“Sufa 53” olarak adlandırılan hat üzerinde yürütülen faaliyetlerin, 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması ile belirlenen tampon bölgenin statüsünü etkilediği belirtilirken Türkiye Dışişleri Bakanlığı gelişmelerin ardından açıklama yaptı. Bakanlık, İsrail’in Suriye’de yeni fiili durumlar oluşturmaya yönelik faaliyetlerini kınadığını duyurdu.

İSRAİL “SUFA 53” HATTINDA ÇALIŞMALARA YENİDEN BAŞLADI

İsrail ordusu, Suriye’nin Kuneytra kırsalında bulunan Aşşe köyünün batısında iş makineleriyle yürüttüğü askeri altyapı faaliyetlerine yeniden başladı. Çalışmalar kapsamında bölgede hendek kazıldığı, toprak setler oluşturulduğu ve askeri amaçlı yollar açıldığı bildirildi.

“Sufa 53” adı verilen proje kapsamındaki askeri faaliyetlerin yaklaşık 70 kilometrelik bir hat üzerinde yürütüldüğü belirtildi. Çalışmaların 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması ile belirlenen tampon bölgede gerçekleştirilmesi, bölgedeki mevcut statüye ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi.

1974 KUVVETLERİN AYRIŞTIRILMASI ANLAŞMASI GÜNDEMDE

Türkiye Dışişleri Bakanlığı, İsrail’in “Sufa 53 hattı” üzerindeki faaliyetlerinin 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’nı aşındırdığını açıkladı. Söz konusu anlaşma, İsrail ile Suriye arasındaki çatışmaların ardından tarafların askeri güçlerinin ayrılması ve tampon bölgenin oluşturulmasına ilişkin düzenlemeleri içeriyor.

Kuneytra’daki son çalışmaların ardından tampon bölgenin statüsü yeniden gündeme gelirken İsrail güçlerinin bölgede yürüttüğü hendek, yol ve toprak set çalışmalarının mevcut durumu değiştirmeyi hedeflediği belirtildi.

TARIM ARAZİLERİNİN ZARAR GÖRDÜĞÜ BİLDİRİLDİ

Bölgeden aktarılan bilgilere göre İsrail güçlerinin iş makineleri ve ağır teçhizat kullanarak yürüttüğü çalışmalar tarım arazilerine de zarar veriyor. Bölgedeki yerel halkın önemli geçim kaynakları arasında bulunan tarım alanlarının askeri altyapı faaliyetlerinden etkilendiği bildirildi.

Sınır hattı boyunca hendeklerin derinleştirilmesi ve toprak setlerin oluşturulması nedeniyle bazı köylülerin kendi tarım arazilerine erişiminin kısıtlandığı belirtildi. İsrail’in bölgedeki askeri faaliyetleriyle fiili varlığını genişletmeye çalıştığı yönünde değerlendirmeler de aktarıldı.

TÜRKİYE’DEN İSRAİL’E KINAMA

İsrail güçlerinin Kuneytra’daki faaliyetlerine Türkiye Dışişleri Bakanlığından tepki geldi. Bakanlık, İsrail’in Suriye’de yeni fiili durumlar oluşturmaya yönelik adımlar attığını belirterek söz konusu faaliyetleri kınadı.

Dışişleri Bakanlığının açıklamasında, “İsrail’in, Suriye’nin Kuneytra vilayetinde sözde ‘Sufa 53 hattı’ üzerindeki çalışmalarını yeniden başlatarak 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’nı aşındırmasını ve Suriye’de yeni oldubittiler yaratmaya yönelik faaliyetlerini en güçlü şekilde kınıyoruz” ifadelerine yer verildi.

“İSRAİL İŞGAL ETTİĞİ SURİYE TOPRAKLARINDAN ÇEKİLMELİ”

Dışişleri Bakanlığı açıklamasında İsrail’in bölgedeki askeri faaliyetlerine son vermesi gerektiği belirtilirken işgal edilen Suriye topraklarından çekilmesi çağrısı yapıldı. İsrail’in politikalarının bölgedeki gerilimi tırmandırdığı ifade edildi.

Bakanlık, İsrail’in bölgede gerilimi artıran yayılmacı politikalarına son vermesi ve işgal ettiği Suriye topraklarından çekilmesi gerektiğini belirtti. Açıklamada uluslararası topluma da söz konusu hedef doğrultusunda harekete geçme çağrısında bulunuldu.

ULUSLARARASI TOPLUMA “ETKİLİ VE KARARLI ADIM” ÇAĞRISI

Türkiye, İsrail’in Suriye’deki faaliyetlerine ilişkin açıklamasında uluslararası topluma “gecikmeksizin etkili ve kararlı adımlar” atılması çağrısı yaptı. Ankara, İsrail’in bölgede yürüttüğü faaliyetlerin durdurulması ve işgal ettiği Suriye topraklarından çekilmesi gerektiğini bildirdi.

Dışişleri Bakanlığı, Türkiye’nin Suriye’nin egemenliği, siyasi birliği ve toprak bütünlüğüne desteğinin devam edeceğini de vurguladı. Türkiye’nin bölge ülkeleriyle birlikte söz konusu ilkeler doğrultusunda gerekli adımları atmayı sürdüreceği belirtildi.

TÜRKİYE’DEN SURİYE’NİN TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜ VURGUSU

Ankara’nın açıklamasında Suriye’nin egemenliği ve siyasi birliğinin yanı sıra ülkenin toprak bütünlüğünün korunmasına yönelik tutum da tekrarlandı. Türkiye’nin söz konusu konulardaki desteğini kararlılıkla sürdüreceği bildirildi.

Kuneytra’daki “Sufa 53” hattında İsrail güçlerinin yeniden başlattığı çalışmaların ardından yapılan açıklamayla Türkiye, 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’nın korunması, İsrail’in işgal ettiği Suriye topraklarından çekilmesi ve bölgedeki statüyü değiştirmeye yönelik faaliyetlerin sona erdirilmesi yönündeki tutumunu açıkladı.

Erken seçim kararının öncesinde İspanya'da giderek büyüyen konut krizi hükümet üzerindeki siyasi baskıyı artırdı. Tahliyelerin azaltılması ve konut piyasasındaki spekülasyonla mücadele amacıyla hazırlanan iki düzenlemenin Kongre'den geçmemesi, Sanchez hükümetinin parlamentodaki çoğunluğunun kırılganlığını yeniden gündeme getirdi.

SANCHEZ PARLAMENTOYU FESHETTİ

Pedro Sanchez, hafta sonu boyunca hükümet üyeleri, İspanyol Sosyalist İşçi Partisi PSOE'nin yöneticileri ve hükümetin siyasi ortaklarıyla görüşmeler gerçekleştirdi. Yapılan temasların ardından parlamentonun feshedilmesi ve erken genel seçime gidilmesi kararlaştırıldı.

Sanchez, kararını 5 Ekim'de kamuoyuna açıklarken seçim tarihini de duyurdu. İspanya'daki seçim mevzuatının öngördüğü takvim doğrultusunda genel seçimlerin 29 Kasım'da yapılacağını bildiren Sanchez, ülkenin yeni parlamentosunun seçmenler tarafından belirleneceğini açıkladı.

KONUT KRİZİ HÜKÜMET ÜZERİNDEKİ BASKIYI ARTIRDI

Erken seçime giden süreçte İspanya'nın karşı karşıya bulunduğu konut sorunu başlıca siyasi gündem maddelerinden biri oldu. Hükümet, tahliyelerin azaltılması ve konut piyasasındaki spekülatif hareketlerle mücadele edilmesi amacıyla iki düzenleme hazırladı ancak teklifler Kongre'deki oylamada yeterli desteği alamadı.

Junts'un düzenlemelere karşı Halk Partisi PP ve Vox ile birlikte oy kullanması, Sanchez hükümetinin parlamentodaki kırılgan çoğunluğunu bir kez daha ortaya çıkardı. Hükümetin konut politikası kapsamında hazırladığı iki düzenlemenin reddedilmesi, ülkede devam eden konut tartışmalarının siyasi boyutunu da büyüttü.

87 YAŞINDAKİ KADININ TAHLİYESİ SONRASI PROTESTOLAR BÜYÜDÜ

Konut krizine ilişkin toplumsal tepkiler Madrid'de 87 yaşındaki bir kadının evinden tahliye edilmesinin ardından daha da arttı. Tahliye kararının ardından başlayan tepkiler, İspanya'nın farklı noktalarında düzenlenen konut protestolarına dönüştü.

Binlerce kişinin katıldığı gösterilerde hükümetten kira fiyatları ve konut sorununa karşı daha etkili tedbirler alması talep edildi. Sokaklarda devam eden protestolar ve Kongre'deki düzenlemelerin reddedilmesi, erken seçim kararından önce Sanchez hükümetinin karşı karşıya kaldığı siyasi gündemin önemli başlıkları arasında yer aldı.

SANCHEZ: HATALAR YAPTIK

İspanya Başbakanı Sanchez, erken seçim kararını açıkladığı konuşmasında hükümetinin görev süresine ilişkin değerlendirmelerde de bulundu. Hükümet olarak görev yaptıkları dönemde hatalar yaptıklarını kabul eden Sanchez, belirledikleri bütün hedefleri gerçekleştiremediklerini söyledi.

Sanchez'in açıklaması, hükümet üyeleri, PSOE yöneticileri ve siyasi ortaklarla hafta sonu gerçekleştirilen görüşmelerin ardından geldi. Görüşmeler sonrasında erken seçim kararı alan Sanchez, seçmenin yeniden sandık başına gitmesinin önünü açtı.

SEÇİMLER NORMAL TAKVİMDEN YAKLAŞIK 9 AY ÖNCE YAPILACAK

İspanya'da alınan kararla genel seçim takvimi yaklaşık dokuz ay öne çekilmiş oldu. Sanchez'in parlamentoyu feshetmesiyle başlayan seçim sürecinde ülkenin yeni parlamentosunu belirlemek üzere 29 Kasım tarihi açıklandı.

İspanya seçim mevzuatına göre erken seçim kararı alınması durumunda seçim çağrısının yayımlanmasının ardından sandıkların kurulmasına kadar 54 günlük süre bulunuyor. Açıklanan takvim de söz konusu süre doğrultusunda oluşturuldu.

İSPANYOLLAR 29 KASIM'DA SANDIĞA GİDECEK

İspanyol seçmenler 29 Kasım Pazar günü yeni parlamentonun belirlenmesi için oy kullanacak. Erken seçimle birlikte Sanchez hükümetinin parlamentoda yaşadığı çoğunluk sorunu ve ülkedeki konut krizi de seçim sürecinin gündemindeki başlıklar arasında yer alacak.

Parlamentonun feshedilmesiyle başlayan süreç, seçim mevzuatında belirlenen 54 günlük takvim doğrultusunda ilerleyecek. Sandıkların kurulmasıyla İspanya'da normal takvimden yaklaşık dokuz ay önce genel seçim gerçekleştirilecek.

Şhipilova’nın ölüm nedeninin veba olduğu yönünde iddialar ortaya atılırken Rusya’nın halk sağlığı kurumu Rospotrebnadzor farklı bir açıklama yaptı. Kurum, genç laboranta kaynağı bilinmeyen zatürre teşhisi konulduğunu bildirdi ve İrkutsk bölgesindeki epidemiyolojik durumun istikrarlı olduğunu duyurdu.

LABORATUVARDA DENEY TÜPÜNÜN KIRILDIĞI İDDİA EDİLDİ

Yerel basında yer alan haberlerde Şhipilova’nın laboratuvarda çalıştığı sırada vebaya neden olan “Yersinia pestis” bakterisini içeren bir deney tüpünü kazayla kırdığı ileri sürüldü. İddiaya göre olaydan yaklaşık iki gün sonra Şhipilova’nın sağlık durumu kötüleşti ve genç kadın acil olarak hastaneye kaldırıldı.

Şüpheler üzerine Covid-19 merkezine yatırıldığı belirtilen Şhipilova daha sonra hayatını kaybetti. Veba etkenini içeren deney tüpünün kırıldığı ve ölümün söz konusu olayla bağlantılı olduğu yönündeki iddialar ise resmi makamlar tarafından doğrulanmadı.

ENSTİTÜ: LABORATUVAR KAZASINA İLİŞKİN BULGU YOK

İrkutsk Veba Araştırma Enstitüsündeki biyogüvenlik kurallarını inceleyen komisyon, patojen mikroorganizmalarla yapılan çalışmalar sırasında herhangi bir kazanın meydana geldiğine ilişkin bulguya ulaşılmadığını açıkladı. Kurum, incelemenin ardından elde edilen sonucun ayrıca görevlendirilen uzman komisyon tarafından da doğrulandığını bildirdi.

Resmi açıklamalar ile yerel basında yer alan iddialar arasında laboratuvar kazasının gerçekleşip gerçekleşmediği konusunda farklı bilgiler bulunuyor. Rospotrebnadzor da Şhipilova’nın ölüm nedenini veba olarak açıklamadı ve genç kadına kaynağı bilinmeyen zatürre teşhisi konulduğunu belirtti.

YAKLAŞIK 200 KİŞİ GÖZETİM ALTINA ALINDI

Yerel yayın kuruluşlarının aktardığı bilgilere göre Darya Şhipilova ile temas etmiş olabileceği değerlendirilen yaklaşık 200 kişi hastanede gözetim altına alındı. Olası enfeksiyon riskine karşı bölgede kapsamlı önlemler alınırken 5 hastanenin karantina nedeniyle kapatıldığı bildirildi.

İrkutsk Valisi İgor Kobzev de tehlikeli bir enfeksiyon şüphesi nedeniyle olağanüstü salgınla mücadele toplantısı gerçekleştirildiğini açıkladı. Yetkililer olası vakalar ve temaslılara ilişkin gelişmeleri takip ederken bölgedeki sağlık kuruluşlarında önlemler artırıldı.

