Gasıpların söz konusu çalışmayı farklı gasp bölgelerini birbirine bağlayacak yeni bir yol açmak amacıyla gerçekleştirdiği belirtildi. Bağlantı kurulması planlanan alanlar arasında kısa süre önce oluşturulan yeni bir gasp bölgesinin de bulunduğu aktarıldı. Um el-Safa köyündeki gelişmeler, Batı Şeria’da Filistinlilere ait tarım arazilerinin ve yaşam alanlarının giderek daha fazla gasıp kontrolüne geçmesine yönelik sürecin yeni örneklerinden biri oldu.

KÖYÜN 4 BİN 800 DÖNÜMLÜK ARAZİSİNİN 4 BİN 700 DÖNÜMÜ GASP EDİLDİ

Al Jazeera’nın sahadan aktardığı bilgilere göre Um el-Safa köyünün toplam arazi büyüklüğü yaklaşık 4 bin 800 dönüm seviyesinde bulunuyor. Söz konusu arazilerin 4 bin 700 dönümünden fazlasının gasbedildiği bildirildi.

Yaklaşık 1180 dönüme karşılık gelen toplam köy arazisinin çok büyük bölümünün Filistinlilerin kullanımından çıkarıldığı belirtildi. Nüfusu 1000 kişinin altında olan köyde yaşayan Filistinlilerin erişebildiği arazi miktarının yaşanan gasplar nedeniyle son derece sınırlı hale geldiği aktarıldı.

GASIPLAR ZEYTİN AĞAÇLARINI SÖKTÜ

İsrailli gasıpların yalnızca arazi üzerindeki kontrolü genişletmekle kalmadığı, Filistinli köylülerin temel geçim kaynaklarından biri olan zeytin ağaçlarını da söktüğü bildirildi. Um el-Safa sakinlerinin önemli bölümünün tarımsal faaliyetlerden geçimini sağladığı ve zeytin ağaçlarının ekonomik yaşam açısından kritik öneme sahip olduğu belirtildi.

Zeytin ağaçlarının sökülmesi, Filistinli ailelerin tarımsal üretim yapabildiği alanların daha da daralmasına yol açtı. Köy sakinlerinin bir bölümünün kendi arazilerine ulaşmakta dahi güçlük yaşadığı aktarılırken gasıpların bölgedeki hareketliliğinin son aylarda arttığı bildirildi.

GASP BÖLGELERİNİ BİRBİRİNE BAĞLAYACAK YOL AÇILIYOR

Tharwat Shukra’nın aktardığına göre İsrailli gasıplar buldozer yardımıyla Filistinlilere ait arazileri düzleyerek yeni bir yol için hazırlık yapıyor. Yolun, köy arazileri üzerinde oluşturulan gasp bölgelerini birbirine bağlamasının planlandığı belirtildi.

Gasıpların motosikletler ve araçlarla bölgeye gelerek çalışmaları sürdürdüğü, kısa süre önce oluşturulan yeni bir gasp bölgesinin de yol ağına dahil edilmesinin hedeflendiği ifade edildi. Yol çalışmasının tamamlanması halinde Filistinlilere ait araziler üzerindeki gasıp hareketliliğinin daha da kolaylaşacağı bildirildi.

KÖY MEZARLIĞINA GİRİŞE DAHİ İZİN VERİLMİYOR

Um el-Safa Köy Konseyi Başkanı Marwan Sabah, köylülerin karşı karşıya kaldığı kısıtlamaların günlük yaşamın tüm alanlarına yayıldığını söyledi. Sabah, köy mezarlığına ulaşımın dahi engellendiğini belirterek ölüm durumunda bile insanların mezarlığa erişemediğini ifade etti.

Sabah, “Ölüm olması halinde bile hiç kimsenin köy mezarlığına girmesine izin verilmiyor” dedi. Köy Konseyi Başkanı, mezarlığa ulaşmanın mümkün olmaması nedeniyle köy sakinlerine hayatını kaybeden yakınlarını evlerinin bulunduğu alanlara defnetmeleri gerektiğini söylediğini aktardı.

YENİ GASP BÖLGESİ İÇİN ALTYAPI HAZIRLANIYOR

Sahadan aktarılan bilgilere göre İsrailli gasıplar Um el-Safa arazilerine demir çubuklar getirerek yeni bir gasp bölgesi oluşturmak amacıyla altyapı çalışmaları yürütmeye başladı. Alanın temizlendiği ve yeni yapıların kurulabilmesi için gerekli hazırlıkların yapıldığı bildirildi.

Hazırlıkların ardından bölgeye karavanların ve daha sonra kalıcı konutların getirilmesinin planlandığı belirtildi. Söz konusu faaliyetlerin tamamlanması halinde Filistinlilere ait daha fazla arazinin gasıp kontrolüne geçeceği ifade edildi.

SON AYLARDA 6 AYRI GASP BÖLGESİ OLUŞTURULDU

Um el-Safa köyündeki arazi gasplarının son aylarda hız kazandığı bildirildi. Tharwat Shukra’nın aktardığı bilgilere göre yalnızca son birkaç ay içerisinde köy arazileri üzerinde toplam 6 ayrı gasp bölgesi oluşturuldu.

Yeni yolların açılması ve altyapı çalışmalarının sürdürülmesiyle söz konusu gasp bölgelerinin birbirine bağlanması amaçlanıyor. Köyün toplam 4 bin 800 dönümlük arazisinin 4 bin 700 dönümünden fazlasının gasbedilmiş olması, Um el-Safa’da Filistinlilerin elinde kalan alanın son derece sınırlı seviyeye gerilediğini ortaya koyuyor.

FİLİSTİNLİLERİN YAŞAM ALANI DARALIYOR

Um el-Safa’da yaşayan 1000’den az Filistinli, tarım arazilerine erişimin engellenmesi, zeytin ağaçlarının sökülmesi, yeni gasp bölgelerinin kurulması ve köy mezarlığına ulaşımın dahi kısıtlanması gibi uygulamalarla karşı karşıya bulunuyor.

Köy arazilerinde yürütülen yeni yol ve altyapı çalışmalarının devam etmesi, Filistinlilerin kullanımında kalan alanların daha da daralmasına neden oluyor. İsrailli gasıpların bölgede oluşturduğu 6 ayrı gasp alanının genişletilmesine yönelik çalışmaların sürdüğü bildirildi

Almanya Dışişleri Bakanlığı Sözcü Yardımcısı Martin Giese, Berlin’de düzenlenen basın toplantısında İsrail hükümetine çağrıda bulunarak E1 projesinin ilerletilmemesini istedi. Giese, Almanya’nın taraflar arasında üzerinde anlaşılmayan 1967 sınırlarındaki herhangi bir değişikliği tanımayacağını da belirtti.

ALMANYA 1000’DEN FAZLA KONUTLUK İHALEYİ KINADI

Martin Giese, İsrail’in gasp edilmiş Filistin topraklarında E1 projesi kapsamında 1000’den fazla konut için yayımladığı ihaleye ilişkin Almanya’nın tutumunu açıkladı. Giese, söz konusu ihalenin Berlin yönetimi tarafından kınandığını belirterek Batı Şeria’daki inşaat faaliyetlerinin siyasi çözüm arayışlarını daha da zorlaştırdığını söyledi.

Giese, E1 planının hayata geçirilmesinin Batı Şeria’nın coğrafi bütünlüğü üzerinde doğrudan etkileri olacağını belirtti. Almanya, projenin Batı Şeria’yı fiilen ikiye bölebileceğini ve bölgeyi Doğu Kudüs’ten ayırabileceğini savunuyor. Berlin yönetimine göre söz konusu durum, gelecekte kurulması öngörülen Filistin devletinin toprak bütünlüğü açısından ciddi bir sorun oluşturuyor.

“E1 PLANINI DURDURUN”

Almanya Dışişleri Bakanlığı Sözcü Yardımcısı Martin Giese, İsrail hükümetine doğrudan çağrıda bulunarak E1 planının durdurulmasını istedi. Giese, “İsrail hükümetine E1 planlarını durdurması ve Batı Şeria’daki inşaat faaliyetlerine son vermesi çağrımızı bir kez daha yineliyoruz” ifadelerini kullandı.

Berlin yönetimi, İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’da gasp edilmiş Filistin topraklarında yürüttüğü faaliyetlerin müzakere edilmiş iki devletli çözüm ihtimalini zayıflattığını belirtiyor. Almanya, söz konusu faaliyetlerin uluslararası hukukla bağdaşmadığını da vurguluyor.

E1 PROJESİ BATI ŞERİA’DA KRİTİK KONUMDA

E1 olarak adlandırılan bölge, Doğu Kudüs ile Maale Adumim arasında bulunuyor. Proje uzun süredir uluslararası kamuoyunda tartışma konusu olurken eleştirilerin merkezinde Batı Şeria’nın kuzeyi ile güneyi arasındaki coğrafi bağlantının etkilenmesi yer alıyor.

E1 planının ilerletilmesi halinde Ramallah ile Beytüllahim arasındaki Filistin topraklarının bağlantısının daha da zorlaşacağı ve Doğu Kudüs’e erişimin etkileneceği belirtiliyor. Uluslararası toplumun önemli bir bölümü, işgal altındaki Batı Şeria’da gasp edilmiş Filistin topraklarında sürdürülen İsrail faaliyetlerini uluslararası hukuka aykırı olarak değerlendiriyor.

ALMANYA: İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜM TEHLİKEYE GİRİYOR

Giese, E1 projesinin hayata geçirilmesinin müzakere edilmiş iki devletli çözüm ihtimalini tehlikeye atacağını söyledi. Almanya’ya göre projenin coğrafi sonuçları, gelecekte kurulabilecek bir Filistin devletinin birbirine bağlı topraklara sahip olmasını güçleştirebilir.

Berlin yönetimi daha önce de E1 projesine karşı çıkmıştı. Almanya, projenin Batı Şeria’yı bölme ve Doğu Kudüs ile bağlantısını kesme riski taşıdığını belirterek İsrail’den gasp edilmiş Filistin topraklarındaki inşaat faaliyetlerini durdurmasını talep etmişti.

ALMANYA’DAN İLHAK MESAJI

Almanya’nın açıklamasında yalnızca E1 projesi değil, Batı Şeria’nın gelecekteki statüsüne ilişkin olası ilhak adımları da gündeme geldi. Giese, Almanya’nın İsrail hükümetinin ilhaka yönelik herhangi bir planını açık biçimde reddettiğini ifade etti.

Alman hükümetinin taraflar arasında üzerinde anlaşmaya varılmamış 1967 sınırı değişikliklerini tanımayacağını belirten Giese, Berlin’in kalıcı barış ve müzakere edilmiş iki devletli çözüm için çalışmalarını sürdüreceğini söyledi.

1967 SINIRLARI VURGUSU

Berlin yönetimi, İsrail ve Filistin arasındaki sınırların tek taraflı adımlarla değiştirilmesine karşı olduğunu yineledi. Almanya, çatışmanın taraflarının karşılıklı olarak üzerinde anlaşmadığı 1967 sınırlarındaki değişiklikleri tanımayacağını açıkladı.

Almanya’nın E1 ihalesine yönelik açıklaması, İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’da gasp edilmiş Filistin topraklarındaki faaliyetlerine yönelik uluslararası tepkilerin sürdüğü bir dönemde geldi. Berlin, İsrail hükümetinden hem E1 planını durdurmasını hem de Batı Şeria genelindeki yeni inşaat faaliyetlerine son vermesini istedi.

Görüşme, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin desteklediği Gazze planının uygulanmasına yönelik temasların yoğunlaştığı bir dönemde yapıldı. Hamas lideri Halil el-Hayya, kısa süre önce Mısır’da ABD temsilcileriyle de görüşürken Barış Kurulu tarafından hazırlanan yol haritasının ikinci aşamasına ilişkin başlıklar tarafların gündeminde yer aldı. Reuters’ın aktardığına göre yol haritasında Hamas’ın silahsızlandırılması, İsrail güçlerinin Gazze’den çekilmesi ve bölgenin Filistinli sivil bir yönetim tarafından idare edilmesine ilişkin maddeler bulunuyor.

KATAR BAŞBAKANI İLE HALİL EL-HAYYA DOHA’DA BİR ARAYA GELDİ

Katar Dışişleri Bakanlığı, Başbakan ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile Hamas siyasi lideri Halil el-Hayya’nın Doha’da görüştüğünü açıkladı. Görüşmenin ana gündemini Gazze Şeridi’ndeki durum ile işgal altındaki Filistin topraklarındaki gelişmeler oluşturdu.

Taraflar Gazze’de yürürlükte bulunan ateşkes düzenlemesinin ikinci aşamasına geçiş çalışmalarını da değerlendirdi. Katar, savaşın sona erdirilmesine yönelik süreçte Mısır ve diğer arabulucu ülkelerle birlikte diplomatik temaslarını sürdürüyor. Son günlerde ABD temsilcileri, Katar, Mısır ve Türkiye’den yetkililerle de Gazze planının ilerletilmesine ilişkin görüşmeler gerçekleştirdi.

KATAR’DAN HAMAS’IN YOL HARİTASINI KABUL ETMESİNE DESTEK

Katar Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasına göre Şeyh Muhammed, Hamas’ın Gazze’de ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasının uygulanmasını tamamlamaya yönelik Barış Kurulu yol haritasını kabul etmesini olumlu karşıladı. Katar Başbakanı, söz konusu kararın Gazze’deki sürecin ilerletilmesi bakımından önem taşıdığı yönünde mesaj verdi.

ABD destekli Barış Kurulu planı, Gazze’de çatışmaların sona erdirilmesini ve ateşkesin daha kalıcı bir yapıya dönüştürülmesini amaçlayan bir dizi aşamadan oluşuyor. Plan üzerinde taraflar prensipte ilerleme sağlasa da Hamas’ın silahsızlandırılması ile İsrail ordusunun bölgeden çekilmesinin hangi sırayla gerçekleştirileceği konusunda anlaşmazlıklar devam ediyor.

İKİNCİ AŞAMADA EN KRİTİK BAŞLIKLAR

Gazze planının ikinci aşamasında silahsızlandırma, İsrail birliklerinin çekilmesi, güvenlik düzenlemeleri ve Gazze’nin gelecekteki yönetimi öne çıkan başlıklar arasında bulunuyor. Reuters’ın aktardığı bilgilere göre Hamas’ın silahlarını aşamalı şekilde depoya teslim etmesi, buna paralel olarak İsrail birliklerinin Gazze’den çekilmesi ve yeni bir Filistinli sivil yönetim yapısının oluşturulması üzerinde çalışılıyor.

