ye getirildiği bildirildi.

YARALILAR AMBULANSLARLA TAŞINDI

İstanbul Havalimanı’na inen uçaklardaki aktivistler, VIP Salonu’nda yakınları ve bazı yetkililer tarafından karşılandı. Yaralı olduğu belirtilen bazı aktivistler, havalimanında hazır bekletilen ambulanslarla hastanelere sevk edildi.

Karşılama işlemlerinin ardından aktivistlerin, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında gerekli muayeneler için İstanbul Adli Tıp Kurumu’na götürülmesinin beklendiği öğrenildi.

ÖMER ÇELİK: “İNSANLIĞIN MESAJINI DUYURDULAR”

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik de aktivistleri havalimanında karşılayan isimler arasında yer aldı.

Basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Çelik, Küresel Sumud Filosunun Gazze’ye yönelik uluslararası dikkati artırmak amacıyla yola çıktığını söyledi. Filoyu “insanlık filosu” olarak nitelendiren Çelik, aktivistlerin insanlık adına önemli bir mesaj verdiğini ifade etti.

Çelik, “Bütün kardeşlerimiz insanlık adına, insanlık haysiyeti adına, Gazze’deki soykırıma karşı durmak adına, soykırım şebekesine karşı durmak adına bu yolculuğu gerçekleştirdiler ve insanlığın mesajını duyurdular” dedi.

Aktivistlerin süreçte çeşitli saldırılara maruz kaldığını belirten Çelik, yaralıların ambulanslarla taşındığını ifade etti.

HAKAN FİDAN: “VATANDAŞLARIMIZIN GÜVENLİĞİ İÇİN ÇALIŞIYORUZ”

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da konuya ilişkin sosyal medya hesabından açıklama yaptı.

Fidan, “Küresel Sumud Filosu’na gerçekleştirilen hukuka aykırı müdahale sonucunda alıkonulan vatandaşlarımızın güvenliğini ve ülkemize sağ salim dönüşlerini sağlamak için ilgili tüm kurumlarımızla birlikte çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin Filistin’e desteğinin süreceğini belirten Fidan, Gazze’deki sivillere yönelik insani sorumlulukların yerine getirilmeye devam edileceğini kaydetti.

İSRAİL’İN FİLOYA MÜDAHALESİ

Gazze Şeridi’ne yönelik ablukayı kırmayı amaçlayan Küresel Sumud Filosu 2026 Bahar Misyonu, 29 Nisan gecesi Girit Adası açıklarında İsrail ordusunun müdahalesine uğradı.

Gazze’ye yaklaşık 600 deniz mili uzaklıkta uluslararası sularda gerçekleştirilen müdahalede İsrail ordusu 177 aktivisti alıkoydu.

İsrail ordusu, 18 Mayıs’ta da Gazze’ye doğru seyir halindeki filoya yeni bir müdahalede bulundu. Toplam 50 tekneden oluşan filoda 44 ülkeden 428 aktivistin bulunduğu, son alıkonulanlar arasında 78 Türk vatandaşının yer aldığı belirtildi.

İSRAİL: TÜM AKTİVİSTLER SINIR DIŞI EDİLDİ

İsrail Dışişleri Bakanlığı ise yaptığı açıklamada, filo aktivistlerinin tamamının ülkeden sınır dışı edildiğini duyurdu.

Türk Hava Yolları tarafından gönderilen özel uçaklarla Türkiye’ye getirilen aktivistlerin işlemleri İstanbul Havalimanı’nda devam etti.

Haberde, Washington ile Tel Aviv’in İran’a yönelik stratejisinde farklı yaklaşımlar benimsediği ileri sürüldü. İddiaya göre Trump yönetimi diplomatik çözüm ve kontrollü müzakere sürecine ağırlık verirken, Netanyahu cephesi İran’a karşı daha sert ve güvenlik merkezli bir yaklaşımı savunuyor.

Axios’un aktardığı bilgilere göre görüşmenin ardından Netanyahu’nun “telaşa kapıldığı” ve süreçten rahatsızlık duyduğu öne sürüldü. İsrail yönetiminin özellikle İran’ın nükleer programına ilişkin müzakere seçeneğine temkinli yaklaştığı değerlendiriliyor.

“NİYET MEKTUBU” İDDİASI GÜNDEMİ SARSTI

Haberde yer alan iddialara göre Donald Trump, Netanyahu’ya arabulucuların ABD ile İran arasında imzalanabilecek bir “niyet mektubu” üzerinde çalıştığını iletti.