ALÜMİNYUM FABRİKASINDA ÇALIŞANLARA MASKE TEDBİRİ

İrkutsk’taki gelişmeler sağlık kuruluşlarının dışındaki bazı çalışma alanlarında da tedbir alınmasına neden oldu. Laboratuvarın yakınlarında bulunan bir alüminyum fabrikasında çalışanlardan önlem amacıyla maske kullanmaları istendi.

Bölgede alınan tedbirlere rağmen Rospotrebnadzor, epidemiyolojik durumun istikrarlı olduğunu açıkladı. Laboratuvar çalışanının ölümünün vebadan kaynaklandığına ilişkin iddialar konusunda ise doğrulayıcı resmi bir sonuç paylaşılmadı.

VEBA VİRÜS DEĞİL BAKTERİNİN NEDEN OLDUĞU BİR HASTALIK

Veba, virüs kaynaklı bir hastalık değil, “Yersinia pestis” adı verilen bakterinin yol açtığı enfeksiyon hastalığı olarak biliniyor. Dünya Sağlık Örgütüne göre enfeksiyon insanlarda farklı klinik biçimlerde görülebiliyor ve özellikle akciğerleri etkileyen pnömonik veba insandan insana bulaşma riski taşıyor.

Akciğer vebası bulunan bir kişinin solunum yoluyla çevreye yaydığı enfekte parçacıklar yakın temas durumunda başka kişilere ulaşabiliyor. Hastalığın kesin olarak doğrulanabilmesi için “Yersinia pestis” bakterisinin varlığını araştıran laboratuvar testlerinin yapılması gerekiyor.

ERKEN ANTİBİYOTİK TEDAVİSİ ÖNEM TAŞIYOR

Veba tedavi edilmediğinde kısa süre içerisinde ağırlaşabilen bir enfeksiyon olarak değerlendiriliyor. Erken tanı konulması ve uygun antibiyotik tedavisinin zamanında başlatılması halinde hastalığın tedavisi mümkün olabiliyor.

İrkutsk’taki olayda ise laborant Darya Şhipilova’nın ölüm nedenine ilişkin resmi açıklamada veba doğrulanmış değil. Yetkililerin açıklamalarında kaynağı bilinmeyen zatürre teşhisi öne çıkarken, laboratuvar kazası ve veba bağlantısına ilişkin iddialar incelemelerin konusu olmaya devam ediyor.

Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu Flavio Bolsonaro ilk turda oyların yüzde 47,03’ünü alarak yarışı önde tamamladı. Mevcut Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva ise yüzde 45,16 oyla ikinci sırada yer aldı. İlk turdaki sonuçlara göre iki aday arasındaki oy farkı 2,2 milyonu aştı.

FLAVIO BOLSONARO İLK TURU ÖNDE TAMAMLADI

Brezilya’daki devlet başkanlığı yarışında ilk turda en fazla oyu Flavio Bolsonaro aldı. Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu olan Bolsonaro, kullanılan geçerli oyların yüzde 47,03’üne ulaşarak ikinci tur öncesinde ilk sıraya yerleşti.

Mevcut Devlet Başkanı Lula da Silva ise yüzde 45,16 ile seçimi ikinci sırada tamamladı. Oyların neredeyse tamamının sayıldığı sonuçlara göre iki aday arasında yaklaşık 1,87 puanlık fark oluşurken, oy sayısındaki farkın 2,2 milyondan fazla olduğu belirtildi.

HİÇBİR ADAY YÜZDE 50 SINIRINI GEÇEMEDİ

Brezilya’daki seçim sistemine göre devlet başkanlığı yarışının ilk turda tamamlanabilmesi için bir adayın geçerli oyların yüzde 50’sinden fazlasını alması gerekiyor. İlk turda hiçbir aday gerekli çoğunluğa ulaşamayınca seçimlerin ikinci turunun yapılması kesinleşti.

İlk turda en yüksek oy oranına ulaşan iki isim olan Flavio Bolsonaro ve Lula da Silva, ikinci turda devlet başkanlığı için yarışacak. İkinci tur oylaması 25 Ekim’de gerçekleştirilecek ve seçmenler iki adaydan birini tercih edecek.

158,7 MİLYON SEÇMENİN OY KULLANMA HAKKI BULUNUYOR

Brezilya’da devlet başkanlığı seçimi için oy verme işlemleri yerel saatle 08.00’de başladı. Ülkede toplam 158,7 milyon seçmen seçimlerde oy kullanma hakkına sahipti.

Seçmenler ekonomik endişeler, yolsuzluk tartışmaları ve ABD’nin seçim sürecine müdahale ettiği yönündeki suçlamaların gündemde olduğu bir dönemde sandığa gitti. Seçim kampanyası boyunca Flavio Bolsonaro ile mevcut Devlet Başkanı Lula da Silva devlet başkanlığı yarışının öne çıkan iki adayı oldu.

BREZİLYALILAR KONGRE İÇİN DE OY KULLANDI

Brezilya’daki seçimlerde yalnızca devlet başkanının belirlenmesi için oy kullanılmadı. Seçmenler aynı zamanda ülkenin yasama organındaki koltukların önemli bir bölümü için de tercih yaptı.

Seçim kapsamında 513 sandalyeli Temsilciler Meclisinin tamamı için sandık kuruldu. Brezilyalı seçmenler ayrıca 81 sandalyeli Senatonun üçte ikisini oluşturan 54 sandalye için oy kullandı. Eyalet valileri ile eyalet yasama organlarının üyelerinin belirlenmesi için de seçimler gerçekleştirildi.

GÖZLER 25 EKİM’DEKİ İKİNCİ TURDA

İlk turda yüzde 47,03 oy alan Flavio Bolsonaro ile yüzde 45,16’ya ulaşan Lula da Silva arasındaki devlet başkanlığı yarışı 25 Ekim’de yapılacak ikinci turla devam edecek. İkinci turda en fazla oyu alan aday Brezilya’nın devlet başkanı seçilecek.

İlk tur sonuçlarının ardından seçim sürecinin bir sonraki aşaması iki aday arasında geçecek. Flavio Bolsonaro ilk turdaki 2,2 milyonu aşkın oy farkıyla ikinci tura önde girerken Lula da Silva yeniden seçilmek için seçmenlerden destek isteyecek.

Askeri cephede ise İran ordusu savaşta elde edilen sonuçlar doğrultusunda füze kapasitesinde değişikliğe gitme kararı aldı. İran Ordu Sözcüsü Tuğgeneral Muhammed Akraminiya, ABD güçlerinin İran kıyılarından daha uzak noktalara konuşlanmasının ardından mevcut füze menzillerinin yeniden değerlendirildiğini ve menzili artırma çalışmalarına başlandığını bildirdi.

İRAN FÜZELERİNİN MENZİLİNİ ARTIRMA KARARI ALDI

İran Ordu Sözcüsü Tuğgeneral Muhammed Akraminiya, Fars Haber Ajansı'na yaptığı son açıklamada ABD ile yaşanan savaşın İran ordusunun füze kapasitesine ilişkin yeni bir karar almasına neden olduğunu söyledi. Akraminiya, Amerikan güçlerinin İran kıyılarından 1000 kilometreye kadar uzaktaki bölgelere konuşlandığını belirterek İran'ın buna karşılık füze menzilini artıracağını açıkladı.

Akraminiya, savaş sırasında mevcut askeri şartları değerlendirdiklerini belirterek füze menzilinin artırılması gerektiği sonucuna vardıklarını ve çalışmaların bu doğrultuda başlatıldığını ifade etti. İran ordusunun açıklamasına göre menzilin yanı sıra füze sistemlerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar da sürdürülecek.

İRAN SAVAŞTA ZARAR GÖREN ASKERİ SİSTEMLERİNİ YENİLİYOR

Akraminiya daha önce yaptığı açıklamalarda İran ordusunun savaş sırasında zarar gören askeri sistemlerini yenilemeye başladığını, yeni silah sistemleri geliştirdiğini ve ABD'nin yeni bir saldırı düzenlemesi ihtimaline karşı hazırlıklarını artırdığını söylemişti. İranlı yetkililerin son dönemdeki açıklamalarında askeri doktrinde değişikliğe gidildiğine ilişkin mesajlar da yer aldı.

İran Ordu Sözcüsü eylül ayında yaptığı açıklamada, tehdit ortaya çıkması halinde daha hızlı ve daha güçlü karşılık verilmesini öngören bir stratejiye geçildiğini belirtmişti. Füze menzilinin artırılmasına ilişkin son karar da savaş sonrasında yürütülen askeri kapasite çalışmalarının bir parçası olarak açıklandı.

HÜRMÜZ BOĞAZI MÜZAKERELERİN MERKEZİNDE

Askeri hazırlıkların sürdüğü dönemde Washington ile Tahran arasındaki diplomatik görüşmelerin merkezinde Hürmüz Boğazı bulunuyor. Savaş öncesinde dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği güzergâhlardan biri olan boğazdaki durum, enerji sevkiyatları açısından da önemini koruyor.

Haziran ayında varılan geçici anlaşma çatışmalarda kısa süreli duraklama sağlamış ancak sonraki aylarda gerilim yeniden yükselmişti. İran, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu sırasında Washington'a yeni bir teklif iletti ve belirlediği koşulların yerine getirilmesi halinde Hürmüz Boğazı'nın yedi gün içerisinde yeniden açılabileceğini bildirdi. ABD tarafı geçen hafta Katar aracılığıyla İran'ın teklifine yanıt verdi.

KALİBAF: 7 ŞART YERİNE GETİRİLMEDEN HÜRMÜZ AÇILMAYACAK

İran Meclis Başkanı ve başmüzakereci Muhammed Bakır Kalibaf, Tahran'ın son tutumunu açıklayarak ABD'nin haziran ayında oluşturulan çerçevedeki şartları yerine getirmediği sürece Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmayacağını söyledi.

Kalibaf, İran'ın tutumunun açık olduğunu belirterek İslamabad Mutabakat Zaptı temelinde belirlenen 7 şart yerine getirilmeden boğazın açılmayacağını ifade etti. ABD'nin kamuoyuna yaptığı açıklamalar ile arabulucular üzerinden gönderdiği mesajların farklı olduğunu savunan Kalibaf, tek taraflı taleplerde bulunulduğunu ileri sürdü.

İran Meclis Başkanı ayrıca ülkesinin sosyal medyadaki tehdit içerikli açıklamalara göre değil sahadaki gelişmelere göre politika belirlediğini söyledi. Kalibaf, Washington'ın ekonomik baskı, askeri girişimler ve tehdit söylemleriyle İran üzerinde baskı kurmaya çalıştığını savundu.

ABD İRAN'IN TEKLİFİNİ KABUL ETMEDİ

ABD Başkanı Donald Trump ise İran'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve çatışmaların sona erdirilmesine yönelik sunduğu planı kabul etmediğini açıkladı. Trump yönetimi İran'ın nükleer programının da oluşturulacak anlaşmanın kapsamına alınmasını isterken, tarafların hangi adımı önce atacağı konusundaki anlaşmazlık devam ediyor.

Trump, son dönemde yaptığı açıklamalarda İran'ın nükleer silah geliştirmesine izin verilmeyeceği yönündeki tutumunu sürdürdü. ABD Başkanı daha önce İran'la yürütülen süreçte Washington'ın savaşı kazanacağını savunurken, diplomatik temasların tamamen sona ermediğine ilişkin mesajlar da verdi.

İRAN ABD'NİN YANITINI İNCELİYOR

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD'nin Katar aracılığıyla ilettiği yanıtın büyük ölçüde Washington'ın daha önce ortaya koyduğu tutumları içerdiğini açıkladı. Bekayi, ABD'nin özellikle İran'ın nükleer programına ilişkin taleplerini yeniden gündeme getirdiğini söyledi.

Tahran yönetiminin mevcut aşamadaki önceliğinin Hürmüz Boğazı olduğunu belirten Bekayi, boğazda güvenliğin yeniden sağlanmasının ABD'nin atacağı somut adımlara bağlı olduğunu ifade etti. İran Dışişleri Bakanlığı, nükleer tesislerin Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı tarafından denetlenmesi karşılığında ABD yaptırımlarının kaldırılmasını teklif ettiği yönündeki haberleri de reddetti.

TAHRAN: ŞU AŞAMADA NÜKLEER MÜZAKERE YOK

İran yönetimi, Washington ile henüz yeni bir nükleer müzakere sürecine başlanmadığını açıkladı. İran'ın açıklamalarına göre mevcut temasların öncelikli başlığını Hürmüz Boğazı ve savaş sonrasındaki güvenlik düzenlemeleri oluşturuyor.

İran Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin yanıtının değerlendirildiğini belirtirken İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de Arakçi tarafından New York'ta ortaya konulan yedi günlük planın arabulucular üzerinden Washington'a gönderildiğini ve ABD'nin görüşlerinin Tahran'a ulaştırıldığını açıkladı. İran yönetimi, gelen yanıt üzerindeki değerlendirmelerini sürdürüyor.

ARAKÇİ: DİPLOMASİYİ TERCİH EDİYORUZ

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, 4 Ekim'deki son açıklamalarında Tahran'ın ABD ile yaşanan anlaşmazlığın çözümünde diplomasiyi tercih ettiğini söyledi. Arakçi, İran'ın hem diplomasi konusunda hem de kendisini savunma konusunda kararlı olduğunu belirtti.

Arakçi, ABD'nin yeniden askeri seçeneğe yönelmesi halinde İran'ın önceki çatışmalara kıyasla daha hazırlıklı olduğunu ve yeni bir saldırıya daha güçlü karşılık verileceğini söyledi. İran Dışişleri Bakanı ayrıca askeri baskı ve yeni yaptırımların Tahran'ın tutumunu değiştirmeyeceğini savundu.