Taraflar arasında temel anlaşmazlıklardan biri uygulama sıralaması olmaya devam ediyor. İsrail yönetimi Hamas tamamen silahsızlanmadan geri çekilmeyeceğini savunurken Hamas, İsrail saldırılarının sona erdirilmesini ve askerlerin çekilmesini öncelikli koşullar arasında gösteriyor. Görüşmelerde silahsızlandırma ve diğer uygulama başlıkları için çalışma grupları oluşturulmasına yönelik temaslar da yürütülüyor.

KATAR’DAN ULUSLARARASI TOPLUMA İSRAİL ÇAĞRISI

Katar Başbakanı Şeyh Muhammed, görüşmede uluslararası toplumun Gazze’deki ateşkes anlaşmasının uygulanmasına yönelik sorumluluğuna da dikkat çekti. Katar Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasında Şeyh Muhammed’in uluslararası topluma İsrail üzerinde baskı kurulması çağrısında bulunduğu belirtildi.

Katar Başbakanı, İsrail’in anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi ve Filistin halkının haklarına yönelik devam eden ihlallerin sona erdirilmesi gerektiğini ifade etti. Katar’ın açıklaması, Gazze’de yeni İsrail saldırılarının yaşandığı ve ateşkes ihlallerine ilişkin karşılıklı suçlamaların sürdüğü bir dönemde geldi.

GAZZE’DE SALDIRILAR SÜRERKEN GÖRÜŞME GERÇEKLEŞTİ

Doha’daki görüşmenin yapıldığı gün Gazze’de yeni İsrail saldırıları da yaşandı. Reuters’ın aktardığına göre Gazze’de bir polis merkezine düzenlenen hava saldırısında dokuz Filistinli hayatını kaybetti. Hamas tarafı saldırıların diplomatik sürece zarar verdiğini belirtirken ABD’nin Barış Kurulu üzerinden yürüttüğü girişimlerin de gelişmelerden etkilendiği bildirildi.

ABD temsilcileri daha önce Hamas yetkilileriyle yaptıkları temaslarda İsrail’in hedefli saldırılarının durdurulması için girişimde bulunacaklarını bildirmişti. Son saldırılar ise ateşkes düzenlemesinin sahadaki uygulanması konusunda taraflar arasındaki güvensizliğin sürdüğünü gösterdi.

HALİL EL-HAYYA ABD TEMSİLCİLERİYLE DE GÖRÜŞTÜ

Hamas siyasi lideri Halil el-Hayya, Doha’daki görüşmeden kısa süre önce Mısır’da ABD Başkanı Donald Trump’ın temsilcileriyle temas gerçekleştirdi. El-Hayya’nın Jared Kushner ve Steve Witkoff ile yaptığı görüşme, Hamas’ın ABD yetkilileriyle doğrudan gerçekleştirdiği nadir temaslardan biri olarak kayda geçti.

Görüşmelerde Gazze’de ateşkesin ikinci aşamasına geçiş, silahsızlandırma, İsrail askerlerinin çekilmesi ve bölgenin yeniden inşası gibi başlıklar ele alındı. İki günlük temasların sonunda kapsamlı bir uzlaşmaya ulaşılamadığı ancak tarafların belirli teknik çalışma grupları üzerinden görüşmeleri sürdürme konusunda ilerleme sağladığı bildirildi.

GAZZE’DE BARIŞ PLANI İÇİN DİPLOMASİ TRAFİĞİ SÜRÜYOR

ABD destekli Barış Kurulu planının ilerletilmesi amacıyla son günlerde yoğun bir diplomasi trafiği yürütülüyor. Mısır’ın başkenti Kahire’de ABD temsilcileri ile Katar, Mısır ve Türkiye’den arabulucular bir araya gelirken Hamas yetkilileri de bazı görüşmelere katıldı.

Planın temel hedefleri arasında çatışmaların tamamen sona erdirilmesi, Hamas’ın silahsızlandırılması, İsrail birliklerinin Gazze’den çekilmesi ve uluslararası destekli yeni bir yönetim ve güvenlik yapısının kurulması bulunuyor. Tarafların planın bazı bölümlerine ilişkin farklı tutumları ise ikinci aşamanın hayata geçirilmesinin önündeki temel sorunlar arasında yer almaya devam ediyor.

İran’ın savaş konusunda geçici bir çözüm aramadığını vurgulayan Arakçi, çatışmaların ilk aşamalarında yapılan ateşkes çağrılarını reddettiklerini ifade etti. İran Dışişleri Bakanı, “Ateşkes istemiyoruz, savaşın sona ermesini istiyoruz” mesajını verirken daha önce ateşkesle durdurulan ancak aylar sonra yeniden başlayan çatışma sürecinin tekrarlanan bir modele dönüşmesini istemediklerini kaydetti.

PEZEŞKİYAN DÖNEMİNDE KOMŞU ÜLKELERE ÖNCELİK

Arakçi, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan yönetimi altında komşu ülkelerin İran dış politikasındaki önceliğinin artırıldığını söyledi. İran Dışişleri Bakanı, komşuluk politikasının yalnızca diplomatik temasların geliştirilmesini değil, İran ile çevresindeki ülkeler arasındaki mevcut gerilimlerin giderilmesini de kapsadığını belirtti.

Arakçi’ye göre söz konusu yaklaşım, İran’ın komşularının her biriyle ilişkilerinde yaşanan gerilimlerin ortadan kaldırılmasını gerektiriyor. Tahran yönetimi aynı zamanda daha geniş kapsamlı komşuluk politikasıyla birlikte “il diplomasisi” olarak tanımlanan bir yaklaşım yürütmeyi hedefliyor. Pezeşkiyan yönetiminin dış politikasında diplomasi ve bölgesel ilişkiler daha önce de öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.

KOMŞU ÜLKELERDEN İRAN’A DESTEK

İran Dışişleri Bakanı, ülkede yakın dönemde yaşanan karışıklıklar sırasında komşu devletlerin sağladığı yardımlara da değindi. Arakçi, bazı komşu ülkelerin İran’a mal ve ilaç gönderdiğini, ülke dışında mahsur kalan İran vatandaşlarının kendi toprakları üzerinden İran’a dönmesine imkan sağladığını aktardı.

Bazı ülkelerin İran uçaklarının hava sahalarını kullanmasına da izin verdiğini belirten Arakçi, söz konusu destek nedeniyle komşu ülkelere teşekkür etti. Açıklamalar, Tahran yönetiminin bölgesel ilişkileri dış politika gündeminin önemli unsurlarından biri olarak ele aldığı bir dönemde geldi.

“ATEŞKES DEĞİL, SAVAŞIN SONA ERMESİNİ İSTİYORUZ”

Arakçi, devam eden savaşa ilişkin değerlendirmesinde İran’ın çatışmaların ilk dönemindeki ateşkes çağrılarını kabul etmediğini söyledi. Tahran’ın yalnızca çatışmalara belirli bir süre ara verilmesini sağlayacak geçici bir ateşkes arayışında olmadığını ifade eden İran Dışişleri Bakanı, hedeflerinin savaşın sona ermesi olduğunu açıkladı.

İran daha önce de geçici ateşkes önerilerine Hürmüz Boğazı ve Tahran’ın diğer talepleri üzerinden karşı çıkmıştı. Arakçi, 24 Temmuz’da yaptığı açıklamada İran’ın Hürmüz Boğazı konusundaki talepleri karşılanmadan geçici bir ateşkesi kabul etmeyeceğini bildirmişti.

Arakçi son açıklamasında, daha önce ateşkesle durdurulan ve aylar sonra yeniden başlayan savaşın gelecekte tekrarlanan bir modele dönüşmesini istemediklerini de vurguladı. İran yönetiminin yaklaşımına göre geçici olarak durdurulan çatışmaların daha sonra yeniden başlaması yerine savaşı sona erdirecek bir düzenlemeye ulaşılması gerekiyor.

ABD İLE İRAN ARASINDA GERİLİM SÜRÜYOR

İran’ın açıklamaları, Washington ile Tahran arasındaki diplomatik temaslara ilişkin belirsizliğin devam ettiği bir dönemde geldi. ABD Başkanı Donald Trump, 18 Ağustos’ta İran ile herhangi bir görüşmenin yürütülmediğini ve planlanmış bir görüşme bulunmadığını söyledi. İran tarafı ise Hürmüz Boğazı’nın yeniden tamamen açılması için daha önce gündeme gelen anlaşmadaki şartların yerine getirilmesini talep ediyor.

Tahran yönetimi, ABD’nin İran limanlarına yönelik uygulamalarının sona erdirilmesi, petrol yaptırımlarının kaldırılması, dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması ve askeri tehditlerle operasyonların durdurulması gibi şartları gündemde tutuyor. Hürmüz Boğazı üzerindeki anlaşmazlık, taraflar arasındaki gerilimin önemli başlıklarından biri olmaya devam ediyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA GEMİ TRAFİĞİ YENİDEN YAVAŞLADI

Siyasi ve askeri gerilim devam ederken küresel enerji taşımacılığı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişlerinde de düşük trafik sürüyor. Reuters’ın aktardığı Kpler verilerine göre salı günü boğazdan yalnızca altı emtia taşıyan gemi geçti. Pazartesi günü kaydedilen dokuz gemilik geçişin ardından trafik yeniden gerilerken sayı son 10 günlük günlük ortalama olan 11 geminin de altında kaldı.

Çarşamba günü TSİ ile sabah saatlerinde açıklanan öncü verilere göre gemi sahiplerinin büyük bölümü, boğazın yeniden tamamen açılmasına ilişkin net bir işaret bulunmaması nedeniyle Hürmüz Boğazı’nı kullanmaktan kaçınmayı sürdürüyor. Deniz taşımacılığındaki belirsizlik, bölgedeki askeri ve diplomatik gelişmelerle birlikte uluslararası enerji piyasalarının da yakından takip ettiği konular arasında yer alıyor.

SON 10 GÜNLÜK ORTALAMANIN ALTINDA

Hürmüz Boğazı’ndaki düşük geçiş sayıları önceki günlerde de kaydedildi. Kpler verilerine göre pazartesi günü altı emtia gemisi boğazdan geçerken hafta sonunda sayı cumartesi günü üçe, pazar günü ise ikiye kadar düşmüştü. Geçişlerin son 10 günlük günlük ortalaması ise 11 seviyesinde bulunuyordu.

Boğazdaki geçişlerin sınırlı kalması petrol piyasalarında da yakından izleniyor. Hürmüz üzerinden yapılan enerji ihracatına ilişkin belirsizliğin sürmesi, 19 Ağustos Çarşamba günü petrol fiyatlarının üst üste dördüncü işlem gününde yükselmesine eşlik etti.

Huckabee’nin çıkışını dikkat çekici hale getiren en önemli ayrıntı ise büyükelçinin geçmişteki açıklamaları. Eski Arkansas Valisi ve Baptist vaiz Huckabee, uzun yıllardır kendisini Siyonist olarak tanımlayan, Filistin devletinin kurulmasına karşı çıkan ve İsrail’in Batı Şeria üzerindeki hak iddialarını dini ve tarihsel gerekçelerle savunan bir siyasetçi. Huckabee geçmişte “Batı Şeria” ve “işgal” kavramlarını dahi reddeden açıklamalarda bulunmuş, İsrail gasıplarını “gasıp” olarak değil, mahalleler ve şehirler olarak gördüğünü ifade etmişti. Dolayısıyla İsrail gasıp hareketine bu derece yakın bir ismin, bazı gasıpların Filistinlilere yönelik eylemlerini doğrudan “terör” kavramıyla tarif etmesi siyasi açıdan sıra dışı bir tablo ortaya çıkardı.

QUSRA’DA FİLİSTİNLİ AİLENİN EVİ GÜNLERCE KUŞATILDI

Gerilimin merkezinde işgal altındaki Batı Şeria’da bulunan Qusra köyü yer aldı. İsrailli gasıplar köydeki üç Filistinli eve günler boyunca erişimi engelledi; Associated Press’in aktardığına göre bazı evlerin su ve elektrik bağlantıları kesildi ve ailelerin dışarı çıkması engellendi. Olayların hedefindeki ailelerden biri ABD vatandaşı Filistinli Loui Ridi’nin ailesiydi. Ridi, ailesinin evini korumak amacıyla ABD’den Batı Şeria’ya döndü.

Reuters’ın bölgeden aktardığı görüntü ve bilgilere göre Ridi’nin evine yönelik baskı, kendisinin bölgeye dönmesinin ardından da sona ermedi. Bir İsrailli gasıp Ridi’nin arazisine girerek hak iddiasında bulundu; İsrail askerleri daha sonra gasıptan bölgeden ayrılmasını istedi. Ridi ise evinin üzerine büyük bir Amerikan bayrağı asarak hem saldırıları caydırmaya hem de ABD makamlarının dikkatini ailesinin yaşadıklarına çekmeye çalıştı.

HUCKABEE: “İSRAİLLİ TERÖRİSTLER”

Yaşananların ardından devreye giren Mike Huckabee’nin kullandığı dil diplomatik teamüller açısından oldukça sertti. Büyükelçi, saldırılardan sorumlu kişileri “İsrailli teröristler” olarak nitelendirerek gasıp şiddetinin “terör” tanımına girdiğini açık biçimde ortaya koydu. Al Jazeera da Huckabee’nin açıklamasını, işgal altındaki Batı Şeria’daki İsrailli gasıp şiddetine yönelik “nadir görülen bir azarlama” olarak değerlendirdi.

İfadenin ağırlığı, yalnızca bir ABD büyükelçisinin “terör” kelimesini kullanmasından kaynaklanmıyor. Söz konusu değerlendirmeyi yapan kişinin Mike Huckabee olması açıklamayı çok daha çarpıcı hale getiriyor. Yıllarca İsrail gasıplarını savunmuş, Filistin devletine açıkça karşı çıkmış ve Siyonist kimliğini gizlememiş bir Amerikalı siyasetçinin, Filistinlilere yönelik gasıp saldırılarını aynı kavramla tanımlaması, Qusra’daki olayların ulaştığı boyutu göstermesi açısından önemli bir siyasi işaret niteliği taşıyor.

“GASIP GASIPLAR” TARTIŞMASINI YENİDEN GÜNDEME TAŞIDI

Filistinliler açısından İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’ya yerleştirdiği ve Filistin topraklarının giderek daha büyük bölümünü kontrol eden gasıp hareketi yalnızca bir “gasıp” meselesi olarak görülmüyor. Filistin kamuoyunda topraklara el koydukları gerekçesiyle “gasıp” olarak nitelenen gasıplar, uluslararası hukuk açısından da uzun süredir ciddi tartışmaların merkezinde bulunuyor. Haberimizde kullanılan “gasıp gasıplar” ifadesi de Filistinlilerin topraklarına el konulduğu yönündeki siyasi ve editoryal değerlendirmeyi ifade ediyor.