Söz konusu metnin, İran ile yaşanan çatışmalı süreci resmen sona erdirecek diplomatik zemini oluşturmayı hedeflediği ifade edildi. Taslakta özellikle İran’ın nükleer programı, bölgesel güvenlik başlıkları ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden tam kapasiteyle açılması gibi kritik maddelerin yer aldığı belirtildi.

İddialara göre tarafların üzerinde çalıştığı plan, yaklaşık 30 günlük yoğun bir müzakere sürecini kapsıyor. Bu süreçte teknik heyetlerin karşılıklı görüşmeler yürütmesi ve nihai anlaşma zemininin oluşturulması amaçlanıyor.

NETANYAHU’NUN WASHINGTON PLANI

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun gelişmelerin ardından önümüzdeki haftalarda Washington’a giderek Trump ile yüz yüze görüşmek istediği de öne sürüldü.

İsrail yönetiminin özellikle İran’a yönelik olası yaptırım esnekliği ve bölgedeki askeri denge konularında ABD’den daha net güvence talep ettiği değerlendiriliyor. Tel Aviv’in, İran’ın nükleer kapasitesine ilişkin herhangi bir yumuşamanın uzun vadede güvenlik riskleri doğurabileceği görüşünde olduğu belirtiliyor.

KATAR VE PAKİSTAN DİPLOMASİ TRAFİĞİNDE ÖNE ÇIKTI

Haberde dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise Katar ve Pakistan’ın sürece aktif şekilde dahil olması oldu. İddiaya göre iki ülke, bölgedeki diğer arabulucuların katkısıyla “revize edilmiş bir barış metni” üzerinde çalışma yürütüyor.

Bir Arap yetkilinin açıklamasına dayandırılan haberde, Katar yönetiminin son taslak metni İranlı yetkililerle görüşmek üzere bu hafta başında Tahran’a heyet gönderdiği belirtildi.

Pakistan’ın da son dönemde İran ile ABD arasındaki diplomatik trafiği hızlandırmaya yönelik temaslarını artırdığı ifade ediliyor. Bölgesel aktörlerin sürece dahil olması, Orta Doğu’daki gerilimin kontrollü biçimde düşürülmesi çabalarının hız kazandığı şeklinde yorumlanıyor.

İRAN’IN TUTUMU BELİRSİZLİĞİNİ KORUYOR

Tüm diplomatik hareketliliğe rağmen İran yönetiminin söz konusu taslağa nasıl yaklaşacağı henüz netlik kazanmış değil. Haberde, Tahran’ın mevcut pozisyonunda önemli bir değişikliğe gidip gitmeyeceğinin belirsiz olduğu vurgulandı.

Uzmanlar, İran’ın özellikle yaptırımların kaldırılması, güvenlik garantileri ve bölgesel nüfuz alanlarına ilişkin somut adımlar görmek isteyeceğini değerlendiriyor. Tarafların ortak zeminde buluşup buluşamayacağı ise önümüzdeki günlerde yapılacak diplomatik temaslarla netleşecek.

“ÇÖL KAPLANI”NIN OBJEKTİFİNDEN

Medine savunmasındaki kahramanlığı ile tanınan Fahreddin Paşa, halk arasında “Çöl Kaplanı” unvanı ile anılıyor. Paşa'nın çektiği ve koruduğu bu fotoğraflar, dönemin Medine'sine ait mimari yapıları, günlük yaşamı ve kutsal mekanları belgeliyor.

TARİHE TANIKLIK EDEN KARELER

Görüntülerde, Osmanlı askerlerinin Medine'deki varlığı, tarihi yapılar ve Harem-i Şerif çevresindeki günlük yaşam sahneleri yer alıyor. Fotoğrafların büyük bölümü daha önce hiç yayımlanmamıştı.

BİR YÜZYIL SONRA YENİDEN BAKIŞ

109 yıl önce çekilen bu fotoğraflar, hem tarih meraklıları hem de akademisyenler için önemli bir kaynak niteliğinde. Görseller, Osmanlı’nın kutsal topraklardaki son dönem varlığına dair belge olarak değerlendiriliyor.

Aşırı sağcı Yahudiler, İsrail’in başkenti Tel Aviv’de Filistinli tutuklu Hişam Ebu Hevaş’ın yattığı hastane önünde çekim yapmak için bekleyen AA Kameramanı Fayiz Ebu Rumeyle’yi darp etti.