ABD VE İRAN ARASINDA DOLAYLI TEMAS SÜRÜYOR

Tarafların açıklamalarında karşılıklı sert ifadeler yer almasına rağmen Katar üzerinden yürütülen dolaylı mesaj trafiği tamamen kesilmiş değil. İran, ABD'nin kendi önerisine verdiği yanıtı aldığını doğrularken Washington ile Tahran arasındaki temel anlaşmazlıklardan birini atılacak adımların sıralaması oluşturuyor.

ABD tarafı İran'ın nükleer programına ilişkin başlıkların daha geniş kapsamlı bir anlaşmada yer almasını isterken Tahran mevcut aşamada Hürmüz Boğazı'na öncelik veriyor. İran, boğazın yeniden açılmasını haziran ayında üzerinde çalışılan çerçevedeki şartların uygulanmasına bağlıyor.

ABD İLE İRAN ARASINDA DİPLOMATİK GERİLİM DE ARTTI

Askeri ve diplomatik görüş ayrılıklarına Birleşmiş Milletler Genel Kurulu sonrasında yaşanan yeni bir diplomatik gerilim de eklendi. ABD Dışişleri Bakanlığı, İran heyetinin iki üyesinin New York'tan ayrılmaları yönündeki talimata uymamalarının ardından ülkeden çıkarıldığını açıkladı.

İran ise heyetin ABD'den ayrılış takviminin daha önceden belirlendiğini ve Washington yönetimine bildirildiğini savunarak Amerikan tarafının açıklamasına itiraz etti. Tarafların farklı açıklamaları, Hürmüz ve nükleer dosya üzerinden devam eden anlaşmazlığa yeni bir diplomatik başlık ekledi.

HÜRMÜZ'DEKİ GERİLİM ENERJİ PİYASALARINI ETKİLİYOR

Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik sorunu küresel enerji piyasaları üzerindeki etkisini sürdürüyor. Bölgedeki petrol sevkiyatında toparlanma görülmesine rağmen gemilere yönelik yeni saldırılar deniz trafiğinin güvenliği konusundaki endişeleri artırdı.

Savaş ve bölgesel gerilim nedeniyle Brent petrolün varil fiyatı 100 doların üzerinde seyretmeye devam ederken G7 ülkeleri acil durum rezervlerinden toplam 100 milyon varil petrol ve yakıtı piyasaya sürme kararı aldı. Hürmüz Boğazı'nın statüsü, İran ile ABD arasındaki görüşmelerin yanı sıra küresel petrol ve doğal gaz sevkiyatının seyri açısından da temel başlıklardan biri olmayı sürdürüyor.

İRAN-ABD SAVAŞINDA SON DURUM

5 Ekim itibarıyla İran ile ABD arasında kalıcı bir siyasi çözüm üzerinde anlaşmaya varılmış değil. Tahran, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını 7 şartın yerine getirilmesine bağlarken Washington, İran'ın sunduğu planı mevcut haliyle kabul etmedi. Katar aracılığıyla dolaylı mesaj trafiği sürerken İran, ABD'nin son yanıtını değerlendiriyor ve mevcut temasların nükleer müzakere anlamına gelmediğini belirtiyor.

Askeri alanda İran savaş sonrasında füze menzilini artırma kararı aldı ve zarar gören sistemlerini yenileme çalışmalarını sürdürüyor. İran Dışişleri Bakanı Arakçi diplomasinin tercih edildiğini ancak yeni bir ABD saldırısına daha güçlü karşılık verileceğini açıklarken, Washington yönetimi de İran'ın nükleer programına ilişkin taleplerini koruyor. Tarafların son açıklamaları, diplomatik kanalın tamamen kapanmadığını ancak Hürmüz, yaptırımlar, nükleer program ve güvenlik düzenlemeleri konusunda anlaşmazlığın devam ettiğini ortaya koyuyor

GAZZE'DEKİ YIKIM UYDU GÖRÜNTÜLERİNE YANSIDI

Google Earth'ün güncellenen görüntülerinde Gazze Şeridi'nin farklı noktalarında bombardımanların ardından oluşan fiziksel yıkım görülüyor. Önceki uydu görüntülerinde çok sayıda ev ve yapının bulunduğu alanların yeni görüntülerde geniş enkaz sahalarına dönüştüğü, binlerce binanın yerle bir olduğu ve bazı mahallelerde yapıların yerini taş ve moloz yığınlarının aldığı görülüyor.

İsrail ordusunun Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne yönelik saldırılarının yol açtığı tahribat yalnızca konutlarla sınırlı kalmadı. Evlerin yanı sıra okullar, üniversiteler, hastaneler, yollar, su ve hijyen sistemleri ile diğer altyapı unsurlarının da zarar gördüğü belirtilirken, bölgedeki fiziksel değişim Google Earth'ün güncellenen uydu görüntülerinde geniş ölçekte izlenebiliyor.

ANGELINA JOLIE GAZZE'NİN UYDU GÖRÜNTÜLERİNİ PAYLAŞTI

ABD'li oyuncu Angelina Jolie de Google Earth'ün güncellenen Gazze görüntülerini sosyal medya hesabından paylaşarak bölgedeki yıkıma dikkat çekti. Jolie, paylaşımının açıklamasında, "Şimdi Google Earth'ü açarak Gazze'ye yapılanı görebilirsiniz." ifadesini kullandı.

Jolie, Gazze'deki mahallelerin enkaz haline geldiğini belirterek evlerin, okulların, üniversitelerin ve hastanelerin yanı sıra yolların, su ve hijyen sistemlerinin ve diğer altyapının yok edildiğine dikkat çekti. Birleşmiş Milletler'in uydu analizlerine atıfta bulunan Jolie, 16 Haziran itibarıyla Gazze'deki altyapının yüzde 82'sinin hasar gördüğünü aktardı.

GAZZE NÜFUSUNUN YÜZDE 94'Ü İÇİN BARINMA VE TEMEL İHTİYAÇ VURGUSU

Angelina Jolie, yaklaşan kış şartlarına da dikkat çekerek Gazze nüfusunun yüzde 94'ünün barınma ve temel ihtiyaçlarını karşılama konusunda desteğe ihtiyaç duyacağını belirtti. Jolie'nin aktardığı verilere göre söz konusu oran, Gazze'de yaklaşık 2 milyon kişiye karşılık geliyor.

Uydu görüntülerinin fiziksel tahribatın boyutlarını ortaya koyduğunu ifade eden Jolie, görüntülerin bölgede yaşayan insanların karşı karşıya kaldığı koşulların tamamını yansıtamayacağını belirtti. Jolie, "Google Earth, fiziksel yıkımı sıra dışı açıklıkla ortaya koyuyor. Ancak bunun arasında yaşamanın ne anlama geldiğini, öldürülen ailelere ne olduğunu ve yaşayanlar için hayatın nasıl olduğunu gösteremiyor." ifadelerini kullandı.

JOLIE'DEN GAZZE'YE İNSANİ YARDIM ÇAĞRISI

Gazze'deki insani ihtiyaçlara da değinen Angelina Jolie, insani yardımın bölgeye ulaştırılması gerektiğini vurguladı. Uydu görüntülerinde görülebilen fiziksel tahribat ile sahadaki temel ihtiyaçlar arasındaki ayrıma dikkat çeken Jolie, yardım ihtiyacının karşılanmasına yönelik çağrıda bulundu.

Jolie paylaşımında, "Yıkım görülüyor, ihtiyaçlar biliniyor. Önemli olan, şimdi bu ihtiyaçların karşılanıp karşılanmadığı." ifadelerine yer verdi. Paylaşımında Google Earth görüntülerini kullanan Jolie, Gazze'deki fiziksel yıkımın yanı sıra barınma, altyapı ve temel ihtiyaçlara ilişkin insani durumu gündeme taşıdı.

GOOGLE EARTH'TEKİ GÜNCELLEME YIKIMIN BOYUTUNU GÖSTERDİ

Google'ın yaklaşık 1 yıl aradan sonra Gazze Şeridi'ne ait görüntüleri güncellemesiyle bölgenin son durumuna ilişkin yeni uydu görüntüleri erişilebilir hale geldi. Görüntülerde Ekim 2023 öncesinde yoğun yerleşimlerin bulunduğu bölgeler ile bombardımanların ardından ortaya çıkan mevcut fiziksel durum arasındaki değişim görülüyor.

Geniş alanlarda binaların ortadan kalkması, yapı yoğunluğunun azalması ve bazı mahallelerin enkaz sahalarına dönüşmesi güncellenen görüntülere yansıyan unsurlar arasında yer aldı. Google Earth görüntüleri, Gazze Şeridi'nde bombardımanların ardından meydana gelen fiziksel tahribatın geniş bir coğrafyaya yayıldığını ortaya koydu.

Kabul edilen önergede siyonizm, “etno-milliyetçi Yahudi devleti”ni destekleyen bir ideoloji olarak tanımlandı. Metinde aynı zamanda “tarihi Filistin’in tamamında tek demokratik Filistin Devleti” kurulmasına destek verildi. Karar, İsrail yönetiminin tepkisine yol açarken İsrail Dışişleri Bakanlığı ve Dışişleri Bakanı Gideon Saar peş peşe açıklamalarda bulundu.

“SİYONİZM IRKÇILIKTIR” ÖNERGESİ 1022 OYLA KABUL EDİLDİ

İngiltere ve Galler'de faaliyet gösteren Yeşiller Partisinin Brighton'da gerçekleştirdiği yıllık konferans kapsamında “Siyonizm ırkçılıktır” başlıklı önerge parti üyelerinin oylamasına sunuldu. Oylamada önergeye 1022 üye destek verirken 813 üye karşı çıktı.

Oy çokluğuyla kabul edilen önerge, oylamanın ardından partinin resmi politikası haline geldi. Kararda siyonizmin tanımına yer verilirken Filistin meselesinin geleceğine ilişkin partinin desteklediği siyasi modele de değinildi.

ÖNERGEDE “TEK DEMOKRATİK FİLİSTİN DEVLETİ” İFADESİ

Kabul edilen metinde siyonizm, “etno-milliyetçi Yahudi devleti”ni destekleyen bir ideoloji şeklinde tanımlandı. Önergede “tarihi Filistin’in tamamında tek demokratik Filistin Devleti” kurulmasına destek verildiği belirtildi.

Yeşiller Partisinin üyeleri tarafından kabul edilen söz konusu yaklaşım, kararın duyulmasının ardından İsrail'de gündeme geldi. İsrail makamları ise önergede yer alan ifadelerin İsrail devletinin varlığı açısından taşıdığı anlama ilişkin farklı bir değerlendirme ortaya koydu.

İSRAİL DIŞİŞLERİ BAKANLIĞINDAN YEŞİLLER PARTİSİNE TEPKİ

İsrail Dışişleri Bakanlığı, Yeşiller Partisinin aldığı kararın ardından sosyal medya hesabı üzerinden açıklama yaptı. Bakanlık, Hamas'ın renginin ve ideolojisinin Yeşiller Partisi tarafından benimsendiğini öne sürdü.

İsrail Dışişleri Bakanlığı ayrıca kabul edilen kararın “silahlı mücadeleyi meşrulaştırdığını, nehirden denize Filistin devletinin kurulmasını talep ettiğini ve İsrail devletinin yok edilmesi anlamına geldiğini” savundu. Yeşiller Partisinin kabul ettiği önerge ile İsrail makamlarının önergeye ilişkin değerlendirmeleri böylece karşı karşıya geldi.

ZACK POLANSKİ’NİN İSRAİL’E GİRİŞİ YASAKLANDI

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, Yeşiller Partisinin konferansta aldığı kararın ardından parti lideri Zack Polanski'ye yönelik giriş yasağı kararı aldı. İsrail Dışişleri Bakanlığı, Saar'ın karara karşı atılan ilk adım kapsamında Polanski'nin İsrail'e girişini yasakladığını açıkladı.

Bakanlığın açıklamasına göre giriş yasağı, ilgili İsrail makamlarıyla koordinasyon içerisinde alındı. Böylece Yeşiller Partisinin 1022 üyenin desteğiyle kabul ettiği önergenin ardından İsrail yönetiminin açıkladığı ilk somut adım parti lideri Zack Polanski'ye yönelik giriş yasağı oldu.

İSRAİL’DEN İNGİLTERE’DEKİ DİĞER SİYASİ PARTİLERE ÇAĞRI

İsrail Dışişleri Bakanlığı, Yeşiller Partisine yönelik açıklamasında İngiltere'deki diğer siyasi partilere de çağrıda bulundu. Bakanlık, ülkede faaliyet gösteren bütün siyasi partilerin Yeşiller Partisinin kabul ettiği kararı reddetmesi gerektiğini savundu.

İsrail makamlarının açıklamalarında kararın İsrail devletinin yok edilmesini öngördüğü ileri sürülürken, Yeşiller Partisinin kabul ettiği önerge ise siyonizmi “etno-milliyetçi Yahudi devleti”ni destekleyen bir ideoloji olarak tanımlıyor ve “tarihi Filistin'in tamamında tek demokratik Filistin Devleti” kurulmasına destek veriyor.

Seçmenler, ülkenin Boşnak, Sırp ve Hırvat üyelerden oluşan üçlü Devlet Başkanlığı Konseyinin üyelerinin yanı sıra ulusal Parlamento üyelerini ve Bosna Hersek Federasyonu ile Sırp Cumhuriyeti'ndeki çeşitli kurumların yöneticilerini belirliyor. Seçimin sonucu, Bosna Hersek'in Avrupa Birliği üyeliği yolunda izleyeceği siyasi süreci de yakından ilgilendiriyor.