Qusra’daki gelişmeler ise tartışmayı başka bir noktaya taşıdı. İsrail’i hemen her başlıkta savunmasıyla tanınan Huckabee’nin dahi saldırgan gasıplar için “terörist” ifadesini kullanması, şimdiye kadar gasıp şiddetine verilen uluslararası tepkilerin yeterliliği konusundaki tartışmaları yeniden alevlendirdi.

BATI’NIN GASIP ŞİDDETİNE TEPKİSİ UZUN SÜREDİR TARTIŞILIYOR

ABD ve Avrupa ülkelerinin İsrailli gasıpların Filistinlilere yönelik saldırılarına tamamen sessiz kaldığını söylemek tarihsel tabloyu eksik bırakır. Washington ve çeşitli Avrupa hükümetleri geçmiş yıllarda gasıp şiddetini kınadı, bazı dönemlerde şiddet olaylarına karıştığı belirtilen kişi ve yapılara yaptırımlar da uygulandı. Buna karşın Filistinliler ve insan hakları örgütleri, diplomatik kınamaların ve sınırlı yaptırımların sahadaki saldırıları durdurmaya yetmediğini, gasıpların büyük ölçüde cezasızlık ortamında hareket ettiğini uzun süredir savunuyor. Associated Press de İsrail makamlarının gasıp şiddetini engellemek konusunda uzun süredir yetersiz kaldığına yönelik eleştirileri aktarıyor.

Dolayısıyla Huckabee’nin açıklaması tam da söz konusu arka plan nedeniyle farklı bir anlam kazanıyor. ABD’den geçmişte de gasıp şiddetine yönelik kınamalar geldi ancak İsrail’in Batı Şeria politikasını ve gasıp hareketini böylesine güçlü biçimde destekleyen bir büyükelçinin doğrudan “terörist” tanımlamasını kullanması oldukça istisnai bir durum oluşturuyor.

2026’DA QUSRA GASIP SALDIRILARININ ODAĞINDA

Qusra’daki olaylar tekil bir saldırı olarak da değerlendirilmiyor. Associated Press’in Birleşmiş Milletler verilerine dayandırdığı haberine göre Qusra, 2026 yılında Batı Şeria’da en fazla gasıp saldırısının kaydedildiği gasıplardan biri haline geldi. Aynı haberde yıl içerisinde 1.476 gasıp saldırısının rapor edildiği ve İsrailli gasıplar ile askerlerin eylemlerinde 87 Filistinlinin hayatını kaybettiği bildirildi.

Reuters ise 2026 yılı içerisinde gasıp şiddeti nedeniyle 2 bin 200’den fazla Filistinlinin yerinden edildiğini aktardı. İnsan hakları örgütleri, saldırıların yalnızca münferit aşırılıkçı eylemler olarak ele alınamayacağını ve Filistinlileri yaşadıkları bölgelerden uzaklaştıran daha geniş bir sürecin parçası olduğunu savunuyor. İsrail hükümeti ise şiddet olaylarından küçük bir radikal gasıp grubunu sorumlu tutuyor.

EN ÇARPICI NOKTA: BUNU SÖYLEYEN HUCKABEE

Qusra’da yaşananların siyasi açıdan en dikkat çekici tarafı sonuçta kullanılan tek bir kelimede düğümleniyor: “Terör.” Kelimeyi kullanan isim İsrail karşıtı bir aktivist, Filistinli bir yetkili ya da İsrail hükümetinin geleneksel bir eleştirmeni değil; İsrail’e bağlılığını yıllardır açıkça ortaya koyan, kendisini Siyonist olarak tanımlayan ve Batı Şeria’daki İsrail gasıplarına güçlü destek veren ABD Büyükelçisi Mike Huckabee.

Tam da nedenle Huckabee’nin sözleri sıradan bir diplomatik açıklama olarak okunamaz. Filistinlilerin yıllardır “gasıp” olarak nitelediği ve topraklarına yönelik saldırılarla suçladığı gasıpların eylemlerinin, İsrail’in Washington’daki en güçlü destekçilerinden biri tarafından dahi “terör” kavramıyla ifade edilmesi, Batı Şeria’daki gasıp şiddetinin artık İsrail’e en yakın siyasi çevreler içerisinde bile görmezden gelinmesi giderek zorlaşan bir noktaya ulaştığını gösteriyor. Huckabee’nin açıklamasının ABD politikasında kalıcı bir değişikliğe dönüşüp dönüşmeyeceği ise bundan sonra Washington’un yalnızca kullandığı kelimelerle değil, sahada atacağı somut adımlarla anlaşılacak

BARRACK: TÜRKİYE SALDIRIDAN ÖNCE UYARILMADI

Barrack, Reuters’a telefonla yaptığı açıklamada Türkiye’ye İsrail’in saldırı planı konusunda önceden bilgi verilmediğini belirtti. ABD’li temsilci, Türkiye’nin saldırı sırasında savaş uçaklarının kendi toprakları yönünde kuzeye ilerlediğini gözlemlediğini aktararak, Ankara’nın söz konusu hareketlilik karşısında kendi askeri yanıtını hazırlamasının makul olabileceğine işaret etti. Barrack, tarafların kontrollü davranması sayesinde olayın daha ileri bir noktaya taşınmadığını ve gerilimin büyümesinin engellendiğini kaydetti.

ABD’li temsilcinin açıklamasında öne çıkan unsur, İsrail’in Washington’a saldırı öncesinde bilgi verdiğine ilişkin haberlerin bulunmasına karşın Türkiye’nin bilgilendirilmemiş olması oldu. Axios’un ABD’li ve İsrailli yetkililere dayandırdığı haberine göre İsrail hükümeti, Ebu Zuhur saldırısından önce Beyaz Saray yetkililerini bilgilendirdi. Aynı haberde saldırıdan yaklaşık üç saat önce ABD Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında bir telefon görüşmesi gerçekleştirildiği ancak Ebu Zuhur konusunun görüşmede ele alınıp alınmadığının bilinmediği aktarıldı.

İSRAİL SALDIRIYI TÜRKİYE’NİN ÜSSE YERLEŞECEĞİ İDDİASIYLA AÇIKLADI

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisi, saldırının ardından yaptığı açıklamada Suriye’nin İsrail ile güvenlik alanında üzerinde mutabık kalındığını savunduğu statükoyu ihlal etmenin eşiğinde olduğunu ileri sürdü. İsrail tarafı, Şam yönetiminin Halep yakınlarındaki hava üssüne Türk askerlerinin konuşlandırılmasına izin vermeye hazırlandığını, söz konusu ihtimalin İsrail açısından güvenlik tehdidi olarak değerlendirildiğini bildirdi. Netanyahu’nun ofisi ayrıca Suriye yönetiminin Türk askeri varlığı konusunda daha önce uyarıldığını ve uyarıların dikkate alınmadığını savundu.

İsrailli yetkililerin ABD tarafına verdiği bilgiye göre saldırının amaçlarından biri Türkiye’nin Ebu Zuhur’a gelişmiş askeri sistemler göndermesini ve bölgede daha geniş kapsamlı bir askeri yapılanma oluşturmasını engellemekti. Axios’a konuşan bir Türk yetkili ise İsrail’in iddiasını reddederek saldırı sırasında Ebu Zuhur Hava Üssü’nde Türk askeri bulunmadığını söyledi. Türkiye’nin 18 Ağustos tarihli resmi açıklamasında da Ebu Zuhur’da Türk askeri konuşlandırılıp konuşlandırılmadığına ilişkin herhangi bir bilgi verilmedi.

BARRACK: İSRAİL’İN ALGILADIĞI TÜRKİYE İHTİMALİ SALDIRIDA ETKİLİ OLDU

Barrack, saldırının İsrail tarafında Türkiye’nin yakın gelecekte Ebu Zuhur’daki varlığını artırabileceğine yönelik bir algı bulunduğunu gösterdiğini söyledi. ABD’li temsilci, söz konusu değerlendirmenin doğru ya da yanlış olabileceğini özellikle vurgularken, ortaya çıkan durumun üç ülke arasında iletişim eksikliğinin doğrudan askeri sonuçlara yol açabileceğini gösterdiğini ifade etti.

Türkiye, Beşar Esad yönetiminin Aralık 2024’te devrilmesinin ardından Cumhurbaşkanı Ahmed Şara liderliğindeki yeni Suriye yönetiminin başlıca bölgesel destekçileri arasında yer aldı. Ankara, Suriye ordusuna eğitim desteği sağlarken devlet kurumlarının ve altyapının yeniden oluşturulmasına yönelik faaliyetlere de destek veriyor. Reuters, Türkiye’nin NATO’nun ikinci büyük ordusuna sahip olduğunu ve Suriye’de hem askeri hem diplomatik açıdan etkin bir konumda bulunduğunu aktarırken, İsrail’in Türkiye’nin Suriye’de artan askeri etkisini yakından izlediğini bildirdi.

TÜRKİYE, İSRAİL SALDIRISINI GÜÇLÜ ŞEKİLDE KINADI

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, 18 Ağustos’ta yayımladığı resmi açıklamada İsrail’in sabaha karşı Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’ne düzenlediği saldırıları güçlü şekilde kınadı. Bakanlık, İsrail’in Suriye’nin altyapısını ve yeteneklerini hedef alan saldırılarının ülkenin toprak bütünlüğü ve birliğini ihlal ettiğini belirterek uluslararası topluma daha kararlı tutum sergileme çağrısı yaptı. Ankara ayrıca uluslararası hukuku ihlal eden eylemler karşısında hesap verebilirliğin sağlanması gerektiğini bildirdi.

Dışişleri Bakanlığı açıklamasında İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırılarının her geçen gün yeni bir boyut kazandığı belirtilirken, uluslararası toplumdan saldırıların sona erdirilmesine yönelik adım atılması istendi. Açıklamada Ebu Zuhur’daki olası Türk askeri varlığına veya İsrail’in Türkiye’ye ilişkin ileri sürdüğü iddialara dair bilgi yer almadı.

TÜRKİYE VE İSRAİL DAHA ÖNCE TEKNİK TEMAS BAŞLATMIŞTI

Türkiye ile İsrail arasında Suriye sahasında doğrudan askeri karşılaşmaları önlemeye yönelik temaslar Ebu Zuhur saldırısından önce de yürütülüyordu. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 9 Nisan 2025’te yaptığı açıklamada Türkiye’nin Suriye’de faaliyet yürütürken İsrail savaş uçaklarının da aynı bölgede operasyon gerçekleştirmesi nedeniyle ABD ve Rusya ile kullanılan sistemlere benzer bir çatışmayı önleme mekanizmasına ihtiyaç bulunduğunu söylemişti. Fidan, askeri unsurların birbirlerini yanlış anlamasını engellemek amacıyla teknik ekiplerin gerektiğinde temas kurduğunu açıklamıştı.

Fidan, söz konusu teknik görüşmelerin İsrail ile ilişkilerin normalleştirilmesi anlamına gelmediğinin de altını çizmişti. Reuters’ın aktardığına göre Türkiye ve İsrail 2025 yılında Suriye’de iki ülkenin askeri unsurları arasında meydana gelebilecek olayların önüne geçmek amacıyla bir iletişim hattı oluşturdu. Ebu Zuhur saldırısının ardından Barrack’ın açıklamaları, mevcut iletişim düzeninin daha kapsamlı ve kurumsal bir yapıya dönüştürülmesinin Washington’un gündeminde olduğunu ortaya koydu.

ABD, TÜRKİYE-İSRAİL-SURİYE MEKANİZMASI ÜZERİNDE ÇALIŞIYOR

Barrack, ABD’nin Türkiye, İsrail ve Suriye’nin dahil olacağı yeni ve daha kapsamlı bir çatışmayı önleme mekanizması oluşturmak için aktif biçimde çalıştığını açıkladı. Mekanizmanın askeri ve siyasi aktörler arasında yanlış anlamaların ve kazara yaşanabilecek çatışmaların önlenmesini sağlayacak doğrudan bir iletişim kanalı şeklinde tasarlandığını aktaran Barrack, Washington’un önceliğinin gerilimi düşürmek ve tarafların daha ölçülü hareket edebilmesi için alan yaratmak olduğunu söyledi.

ABD’li temsilci, Washington’un taraflar arasında halihazırda bilgi paylaşımı ve diyalog sağlayan bir düzeni kolaylaştırdığını ancak daha fazla kaynak ayrılan, daha güçlü bir yapıya ihtiyaç duyulduğunu belirtti. Barrack, diplomatik ve teknik iletişim mekanizmalarına yatırım yapılmasının askeri güç kullanılarak iletişim kurulmasından çok daha düşük maliyetli olduğunu ifade ederek, askeri operasyonların yüz milyonlarca dolara ulaşabilecek maliyetlerine dikkat çekti.

İSRAİL VE SURİYE OCAK AYINDA İLETİŞİM MEKANİZMASINDA ANLAŞMIŞTI

İsrail ile Suriye arasında ABD arabuluculuğunda yürütülen temaslarda 6 Ocak 2026’da ayrı bir iletişim mekanizması kurulması konusunda anlaşmaya varılmıştı. Paris’te yapılan görüşmelerin ardından açıklanan ortak bildiride mekanizmanın güvenlik ve istihbarat paylaşımının yanı sıra askeri gerilimin azaltılması, diplomatik temaslar ve ticari konularda koordinasyon sağlamak amacıyla ABD gözetiminde kullanılacağı belirtilmişti.

Suriye tarafı aynı dönemde İsrail’in Esad yönetiminin 8 Aralık 2024’te devrilmesinin ardından ele geçirdiği Suriye topraklarından çekilmesi için bağlayıcı ve açık bir takvim talep etmişti. Suriye devlet medyası, Paris görüşmelerinin 1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’nın yeniden işler hale getirilmesine odaklandığını bildirmişti. Taraflar arasında sonraki aylarda gerilimi azaltma ve sınır güvenliğine ilişkin görüşmeler devam etmesine rağmen kapsamlı bir anlaşmaya ulaşılamadı.

EBU ZUHUR ÜSSÜNE SEKİZ HAVA SALDIRISI BİLDİRİLDİ

Suriye devlet televizyonu El-İhbariye, askeri bir kaynağa dayandırdığı haberinde İsrail’in 18 Ağustos sabahı Ebu Zuhur Hava Üssü’nün pistine ve depolama alanlarına sekiz hava saldırısı düzenlediğini bildirdi. Anadolu Ajansı’nın bölgedeki yerel kaynaklara dayandırdığı ilk bilgilerde ise İsrail savaş uçaklarının yerel saatle yaklaşık 03.00’te üsse dört hava saldırısı gerçekleştirdiği aktarılmıştı. Suriyeli askeri kaynak daha sonra toplam saldırı sayısını sekiz olarak açıklarken, pist ile hangardaki kullanılmayan bir yapının hedef alındığını belirtti.