KARMAŞIK SİYASİ SİSTEMİN TEMELİ 1995'TE ATILDI

Bosna Hersek'teki çok katmanlı yönetim sistemi, 1992-1995 yılları arasında yaşanan savaşın ardından 1995'te ABD arabuluculuğunda imzalanan barış anlaşmasıyla oluşturuldu. Sistem, ülkedeki Müslüman Boşnaklar, Ortodoks Sırplar ve Katolik Hırvatlar arasındaki etnik ve siyasi dengelerin korunmasını amaçlayan bir yapı üzerine kuruldu.

Ülke, Bosna Hersek Federasyonu ve Sırp Cumhuriyeti olmak üzere iki ana entiteden oluşuyor. Ulusal düzeyde ise üç kurucu halkı temsil eden üç üyeli Devlet Başkanlığı Konseyi bulunuyor. Seçmenlerin aynı seçimde farklı yönetim kademeleri için oy kullanması, Bosna Hersek seçimlerini dünyanın en karmaşık seçim sistemlerinden biri haline getiriyor.

YAKLAŞIK 3,4 MİLYON SEÇMEN OY KULLANIYOR

Yaklaşık 3,4 milyon seçmen, üçlü Devlet Başkanlığı Konseyinin üyelerini belirlemenin yanı sıra ülke Parlamentosu ve iki entitedeki yönetim yapıları için de oy kullanıyor. Bosna Hersek Federasyonu'nda kantonal düzeydeki temsilciler de seçim sürecinin parçası olarak belirleniyor.

Bosna Hersek genel seçimlerinde kullanılan çok sayıdaki oy pusulası ve farklı yönetim kademeleri, seçmenlerin aynı gün içerisinde çok sayıda siyasi makam için tercih yapmasını gerektiriyor. Sandıkların yerel saatle 19.00'da kapanması, ilk sonuçların ise günün ilerleyen saatlerinde açıklanmaya başlaması bekleniyor.

SEÇİM KAMPANYASINDA SAVAŞ VE ETNİK AYRILIKLAR GÜNDEMDEYDİ

Seçim öncesindeki siyasi kampanyalarda 1992-1995 savaşına ilişkin söylemler ile ülkenin etnik ve siyasi yapısına yönelik tartışmalar yeniden gündeme geldi. Karton Revolucija protesto grubundan aktivist Adi Selman, siyasi partilerin savaş, gerilim, bölünmeler ve geçmiş üzerinden seçmen desteği toplamaya çalıştığını söyledi.

Tuzla'da konuşan 34 yaşındaki Selman, seçimlerin ülkede değişiklik oluşturacağına inanmadığını belirterek, seçmenlerin yaklaşık 30 yıldır siyasi alanda bulunan partiler arasında tercih yapmak durumunda kaldığını ifade etti.

DODİK'TEN “İMKÂNSIZ ÜLKE” AÇIKLAMASI

Sırp Cumhuriyeti'nin eski Başkanı Milorad Dodik de seçim öncesinde Bağımsız Sosyal Demokratlar İttifakının Banja Luka'daki son mitinginde Bosna Hersek'in geleceğine ilişkin açıklamalarda bulundu.

Dodik, "Bosna Hersek öldü; imkânsız bir ülke." ifadelerini kullandı. Sırp Cumhuriyeti'nin ayrılmasını savunan siyasi çizgisiyle bilinen Bağımsız Sosyal Demokratlar İttifakı, ülkedeki merkezi yönetimin yetkilerine ilişkin tartışmalarda farklı bir siyasi pozisyon izliyor.

BOSNA HERSEK'İN AB ÜYELİK SÜRECİ SEÇİMİN GÜNDEMİNDE

Bosna Hersek Federasyonu'ndaki Boşnak partiler, merkezi devletin daha güçlü hale getirilmesini savunuyor. Devlet Başkanlığı Konseyinin görevdeki Boşnak üyesi Denis Becirovic de seçim sürecinde Avrupa Birliği ve NATO yönünde yeniden ilerleme sözü verdi.

Avrupa Birliği, Bosna Hersek'e Aralık 2022'de aday ülke statüsü verdi. 2024 için planlanan katılım müzakereleri ise Brüksel'in daha güçlü yolsuzlukla mücadele yasaları çıkarılması ve yargı sisteminde reform gerçekleştirilmesi yönündeki taleplerinin ardından ertelendi.

HIRVAT PARTİLER SEÇİM REFORMU İSTİYOR

Bosna Hersek Federasyonu içerisindeki Hırvat milliyetçi partiler de seçim sisteminde değişiklik yapılmasını talep ediyor. Hırvat siyasi partilerinin taleplerinin merkezinde, üçlü Devlet Başkanlığı Konseyinin Hırvat üyesinin belirlenmesinde Hırvat seçmenlerin daha fazla söz sahibi olması bulunuyor.

Bosna Hersek Federasyonu'nda Hırvatlar, sayısal olarak daha fazla nüfusa sahip Boşnaklarla aynı siyasi yapı içerisinde bulunuyor. Devlet Başkanlığı Konseyinin Hırvat üyesinin nasıl belirlendiği konusu, ülkede uzun süredir devam eden siyasi tartışmalar arasında yer alıyor.

RUSYA VE SIRP CUMHURİYETİ BAŞLIĞI

Seçim sürecindeki dış politika tartışmalarında Rusya'nın Bosna Hersek üzerindeki etkisi de gündeme geldi. Rusya, ülkenin Avrupa Birliği'ne katılım sürecini yavaşlatmakla suçlanırken Moskova'nın Sırp Cumhuriyeti'nde etkili olan Bağımsız Sosyal Demokratlar İttifakı ile yakın ilişkilere sahip olduğu belirtiliyor.

Bağımsız Sosyal Demokratlar İttifakı, Sırp Cumhuriyeti'nin Bosna Hersek'ten ayrılmasını savunuyor. Ülkenin Avrupa Birliği ve NATO ile ilişkileri ile merkezi yönetimin geleceği, seçim kampanyasının öne çıkan siyasi başlıkları arasında bulunuyor.

SEÇİMDE İLK KEZ BİYOMETRİK SİSTEM KULLANILIYOR

2026 genel seçimleri, Bosna Hersek'te seçim güvenliği açısından da bir ilke sahne oluyor. Seçimlerde sahteciliğin önüne geçilmesi amacıyla yeni elektronik sistemler ilk kez ülke genelinde uygulanıyor.

Sandıklarda seçmenlerin kimliklerinin biyometrik parmak izi doğrulamasıyla kontrol edilmesinin yanı sıra kâğıt oy pusulalarının elektronik sistemler tarafından taranması yöntemi kullanılıyor. Yeni uygulamalar, seçim sürecinde usulsüzlüklerin azaltılması amacıyla hayata geçirildi.

SANDIKLAR 19.00'DA KAPANIYOR

Bosna Hersek genelinde devam eden oy verme işleminin yerel saatle 19.00'da, GMT ile 17.00'de tamamlanması planlanıyor. Sandıkların kapanmasının ardından oyların sayımına geçilecek.

İlk seçim sonuçlarının sandıkların kapanmasının ardından açıklanmaya başlaması bekleniyor. Sonuçlarla birlikte üçlü Devlet Başkanlığı Konseyinin yeni üyeleri ile ulusal, entite ve kantonal düzeydeki siyasi temsil dağılımı şekillenecek.

Parti üyelerinin katıldığı oylamada önerge lehine 1.022, aleyhine ise 813 oy kullanıldı. Oylamanın ardından kabul edilen karar, Yeşiller Partisi'nin Siyonizm konusundaki resmi tutumunu ortaya koydu.

ÖNERGE 1.022 OYLA KABUL EDİLDİ

Yeşiller Partisi'ndeki oylamada 1.022 kişi önergenin kabul edilmesi yönünde oy verdi. Önergeye karşı çıkanların sayısı ise 813 olarak kaydedildi. Oyların çoğunluğunu alan önergenin kabul edilmesiyle parti "Siyonizm karşıtı" tutumunu resmileştirdi.

Kabul edilen metinde Siyonizm, "etno-milliyetçi bir siyasi proje" olarak tanımlandı. Karar, partinin konuya ilişkin siyasi pozisyonunun resmi olarak belirlenmesi anlamına geldi.

YEŞİLLER PARTİSİNDEN AÇIKLAMA

Önergenin kabul edilmesinin ardından Yeşiller Partisi adına yapılan açıklamada, partinin ırkçılık karşıtı bir siyasi parti olduğu belirtildi. Açıklamada, Filistin ve Suriye topraklarının İsrail tarafından yasa dışı işgaline karşı uzun süredir tutum alındığı ifade edildi.

Parti sözcüsü, İsrail hükümetine yönelik silah satışlarının sona erdirilmesi çağrısında bulunduklarını da hatırlattı. Gazze ve Batı Şeria'daki duruma ilişkin partinin daha önce yaptığı açıklamalara da atıfta bulunuldu.

PARTİ SÖZCÜSÜ GAZZE VE BATI ŞERİA'YI HATIRLATTI

Yeşiller Partisi sözcüsü açıklamasında, "Yeşiller Partisi ırkçılık karşıtı bir partidir ve hem Filistin hem de Suriye topraklarının yasa dışı işgaline sürekli olarak karşı çıkmış, İsrail hükümetine silah satışlarının sona erdirilmesi çağrısında bulunmuş ve Gazze ile Batı Şeria'daki yıkıcı durum hakkında açıkça konuşmuştur." ifadelerini kullandı.

Açıklamada partinin İsrail hükümetine yönelik silah satışları, Filistin toprakları ve Suriye topraklarına ilişkin mevcut siyasi tutumlarının devam ettiği belirtildi. Kabul edilen önergeyle birlikte Siyonizm konusundaki parti politikası da resmileştirilmiş oldu.

PARTİ LİDERİ ZACK POLANSKI OY KULLANMADI

Yeşiller Partisi lideri Zack Polanski ise söz konusu önergenin oylamasına katılmadı. Polanski'nin önerge lehinde veya aleyhinde oy kullanmadığı belirtildi.

Oylama sonucunda parti üyelerinin çoğunluğu önergeyi destekledi. 1.022 kabul ve 813 ret oyuyla kabul edilen kararın ardından Yeşiller Partisi kendisini resmi olarak "Siyonizm karşıtı" bir parti olarak tanımladı.

CEZA İNFAZ KURUMU BAŞKANI AY SONUNDA GÖREVİNDEN AYRILACAK

Tennessee Valisi Bill Lee, yaşanan gelişmelerin ardından yaptığı yazılı açıklamada Ceza İnfaz Kurumu Başkanı Frank Strada'nın ay sonunda görevinden ayrılacağını bildirdi. Lee, Strada'nın istifasının Tennessee halkının yararına olacağını ifade etti. İnfaz girişiminin tamamlanamamasının ardından alınan kararla eyaletin ceza infaz yönetiminde önemli bir görev değişikliğine gidilmiş olacak.

VALİ BILL LEE BAĞIMSIZ SORUŞTURMA TALİMATI VERDİ

Vali Lee, çarşamba günü gerçekleştirilen infaz girişiminde yaşananların tüm yönleriyle incelenmesi için bağımsız soruşturma başlatılması talimatını verdi. Soruşturma kapsamında infaz sırasında tam olarak ne yaşandığı, uygulanan işlemler ve iki doz ilaç verilmesine rağmen infazın neden tamamlanamadığı araştırılacak.

Lee, incelemeye ilişkin açıklamasında, "Bu incelemenin son derece yerinde ve gerekli olduğuna inanıyorum ve tam olarak ne olduğunu ortaya çıkarmak için elimden gelen her şeyi yapmayı sabırsızlıkla bekliyorum." ifadelerini kullandı. Bağımsız incelemenin infaz girişiminin ayrıntılarını ortaya çıkarması amaçlanıyor.

CHRISTA PIKE'A İKİ DOZ İLAÇ UYGULANDI

Frank Strada'nın görevinden ayrılmasıyla sonuçlanan sürecin merkezinde idam mahkumu Christa Pike'ın çarşamba günü gerçekleştirilen infaz girişimi bulunuyor. Pike'a idam cezasının uygulanması amacıyla iki doz ilaç verildi. Uygulamaya rağmen Pike'ın kalbinin durmadığı ve infaz işleminin tamamlanamadığı bildirildi.

İNFAZ TAMAMLANAMAYINCA SAĞLIK KURULUŞUNA SEVK EDİLDİ

İnfaz girişiminin sonuçsuz kalmasının ardından Christa Pike, cezaevi dışındaki bir sağlık kuruluşuna sevk edildi. Pike'ın avukatları tarafından yapılan son açıklamada, idam mahkumunun solunum cihazına bağlı olduğu ve bilincinin kapalı bulunduğu belirtildi. Sağlık durumuna ilişkin paylaşılan son bilgiler Pike'ın tedavisinin sağlık kuruluşunda sürdüğünü ortaya koydu.

İNFAZDA YAŞANANLAR SORUŞTURMAYLA İNCELENECEK

Tennessee yönetiminin başlatacağı bağımsız soruşturma, Pike'ın infazı sırasında uygulanan işlemlere ve infazın tamamlanamamasının nedenlerine odaklanacak. Vali Lee'nin talimatıyla yürütülecek inceleme sürerken, Ceza İnfaz Kurumu Başkanı Frank Strada'nın da ay sonunda görevinden ayrılması bekleniyor.

PUTİN'İN KARARINI VİKTOR ZOLOTOV AÇIKLADI

Rusya Ulusal Muhafızları Direktörü Viktor Zolotov, Grozni'de gerçekleştirilen törende Putin'in Kadirov'un yeni askeri rütbesine ilişkin kararını açıkladı. Zolotov, karar kapsamında Kadirov'a Ordu Generali rütbesinin apoletlerini takdim etti. Kadirov böylece Rusya'daki generallik rütbeleri arasında en üst basamak olarak belirtilen Ordu Generalliğine yükseldi.

ORDU GENERALLİĞİ MAREŞAL RÜTBESİNİN HEMEN ALTINDA

Kadirov'a verilen Ordu Generali rütbesi, Rusya'nın mevcut askeri hiyerarşisinde Rusya Federasyonu Mareşali rütbesinin hemen altında yer alıyor. Yeni rütbeyle birlikte Kadirov, Rus askeri hiyerarşisindeki en üst generallik seviyesine ulaşmış oldu.

KADİROV'UN ASKERİ RÜTBELERİ YILLAR İÇİNDE YÜKSELDİ

Kadirov'un askeri rütbelerinde son yıllarda birden fazla değişiklik yaşandı. Çeçenistan lideri 2020 yılında tümgeneral rütbesini aldı. Kadirov'a 2022 yılında önce korgeneral, ardından general-polkovnik rütbesi verildi. Putin'in son kararıyla Kadirov'un rütbesi Ordu Generalliğine yükseltildi.

TÖRENDE KADİROV'A BORDO BERE VERİLDİ

Grozni'deki törende Kadirov'a Ordu Generali apoletlerinin yanı sıra Rusya Ulusal Muhafızları özel birliklerinde önemli bir sembol olan bordo bere de takdim edildi. Viktor Zolotov, berenin Kadirov'a özel kuvvetler ile Ulusal Muhafız birliklerinin geliştirilmesine yaptığı katkılar nedeniyle verildiğini söyledi.

BORDO BERE İÇİN ZORLU SINAVLAR UYGULANIYOR

Bordo bere, Rus özel birliklerinde normal şartlarda zorlu yeterlilik sınavlarını başarıyla geçen personele verilen bir ayrım işareti olarak biliniyor. Sınavlarda askerlerin fiziksel dayanıklılıklarının yanı sıra atış kabiliyetleri ve taktik becerileri de test ediliyor. Kadirov'a verilen bordo bere, Grozni'deki törende yeni Ordu Generali apoletleriyle birlikte takdim edildi.

RUSYA KAHRAMANI UNVANINA DA SAHİP

Kadirov, Ordu Generali rütbesinden önce de çeşitli devlet nişanları ve askeri rütbeler aldı. "Rusya Kahramanı" unvanına sahip olan Çeçenistan liderinin sahip olduğu rütbe ve ödüllere son kararla birlikte Ordu Generalliği de eklendi. Putin'in kararı sonucunda Kadirov, Rusya'daki generallik rütbelerinin en üst basamağına yükselmiş oldu

KUZEY KÖPRÜSÜ SALDIRIDA HASAR GÖRDÜ

Kiev Belediye Başkanı Vitaliy Kliçko, cumartesi günü Telegram hesabından yaptığı açıklamada Rusya'nın saldırısında Kuzey Köprüsü'nün hedef alındığını öne sürdü. Kliçko'nun verdiği bilgilere göre saldırı sonucunda köprü üzerindeki yol zarar görürken, toplu ulaşımda kullanılan troleybüslerin elektrik hatlarında da hasar meydana geldi.

DOĞU VE BATI YAKASINI BİRBİRİNE BAĞLIYOR

Kuzey Köprüsü, Kiev'in doğu yakası ile batı yakası arasındaki ulaşım bağlantısını sağlayan güzergahlar arasında yer alıyor. Saldırının ardından köprüde meydana gelen hasar nedeniyle geçişlere geçici olarak izin verilmemesi kararlaştırıldı. Yolun yanı sıra troleybüs elektrik hatlarının da zarar görmesi, köprü üzerindeki ulaşım sistemlerini etkiledi.

KÖPRÜ GEÇİCİ OLARAK ULAŞIMA KAPATILDI

Saldırı sonrasında Kuzey Köprüsü'ndeki trafik geçici olarak durduruldu. Başkentin iki yakasını birbirine bağlayan köprünün ulaşıma kapatılmasıyla birlikte, saldırının neden olduğu hasarın yol ve elektrikli toplu taşıma altyapısına yansıdığı açıklandı. Kliçko'nun açıklamasında köprü üzerindeki yol ile troleybüs elektrik hatlarının zarar gördüğü bilgisi paylaşıldı.

GÜNEY KÖPRÜSÜ DE SALDIRIYA UĞRAMIŞTI

Kiev'deki köprülere yönelik saldırılar Kuzey Köprüsü ile sınırlı kalmadı. Rusya'nın perşembe ve cuma günleri başkentte bulunan Güney Köprüsü'ne çok sayıda insansız hava aracıyla saldırı düzenlediği bildirilmişti. Söz konusu saldırının ardından Güney Köprüsü üzerindeki karayolu ulaşımı ile metro trafiği geçici olarak durdurulmuştu.

KİEV'DE İKİ KÖPRÜDE ULAŞIM AKSADI

Perşembe ve cuma günleri Güney Köprüsü'ne yönelik bildirilen İHA saldırılarının ardından cumartesi günü Kuzey Köprüsü'nün hasar gördüğü açıklandı. Güney Köprüsü'ndeki saldırı sonrasında karayolu ve metro trafiği geçici olarak durdurulurken, Kuzey Köprüsü de yol ve troleybüs elektrik hatlarında meydana gelen hasarın ardından geçici olarak ulaşıma kapatıldı.

4 KARGO UÇAĞI ADEN'E ULAŞTI

Pakistan tarafından gönderilen dört kargo uçağı dolusu askeri yardım, Yemen'in liman kenti Aden'e ulaştırıldı. Askeri paketin içeriğinde hava savunma sistemleri, hafif topçu unsurları, insansız hava araçları ve İHA savar sistemlerinin bulunduğu bildirildi. Sevkiyat, Yemen hükümetine bağlı güçlerin sahadaki askeri kapasitesinin desteklenmesi amacıyla gerçekleştirildi.

PAKİSTANLI ASKERİ DANIŞMANLAR DA SAHADA

Pakistan'ın Yemen hükümetine sağladığı desteğin silah ve askeri teçhizat sevkiyatıyla sınırlı olmadığı aktarıldı. Pakistanlı askeri danışmanların sahada Suudi mevkidaşlarıyla birlikte hareket ederek Yemen hükümetine bağlı birliklere aktif destek sağladığı bildirildi. Böylece İslamabad yönetiminin desteği, askeri malzeme sevkiyatının yanı sıra sahadaki danışmanlık faaliyetlerini de kapsıyor.

SUUDİ ARABİSTAN GENİŞ ÇAPLI HAREKATA HAZIRLANIYOR

Batılı ve Arap yetkililerin aktardığı bilgilere göre Suudi Arabistan, Husilerin Kızıldeniz kıyısının tamamını kontrol altına almasını engellemeye yönelik yüksek yoğunluklu ve geniş çaplı bir harekat hazırlığında bulunuyor. Pakistan'ın gönderdiği askeri yardımın da Yemen hükümetine bağlı güçler ile Husiler arasındaki çatışmaların arttığı ve Husilerin ilerleyişinin durdurulmaya çalışıldığı süreçte Aden'e ulaştığı belirtildi.

YEMEN'DEKİ İÇ SAVAŞ 2014'TE BAŞLADI

Yemen'deki iç savaşın mevcut aşaması, Husilerin Eylül 2014'te başkent Sana ve bazı vilayetlerin kontrolünü ele geçirmesinin ardından başladı. Ülkedeki çatışmalar ilerleyen dönemde farklı bölgesel aktörlerin de dahil olduğu geniş çaplı bir krize dönüştü. Suudi Arabistan liderliğindeki Arap Koalisyonu ise Mart 2015'ten itibaren uluslararası toplum tarafından tanınan Yemen hükümetine destek vermeye başladı.

HÜKÜMET GÜÇLERİ İLE HUSİLER ARASINDA ÇATIŞMALAR ARTTI

Son dönemde Yemen hükümetine bağlı güçler ile Husiler arasındaki çatışmalarda yeniden artış yaşandı. Husiler, kendilerine yönelik saldırılara karşılık verdiklerini öne sürerken zaman zaman Suudi Arabistan'a yönelik balistik füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenliyor. Pakistan'ın dört kargo uçağıyla gerçekleştirdiği askeri sevkiyat ve sahadaki askeri danışman desteği de çatışmaların yoğunlaştığı dönemde Yemen hükümetine sağlanan askeri destekler arasına eklendi.

Yaklaşık 160 milyon kayıtlı seçmenin oy kullanmaya çağrıldığı ülkedeki kampanya; ekonomi, hayat pahalılığı, suç, sosyal yardımlar, yolsuzluk soruşturmaları ve dış müdahale tartışmalarının gölgesinde yürütülüyor. Toplam 13 adayın yarıştığı ilk turda hiçbir adayın geçerli oyların yüzde 50’sinden fazlasına ulaşmasının beklenmemesi, gözleri şimdiden 25 Ekim’de yapılabilecek ikinci tura çevirmiş durumda. Lula 80 yaşında dördüncü, ancak birbirini izlemeyen devlet başkanlığı dönemi için yarışırken Flavio Bolsonaro, babasının Brezilya sağında oluşturduğu siyasi tabanı devralarak iktidara gelmeye çalışıyor.

ANKETLERDE LULA ÖNDE, İKİNCİ TURDA FARK ERİYOR

Datafolha’nın 29 Eylül-1 Ekim tarihleri arasında 152 belediyede 2 bin 506 seçmenle yüz yüze gerçekleştirdiği son araştırmada Lula toplam oy tercihlerinde yüzde 42, Flavio Bolsonaro yüzde 38 seviyesinde ölçüldü. Augusto Cury yüzde 4, Ronaldo Caiado yüzde 3 ve Renan Santos yüzde 3 destek alırken, geçerli oylar üzerinden yapılan hesaplamada Lula yüzde 45’e, Bolsonaro yüzde 40’a ulaşıyor. Araştırmanın hata payı artı veya eksi 2 puan, güven düzeyi ise yüzde 95 olarak açıklandı.

Olası ikinci tur tablosu rekabetin çok daha sıkı olduğunu gösteriyor. Datafolha senaryosunda Lula yüzde 48, Flavio Bolsonaro yüzde 45 desteğe sahip ve aradaki fark araştırmanın hata payı nedeniyle teknik olarak kesin bir üstünlüğe işaret etmiyor. AtlasIntel/Bloomberg araştırmasında ise Bolsonaro yüzde 47,7, Lula yüzde 47,6 seviyesinde bulunuyor. Farklı araştırma şirketlerinin sonuçları küçük sayısal değişiklikler gösterse de ortak tablo, Lula ile Bolsonaro arasındaki olası ikinci turun son derece yakın geçeceğine işaret ediyor.

KARARSIZ SEÇMEN ALANI DARALIYOR

Seçimin son düzlüğünde adayların hareket alanını daraltan unsurlardan biri kararsız seçmenlerin azalması oldu. Quaest araştırmasında kararsızların oranı yüzde 5 seviyesine kadar gerilerken Datafolha’nın son araştırması, tercihini açıklayan seçmenlerin yüzde 82’sinin kararından tamamen emin olduğunu, yüzde 17’sinin ise sandığa kadar fikrini değiştirebileceğini ortaya koydu. Datafolha’nın aday isimlerinin seçmene okunmadığı spontan araştırmasında kararsızların oranı yüzde 13’e gerilerken, Lula yüzde 39, Flavio Bolsonaro yüzde 31 oranında kendiliğinden dile getirildi.

Quaest Direktörü Felipe Nunes, yarışın başa baş ilerlemesine rağmen durağan olmadığını ve son günlerde henüz kesin kararını vermeyen seçmenin yöneliminin önem taşıdığını belirtti. Kampanyanın son bölümünde iki ana adayın televizyon tartışmasına katılmaması da seçeneklerden memnun olmayan seçmenlerin eleştirilerini beraberinde getirdi.

SEÇMENİN GÜNDEMİNDE SOSYAL YARDIM, SUÇ VE TEPKİ OYU VAR

AFP’ye konuşan seçmenlerin ifadeleri ülkedeki bölünmenin günlük hayata nasıl yansıdığını gösterdi. Juiz de Fora kentinde balık pazarı işleten 32 yaşındaki Marcelo Vilanova, Lula dönemindeki sosyal yardım programlarının kendisine ve ailesine fayda sağladığını ancak devlet başkanını eleştirdiği noktaların da bulunduğunu belirterek iki seçenek arasında Lula’ya oy vereceğini söyledi. Aynı kentte telefon mağazası sahibi 38 yaşındaki Lucas Sales ise suçla mücadele vaatleri nedeniyle Flavio Bolsonaro’yu destekleyeceğini ifade ederken, 45 yaşındaki giyim mağazası çalışanı Gisele Sousa iki adaya da oy vermeyeceğini söyleyerek seçim sürecine yönelik tepkisini dile getirdi.

Seçmenlerin farklı gerekçelerle iki büyük siyasi blok etrafında toplanması, Brezilya’da uzun süredir devam eden kutuplaşmanın 2026 seçimlerinde de belirleyici olduğunu gösteriyor. Datafolha’nın son araştırmasında Lula ile Flavio Bolsonaro’nun reddedilme oranlarının ayrı ayrı yüzde 45 olarak ölçülmesi de iki liderin güçlü seçmen tabanlarının yanında önemli bir karşıt seçmen kitlesiyle karşı karşıya bulunduğunu ortaya koyuyor.