Reuters’a konuşan ayrı bir askeri kaynak ve üs yakınlarında yaşayan bir sivil saldırılarda can kaybı olmadığını bildirdi. Ebu Zuhur Hava Üssü, Türkiye sınırının yaklaşık 70 kilometre doğusunda bulunuyor ve 2013 yılından beri düzenli askeri havaalanı olarak kullanılmıyor. Üs, Suriye’de yaklaşık 14 yıl süren iç savaş sırasında Esad yönetimine bağlı güçlerle muhalif gruplar arasında birkaç kez el değiştirdi.

SALDIRIDA PİSTLER VE HANGARLAR HEDEF ALINDI

Axios’un ABD’li ve İsrailli yetkililere dayandırdığı haberinde saldırıda en az sekiz bombanın Ebu Zuhur’daki pistleri ve bazı hangarları vurduğu belirtildi. Habere göre kısa süre önce yeniden inşa edilen pistlerde hasar meydana geldi ancak saldırıda can kaybı yaşanmadı. İsrail ordusu saldırının ilk saatlerinde resmi açıklama yapmazken Netanyahu’nun ofisi yaklaşık 20 saat sonra saldırının gerekçesini açıklayarak sorumluluğu üstlendi.

Suriye yönetiminin İsrail’in üs konusundaki endişelerinden saldırı öncesinde haberdar olduğu da Axios tarafından aktarıldı. Konuya yakın bir kaynağa göre Şam yönetimi pistin neden yeniden inşa edildiğine ilişkin İsrail tarafına mesaj göndermiş ve çalışmaların İsrail’e karşı saldırgan bir amaç taşımadığını bildirmişti. İsrail ise söz konusu açıklamalara rağmen Türk askeri unsurlarının veya gelişmiş silah sistemlerinin üsse konuşlandırılması ihtimalini güvenlik tehdidi olarak değerlendirdi.

BARRACK İLK AÇIKLAMASINDA “GEREKSİZ TIRMANMA” DEMİŞTİ

Barrack, saldırının ardından sosyal medya hesabından yaptığı ilk açıklamada Washington’un Ebu Zuhur’a yönelik İsrail hava saldırılarından derin endişe duyduğunu bildirdi. ABD’li temsilci saldırıyı bölgesel istikrara katkı sağlamayan “gereksiz bir tırmanma” olarak nitelendirirken, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara yönetiminin İsrail’e yönelik saldırgan bir tutum benimsemediğini ve İsrail ile gerilimi azaltma iradesini birçok kez ortaya koyduğunu söyledi.

Barrack, ABD’nin askeri yöntemler yerine diplomatik sürecin sürdürülmesini teşvik etmek amacıyla görüşmelere ev sahipliği yapmaya devam edeceğini belirtti. Tarafları yeni askeri olaylara yönelmek yerine diyaloğa öncelik vermeye çağıran Barrack, kalıcı gerilim azaltma düzenlemelerinin ilgili ülkeler arasındaki sürekli iletişim yoluyla kurulabileceğini ifade etti.

SURİYE SALDIRIYI EGEMENLİK İHLALİ OLARAK NİTELENDİRDİ

Suriye Dışişleri Bakanlığı, Ebu Zuhur saldırısını gerekçesiz bir saldırı ve bölgesel güvenlikle istikrarı tehdit eden tehlikeli bir tırmanma olarak nitelendirdi. Şam yönetimi, İsrail saldırılarının 8 Aralık 2024’ten bu yana devam ettiğini belirtirken, Suriye hükümetinin gerilimi önlemek ve ülkedeki istikrarı güçlendirmek için itidal politikası izlediğini savundu.

Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani de İsrail’e saldırılarını durdurma çağrısı yaptı ve Şam yönetiminin diplomatik girişimlerini sürdüreceğini söyledi. Şeybani, İsrail’in Suriye politikasını yeniden değerlendirmesi gerektiğini belirtirken ülkesinin İsrail saldırılarına karşı diplomatik yollardan girişimlerde bulunmaya devam edeceğini ifade etti.

BM DE İSRAİL’E SALDIRILARI DURDURMA ÇAĞRISI YAPTI

Birleşmiş Milletler Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, Ebu Zuhur saldırısına ilişkin açıklamasında İsrail’in Suriye’ye yönelik hava saldırılarının ülkenin toprak bütünlüğü ve hava sahasının ihlali anlamına geldiğini belirtti. Dujarric, BM’nin söz konusu saldırılara karşı olduğunu ve İsrail’in Suriye’ye yönelik hava operasyonlarının durdurulması gerektiğini bildirdi.

İsrail, Esad yönetiminin Aralık 2024’te devrilmesinden önce Suriye’de özellikle İran bağlantılı unsurları ve Lübnan Hizbullahı’na silah aktarımında kullanıldığını ileri sürdüğü noktaları hedef alıyordu. Yönetim değişikliğinin ardından İsrail, Suriye’deki askeri operasyonlarını sürdürerek ağır silahları, füze ve silah depolarını ve çeşitli stratejik askeri tesisleri hedef aldı. Reuters’a göre Ebu Zuhur saldırısı, İsrail’in Mart 2026’dan bu yana Suriye hükümetine ait tesisleri hedef aldığı ilk saldırı olarak kayıtlara geçti.

MISIR: SURİYE’NİN EGEMENLİĞİNİN İHLALİNİ REDDEDİYORUZ

Mısır Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, İsrail’in Suriye’nin egemenliğini ihlal eden eylemlerinin devam etmesinin “tamamen reddedildiği” ifade edildi. Kahire yönetimi, İsrail’in gerçekleştirdiği hava saldırılarının Suriye’nin egemenliği ve toprak bütünlüğü açısından ihlal niteliğinde olduğunu belirtti.

Açıklamada, Suriye’nin ülke içinde istikrarın yeniden sağlanmasına ve siyasi çözümlerin ilerletilmesine ihtiyaç duyduğu kritik bir dönemden geçtiğine dikkat çekildi. İsrail’in saldırılarının Suriye’deki mevcut durumu daha da istikrarsız hale getirme riski taşıdığı kaydedildi.

“BÖLGESEL GÜVENLİK VE İSTİKRARI TEHDİT EDEN TEHLİKELİ BİR TIRMANIŞ”

Mısır Dışişleri Bakanlığı, Abu al-Duhur askeri havalimanına yönelik saldırıları “bölgenin güvenlik ve istikrarını tehdit eden tehlikeli bir tırmanış” olarak tanımladı. Bakanlık, saldırıların yalnızca Suriye’deki gelişmeler üzerinde değil, daha geniş bölgesel dengeler üzerinde de olumsuz sonuçlar doğurabilecek nitelikte olduğunu bildirdi.

Kahire yönetimi, Suriye’nin mevcut süreçte istikrarını yeniden tesis edebilmesi için uluslararası desteğe ihtiyaç duyduğunu, ülkenin siyasi çözüm arayışlarının da desteklenmesi gerektiğini vurguladı.

ULUSLARARASI TOPLUMA ÇAĞRI

Mısır, açıklamasında uluslararası topluma da çağrıda bulundu. Uluslararası toplumdan “sorumluluklarını üstlenmesi” istenirken, İsrail’in tekrarlanan ihlallerine son verilmesi için gerekli adımların atılması talep edildi.

Mısır Dışişleri Bakanlığı ayrıca, bölgede daha geniş çaplı bir çatışmayı körükleyebilecek eylemlerin önüne geçilmesi amacıyla caydırıcı ve kararlı tedbirler alınması gerektiğini belirtti. Açıklamada, bölgesel çatışma riskini artıran adımların engellenmesinin uluslararası toplumun sorumluluğunda olduğu vurgulandı.

48 SAAT İÇİNDE HASTANEYE GÖTÜRÜLECEK

Mahkeme heyeti, eski Pakistan Başbakanı İmran Han'ın cezaevindeki sağlık koşullarına ilişkin şikâyetlerin ardından hastaneye sevk edilmesine karar verdi. Han'ın Shifa International Hospital'da doktorlar tarafından muayene edileceği ve sağlık durumunun ayrıntılı biçimde değerlendirileceği bildirildi.

Mahkeme kararında, tutuklu ve hükümlülerin yaşamı, sağlığı, onuru ve güvenliğinin korunmasının anayasal ve yasal bir yükümlülük olduğu vurgulandı. Han'ın tedavi sürecinde bir göz hastalıkları uzmanının da yer alacağı belirtildi.

AVUKATLARI SAĞLIK SORUNLARINI GÜNDEME GETİRDİ

İmran Han'ın avukatları, müvekkillerinin çeşitli sağlık sorunları yaşadığını ve cezaevinde uzman sağlık hizmetlerine yeterince erişemediğini savundu. Avukatların gündeme getirdiği başlıklar arasında görme kaybı da yer aldı.

Şubat ayında Han'ın avukatı, müvekkilinin sağ gözündeki görme oranının yüzde 15'e kadar düştüğünü ileri sürmüştü. Cezaevi yönetiminin gerekli müdahaleyi zamanında yapmadığı iddiası da dile getirilirken, Pakistan hükümeti söz konusu iddiaya itiraz etmişti.

AİLESİYLE HAFTALIK GÖRÜŞME VE OĞULLARIYLA TELEFON HAKKI

Yüksek Mahkeme'nin kararında yalnızca hastane sevki değil, Han'ın ailesiyle iletişim hakkına ilişkin düzenlemeler de yer aldı. Eski başbakanın aile üyeleriyle haftalık görüşmeler yapmasına ve oğullarıyla telefonla konuşmasına izin verilecek.

Han'ın danışmanlarından Zulfikar Bukhari, kararın ardından yaptığı açıklamada hastaneye sevkin daha erken gerçekleşmesini istediklerini belirtti. Bukhari, Han'ın göz ve genel sağlık durumunun bu kadar kötüleşmemesi için müdahalenin daha önce yapılması gerektiğini savundu.

DESTEKÇİLERE HASTANE ÖNÜNDE TOPLANMAMA UYARISI

Mahkeme üyeleri ile İmran Han'ın partisi Pakistan Adalet Hareketi'nin, bilinen adıyla Tehreek-e-Insaf'ın yetkilileri, sevk sırasında destekçilerin hastane önünde toplanmaması yönünde çağrıda bulundu. Hastane çevresinde toplanmanın mahkeme kararının ihlali anlamına geleceği belirtildi.

Han'ın hastaneye götürülmesi sırasında güvenliğin ve sağlık hizmetlerine erişimin kesintisiz şekilde sağlanmasının hedeflendiği kaydedildi.

İMRAN HAN 2023'TEN BU YANA CEZAEVİNDE

Eski kriketçi ve Pakistan milli takımının eski kaptanı olan İmran Han, 2018 ile 2022 yılları arasında Pakistan Başbakanı olarak görev yaptı. Ağustos 2023'te cezaevine konulan Han, o tarihten bu yana çok sayıda dava kapsamında yargılandı.

Han hakkında devlet sırlarının sızdırılmasından devlet hediyelerinin satışına kadar uzanan 100'den fazla dava açıldı. Han, kendisine yöneltilen suçlamaların siyasi gerekçelerle hazırlandığını savunuyor.

HAN VE EŞİ BUSHRA BIBI 17'ŞER YIL HAPİS CEZASI ALDI

İmran Han ile eşi Bushra Bibi, geçen yılın sonlarında görülen bir davada 17'şer yıl hapis cezasına çarptırıldı. Han'ın tutuklanması ve yargı süreçleri, Pakistan genelinde geniş çaplı protestolara neden oldu.

Destekçilerinin düzenlediği gösterilere güvenlik güçlerinin müdahale ettiği ve protestoların ardından kapsamlı operasyonlar gerçekleştirildiği bildirildi. Han, cezaevinde bulunmasına rağmen Pakistan siyasetinde geniş bir destekçi kitlesine sahip isimler arasında yer almaya devam ediyor.

HÜKÜMETTEN KARARA İLİŞKİN AÇIKLAMA GELMEDİ

Pakistan hükümeti, Yüksek Mahkeme'nin İmran Han'ın hastaneye sevk edilmesine ilişkin kararına yönelik henüz kamuoyuna açık bir değerlendirme yapmadı. Mahkeme kararına göre Han'ın 48 saat içinde hastaneye götürülmesi ve sağlık kontrollerinin başlatılması gerekiyor.

EBU ZUHUR ASKERİ HAVA ÜSSÜ'NE SALDIRI KINANDI

Dışişleri Bakanlığının açıklamasında, Suriye'nin İdlib kırsalında bulunan Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü'nün 18 Ağustos sabaha karşı İsrail'in hava saldırılarının hedefi olduğu belirtildi. Bakanlık, “Suriye'nin İdlib şehri kırsalında yer alan Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü'ne bugün (18 Ağustos) sabaha karşı İsrail tarafından düzenlenen hava saldırılarını güçlü şekilde kınıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Açıklamada saldırının gerçekleştirildiği yer ve zamana ilişkin bilgilere yer verilirken, Türkiye'nin söz konusu hava saldırılarına yönelik tutumu da kamuoyuyla paylaşıldı.

“SURİYE'NİN TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜ VE BİRLİĞİ İHLAL EDİLİYOR”

Bakanlık açıklamasında İsrail'in Suriye'deki altyapı ve kapasiteyi hedef alan saldırılarına ilişkin değerlendirmeye de yer verildi. İsrail'in söz konusu saldırıları sürdürdüğü belirtilerek, eylemlerin Suriye'nin toprak bütünlüğü ve birliğini ihlal ettiği ifade edildi.

Dışişleri Bakanlığı, “İsrail, Suriye'nin altyapısı ve yeteneklerini hedef alan, toprak bütünlüğü ve birliğini ihlal eden saldırılarını pervasızca sürdürmektedir.” açıklamasında bulundu.

ULUSLARARASI TOPLUMA ÇAĞRI

Açıklamanın devamında İsrail'in Suriye'ye yönelik saldırılarının her geçen gün yeni bir boyut kazandığı belirtilirken, söz konusu saldırıların sona erdirilmesi amacıyla daha kararlı bir tutum sergilenmesi gerektiği vurgulandı.

Dışişleri Bakanlığı, uluslararası hukuku ihlal ettiği belirtilen eylemler karşısında hesap verebilirliğin sağlanması gerektiğini ifade ederek uluslararası topluma çağrıda bulundu. Bakanlık açıklamasında, “İsrail'in Suriye'ye yönelik her geçen gün yeni bir boyut kazanan saldırganlığına son verilmesini teminen daha kararlı bir tutum sergilenmesi ve uluslararası hukuku hiçe sayan bu eylemler karşısında hesap verebilirliğin sağlanması için uluslararası topluma çağrıda bulunuyoruz.” denildi.