DİNİ SEMBOLLER DE SEÇİM KAMPANYASINA GİRDİ

Kararsız ve muhafazakâr seçmenin desteğini kazanma mücadelesi kampanyada dini ve kültürel sembolleri de öne çıkardı. Flavio Bolsonaro’nun seçilmesi halinde ülkenin koruyucu azizesi kabul edilen, Siyah Meryem tasviriyle tanınan Aparecida Meryem Ana’nın resmi statüsünü kaldıracağı yönünde sosyal medyada yayılan iddialar üzerine Lula, azizenin heykelinin bir kopyasını seçim etkinliklerinde kullanarak tartışmaya dahil oldu ve kutsal kabul edilen bir değere dokunulmasının kabul edilemeyeceğini savundu.

Brezilya Yüksek Seçim Mahkemesi ise söz konusu iddiaları gerçeği yansıtmadığı gerekçesiyle hedef aldı ve ilgili paylaşımların kaldırılmasına karar verdi. Dini seçmen gruplarının tercihleri kampanya açısından ayrıca önem taşıyor; Lula Katolik seçmenler arasında daha güçlü bir konumda bulunurken Bolsonaro cephesi son yıllarda siyasi ağırlığı artan Evanjelik seçmen kitlesine dayanıyor.

KAMPANYA KİŞİSEL POLEMİKLERE DÖNÜŞTÜ

Seçim yarışının son aşamasında politika tartışmalarının yanında adayların kişisel açıklamaları da gündeme taşındı. Lula’nın erkeklerin prostat muayenesinden kaçınmasını eleştirirken kadınların genç yaşlardan itibaren jinekolojik kontrollere alıştığını söylemesi, sosyal medyada farklı yorumlara ve istismar imalarına konu oldu. Flavio Bolsonaro söz konusu açıklamalar üzerinden Lula’yı cinsiyetçilikle suçlarken, Lula internet üzerinden katıldığı bir programda ilk turda kazanacağına inandığını söyledi ve rakibinin bir apartmanı yönetecek yeterliliğe dahi sahip olmadığını savundu.

Flavio Bolsonaro da seçim günü Lula’nın devlet başkanlığından gönderileceğini ileri sürerek rakibine yanıt verdi. Karşılıklı açıklamalar, ekonomi ve güvenlik gibi temel politika başlıklarının yanı sıra kişisel polemiklerin de kampanyanın son günlerinde önemli yer tutmasına yol açtı.

LULA İŞ DÜNYASINDAN DA OY İSTİYOR

Eski sendika lideri Lula, 80 yaşında olmasına yönelik tartışmalara rağmen devlet başkanlığı görevini sürdürmeye hazır olduğunu savunuyor. Mevcut döneminde işsizlik ve enflasyonda yaşanan gerileme ile Amazon yağmur ormanlarındaki tahribatın azaltılması iktidarın öne çıkardığı başlıklar arasında bulunuyor. Çevre politikalarında Lula döneminde Amazon’daki ormansızlaşmada önemli düşüş kaydedilirken seçim sonucu, Brezilya’nın 2030’a yönelik ormansızlaşma hedefleri açısından da kritik görülüyor.

Ekonomik göstergelerdeki iyileşmeye rağmen hayat pahalılığı, hanehalkı borçları ve organize suç örgütlerinin artan etkisi seçmenin önemli şikâyetleri arasında yer alıyor. Yarışın sıkılaşması üzerine Lula yönetimi düşük gelirli kesimlere yönelik nakit transferlerini artırdı, borçların yeniden yapılandırılması için adımlar açıkladı ve çok sayıda ailenin mali sorun yaşamasına neden olduğu gerekçesiyle çevrim içi spor bahislerine yasak getirdi. Risk danışmanlığı şirketi Control Risks’in ortağı Rodrigo Russo, Lula’nın seçim riskini erken fark ederek hükümetin elindeki imkânları devreye soktuğu değerlendirmesinde bulundu.

İş dünyasının desteğini genişletmeye çalışan Lula, iş insanlarıyla gerçekleştirdiği toplantıda kendilerinden siyasi bağlılık değil yalnızca oy istediğini esprili bir ifadeyle dile getirdi. İşçi Partisi Genel Başkanı Edinho Silva da Lula’nın ülkedeki reformların devamını sağlayabilecek siyasi ağırlığa sahip olduğunu savunuyor.

YOLSUZLUK DOSYALARI İKİ CEPHENİN DE KARŞISINDA

Kampanyanın en hassas başlıklarından birini adayların yakın çevrelerine kadar uzanan soruşturmalar oluşturuyor. Lula, oğlu Fabio Luis Lula da Silva hakkında nüfuz ticareti iddiasıyla yürütülen federal polis soruşturmasının siyasi etkileriyle karşı karşıya kalırken Flavio Bolsonaro cephesinde Banco Master dosyası tartışılıyor. Reuters, banka etrafındaki skandalın seçim kampanyasında seçmen hoşnutsuzluğunu artıran başlıklardan biri olduğunu bildiriyor.

Milyarlarca dolarlık yolsuzluk iddiaları kapsamında tutuklanan eski banka yöneticisi Daniel Vorcaro ile üst düzey siyasetçiler ve Yüksek Mahkeme Yargıcı Alexandre de Moraes arasındaki ilişkiler kamuoyunda tartışılıyor. Flavio Bolsonaro da babası Jair Bolsonaro hakkında hazırlanan “Dark Horse” adlı biyografik filmin finansmanı için Vorcaro ile temas kurduğunu kabul ederken, para aklama şüphesi üzerinden yürütülen inceleme seçim kampanyasının önemli tartışmalarından birine dönüştü.

SOKAK ŞİDDETİ SEÇİMİN ANA BAŞLIKLARINDAN

Kamuoyu araştırmalarında suç ve sokak şiddetinin seçmenlerin başlıca kaygıları arasında yer alması, Lula ile Bolsonaro’yu güvenlik politikalarını kampanyalarının merkezine almaya yöneltti. Flavio Bolsonaro, El Salvador Devlet Başkanı Nayib Bukele ile özdeşleşen sert cezaevi politikasını örnek göstererek Brezilya’da beş yüksek güvenlikli cezaevi kurmayı vaat etti. Igarape Enstitüsü kurucularından Robert Muggah ise sert cezalandırma vaatlerinin Brezilya siyasetinde seçmen karşılığı bulduğunu belirtiyor. Reuters da şiddet suçlarının seçim anketlerinde öne çıkan kaygılardan biri olduğunu bildiriyor.

Lula yönetimi ise organize suç örgütlerine karşı komşu ülkelerle sınır operasyonlarının güçlendirilmesini savunurken Washington’ın bazı çetelerin “terör örgütü” olarak sınıflandırılması yönündeki yaklaşımına karşı çıkıyor. Lula, doğrudan dış müdahale yerine uluslararası adli ve güvenlik işbirliğini öne çıkararak ülkenin egemenliğinin korunması gerektiğini savunuyor.

ABD MÜDAHALESİ TARTIŞMASI SEÇİMİN ÜZERİNDE

Seçimin dış politika boyutunda en sert tartışma ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin tutumu üzerinden yaşanıyor. Trump yönetiminin Brezilya ürünlerine yönelik yeni tarifeleri kampanya gündeminin merkezine yerleşirken Lula, Bolsonaro ailesini ABD’deki muhafazakâr çevrelerle birlikte hareket ederek ülkeye ekonomik zarar vermekle suçladı. Flavio Bolsonaro ise suçlamaları reddetti ve Washington’daki temaslarında tarifelerin seçim sonrasına ertelenmesi için girişimde bulundu. ABD yönetimi yeni tarifeleri Brezilya’nın ticari uygulamalarıyla gerekçelendirirken, Lula yönetimi ekonomik baskının iç siyasete müdahale anlamına geldiğini savunuyor.

Brezilya istihbarat teşkilatı Abin’in Fransız ve Alman yetkililere yaptığı bilgilendirmede ABD ve Rusya kaynaklı seçim müdahalesi bulunduğu yönünde değerlendirmeler aktardığı Reuters tarafından bildirildi. Haberde ABD’ye ilişkin iddiaların “lawfare”den açık müdahaleye uzandığının ileri sürüldüğü, ancak ayrıntıların sınırlı kaldığı belirtildi. Washington daha önce seçimlere müdahale suçlamalarını reddederken Trump, Flavio Bolsonaro hakkında olumlu açıklamalar yaptı ancak Reuters’ın aktardığına göre resmi bir aday desteği ilan etmedi. Dolayısıyla ABD’nin seçimlere müdahale ettiği iddiası Brezilyalı yetkililer ve Lula cephesinin suçlaması olarak öne çıkarken Washington tarafından kabul edilmiş bir olgu değil.

ABD KONSOLOSLUK HİZMETLERİNİ SEÇİMDEN İKİ GÜN ÖNCE DURDURDU

Washington’ın seçimden hemen önce aldığı bir başka karar siyasi gerilimi daha da artırdı. ABD, güvenlik kaygılarını gerekçe göstererek 2 Ekim’den itibaren Brezilya’daki büyükelçilik ve konsolosluklarda konsolosluk hizmetlerini geçici olarak durdurdu. ABD Dışişleri Bakanlığı kararı doğrudan seçimlerle ilişkilendirmezken İşçi Partisi Genel Başkanı Edinho Silva uygulamayı Trump yönetiminin Brezilya kamuoyunu etkilemeye yönelik adımlarından biri olarak nitelendirdi. ABD ise müdahale iddialarını reddetti.

Lula, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’ndaki konuşmasında da dış müdahale tartışmasını seçim kampanyasının merkezine taşıyarak Brezilya’nın herhangi bir ülkenin “arka bahçesi” olmayacağı mesajını verdi. Washington’ın tarifeleri ve seçim güvenliği konusunda Brezilya’ya yetkililer gönderme girişimleri Lula cephesinin egemenlik söylemini güçlendirirken Flavio Bolsonaro, Trump ile daha yakın ilişkileri savunan siyasi çizgisini sürdürüyor.

NETANYAHU’DAN FLAVIO BOLSONARO’YA KAMPANYA MESAJI

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da Brezilya seçimlerinin uluslararası boyutunda gündeme gelen isimlerden biri oldu. Flavio Bolsonaro, 25 Temmuz’daki resmi kampanya lansmanında Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei’nin desteğini öne çıkarırken, cezaevindeki babası Jair Bolsonaro’nun yapay zekâyla oluşturulan mesajının yanı sıra Netanyahu’nun video mesajına da yer verdi. Reuters’ın haberine göre Netanyahu’nun görüntülü katılımı, Bolsonaro kampanyasının uluslararası sağ liderlerle kurduğu siyasi yakınlığı sergilediği lansmanın dikkat çeken unsurları arasındaydı.

Netanyahu’nun kampanya etkinliğine mesaj göndermesi siyasi destek niteliği taşırken, mevcut kaynaklar İsrail devletinin Brezilya seçim sürecine ABD hakkında ileri sürülen türden kurumsal bir müdahalede bulunduğunu ortaya koymuyor. Seçimdeki dış etki tartışmasında İsrail açısından doğrulanabilen somut unsur Netanyahu’nun Flavio Bolsonaro’nun kampanya lansmanına video mesajla katılması; ABD açısından ise tarifeler, Trump’ın Bolsonaro cephesine yönelik olumlu tutumu ve Brezilyalı yetkililerin müdahale suçlamaları olarak öne çıkıyor.

PAZAR GÜNÜ SANDIKTAN ÇIKACAK SONUÇ LATİN AMERİKA’DA YAKINDAN İZLENECEK

Brezilya’daki mücadele ülke sınırlarını aşan bir siyasi anlam taşıyor. Latin Amerika’da sağın son dönemde elde ettiği kazanımların ardından Lula’nın seçimi kazanması bölgedeki sol yönetimlerin en önemli siyasi merkezlerinden birinin korunması anlamına gelecek; Flavio Bolsonaro’nun kazanması ise Brezilya’da Bolsonaro hareketinin yeniden devlet başkanlığına dönmesini sağlayacak. Seçmenin tercihinde ekonomi, suç, yolsuzluk, sosyal politikalar ve dış ilişkiler farklı ağırlıklara sahip olurken anketler olası ikinci turun birkaç puanlık farklarla şekillenebileceğini gösteriyor.

Pazar günü yapılacak ilk tur, anketlerin ötesinde Lula ve Bolsonaro’nun gerçek seçmen güçlerinin ilk büyük sınaması olacak. Hiçbir adayın geçerli oyların yarısından fazlasına ulaşamaması halinde Brezilya 25 Ekim’de yeniden sandığa gidecek ve ülkenin siyasi yönünü belirleyecek mücadele doğrudan Lula ile Flavio Bolsonaro arasında devam edecek.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Birleşmiş Milletler Genel Kurulundaki konuşmasında iki Kuzey Koreli askerin Güney Kore’ye gönderildiğini duyurdu. Güney Kore yönetimi ise transferin kamuoyundan gizli tutulması konusunda Kiev ile mutabakata varıldığını savunarak açıklamaya tepki gösterdi. Ukrayna tarafının böyle bir gizlilik anlaşmasının bulunmadığını belirtmesi, iki ülke arasındaki anlaşmazlığın daha da büyümesine neden oldu.

ZELENSKİ İKİ KUZEY KORELİ ASKERİN TRANSFERİNİ AÇIKLADI

Diplomatik gerilime yol açan gelişme Zelenski’nin Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda yaptığı konuşmayla başladı. Zelenski, Rusya-Ukrayna Savaşı kapsamında Rusya adına savaşan Kuzey Koreli askerlerden ikisinin Ukrayna tarafından yakalandığını ve daha sonra Güney Kore’ye gönderildiğini kamuoyuna açıkladı.

İki Kuzey Koreli askerin 2025 yılının başlarında Rusya’nın Kursk bölgesindeki çatışmalar sırasında Ukrayna güçlerinin eline geçtiği bildirildi. Askerlerin Güney Kore’ye transferi konusunda Kiev ile Seul arasında görüşmeler gerçekleştirildi ancak transferin gizli tutulup tutulmayacağı konusunda tarafların açıklamaları birbirinden ayrıldı.

GÜNEY KORE “GİZLİLİK ANLAŞMASI VARDI” DEDİ

Güney Kore yönetimi, iki askerin transferine ilişkin bilgilerin kamuoyuna açıklanmaması konusunda Ukrayna ile anlaşmaya varıldığını savundu. Seul yönetimine göre konunun gizli tutulması, askerlerin ve ailelerinin güvenliği ile diplomatik ve ulusal güvenlik açısından oluşabilecek sonuçlar nedeniyle kararlaştırıldı.

Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung, Ukrayna’nın transferi tek taraflı şekilde açıklamasının iki ülke arasındaki mutabakata aykırı olduğunu belirtti. Seul yönetimi ayrıca transfer öncesinde farklı düzeylerde yapılan görüşmelerde gizlilik konusunda açık bir anlayış bulunduğunu ileri sürdü.

UKRAYNA GİZLİLİK ANLAŞMASININ VARLIĞINI REDDETTİ

Kiev yönetimi ise Güney Kore’nin açıklamalarından farklı bir tutum ortaya koyarak iki ülke arasında transferin gizli tutulmasına yönelik bir anlaşma bulunmadığını savundu. Ukrayna’nın söz konusu açıklaması Seul yönetiminin tepkisini daha da artırdı.

Güney Kore tarafı, Ukrayna’nın transfer öncesindeki görüşmeler sırasında gizlilik talebinde bulunduğunu ve konu hakkında yazılı belgelerin de mevcut olduğunu ileri sürdü. İki ülke arasındaki anlaşmazlık böylece yalnızca transferin kamuoyuna açıklanmasıyla sınırlı kalmadı ve gizlilik konusunda bir anlaşmanın bulunup bulunmadığı tartışmasına dönüştü.

SEUL UKRAYNA’DAN RESMİ ÖZÜR İSTEDİ

Güney Kore yönetimi yaşanan gelişmelerin ardından Ukrayna’dan resmi açıklama ve özür talep etti. Güney Kore Devlet Başkanlığı, Kiev’in transferi tek taraflı şekilde kamuoyuna duyurmasına ve ardından gizlilik anlaşmasının bulunmadığını söylemesine tepki gösterdi.

Devlet Başkanı Lee Jae Myung da Ukrayna’nın tutumunu sürdürmesi halinde Seul yönetiminin yeni adımlar atabileceğini açıkladı. Lee, Ukrayna’nın gerçeği reddetmeye ve resmi olarak özür dilememeye devam etmesi durumunda Güney Kore’nin “ek önlemler” alacağını belirtti. Söz konusu önlemlerin kapsamına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

LEE’DEN “KORE YARIMADASI’NDA SAVAŞ” SUÇLAMASI

İki ülke arasındaki diplomatik gerilim Lee Jae Myung’un Ukrayna’ya yönelik açıklamalarıyla yeni bir boyuta taşındı. Lee, Güney Kore’nin anlaşmanın kabul edilmesi ve özür dilenmesi yönündeki talebine karşılık Ukrayna tarafının yakın zamanda Kore Yarımadası’nda yaşanabilecek askeri çatışma ihtimalinden söz ettiğini belirtti.

Lee, söz konusu yaklaşım üzerinden Ukrayna’yı “Kore Yarımadası’nda savaş çıkarmaya” çalışmakla suçladı ve gelişmelerden “ciddi üzüntü” duyduğunu ifade etti. Güney Kore Devlet Başkanı, konunun Güney Kore halkının ve ülkenin haysiyetiyle ilgili olduğunu belirterek yaşananlara sessiz kalamayacağını söyledi.

GÜNEY KORE DİPLOMATİK KANALLARI DEVREYE SOKTU

Gerilimin büyümesinin ardından Güney Kore Dışişleri Bakanlığı da sürece dahil oldu. Ukrayna’nın Seul Büyükelçiliği Maslahatgüzarı konu hakkında görüşmek üzere bakanlığa çağrıldı.

Güney Kore yönetimi, diplomatik kanallar üzerinden Ukrayna’ya tutumunu ilettiğini açıkladı. Taraflar arasında görüşmelerin sürdüğü ve Ukrayna’nın Seul tarafından iletilen talepleri değerlendirdiği belirtildi.

GÜNEY KORE DEVLET BAŞKANLIĞINDAN UKRAYNA’NIN AÇIKLAMASINA TEPKİ

Güney Kore Devlet Başkanlığı Halkla İlişkiler Sekreteri Seong Ghi-hong da Ukrayna’nın iki ülke arasında gizlilik anlaşması bulunduğunu reddetmesine tepki gösterdi. Seong, Kiev’in açıklamasının gerçekleri yansıtmadığını savundu.

Seul yönetimi, iki Kuzey Koreli askerin transferine ilişkin görüşmelerin farklı diplomatik kanallardan yürütüldüğünü ve gizlilik konusunun süreç içerisinde ele alındığını belirtiyor. Ukrayna tarafı ise gizlilik anlaşmasının varlığına yönelik Güney Kore’nin açıklamalarını kabul etmiyor.

İKİ KUZEY KORELİ ASKER 2025’TE YAKALANMIŞTI

Krizin merkezindeki iki Kuzey Koreli asker, 2025 yılının başlarında Ukrayna güçleri tarafından yakalandı. Askerlerin Rusya’nın Kursk bölgesinde Rus güçlerinin yanında savaşırken esir alındığı bildirildi.

Yakalanan askerlerin daha sonra Güney Kore’ye gitmek istedikleri yönündeki açıklamaların ardından transfer süreci gündeme geldi. Taraflar arasında yapılan görüşmeler sonucunda iki asker Güney Kore’ye gönderildi ancak transferin kamuoyuna duyurulması Seul ile Kiev arasındaki ilişkilerde diplomatik krize dönüştü.

SEUL İLE KİEV ARASINDAKİ GERİLİM SÜRÜYOR

Güney Kore ile Ukrayna arasındaki anlaşmazlıkta tarafların gizlilik konusundaki farklı açıklamaları devam ediyor. Seul, transferin gizli tutulmasına yönelik mutabakat bulunduğunu ve Kiev’in buna uymadığını savunurken Ukrayna söz konusu anlaşmanın varlığını reddediyor.

Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung’un resmi özür talebi ve ek önlem uyarısının ardından diplomatik temaslar sürüyor. Lee’nin Ukrayna’yı Kore Yarımadası’nda savaş çıkarmaya çalışmakla suçlaması ise iki ülke arasındaki gerilimin geldiği son aşamayı oluşturdu.

400'DEN FAZLA EĞİTİM KURUMU KAPALI

Fransa Eğitim Bakanı Edouard Geffray, France 2 kanalında katıldığı programda ülke genelinde devam eden lise eylemlerine ilişkin açıklamalarda bulundu. Geffray, eylemler nedeniyle 400'den fazla eğitim kurumunun 2 Ekim'de kapalı olacağını ve söz konusu okullarda öğrenim gören öğrencilerin eğitimlerine çevrim içi olarak devam edeceğini belirtti.

Eğitim kurumlarının kapatılması, ülke genelinde geçen haftadan itibaren devam eden öğrenci eylemlerinin eğitim faaliyetleri üzerindeki etkisini artırdı. Öğrencilerin talepleri arasında eğitim koşullarının iyileştirilmesinin yanı sıra okullara ayrılan maddi imkanların ve personel sayısının artırılması bulunuyor.

65 EĞİTİM PERSONELİ VE 170 ÖĞRENCİ YARALANDI

Eğitim Bakanı Geffray, eylemler sırasında 65 eğitim personeli ile 170 öğrencinin yaralandığını açıkladı. Geffray, yaşanan olaylarla ilgili olarak, "Lise hareketi, aşırı şiddet yanlısı bir hareket tarafından esir alındı." ifadesini kullandı.

Geffray ayrıca yaşananların kamu hizmetlerini yok etmeye yönelik bir girişim olduğunu savundu ve ülkede devam eden olaylar nedeniyle sükunet çağrısında bulundu. Eğitim Bakanının açıklamaları, eylemler sırasında eğitim kurumlarında yaşanan olaylar ve yaralanmaların ardından geldi.

KAPALI LİSELERİN ÖNÜNDE EYLEM YASAĞI KARARLARI

Fransız ulusal basınında yer alan haberlere göre valiler, 2 Ekim'de kapalı olacak liselerin önünde eylem yapılmasını yasaklayan kararlar aldı. Kararlar, lise eylemlerinin devam ettiği ve yüzlerce eğitim kurumunun kapalı tutulduğu dönemde uygulamaya konuldu.

Eylemler nedeniyle bazı okullarda yüz yüze eğitime ara verilmesiyle öğrencilerin eğitimlerini çevrim içi sürdürmesi kararlaştırıldı. Yetkililerin aldığı eylem yasağı kararları ise kapalı durumdaki liselerin önünü kapsıyor.

28 EYLÜL'DEN BU YANA 1793 KİŞİ GÖZALTINA ALINDI

Fransa Adalet Bakanlığı, lise eylemleri kapsamında gerçekleştirilen gözaltılara ilişkin verileri paylaştı. Bakanlığın açıklamasına göre 28 Eylül'den bu yana ülke genelinde 1793 kişi gözaltına alındı.

Fransa İçişleri Bakanlığının verileri de eylemlerin son günündeki işlemlere ilişkin rakamları ortaya koydu. Bakanlık verilerine göre 1 Ekim'de düzenlenen eylemler kapsamında toplam 1949 kişi hakkında işlem yapıldı. Aynı gün meydana gelen olaylarda 305 polis ve jandarma yaralandı.

1027 LİSE EYLEMLERDEN ETKİLENDİ

Fransa genelinde yaklaşık 3 bin 700 lise bulunurken, 1 Ekim'deki eylemlerden 1027 lise etkilendi. Açıklanan rakamlara göre ülkedeki lise eylemleri çok sayıda eğitim kurumunda faaliyetlerin aksamasına neden oldu.

Eğitim Bakanlığının açıklamasına göre eylemler nedeniyle 2 Ekim'de 400'den fazla eğitim kurumunun kapalı tutulması kararlaştırıldı. Kapatılan kurumlardaki öğrencilerin derslerini çevrim içi olarak sürdürmesi planlandı.

ÖĞRENCİLER DAHA FAZLA MADDİ İMKAN VE PERSONEL İSTİYOR

Fransa'daki lise öğrencileri geçen haftadan bu yana eğitim koşullarının iyileştirilmesi talebiyle eylemler düzenliyor. Öğrenciler okullarına daha fazla maddi imkan sağlanmasını ve eğitim kurumlarındaki personel sayısının artırılmasını talep ediyor.

Eylemlerin devam ettiği süreçte öğrenciler ve eğitim personelinin yanı sıra güvenlik güçleri arasında da yaralananlar oldu. Yetkililerden gelen açıklamalarda gözaltı, yaralanma ve eylemlerden etkilenen okul sayılarına ilişkin veriler kamuoyuyla paylaşıldı.

EYLEMLER BELÇİKA'YA DA SIÇRADI

Fransa'da başlayan lise eylemleri ülke sınırlarının dışına çıkarak Belçika'ya da sıçradı. Fransa'da ise eğitim koşulları, maddi imkanlar ve personel sayısına yönelik taleplerle başlayan öğrenci eylemleri sürerken, yetkililer bazı eğitim kurumlarını kapatma ve kapalı liselerin önündeki eylemleri yasaklama kararları aldı.

Ordu Sözcüsü Majed el-Nuzeyli, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada hükümet güçlerinin başkent Sana’da “yüksek değerli hedefleri” vurduğunu belirtti. El-Nuzeyli, Sana’daki hedeflerin niteliğine ilişkin daha fazla ayrıntı paylaşmadı.

SAADA’DA 11 “YÜKSEK DEĞERLİ HEDEF” VURULDU

Yemen ordusunun operasyon düzenlediğini açıkladığı bölgelerden biri de Husilerin güçlü olduğu Saada vilayeti oldu. Ordu Sözcüsü Majed el-Nuzeyli, hükümet güçlerinin Saada’da “11 yüksek değerli hedefi” vurduğunu bildirdi.

Yemen ordusunun açıklamasında Saada’daki saldırılarda hangi silahların kullanıldığına ilişkin bilgi verilmedi. Hedef alınan noktaların tam konumları ve operasyonların sonuçlarına ilişkin ayrıntılar da paylaşılmadı.

TAİZ’DE ÜÇ SAATTE 20 HAVA SALDIRISI

Yemen silahlı kuvvetleri, Taiz vilayetinde Husilerin hareketliliğini, askeri takviye unsurlarını ve askeri araçlarını hedef alan geniş çaplı hava operasyonları gerçekleştirdiğini açıkladı. Askeri yetkililerin verdiği bilgiye göre Taiz’in farklı bölgelerinde son üç saat içerisinde toplam 20 hava saldırısı düzenlendi.

Askeri sözcü, saldırıların Hamir, Bani Bakari, Samea, el-Akrud, 60. Cadde, el-Amour, Midi Bani Hassan ve el-Waziya bölgelerindeki hedeflere yöneldiğini bildirdi. Yemen ordusu, operasyonlarda Husi güçlerinin ekipman ve personel açısından önemli kayıplar verdiğini öne sürdü. Açıklamada kayıpların sayısına ilişkin ayrıntılı veri paylaşılmadı.

TAİZ’İN KUZEYİNDE ŞİDDETLİ ÇATIŞMALAR

Hava operasyonlarının sürdüğü Taiz’de kara unsurları arasında da çatışmalar yaşandığı bildirildi. Yemen hükümet güçlerinin iletişim biriminin parçası olan Taiz Askeri Ekseni Medya Merkezi, Taiz kentinin kuzeyinde hükümet güçleri ile Husiler arasında “şiddetli çatışmalar” çıktığını açıkladı.