AÇIKLAMA 18 AĞUSTOS 2026 TARİHİNDE YAYIMLANDI

Dışişleri Bakanlığının “Suriye'de Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü'ne Gerçekleştirilen Saldırı Hk.” başlığıyla yayımladığı açıklama 160 numarayla kamuoyuna duyuruldu. 18 Ağustos 2026 tarihli açıklamada, İsrail'in Suriye'ye yönelik saldırılarının durdurulması ile uluslararası hukuk kapsamında hesap verebilirliğin sağlanması çağrısı öne çıktı.

Wall Street Journal’ın İranlı ve Arap yetkililere dayandırdığı haberine göre, mutabakatın imzalandığı dönemde Tahran yönetimi içindeki sertlik yanlısı isimler daha geniş kapsamlı bir çatışmaya yönelik hazırlık planı üzerinde çalışmaya başladı.

TAHRAN’DAKİ ŞAHİNLERİN GİZLİ PLAN YAPTIĞI İDDİA EDİLDİ

Haberde, İran yönetimi içindeki şahin kanadın Washington ve Tel Aviv’in anlaşmaya yaklaşımını farklı değerlendirdiği öne sürüldü. Söz konusu isimlerin, ABD ve İsrail’in küresel ekonomi üzerindeki baskıyı azaltmak ve daha sonra düzenlenebilecek daha büyük saldırılar için zaman kazanmak amacıyla uzlaşmaya yanaştığını düşündüğü aktarıldı.

İranlı yetkililerin son iki ay içerisinde müzakerelerin sonuç vermesine güvenmek yerine daha büyük bir savaşa hazırlık yaptığı iddia edildi. Tahran’daki sertlik yanlısı kanadın askeri ve güvenlik yapılanmasını olası yeni çatışmalara göre şekillendirdiği belirtildi.

DEVRİM MUHAFIZLARI’NIN ORDU ÜZERİNDEKİ KONTROLÜ ARTIRILDI

Wall Street Journal’ın haberinde, İran Devrim Muhafızları’nın düzenli ordu üzerindeki kontrolünün artırıldığı öne sürüldü. Sertlik yanlısı ve deneyimli isimlerin önemli görevlere getirildiği, ülke içerisindeki karşı istihbarat operasyonlarının genişletildiği ve askeri üretim kapasitesinin artırılmaya çalışıldığı aktarıldı.

İran’ın füze ve drone üretimini de artırdığı iddia edildi. Askeri yapılanmada gerçekleştirilen değişikliklerin, daha kapsamlı bir çatışmaya hazırlık kapsamında yürütüldüğü öne sürüldü.

HÜRMÜZ BOĞAZI VE KIZILDENİZ'DEKİ OPERASYONLAR GÜNDEMDE

Haberde İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü artırmak amacıyla bölgedeki gemilere yönelik saldırılar gerçekleştirdiği hatırlatıldı. Basra Körfezi üzerindeki baskı nedeniyle Kızıldeniz güzergahına yönelen Suudi Arabistan’ın da İran destekli Husilerin operasyonlarıyla karşı karşıya kaldığı belirtildi.

İran destekli Husilerin 9 Ağustos’ta Yemen’de düzenlediği saldırılarda en az 11 kişinin hayatını kaybettiği, saldırılar nedeniyle el Muha Limanı’ndaki faaliyetlerin durduğu aktarıldı.

ARAP İSTİHBARATININ İRAN DESTEKLİ GRUPLARIN İLETİŞİMİNE SIZDIĞI ÖNE SÜRÜLDÜ

Wall Street Journal’ın aktardığı iddialara göre Arap istihbarat görevlileri, İran ile Tahran’ın Yemen ve Irak’ta desteklediği milis grupları arasındaki iletişime erişim sağladı. Söz konusu görüşmelerde çatışmaların genişletilerek ABD’ye daha fazla zarar verilmesinin hedeflendiğinin görüldüğü öne sürüldü.

İran tarafından Lübnan, Yemen ve Irak’a gönderilen danışmanların da ihtiyaç duyulması halinde gerçekleştirilebilecek saldırılar için hazırlık yaptığı iddia edildi. Tahran yönetiminin, İran’a yönelik saldırıların tekrar edilmesini önleyecek ölçüde ağır bir karşılık vermeyi hedeflediği ileri sürüldü.

“ASIL SAVAŞIN HENÜZ BAŞLAMADIĞI GÖRÜŞÜ YAYGIN”

İran yönetimine yakın olduğu belirtilen Tahran merkezli savunma analisti Muhammed Hasan Sangtaraş, İran içindeki mevcut yaklaşımı Wall Street Journal’a değerlendirdi. Sangtaraş, ülkede yaşanan çatışmaların daha büyük bir savaşın ön aşaması olarak görüldüğünü söyledi.

Sangtaraş, “İran’da asıl savaşın henüz başlamadığı görüşü yaygın. Şimdiye kadar görülen çatışmaların ‘salam dilimleme’, yani daha büyük bir çatışma öncesinde karşı tarafın kabiliyetlerini zayıflatmak amacıyla uygulanan sınırlı ve kademeli tırmandırma taktikleri olduğu değerlendirmeleri ağırlık kazanıyor” ifadelerini kullandı.

PEZEŞKİYAN EKONOMİK RİSKLERE DİKKAT ÇEKİYOR

İran yönetimi içerisinde daha pragmatik olarak değerlendirilen isimlerin ise savaşın ekonomik sonuçlarına dikkat çektiği belirtildi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın ülke ekonomisinin çökme tehlikesiyle karşı karşıya kalabileceği yönünde uyarılarda bulunduğu aktarıldı.

Pezeşkiyan ve benzer görüşteki isimlerin, savaşı tamamen sona erdirecek ve İran’a yönelik yaptırımların hafifletilmesini sağlayacak bir anlaşmaya ulaşılması için müzakerelerin önemini vurguladığı ifade edildi.

İSRAİL: İRAN ALTYAPISINI BEKLENENDEN HIZLI YENİLİYOR

İsrailli yetkililere göre İran, saldırılarda zarar gören altyapısını yenileme ve füze üslerine yeniden erişim sağlama konusunda öngörülenden daha hızlı ilerliyor. İran’ın askeri kapasitesini yeniden oluşturma sürecinin İsrail tarafından yakından takip edildiği belirtildi.

Bölgedeki Amerikan üslerini hedef alan İran’ın, Hürmüz Boğazı’ndaki gemiler ile Basra Körfezi’ndeki enerji altyapısını tehdit edebilecek askeri kapasitesinin bulunduğunu gösterdiği de haberde aktarıldı.

ESKİ ABD DİPLOMATINDAN İRAN AÇIKLAMASI

Geçmişte İran ile yürütülen nükleer müzakerelerde görev alan eski ABD diplomatı Alan Eyre de İran’ın askeri hazırlıklarına ilişkin değerlendirmede bulundu. Eyre, “İran muhtemel saldırılara karşı hazırlanmaya devam edecek” ifadelerini kullandı.

Söz konusu değerlendirme, İran’ın diplomatik görüşmeleri sürdürürken aynı zamanda olası yeni askeri operasyonlara karşı hazırlıklarını devam ettirdiği yönündeki iddialarla birlikte haberde yer aldı.

“İRAN BÜYÜK HESAPLAŞMAYA HAZIR”

İran’ın baş müzakerecisi olan Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın danışmanı Mehdi Muhammedi de mevcut durumu “fırtına öncesi sessizlik” olarak nitelendirdi. Müzakere heyetinde de yer alan Muhammedi, İran ile ABD arasındaki gerilimin sona ermediğini ifade etti.

Muhammedi, “İran halkının Trump’la hâlâ tamamlanmamış çok işi var. İran büyük hesaplaşmaya hazır” dedi. Açıklama, Wall Street Journal’ın İran’ın müzakere süreciyle eş zamanlı olarak askeri hazırlıklarını artırdığı yönündeki haberinde yer aldı.

Ukraynalı yetkililer, Moskova’nın enerji altyapısına yönelik saldırılarla “kışı silaha dönüştürmeye” çalıştığını savundu. Enerji üretim ve dağıtım tesislerine verilen hasarın kış aylarında elektrik ve ısınma sorunlarının daha fazla hissedilmesine yol açabileceği ifade edildi.

NAFTOGAZ TESİSLERİ BİR HAFTADA 13 KEZ VURULDU

Ukrayna’nın devlet enerji şirketi Naftogaz, şirkete ait tesislerin son bir hafta içerisinde Rusya tarafından gerçekleştirilen drone ve füze saldırılarında 13 kez hedef alındığını duyurdu. Şirketin paylaştığı verilere göre Naftogaz tesislerine 2026 yılının başından bu yana yaklaşık 300 saldırı gerçekleştirildi.

Son saldırılarda enerji altyapısındaki ekipmanların ve üretim kapasitesinin ciddi hasar gördüğü bildirildi. Naftogaz, söz konusu saldırılarda can kaybı yaşanmadığını açıkladı.

KIŞ ÖNCESİ ELEKTRİK VE ISINMA ENDİŞESİ

Ukraynalı yetkililer, enerji üretim ve dağıtım kapasitesine yönelik saldırıların kış döneminde elektrik ve ısınma problemleri yaratmayı amaçladığını öne sürüyor. Ülkenin elektrik altyapısının savaş boyunca düzenlenen saldırılar nedeniyle ağır hasar gördüğü belirtilirken yeni saldırıların mevcut kapasite üzerindeki baskıyı artırdığı ifade ediliyor.

Enerji altyapısında meydana gelen hasarların giderilememesi durumunda Ukrayna’daki bazı bölgelerde günlük elektrik ve ısı kesintilerinin yaşanabileceği belirtiliyor. Ukraynalıların kış aylarında günün belirli saatlerinde elektrik veya ısınma imkanından yoksun kalma ihtimali, enerji altyapısına yönelik saldırılarla yeniden gündeme geldi.

DTEK’E AİT KÖMÜR MADENİ DE SALDIRIYA UĞRADI

Rus saldırılarının hedeflerinden biri de Ukrayna’nın en büyük özel enerji şirketlerinden DTEK oldu. Şirket, kendisine ait bir kömür madenine gerçekleştirilen saldırının ardından bölgede yangın çıktığını açıkladı.

DTEK tarafından yapılan açıklamaya göre saldırıda 52 yaşındaki bir kişi hayatını kaybetti. Saldırının ardından madendeki yangına müdahale edilirken enerji sektörüne ait tesislerin savaşın doğrudan hedeflerinden biri olmayı sürdürdüğü belirtildi.

UKRAYNA RUSYA’DAKİ ROKET YAKITI TESİSİNİ HEDEF ALDI

Rusya’nın Ukrayna’daki enerji altyapısına yönelik saldırıları sürerken Ukrayna da Rusya’nın askeri üretim kapasitesine yönelik operasyonlarına devam etti. Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı, 16 Ağustos gecesi Rusya’nın Rostov bölgesindeki Kamensk-Şahtinski kentinde bulunan Kamenski Kombinatı’nın hedef alındığını açıkladı.

Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı, saldırının ardından tesiste oluşan hasarı gösterdiği belirtilen görüntüleri de yayımladı. Ukrayna ordusunun açıklamasına göre saldırı sonucunda tesisteki iki üretim birimi tamamen yok edildi, dört üretim tesisi ise hasar gördü.

KAMENSKİ KOMBİNATI’NIN ÜRETİM KAPASİTESİNE DİKKAT ÇEKİLDİ

Ukrayna ordusu, hedef alınan Kamenski Kombinatı’nın Rusya’nın askeri üretim kapasitesi açısından önemli tesislerden biri olduğunu belirtti. Tesisin Uragan, Smerç ve Tornado-S çok namlulu roketatar sistemlerinde kullanılan mühimmatlar için katı roket yakıtı ürettiği ifade edildi.

Kamenski Kombinatı’nın yalnızca çok namlulu roketatar mühimmatlarına yönelik üretim yapmadığı, çeşitli füze sistemleri ve hava mühimmatlarında kullanılan ürünlerin üretiminde de görev aldığı belirtildi. Ukrayna ordusu, saldırının Rusya’nın askeri üretim kapasitesini hedef alan operasyonların bir parçası olduğunu açıkladı.

KARŞILIKLI SALDIRILAR ENERJİ VE SAVUNMA TESİSLERİNDE YOĞUNLAŞTI

Savaşın 1637’nci gününde Rusya’nın Ukrayna’daki enerji tesislerine, Ukrayna’nın ise Rusya’daki askeri üretim altyapısına yönelik saldırıları öne çıktı. Naftogaz’a ait tesislerin yalnızca bir haftada 13 kez hedef alınması, Ukrayna’nın enerji altyapısı üzerindeki saldırı baskısının sürdüğünü ortaya koydu.

Ukrayna tarafı kış öncesinde elektrik ve ısınma sistemlerinin korunmasına odaklanırken, Ukrayna ordusu da Rusya’nın roket ve füze mühimmatı üretiminde kullanılan tesislere yönelik operasyonlarını sürdürüyor. Karşılıklı saldırılarda enerji üretimi, dağıtım kapasitesi ve askeri mühimmat üretim altyapısı doğrudan hedef alınan alanlar arasında bulunuyor.

Yerel kaynakların verdiği bilgilere göre saldırılar yerel saatle 03.00 sıralarında meydana geldi. İsrail ordusuna ait savaş uçaklarının havaalanını dört kez hedef aldığı belirtilirken saldırıların ardından bölgedeki hasarın boyutuna ilişkin ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.

EBU ZUHUR ASKERİ HAVAALANI 4 KEZ HEDEF ALINDI

İdlib’in doğusunda yer alan Ebu Zuhur Askeri Havaalanı, gece saatlerinde İsrail savaş uçaklarının hedefi oldu. Yerel kaynaklar, hava saldırılarının saat 03.00 civarında gerçekleştirildiğini ve askeri havaalanına toplam dört saldırı düzenlendiğini aktardı.

Havaalanının saldırı sırasında terk edilmiş durumda olduğu bildirildi. Bölgeden gelen ilk bilgilerde saldırıların ardından meydana gelen fiziksel hasarın kapsamına ilişkin ayrıntı yer almadı.

CAN KAYBI VE YARALI BİLGİSİ PAYLAŞILMADI

Saldırılarda can kaybı veya yaralanma olup olmadığına ilişkin henüz resmi bir bilgi açıklanmadı. İlk haberlerde saldırının ardından herhangi bir ölüm veya yaralanma bilgisinin paylaşılmadığı belirtildi.

Suriye makamlarından da saldırıya ilişkin ilk saatler itibarıyla herhangi bir resmi açıklama yapılmadı. Olayın ardından saldırının hedefi ve sonuçlarına ilişkin yeni bilgilerin ilgili makamların açıklamalarıyla netleşmesi bekleniyor.

EBU ZUHUR ASKERİ HAVAALANI NEREDE?

Ebu Zuhur Askeri Havaalanı, Suriye’nin İdlib ilinde bulunuyor. Havaalanı, Ebu Zuhur yerleşiminin yaklaşık 5 kilometre doğusunda yer alıyor. Bölge, Suriye iç savaşı boyunca farklı dönemlerde askeri çatışmalara sahne oldu.

Havaalanı 2015 yılında rejim karşıtı grupların kontrolüne geçmiş, Suriye rejimi güçleri ise 2018’de yeniden havaalanında kontrol sağlamıştı. Alanın İdlib, Halep’in güneyi ve Hama’nın doğusu arasındaki konumu geçmiş yıllarda askeri açıdan önem taşıyan noktalar arasında değerlendirilmesine neden olmuştu.

İSRAİL’İN SURİYE’DEKİ SALDIRILARI

İsrail, Esad rejiminin devrilmesinden önce Suriye topraklarında İran güçleri ile Hizbullah’a ait olduğu belirtilen mevzilere yönelik saldırılar düzenliyordu. Rejimin devrilmesinin ardından İsrail’in Suriye genelindeki askeri noktalara yönelik operasyonları farklı bölgelerde devam etti. Anadolu Ajansı, Ağustos 2026’nın başında İsrail ordusunun Dera ve Kuneytra’da da ayrı operasyonlar gerçekleştirdiğini bildirmişti.

Ebu Zuhur Askeri Havaalanı’na yönelik son saldırı, İsrail’in Suriye’de hedef aldığı askeri noktalar arasına İdlib’in doğusundaki söz konusu alanı da ekledi. Saldırının ardından İsrail ordusundan operasyona ilişkin ayrıntılı bir açıklama ilk haberlerde yer almadı.

SURİYE MAKAMLARINDAN AÇIKLAMA GELMEDİ

Suriye makamları, Ebu Zuhur Askeri Havaalanı’na düzenlenen saldırıya ilişkin ilk saatlerde herhangi bir açıklama yayımlamadı. Saldırıların hedefi, meydana gelen hasar ve olası kayıplara ilişkin resmi veriler de henüz paylaşılmadı.

Yerel kaynakların verdiği ilk bilgiler, saldırıların dört ayrı hava harekâtı şeklinde gerçekleştiği ve hedefin terk edilmiş askeri havaalanı olduğu yönünde oldu.

İranlı yetkili, politika değişikliğinin ABD ile devam eden çatışmada kalıcı bir barış anlaşmasına ulaşılmasının önündeki engeller nedeniyle alındığını söyledi. Açıklamada, diplomatik görüşmelerin sonuç vermemesi halinde İran’ın Hürmüz Boğazı ve daha geniş bölgede askeri gerilimi artırmaya hazırlandığı mesajı verildi.

İRAN “TAMAMEN SALDIRGAN” POLİTİKAYA GEÇECEK

Üst düzey İranlı yetkili, Tahran yönetiminin savunmaya dayalı politikalardan “tamamen saldırgan” politikalara geçme kararı aldığını açıkladı. Yetkili, İran’ın karşı karşıya bulunduğu konularda karar almaya ve söz konusu kararlar doğrultusunda harekete geçmeye hazır olduğunu belirtti.

Yetkili, “İran zorlu konularda kararlar vermeye ve bu yönde harekete geçmeye hazır olacaktır. İranlı oluşumlar, Hürmüz Boğazı ve daha geniş bölgelerde gerginliği artırmaya hazır olmalıdır” ifadelerini kullandı. Açıklamada Hürmüz Boğazı, İran’ın olası politika değişikliğinin uygulanabileceği başlıca bölgeler arasında gösterildi.

DİPLOMASİ BAŞARISIZ OLURSA SALDIRI MESAJI

İranlı yetkili, ABD ile diplomatik girişimlerin başarısız olması halinde Tahran yönetiminin askeri seçeneğe başvurabileceğini söyledi. Açıklamaya göre İran, ABD ordusunun bölgede devam ettirdiği ablukayı kırmak amacıyla saldırı düzenlemeye hazırlanıyor.

Yetkili, olası operasyonun “zamanında ve isabetli” şekilde gerçekleştirileceğini ifade etti. Tahran yönetiminin söz konusu yaklaşımı, diplomatik müzakerelerin sonuçsuz kalması durumunda uygulanabilecek seçeneklerden biri olarak aktarıldı.

WASHINGTON’A BİRKAÇ HAFTALIK SÜRE VERİLDİ

Üst düzey İranlı yetkili, ABD ile İran arasında haziran ayında imzalanan ancak tarafların karşılıklı ihlal suçlamalarının ardından askıya alındığı belirtilen mutabakat zaptındaki şartların yerine getirilmesi için Washington’a birkaç haftalık süre tanındığını açıkladı.

Yetkili, “İran tarafından belirlenen birkaç haftalık kısa süre içinde ABD, anlaşmanın bütün şartlarını yerine getirmelidir. Bu, ABD ile müzakerelerin devam etmesi için bir ön şarttır” dedi. Açıklamaya göre Tahran, müzakere sürecinin devamını ABD’nin söz konusu mutabakat kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesine bağladı.

SÜRE ARABULUCU ÜLKELER ÜZERİNDEN İLETİLECEK

İran yönetiminin Washington’a tanıdığı sürenin ABD’ye ve Körfez bölgesindeki diğer ülkelere arabulucular aracılığıyla iletilmesi planlanıyor. Taraflar arasında yürütülen görüşmelerde arabuluculuk yapan ülkelerin, İran tarafından belirlenen yeni şartları ilgili başkentlere aktarması öngörülüyor.

Tahran’ın açıklamasında doğrudan görüşmelerin nasıl sürdürüleceğine ilişkin ayrıntı verilmezken, müzakerelerin devamı için ABD’nin mutabakat şartlarını yerine getirmesinin ön koşul olduğu belirtildi.

ABD VE İRAN 60 GÜNLÜK GEÇİCİ ATEŞKESTE UZLAŞMIŞTI

ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat zaptı kapsamında taraflar 60 gün süreyle geçici ateşkes uygulanması konusunda anlaşmaya varmıştı. Süreç boyunca daha kapsamlı ve kalıcı bir anlaşmaya ulaşılması amacıyla görüşmelerin sürdürülmesi planlanmıştı.

Müzakerelerde İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokları, Tahran’ın nükleer programı ve Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliğinin yeniden sağlanması gibi başlıkların ele alınması bekleniyordu. Mutabakatın nihai bir barış anlaşmasına geçiş amacıyla geçici bir çerçeve oluşturması öngörülüyordu.

HÜRMÜZ BOĞAZI KONUSUNDA ANLAŞMAZLIK ÇIKTI

Mutabakatın uygulanması sırasında taraflar arasında Hürmüz Boğazı’nın yönetimi konusunda görüş ayrılığı ortaya çıktı. Tahran yönetimi, mutabakat zaptının 5’inci maddesinin İran’a Hürmüz Boğazı’nı yönetme hakkı verdiğini savundu.

ABD yönetimi ise İran’ın söz konusu maddeye ilişkin yorumunu kabul etmedi. Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüseferin nasıl yürütüleceği ve ticari gemilerin hangi güzergahları kullanacağı, iki ülke arasındaki anlaşmazlığın başlıca konularından biri haline geldi.

İRAN ABD’Yİ GEMİLERİ FARKLI ROTALARA YÖNLENDİRMEKLE SUÇLADI

İran yönetimi, ABD’yi Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemileri Tahran ile koordinasyon halinde belirlenen güvenli güzergahlar yerine farklı rotalara yönlendirmekle suçladı. Tahran’ın söz konusu suçlamasının ardından bölgede yeni saldırılar gerçekleştirildiği ve çatışmaların geçici olarak yeniden şiddetlendiği belirtildi.

Hürmüz Boğazı’ndaki anlaşmazlık, ABD ile İran arasındaki geçici mutabakatın uygulanmasını etkileyen başlıklardan biri oldu. Tarafların karşılıklı ihlal suçlamaları, anlaşmanın devamına ilişkin görüşmelerin de kesintiye uğramasına neden oldu.

İRAN MUTABAKATIN ASKIYA ALINDIĞINI AÇIKLAMIŞTI

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, geçtiğimiz ay yaptığı açıklamada ABD’nin mutabakat kapsamındaki yükümlülüklerini ihlal ettiğini savunmuştu. Bekayi, Washington’ın ihlalleri nedeniyle anlaşmanın askıya alındığını açıklamıştı.

Tahran yönetiminin son açıklamasıyla birlikte mutabakat şartlarının yeniden uygulanması için Washington’a birkaç haftalık yeni bir süre verildiği bildirildi. İran tarafı, ABD’nin belirtilen süre içinde yükümlülüklerini yerine getirmesini müzakerelerin devamı açısından ön şart olarak gösterdi.

Trump’ın açıklaması, İran ile ABD arasındaki geçici mutabakatın öngördüğü 60 günlük dönemin sona erdiği ve Hürmüz Boğazı’nın geleceğine ilişkin diplomatik girişimlerin devam ettiği süreçte geldi. Reuters’ın 17 Ağustos tarihli haberine göre İranlı üst düzey bir yetkili de diplomatik sürecin başarısız olması halinde Tahran’ın Hürmüz Boğazı ve bölgedeki askeri tutumunu sertleştirmeye hazır olduğunu açıkladı.

TRUMP’TAN UMMAN’A ASKERİ GÜÇ TEHDİDİ

Fox News’e telefonla açıklamalarda bulunan Trump, Umman’ın ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki operasyonlarına müdahale etmesi halinde askeri karşılık verebileceklerini belirtti. ABD Başkanı, “Umman yolumuza çıkarsa onları fena halde bombalarız” ifadelerini kullandı.

Trump’ın açıklaması, İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı’nda gemilerin kullanabileceği yeni geçiş güzergahlarının belirlenmesine yönelik görüşmelerin sürdüğü bir dönemde yapıldı. İran yönetimi daha önce Umman ile müzakerelerin son aşamaya geldiğini açıklarken, Washington da İran limanlarına yönelik deniz ablukasını sürdürdü.

İRAN’DAN “GERİLİMİ TIRMANDIRMAYA HAZIRIZ” AÇIKLAMASI

İranlı üst düzey bir yetkili, ABD ile yürütülen diplomatik girişimlerin sonuçsuz kalması halinde İran unsurlarının Hürmüz Boğazı ve bölgedeki gerilimi artırmaya hazır olduğunu söyledi. Reuters’a konuşan yetkili, Tahran yönetiminin askeri politikasını savunma ağırlıklı bir çizgiden tamamen taarruza dönük bir yaklaşıma çevirmeye karar verdiğini belirtti.

İranlı yetkili ayrıca ABD üzerinde barış için baskı kurmanın veya yalnızca ara buluculara güvenmenin gerçekçi bir seçenek olmadığını ifade etti. Tahran’ın açıklaması, ABD’nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasının devam ettiği ve Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin savaş öncesi seviyelerin altında kaldığı süreçte geldi.

ABD-İRAN MUTABAKATINDA 60 GÜNLÜK SÜRE DOLDU

ABD ile İran arasında haziran ayında imzalanan geçici mutabakat kapsamında belirlenen 60 günlük dönem 17 Ağustos 2026 itibarıyla sona erdi. Tarafların anlaşmayı daha önce geçersiz ilan etmeleri nedeniyle sürenin sona ermesi fiili durum açısından sınırlı bir anlam taşıyor. Reuters’ın daha önce yayımladığı haberlere göre Trump, mutabakatın sona erdiğini 7 Temmuz’da açıklamış, İran da daha sonra anlaşmanın uygulanmasını durdurmuştu.

Mutabakatın öngörüldüğü şekilde uygulanması halinde ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukayı aşamalı biçimde kaldırması, İran’ın ise Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilerin geçişini sağlaması planlanıyordu. Mutabakat metninde ayrıca tarafların 60 günlük süreçte kapsamlı bir anlaşma için müzakereleri sürdürmesi öngörülüyordu.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA GERİLİM YENİDEN ARTTI

Geçici anlaşmanın uygulanmasında yaşanan sorunların ardından İran, kendi belirlediği kurallara uymadığını savunduğu gemilere yönelik müdahalelerini yeniden artırırken ABD de İran’ın güney bölgelerine yönelik hava operasyonlarını sürdürdü. Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişleri de gerilimin artmasıyla önemli ölçüde azaldı.

ABD yönetimi İran limanlarına yönelik deniz ablukasını devam ettirirken, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth donanmanın söz konusu ablukayı uzun süre sürdürebilecek kapasiteye sahip olduğunu açıkladı. Washington yönetimi, İran üzerindeki ekonomik ve askeri baskının sürdürülmesinin mevcut politikanın bir parçası olduğunu belirtti.

İRAN VE UMMAN HÜRMÜZ İÇİN GÖRÜŞÜYOR

Tahran yönetimi ağustos ayı başında, Hürmüz Boğazı’nda yeni bir deniz taşımacılığı güzergahı oluşturulması konusunda Umman ile görüşmeler yürüttüğünü açıkladı. İran ile boğazın karşı kıyısında bulunan Umman arasında gemilerin kullanabileceği coğrafi koordinatların belirlenmesi konusunda temaslar gerçekleştirildi.

İranlı yetkililer görüşmelerin son aşamada olduğunu belirtirken, Tahran yönetimi ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukası devam ettiği sürece Hürmüz Boğazı’nda güvenli seyrüsefer konusunda garanti veremeyeceğini bildirdi. Hürmüz Boğazı’na ilişkin düzenlemeler, haziran ayında hazırlanan ABD-İran mutabakatında da yer almış ve İran’ın Umman ile diğer Körfez ülkeleriyle boğazın yönetimine ilişkin görüşmelere açık olduğu belirtilmişti.

TRUMP DEVRİM MUHAFIZLARIYLA ARKA KANAL İLETİŞİMİNİ DOĞRULADI

Trump, İran Devrim Muhafızları Ordusu ile arka kanal üzerinden iletişim kurulduğunu da doğruladı. ABD Başkanı, İran yönetimine teslim çağrısında bulunurken savaşın sona erdirilmesine ilişkin belirlenmiş bir takvim bulunmadığını söyledi.

Trump, herhangi bir zaman çizelgesine bağlı olmadığını ve sürecin tamamlanması konusunda acele etmediğini ifade etti. Washington ile Tahran arasındaki doğrudan diplomatik temasların sınırlı kaldığı dönemde görüşmelerin ara bulucular üzerinden devam ettiği daha önce İranlı yetkililer tarafından da açıklanmıştı.

24 SAATTE 181 SALDIRI DÜZENLENDİ

Yemen’de Suudi Arabistan destekli hükümete bağlı ordu, pazar günü yaptığı açıklamada son 24 saat içinde Husilere yönelik 181 askeri saldırı gerçekleştirildiğini bildirdi. Operasyonların farklı illerdeki Husi mevzilerini ve askeri hedeflerini kapsadığı belirtildi.