Sahadaki çatışmaların kapsamı, tarafların kayıpları ve kontrol noktalarındaki son duruma ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı. Taiz’deki gelişmeler, Yemen ordusunun vilayetin farklı noktalarında Husilere yönelik 20 hava saldırısı gerçekleştirdiğini açıkladığı süreçle eş zamanlı olarak duyuruldu.

SUUDİ ARABİSTAN’IN MEDİNE KENTİNDE ELEKTRİK İSTASYONU HEDEF ALINDI

Yemen’deki askeri hareketlilik devam ederken Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik bir saldırısı da gündeme geldi. Mısır Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre Husiler, Suudi Arabistan’ın Medine kentindeki bir elektrik istasyonunu hedef alan saldırı gerçekleştirdi.

Mısır yönetimi saldırıyı güçlü ifadelerle kınayarak eylemi “açık bir ihlal” olarak nitelendirdi. Kahire yönetimi, saldırının Suudi Arabistan’ın güvenliğini ve istikrarını tehdit eden tehlikeli bir tırmanış olduğunu belirtti.

MISIR’DAN SUUDİ ARABİSTAN’A TAM DAYANIŞMA MESAJI

Mısır Dışişleri Bakanlığı, Suudi Arabistan’ın egemenliğine zarar vermeye yönelik girişimleri kesin biçimde reddettiğini açıkladı. Kahire, Suudi Arabistan ile tam dayanışma içinde olduğunu bildirirken Riyad yönetiminin güvenliğini ve istikrarını korumak amacıyla alacağı önlemlere de desteğini ifade etti.

Mısır yönetimi açıklamasında Suudi Arabistan’ın güvenliğinin “Arap ulusal güvenliğinin ayrılmaz bir parçası” olduğunu vurguladı. Kahire ayrıca Suudi Arabistan’ın güvenliğinin Mısır’ın kendi ulusal güvenliğiyle de yakından bağlantılı olduğunu kaydetti.

YEMEN VE SUUDİ ARABİSTAN CEPHESİNDE HAREKETLİLİK

Son gelişmelerde Yemen ordusunun Sana, Saada ve Taiz’de Husi hedeflerine yönelik saldırıları öne çıktı. Taiz’de üç saat içinde 20 hava saldırısı gerçekleştirildiği açıklanırken, kentin kuzeyinde hükümet güçleri ile Husiler arasında şiddetli çatışmalar yaşandığı bildirildi. Aynı süreçte Medine’deki elektrik istasyonuna yönelik Husi saldırısı, Yemen’deki gelişmelerin Suudi Arabistan tarafına uzanan boyutunu oluşturdu.

İRAN DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI ABD’YE TEPKİ GÖSTERDİ

İran Dışişleri Bakanlığı, Washington yönetiminin ABD yaptırımlarını ülke sınırlarının ötesinde uygulama çabalarına tepki gösterdi. Bakanlık, ABD’nin yaptırımların “sınır ötesi uygulanması” aracılığıyla İran’ın ticaretini ve hava taşımacılığını sekteye uğratmaya yönelik girişimlerini “yasa dışı ve insanlık dışı” olarak nitelendirdi. Tahran, söz konusu yaptırımların İran ile Irak arasındaki hava ulaşımına yönelik etkilerinin ortadan kaldırılması gerektiğini belirtti.

BAĞDAT’A “BAĞIMSIZ VE SORUMLU YAKLAŞIM” ÇAĞRISI

İran Dışişleri Bakanlığı, İran ve Irak arasındaki insan hareketliliğine de dikkat çekerek iki ülke vatandaşlarının seyahatlerinin mevcut anlaşmazlıklardan etkilenmemesi gerektiği yönündeki tutumunu aktardı. Bakanlık, milyonlarca İran ve Irak vatandaşının karşılıklı hareketliliğinin, iki hükümet arasındaki anlaşmazlıklar konusunda “bağımsız ve sorumlu bir yaklaşım” gerektirdiğini ifade etti.

MİLYONLARCA İRANLI VE IRAKLININ SEYAHATİ GÜNDEMDE

Tahran’ın açıklamasında iki ülke arasındaki seyahat trafiğinin büyüklüğü özellikle vurgulandı. İran yönetimi, milyonlarca İran ve Irak vatandaşının karşılıklı hareketliliğini gerekçe göstererek hava ulaşımındaki kalan engellerin kaldırılmasını talep etti. İran’ın çağrısı, hafta içinde Irak’taki bir havalimanında uçuşların kısmen yeniden başlamasının ardından hava trafiğinin tamamen eski düzenine döndürülmesine odaklandı.

Merkez Seçim Komitesi daha önce Ra’am ile Hadash, Ta’al ve Balad partilerinin oluşturduğu Ortak Liste’nin seçimlere katılmasını engellemişti. Komite ayrıca Balad Partisi lideri ve Filistin kökenli İsrailli siyasetçi Sami Abu Shehadeh ile Arap-Yahudi Hadash partisinden Yahudi milletvekili Ofer Cassif’in adaylıklarını da reddetmişti.

YÜKSEK MAHKEME İTİRAZLARI GÖRÜŞTÜ

İsrail Yüksek Mahkemesi, Merkez Seçim Komitesi tarafından alınan kararların ardından yapılan itirazları perşembe günü görüşmeye başladı. Başvuruların merkezinde Arap çoğunluklu iki seçim listesinin parlamento seçimlerinden men edilmesi ve iki siyasetçinin adaylıklarının engellenmesi yer aldı.

Mahkeme incelemesini tamamlamasının ardından cuma günü kararını açıkladı. Yüksek Mahkeme, Ra’am ile Ortak Liste’nin seçimlere katılmasını engelleyen Merkez Seçim Komitesi kararını oy birliğiyle bozdu.

RA’AM VE ORTAK LİSTE SEÇİME KATILABİLECEK

Yüksek Mahkeme kararının ardından Ra’am ile Ortak Liste’nin bu ay yapılacak parlamento seçimlerine katılmasının önündeki engel kaldırıldı. Ortak Liste içerisinde Hadash, Ta’al ve Balad partileri yer alıyor.

Merkez Seçim Komitesi’nin iki listeyi seçimlerden men etme kararı böylece Yüksek Mahkeme tarafından geçersiz kılındı. İsrail basınının aktardığı karara göre mahkemenin listeler konusundaki kararı oy birliğiyle alındı.

OFER CASSIF’İN ADAYLIĞINA 7’YE KARŞI 2 OYLA İZİN VERİLDİ

Yüksek Mahkeme, seçim listelerinin yanı sıra adaylığı Merkez Seçim Komitesi tarafından reddedilen Ofer Cassif hakkındaki itirazı da karara bağladı. Arap-Yahudi Hadash partisinin Yahudi milletvekili Cassif’in seçimlere katılabilmesine 7’ye karşı 2 oyla izin verildi.

Kararla birlikte Merkez Seçim Komitesi’nin Cassif’in adaylığını engelleyen kararı da bozulmuş oldu. Cassif böylece yaklaşan parlamento seçimlerinde aday olabilecek.

SAMİ ABU SHEHADEH ADAYLIKTAN ÇEKİLDİ

Merkez Seçim Komitesi’nin adaylığını reddettiği diğer isim Balad Partisi lideri Sami Abu Shehadeh oldu. Filistin kökenli İsrailli siyasetçi Abu Shehadeh hakkındaki süreç ise Ofer Cassif’in başvurusundan farklı şekilde sonuçlandı.

Abu Shehadeh, Yüksek Mahkeme’nin cuma günü kararını açıklamasından önce adaylığını geri çekti. Kararın, Yüksek Mahkeme’nin kendisine adaylıktan çekilmesi yönündeki tavsiyesinin ardından alındığı bildirildi.

MERKEZ SEÇİM KOMİTESİNİN KARARLARI BOZULDU

İsrail Merkez Seçim Komitesi’nin kararları, yaklaşan parlamento seçimleri öncesinde Ra’am ve Ortak Liste’nin yanı sıra Sami Abu Shehadeh ile Ofer Cassif’in adaylıklarını kapsamıştı. Yüksek Mahkeme’ye taşınan süreçte iki siyasi listenin seçimlerden men edilmesine ilişkin karar oy birliğiyle kaldırıldı.

Ofer Cassif hakkındaki yasak ise 7’ye karşı 2 oyla kaldırılırken, Sami Abu Shehadeh mahkemenin nihai kararından önce adaylığını geri çekti. Yüksek Mahkeme’nin kararlarının ardından Ra’am, Hadash, Ta’al ve Balad’ın oluşturduğu Ortak Liste ile Ofer Cassif’in parlamento seçimlerine katılmasının önündeki hukuki engel kaldırılmış oldu.

Saldırıların Nablus çevresindeki birden fazla köy ve beldede meydana geldiği bildirildi. Güvenlik kaynakları, İsrailli gasıpların Filistinlilere yönelik saldırılarının İsrail askerlerinin koruması altında gerçekleştiğini belirtti. İsrail askerlerinin zeytin hasadı sırasında bölgede bulunan köylülere ve yabancı aktivistlere ses bombaları ve gazla müdahale ettiği de aktarıldı.

NABLUS’TA 6 NOKTADA ZEYTİN HASADINA SALDIRI

WAFA’nın aktardığı güvenlik kaynaklarına göre olaylar Nablus bölgesindeki Beyta, Cemmain, Avarta, Asira el-Kıbliye, Beyt Furik ve Deyr Şeref’te yaşandı. İsrailli gasıpların söz konusu köy ve beldelerde zeytin hasadı yapan Filistinlileri hedef aldığı bildirildi.

Filistinlilerin zeytin topladığı alanlara gelen gasıpların köylülere fiziksel saldırıda bulunduğu belirtildi. Saldırıların ardından farklı bölgelerde yaralanmalar meydana gelirken, olayların yaşandığı tarım alanlarında İsrail askerlerinin de bulunduğu kaydedildi.

BEYTA’DA BİR FİLİSTİNLİ YARALANDI

Nablus’un güneyinde bulunan Beyta’da zeytin toplayan Filistinliler İsrailli gasıpların saldırısına uğradı. Güvenlik kaynaklarına göre gasıpların köylülere vurarak saldırması sonucu bir Filistinli yaralandı.

Saldırının zeytin hasadı devam ederken gerçekleştiği bildirildi. Yaralanan Filistinlinin sağlık durumuna ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

DEYR ŞEREF’TE KARI KOCA YARALANDI

Nablus’un batısındaki Deyr Şeref’te meydana gelen saldırıda ise bir Filistinli ile eşi yaralandı. İsrailli gasıpların fiziksel saldırısına maruz kalan çiftin vücutlarında morluklar ve yaralar oluştuğu bildirildi.

Deyr Şeref’teki saldırıyla birlikte Nablus bölgesinde zeytin hasadı sırasında yaralanan Filistinlilerin sayısı 3’e yükseldi. Güvenlik kaynakları saldırıların İsrail askerlerinin bulunduğu bölgelerde gerçekleştiğini aktardı.

İSRAİL ASKERLERİ SES BOMBALARI VE GAZLA MÜDAHALE ETTİ

WAFA’ya konuşan güvenlik kaynakları, İsrail askerlerinin de zeytin hasadı yapılan bölgelerde Filistinlilere ve yabancı aktivistlere müdahalede bulunduğunu bildirdi. Askerlerin köylülere ve hasada katılan yabancı aktivistlere ses bombaları attığı belirtildi.

Kaynaklar ayrıca İsrail askerlerinin bölgede gaz kullandığını aktardı. Müdahalenin Filistinliler ve yabancı aktivistler zeytin toplamaya devam ederken gerçekleştiği bildirildi.

ZEYTİN HASADI SIRASINDA 3 FİLİSTİNLİ YARALANDI

Nablus’un güneyindeki Beyta’da bir Filistinli, batısındaki Deyr Şeref’te ise bir erkek ile eşi İsrailli gasıpların saldırıları sonucunda yaralandı. Üç kişinin yaralanmasına neden olan olayların yanı sıra Nablus çevresindeki Cemmain, Avarta, Asira el-Kıbliye ve Beyt Furik’te de zeytin toplayan Filistinlilere yönelik saldırılar gerçekleştirildiği bildirildi.

Filistinli güvenlik kaynaklarının aktardığı bilgilere göre saldırılar İsrail askerlerinin koruması altında gerçekleşti. İsrail askerlerinin aynı bölgelerdeki köylülere ve yabancı aktivistlere yönelik ses bombası ve gaz müdahalesinde bulunduğu da kaydedildi.

“ÇÖL KAPLANI”NIN OBJEKTİFİNDEN

Medine savunmasındaki kahramanlığı ile tanınan Fahreddin Paşa, halk arasında “Çöl Kaplanı” unvanı ile anılıyor. Paşa'nın çektiği ve koruduğu bu fotoğraflar, dönemin Medine'sine ait mimari yapıları, günlük yaşamı ve kutsal mekanları belgeliyor.

TARİHE TANIKLIK EDEN KARELER

Görüntülerde, Osmanlı askerlerinin Medine'deki varlığı, tarihi yapılar ve Harem-i Şerif çevresindeki günlük yaşam sahneleri yer alıyor. Fotoğrafların büyük bölümü daha önce hiç yayımlanmamıştı.

BİR YÜZYIL SONRA YENİDEN BAKIŞ

109 yıl önce çekilen bu fotoğraflar, hem tarih meraklıları hem de akademisyenler için önemli bir kaynak niteliğinde. Görseller, Osmanlı’nın kutsal topraklardaki son dönem varlığına dair belge olarak değerlendiriliyor.

2013 yılında Şam'ın Al-Tadamon semtinde Esed güçleri tarafından 41 sivilin çukura atılıp katledildiği, ardından ateşe verilerek yakıldığı görüntüler ortaya çıktı.