Hükümet güçleri, saldırılar sonucunda Husilerin onlarca mensubunun öldürüldüğünü veya yaralandığını ileri sürdü. Husiler tarafından hükümet güçlerinin açıkladığı kayıplara ilişkin henüz bir açıklama yapılmadı.

ASKERİ ARAÇLAR VE SİLAH DEPOLARI HEDEF ALINDI

Yemen ordu sözcüsü Albay Macid Abdullah en Nuzeyli, saldırıların sonuçlarına ilişkin yaptığı açıklamada Husilere ait çok sayıda askeri unsurun hedef alındığını söyledi.

Nuzeyli, “Saldırılarda Husilere ait onlarca askeri teçhizat, araç ve silah deposu imha edildi” ifadelerini kullandı. Hükümet güçlerinin açıklamasında imha edildiği belirtilen askeri malzeme ve araçların tam sayısına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

TAİZ, MARİB, EBYEN, DALİ VE HUDEYDE VURULDU

Hükümet güçlerinin operasyonlarının Yemen’in farklı bölgelerine yayıldığı açıklandı. Albay Nuzeyli, saldırıların Taiz, Marib, Ebyen, Dali ve Hudeyde’de bulunan askeri noktalar ile Husilerin ateş açtığı belirtilen mevzilere yöneltildiğini ifade etti.

Söz konusu bölgeler Yemen’de hükümet güçleri ile Husiler arasındaki uzun süreli çatışmalarda önemli cephe hatları arasında yer alıyor. Son saldırılarla birlikte farklı illerdeki askeri hareketliliğin yeniden arttığı bildirildi.

HUSİLERDEN HENÜZ AÇIKLAMA GELMEDİ

Husiler, Yemen hükümet güçlerinin 181 saldırı düzenlendiği ve onlarca mensuplarının öldüğü veya yaralandığı yönündeki açıklamalarına ilişkin henüz bir değerlendirme yapmadı.

Tarafların çatışmalardaki kayıplara ilişkin açıkladıkları rakamların bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmasına yönelik herhangi bir bilgi de paylaşılmadı.

YEMEN’DEKİ SAVAŞ 2014’TEN BU YANA SÜRÜYOR

Yemen’de Husiler ile uluslararası alanda tanınan hükümete bağlı güçler arasındaki savaş uzun süredir devam ediyor. Husiler, Eylül 2014’ten itibaren başkent Sana’nın yanı sıra ülkenin çeşitli kent ve bölgelerinde kontrol sağlamıştı.

Çatışmaların ilerleyen yıllarda genişlemesiyle birlikte Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon da Yemen hükümetine destek amacıyla savaşa dahil olmuş, ülke uzun süre yoğun hava saldırıları ve kara çatışmalarına sahne olmuştu.

NİSAN 2022’DEN SONRA ÇATIŞMALAR AZALMIŞTI

Taraflar arasında sağlanan ateşkes doğrultusunda Nisan 2022’den itibaren Yemen’deki cephelerde önceki yıllara kıyasla daha sakin bir dönem yaşandı. Ateşkesin ardından geniş çaplı çatışmalar büyük ölçüde azalırken zaman zaman yerel düzeyde karşılıklı saldırılar devam etti.

Son haftalarda ise Orta Doğu’daki gerilimin artmasıyla Yemen’deki askeri hareketlilik yeniden hız kazandı. Hükümet güçlerinin açıkladığı 181 saldırı da son dönemde çatışmaların yeniden yoğunlaştığını gösteren gelişmeler arasında yer aldı.

SON ÇATIŞMALARDA ONLARCA KİŞİNİN ÖLDÜĞÜ BİLDİRİLİYOR

Yemen’de son dönemde yaşanan çatışmalarda hem hükümet güçleri hem de Husiler tarafından kayıplar verildiği bildiriliyor. Son çatışmalarda iki taraftan onlarca kişinin hayatını kaybettiği ifade edilirken kesin kayıp sayısına ilişkin ortak veya bağımsız olarak doğrulanmış bir bilanço açıklanmadı.

Cephelerdeki askeri hareketliliğin artmasıyla birlikte Taiz, Marib, Ebyen, Dali ve Hudeyde yeniden çatışmaların yoğunlaştığı bölgeler arasında öne çıktı.

ABD ASKERİ İÇİN 30 BİN DOLAR ÖDÜL AÇIKLANDI

İran devlet haber ajansı IRNA tarafından aktarılan açıklamaya göre Hatemi, söz konusu planın çatışmalara katılmak isteyenlerden gelen çok sayıda talep üzerine hazırlandığını söyledi. İran ordusunun belirlediği ödül tutarının 5 milyar tümen olduğu, söz konusu miktarın yaklaşık 30 bin dolara karşılık geldiği bildirildi.

Hatemi açıklamasında, “İşgalci bir Amerikan askerini öldüren veya yakalayıp teslim eden herkes, İran ordusundan 5 milyar tümen ödül alacaktır” ifadelerini kullandı. İranlı komutan ödül programının nerede veya hangi koşullar altında uygulanacağına ilişkin ayrıntılı bilgi vermedi.

KADINLARA ÖDÜLÜN İKİ KATI VERİLECEK

Hatemi’nin açıkladığı programda İranlı kadınlara yönelik ayrı bir ödül miktarı da belirlendi. Bir ABD askerini öldüren veya yakalayarak teslim eden kadınlara 30 bin dolar yerine 60 bin dolar ödeneceği açıklandı.

Hatemi, kadınlara ilişkin açıklamasında söz konusu eylemi gerçekleştiren “cesur İranlı kadınların” ödülün iki katını alacağını söyledi. Böylece İran ordusunun açıkladığı ödül miktarı erkekler için yaklaşık 30 bin dolar, kadınlar için yaklaşık 60 bin dolar olarak duyuruldu.

HATEMİ ABD’YE BÖLGEDEN ÇEKİLME ÇAĞRISINI YİNELEDİ

İran Genelkurmay Başkanı Hatemi, ödül açıklamasıyla birlikte ABD’nin Orta Doğu’daki askeri varlığına ilişkin mesajlarını da yineledi. Tahran yönetiminin Amerikan askerlerinin bölgeden ayrılması yönündeki talebini sürdüren Hatemi, Basra Körfezi, Umman Körfezi ve Hürmüz Boğazı üzerinden ABD’ye yönelik açıklamalarda bulundu.

İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki tutumu, Tahran ile Washington arasındaki gerilimin başlıca konularından biri olmaya devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın boğaza ilişkin açıklamaları da İran tarafından reddedilirken Tahran yönetimi stratejik su yolu üzerindeki haklarına ilişkin mevcut tutumunu sürdürüyor.

ABD-İRAN ÇATIŞMASI 28 ŞUBAT’TA BAŞLADI

ABD ile İran arasındaki mevcut savaş, ABD ve İsrail’in 28 Şubat 2026’da İran’a yönelik saldırılarıyla başladı. Yaklaşık 40 gün devam eden yoğun çatışmaların ardından nisan ayında ateşkes sağlandı, haziran ayında ise barış görüşmelerine ilişkin bir çerçeve üzerinde çalışıldı. Diplomatik süreç daha sonra sonuçsuz kaldı ve taraflar arasındaki çatışmalar aralıklarla devam etti.

Çatışmaların ağırlıklı olarak İran’ın güneyi ve Hürmüz Boğazı çevresinde yoğunlaştığı bildirilirken ABD ile İran arasında arabulucular üzerinden dolaylı temaslar da sürdürüldü. Taraflar arasında kalıcı bir anlaşma sağlanmasına yönelik görüşmelerde ise sınırlı ilerleme kaydedildi.

ORTA DOĞU’DA 50 BİNDEN FAZLA ABD ASKERİ BULUNUYOR

Bölgedeki askeri gerilim sürerken Orta Doğu genelinde 50 binden fazla ABD askerinin konuşlu olduğu bildiriliyor. Mevcut savaşın başlamasından bu yana 18 Amerikan askerinin hayatını kaybettiği, ölümlerin bir bölümünün füze ve insansız hava aracı saldırıları sonucu gerçekleştiği aktarıldı.

İran ordusunun açıkladığı ödül programının, ABD kara birliklerinin İran içinde bilinen kalıcı bir konuşlanmasının bulunmadığı bir dönemde duyurulması da dikkat çeken ayrıntılardan biri oldu. Hatemi, program kapsamında ABD askerlerinin nerede veya ne zaman hedef alınabileceğine ilişkin açıklama yapmadı.

DİPLOMATİK TEMASLARDA İLERLEME SAĞLANAMADI

Tahran ve Washington arasındaki doğrudan askeri gerilime rağmen taraflar arasında arabulucular aracılığıyla temasların sürdüğü bildiriliyor. İran’ın Hürmüz Boğazı, bölgedeki ABD askeri varlığı ve ekonomik yaptırımlar konusundaki talepleri ile Washington’ın güvenlik şartları arasındaki görüş ayrılıkları devam ediyor.

Ateşkes sonrasında başlatılan görüşmeler kalıcı bir siyasi anlaşmaya dönüşmezken İran ordusunun ABD askerleri için açıkladığı ödül programı, iki ülke arasındaki askeri ve siyasi gerilimin sürdüğü dönemde kamuoyuna duyuruldu.

GÖRÜŞME 90 DAKİKA SÜRDÜ

Axios’un görüşmeye ilişkin bilgi sahibi bir kaynağa dayandırdığı haberine göre Kushner ile Hamas liderleri arasındaki toplantı yaklaşık 90 dakika sürdü. Kaynak, görüşmeyi Hamas’ın daha önce verdiği taahhütleri uygulamaya dönük somut adımlara dönüştürmesi açısından “çok verimli” olarak nitelendirdi.

Hamas liderlerinin görüşmede Kushner’dan Başkan Trump’a silahsızlanma konusundaki taahhütlerini sürdürdüklerini iletmesini istediği aktarıldı. ABD tarafının ise söz konusu taahhütlerin yalnızca sözlü olarak ifade edilmesini yeterli görmediği ve uygulamada ilerleme beklediği belirtildi.

KUSHNER HAMAS’TAN SOMUT ADIM İSTEDİ

Kushner’ın Hamas liderlerine İsrail’in örgütün gerçekten silahsızlanacağına güvenmediğini söylediği bildirildi. Görüşmede Hamas’ın silahsızlanma konusunda somut ve doğrulanabilir adımlar atması gerektiği mesajı verilirken, Kushner’ın söz konusu konuda yeniden müzakere alanı bulunmadığını ifade ettiği aktarıldı.

Axios’a konuşan kaynak, ABD heyetinin yaklaşımını aktarırken Hamas liderlerinin taahhütlerini memnuniyetle karşıladıklarını ancak yalnızca açıklama değil uygulamada gerçek çaba görmek istediklerini belirtti. Kushner açısından Hamas temsilcilerinin silahsızlanma taahhüdünü yüz yüze teyit etmesinin önem taşıdığı kaydedildi.

İSRAİL’İN DE KARŞILIKLI ADIMLAR ATMASI GÜNDEMDE

Kushner’ın Hamas’a, İsrail’in de plan kapsamında kendi yükümlülüklerini yerine getirmesinin istenmesi halinde örgütün silahsızlanma konusunda ilerleme göstermesi gerektiğini söylediği bildirildi. Trump yönetiminin planında Hamas’ın silahlarının ve askeri altyapısının devre dışı bırakılması ile İsrail ordusunun Gazze’den aşamalı olarak çekilmesi birbirine bağlı aşamalar arasında yer alıyor.

Hamas’ın silahsızlanmaya başlaması halinde İsrail’den beklenen adımlar arasında Uluslararası İstikrar Gücü’nün Gazze’ye konuşlandırılmasına izin verilmesi, Refah bölgesindeki yeniden imar faaliyetlerinin başlatılması ve İsrail askerlerinin çekilmesinin ilk aşamalarının ele alınması bulunuyor. Barış Kurulu’nun ayrıca İsrail’den Gazze’ye insani yardım girişlerini hızlandırmasını istediği bildirildi.

GAZZE YÖNETİMİNİN TEKNOKRATLARA DEVREDİLMESİ ELE ALINDI

Görüşmenin önemli başlıklarından birini Gazze’nin gelecekteki yönetimi oluşturdu. Kushner’ın Hamas liderlerine yönetim yetkisinin Filistinli teknokratlardan oluşan yönetime devredilmesi ve Hamas’ın Gazze’nin gelecekteki yönetiminde herhangi bir rol üstlenmemesi gerektiğini söylediği aktarıldı.

Hamas temsilcilerinin ise Gazze yönetimini Filistinli teknokrat hükümete devretmeye hazır olduklarını ve söz konusu yönetim bölgede göreve başladıktan sonra çalışmalarına müdahale etmeyeceklerini ifade ettiği bildirildi. Trump planındaki yönetim modelinde Gazze’deki sivil ve idari yetkilerin yeni Filistinli yönetime aktarılması öngörülüyor.

HAMAS İSRAİL’İN SALDIRILARINI GÜNDEME GETİRDİ

Hamas liderleri toplantıda Gazze’de devam eden İsrail saldırılarından duydukları rahatsızlığı dile getirdi. Axios’un kaynağına göre Kushner ise söz konusu itirazlara karşılık Hamas’ın silahsızlanmayı kabul etmesinin aylar sürdüğünü ifade ederek örgütten plan kapsamında ilerleme göstermesini istedi.

Gazze’deki ateşkes ve barış planının uygulanması konusunda taraflar arasında sıralama tartışması sürüyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas tamamen silahsızlanmadan İsrail güçlerinin çekilmesini kabul etmeyeceğini belirtirken ABD destekli yol haritası silahsızlanma ve İsrail’in geri çekilmesini aşamalı bir süreç içinde ele alıyor.

HAMAS İKİNCİ AŞAMANIN YOL HARİTASINI KABUL ETTİĞİNİ AÇIKLADI

Hamas, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada Trump’ın Gazze planının ikinci aşamasına ilişkin yol haritasını kabul ettiğini duyurdu. Örgüt, söz konusu aşamanın kalıcı ateşkes, İsrail’in Gazze’den tamamen çekilmesi, sürdürülebilir insani yardım sağlanması ve yeniden imar faaliyetlerinin başlamasını içermesi gerektiğini belirtti.

Hamas ayrıca İsrail’i ateşkes anlaşmasının ilk aşamasındaki yükümlülüklerini uygulamamakla suçlayarak arabulucu ülkelere ve Barış Kurulu’na İsrail üzerinde baskı oluşturma çağrısı yaptı. Hamas’ın görüşme sonrasında yayımladığı açıklamada silahsızlanmaya açık biçimde değinilmediği bildirildi.

KUSHNER NETANYAHU İLE GÖRÜŞECEK

Kushner’ın Hamas görüşmesinin ardından 17 Ağustos Pazartesi günü İsrail’i ziyaret ederek Başbakan Binyamin Netanyahu ile görüşmesi planlandı. Görüşmede Hamas’ın atması beklenen adımlara karşılık İsrail’in yerine getirmesi gereken yükümlülüklerin ele alınması öngörülüyor.

Netanyahu daha önce ABD destekli planın Hamas tamamen silahsızlanmadan İsrail ordusunun geri çekilmesini öngören bölümüne karşı çıkmıştı. Netanyahu yönetimi silahsızlanmanın önce tamamlanmasını isterken plan Hamas’ın askeri kapasitesinin aşamalı biçimde tasfiye edilmesini ve İsrail’in doğrulanan ilerlemeye paralel olarak çekilmesini öngörüyor.

ÜST DÜZEY İSİMLER DE TOPLANTIYA KATILDI

Görüşmede Barış Kurulu Yüksek Temsilcisi Nikolay Mladenov, eski İngiltere Başbakanı ve kurul üyesi Tony Blair ile Barış Kurulu’nun kıdemli danışmanları Aryeh Lightstone ve Liran Tancman’ın da bulunduğu bildirildi. Hamas heyetine siyasi lider Halil el-Hayye katılırken Mısır İstihbarat Başkanı Hasan Reşad, Katarlı bir diplomat ve Türk temsilcilerin de diplomatik temaslarda yer aldığı aktarıldı.

Kushner ayrıca toplantıda Hamas temsilcilerine hayatını kaybeden İsrailli rehinelerin cenazelerinin bulunmasına ilişkin çalışmalardaki iş birliği nedeniyle teşekkür etti. Görüşme, Gazze anlaşmasına varılmasının ardından Kushner ile Hamas yönetimi arasındaki doğrudan temasların dikkat çeken örneklerinden biri oldu.

SİSİ GAZZE’DEKİ İSTİKRARIN BÖLGEYE ETKİSİNİ VURGULADI

Kushner’ın Mısır temaslarında Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ile de bir araya geldiği bildirildi. Mısır tarafı Gazze’de kalıcı istikrar sağlanmasının yalnızca bölge açısından değil, daha geniş Orta Doğu’daki güvenlik ortamı bakımından da önem taşıdığını vurguladı.

Sisi’nin Kushner’a son yıllardaki bölgesel istikrarsızlığın önemli bölümünün Gazze’deki çatışmalarla bağlantılı olduğunu ve Gazze’nin istikrara kavuşturulmasının daha geniş bölgesel istikrara katkı sağlayacağını söylediği aktarıldı.

ERDOĞAN’IN FOTOĞRAFI LİKUD’UN SEÇİM AFİŞİNDE

Likud’un seçim kampanyası kapsamında hazırladığı dev reklam panosunda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın fotoğrafı kullanıldı. Erdoğan’ın yanı sıra İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney, Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım ve New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani de aynı afişte yan yana gösterildi. Afişin Tel Aviv’de Ayalon Otoyolu’na bakan bir noktada bulunduğu bildirildi.

Likud’un kullandığı afişte dört ismin fotoğraflarının üzerinde Netanyahu’nun seçim mücadelesine ilişkin doğrudan bir mesaj yer aldı. Kampanyada seçmenlere, “Onlar Netanyahu’nun kaybetmesini istiyor. Kazanmalarına izin vermeyin” çağrısı yapıldı.

NETANYAHU DA AFİŞİ PAYLAŞTI

Başbakan Binyamin Netanyahu da Likud’un hazırladığı seçim afişini kendi sosyal medya hesabından paylaştı. Netanyahu paylaşımında afişteki seçim mesajını yineleyerek “Kazanmalarına izin vermeyin” ifadesini kullandı.

Likud’un propaganda çalışmasında Erdoğan ve Mamdani gibi Netanyahu ile İsrail’in Gazze politikasına yönelik eleştirileriyle öne çıkan siyasi isimlerin İran ve Hizbullah liderleriyle aynı görsel içinde kullanılması kampanyanın dikkat çeken unsurları arasında yer aldı. Arab News, söz konusu dört ismin aynı afişte bir araya getirilmesini seçim kampanyasının öne çıkan mesajlarından biri olarak aktardı.

İSRAİL 27 EKİM’DE SANDIĞA GİDECEK

İsrail’de genel seçimlerin 27 Ekim 2026 tarihinde yapılması kararlaştırıldı. Seçimler, 7 Ekim 2023’teki Hamas saldırılarının ve ardından Gazze, Lübnan ve İran’ı kapsayan çatışmaların başlamasından sonra ülkede gerçekleştirilecek ilk genel seçim olacak.

Seçim sürecine ilişkin kamuoyu araştırmaları Netanyahu’nun Likud’unun ve mevcut koalisyonunun zorlu bir yarışla karşı karşıya bulunduğunu gösteriyor. Reuters’ın temmuz ayında aktardığı anketlerde Netanyahu’nun koalisyonunun çoğunluğu kaybetme ihtimali öne çıkarken, muhalefet partilerinin de tek başına hükümet kurabilecek net bir çoğunluğa ulaşamadığı görülüyor.

TÜRKİYE VE ERDOĞAN SEÇİM KAMPANYASINDA GÜNDEMDE

İsrail’de seçimlere yaklaşılırken Türkiye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan, Netanyahu ve Likud’un siyasi mesajlarında yer alan başlıklardan biri haline geldi. Son afişte Erdoğan’ın doğrudan fotoğrafının kullanılmasıyla birlikte Likud, Türkiye Cumhurbaşkanı’nı Netanyahu’nun seçim yenilgisi yaşamasını istediğini öne sürdüğü isimler arasında gösterdi.

Likud’un seçim afişinde farklı ülkelerden ve yapılardan dört ismi aynı karede toplaması, partinin kampanyasını dış politika ve güvenlik başlıklarıyla ilişkilendiren mesajını görünür hale getirdi. Afişte Erdoğan, Hamaney, Kasım ve Mamdani’nin isim veya fotoğraflarına yer verilirken seçmenlerden Netanyahu’nun rakiplerinin kazanmasına izin vermemeleri istendi.

İsrail ordusu saldırılarda Hizbullah’a ait altyapının ve örgütün bazı komutanlarının hedef alındığını açıkladı. Lübnanlı yetkililer ise saldırılarda sivillerin öldüğünü belirterek İsrail’i ateşkesi ve devam eden siyasi müzakereleri tehlikeye atmakla suçladı. İsrail’in bombardımanı 16 Ağustos’ta da devam ederken Nebatiye bölgesinde yeni hava saldırıları gerçekleştirildi ve güneyden kuzeye doğru yeni bir sivil hareketliliği yaşandı.

ANSAR’DA AYNI AİLEDEN KİŞİLERİN BULUNDUĞU EV VURULDU

15 Ağustos sabahı düzenlenen en ağır saldırılardan biri Güney Lübnan’daki Ansar köyünün çevresinde meydana geldi. Lübnan Sağlık Bakanlığı ve resmi haber ajansının aktardığı bilgilere göre bir eve düzenlenen İsrail hava saldırısında yedi kişi öldü, en az iki kişi yaralandı. Hayatını kaybedenler arasında üç çocuk da bulunuyordu.

İsrail ordusu saldırının Hizbullah bağlantılı bir hedefe yönelik olduğunu savundu ve Hizbullah komutanlarından Ali Samir el-Hac Hasan’ın öldürüldüğünü açıkladı. İsrail tarafı, komutanın ailesinin hedef olmadığını belirtirken Lübnan yönetimi saldırıda sivillerin hayatını kaybetmesine tepki gösterdi.

DEYR EZ-ZAHRANİ’DE 4 KİŞİ ÖLDÜ, 17 KİŞİ YARALANDI

Aynı gün Deyr ez-Zahrani bölgesine düzenlenen bir başka İsrail saldırısında dört kişi hayatını kaybetti, 17 kişi yaralandı. Ansar ve Deyr ez-Zahrani saldırılarının toplam bilançosu böylece en az 11 ölü ve 19 yaralıya ulaştı.

İsrail ordusu, saldırıların Hizbullah’ın güneydeki askeri faaliyetlerine karşı gerçekleştirildiğini ve örgüte ait altyapının hedef alındığını bildirdi. İsrail, saldırıları Hizbullah tarafından gerçekleştirildiğini söylediği ve üç İsrail askerinin yaralanmasına yol açan bir insansız hava aracı saldırısına karşılık olarak açıkladı.

İSRAİL 16 AĞUSTOS’TA LÜBNAN’I YENİDEN VURDU

15 Ağustos’taki saldırıların üzerinden saatler geçtikten sonra İsrail savaş uçakları 16 Ağustos’ta Güney Lübnan’daki Nebatiye bölgesini yeniden hedef aldı. Yeni bombardıman, ateşkesten bu yana yaşanan en kanlı günün ardından saldırıların durmadığını gösterdi.

Son saldırılar bölgede yeni bir göç hareketine de yol açtı. Güney Lübnan’dan yüzlerce ailenin daha güvenli bölgelere ulaşmak amacıyla kuzeye doğru hareket ettiği ve yollarda yoğunluk oluştuğu bildirildi. Yeni saldırılarda can kaybı veya yaralanmaya ilişkin ilk saatlerde ayrıntılı bir bilanço açıklanmadı.

HİZBULLAH SALDIRILARA KARŞILIK VERİLECEĞİNİ AÇIKLADI

Hizbullah, 15 Ağustos’taki saldırıların ardından İsrail’in Lübnan’a yönelik bombardımanına “uygun” bir karşılık verileceğini açıkladı. Örgüt aynı zamanda Lübnan hükümetine İsrail ile yürütülen müzakereleri durdurması çağrısında bulundu.

Hizbullah, Haziran ayında ABD arabuluculuğunda hazırlanan ve İsrail’in aşamalı olarak Lübnan’dan çekilmesini Hizbullah’ın silahsızlandırılmasına bağlayan siyasi çerçeveye taraf olmadı. Örgüt, İsrail tamamen Lübnan topraklarından çekilmeden silah bırakmayı görüşmeyeceğini belirtiyor.

LÜBNAN CUMHURBAŞKANI AOUN VE BAŞBAKAN SALAM’DAN TEPKİ

Lübnan Başbakanı Nawaf Salam, son saldırıları kınayarak Ansar’da öldürülen kişilerin “askeri altyapı” olmadığını söyledi. Salam, sivillerin hedef alınmasının ülkedeki istikrar girişimlerine zarar verdiğini belirtti. Cumhurbaşkanı Joseph Aoun da İsrail saldırılarının devam eden müzakerelere yönelik açık bir mesaj niteliği taşıdığını ifade etti.

Lübnan yönetimi daha önce de İsrail’i güneyde evleri ve sivil altyapıyı sistematik şekilde hedef almakla suçlamıştı. İsrail ise operasyonlarının Hizbullah’ın askeri kapasitesine ve güneydeki silahlı yapılanmasına yönelik olduğunu savunuyor.

İSRAİL ÇEKİLMEYİ HİZBULLAH’IN SİLAHSIZLANDIRILMASINA BAĞLADI

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, 13 Ağustos’ta yaptığı açıklamada İsrail ordusunun Hizbullah silahsızlandırılana kadar Güney Lübnan’dan çekilmeyeceğini söyledi. Katz, İsrail’in kuzey bölgelerinin güvenliğinin sağlanması gerekçesiyle bölgede askeri varlığın süreceğini belirtti.

ABD ise Haziran ayında sağlanan anlaşmanın İsrail’in aşamalı şekilde çekilmesini, Hizbullah dahil devlet dışı silahlı yapıların silahsızlandırılmasının doğrulanmasını ve bölgelerin Lübnan ordusuna devredilmesini öngördüğünü belirtiyor. Hizbullah’ın silahsızlanmayı İsrail’in çekilmesine, İsrail’in çekilmeyi ise Hizbullah’ın silahsızlandırılmasına bağlaması siyasi sürecin temel anlaşmazlıklarından biri olarak devam ediyor.

ABD’DEN HİZBULLAH’A YÖNELİK AÇIKLAMA

ABD Dışişleri Bakanlığından bir sözcü, 16 Ağustos’ta son saldırıların ardından yaptığı açıklamada İsrail’in Lübnan’daki varlığının sorumluluğunu Hizbullah’a yükledi. Sözcü, Hizbullah’ın silahsızlandırılması ve örgütsel yapısının ortadan kaldırılması gerektiğini savundu.

Washington, Lübnan ve İsrail arasında Haziran ayında oluşturulan mekanizmanın uygulanması için temaslarını sürdürüyor. Roma’da gerçekleştirilen son görüşmelerde Hizbullah’ın silahsızlandırılmasının üçüncü ülkeler tarafından doğrulanmasına yönelik bir mekanizma ele alındı. Lübnanlı bir yetkili ise İngiltere, İtalya, İsviçre ve Endonezya’nın yer aldığı kesinleşmiş bir ülke listesi üzerinde anlaşmaya varıldığı yönündeki haberleri reddetti.

5-6 AĞUSTOS’TA DA ÇATIŞMALAR ŞİDDETLENMİŞTİ

Son saldırılardan yaklaşık 10 gün önce Güney Lübnan’da yeni bir çatışma dalgası yaşanmıştı. 5 Ağustos’ta bölgede meydana gelen bir patlamada iki İsrail askeri öldü, dört asker yaralandı. İsrail ordusu olayın ardından Güney Lübnan’da hava saldırıları gerçekleştirdi. Lübnan Sağlık Bakanlığına göre Tibnin’e düzenlenen saldırıda bir kişi öldü, 12 kişi yaralandı.

Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü UNIFIL, 6 Ağustos’ta yaptığı açıklamada İsrail ordusunun bir önceki gün Lübnan’a 113 mühimmat attığını ve bunun 21 Haziran’dan bu yana kaydedilen en yüksek günlük sayı olduğunu bildirdi. UNIFIL ayrıca Lübnan hava sahasının günlük olarak ihlal edilmeye devam ettiğini açıkladı.

HAZİRAN ATEŞKESİ SALDIRILARI TAMAMEN DURDURAMADI

İsrail ile Hizbullah arasında ABD ve Katar’ın arabuluculuğuyla sağlanan ateşkes 20 Haziran’da yürürlüğe girdi. Ateşkes, aylar süren yoğun çatışmaların ardından saldırıların önemli ölçüde azalmasını sağladı ancak karşılıklı operasyonlar tamamen sona ermedi.

26 Haziran’da Lübnan ile İsrail arasında ayrıca ABD arabuluculuğunda bir “çerçeve anlaşması” açıklandı. Anlaşma İsrail güçlerinin Güney Lübnan’dan aşamalı şekilde çekilmesi, Lübnan ordusunun bölgede kontrolü devralması ve devlet dışı silahlı grupların silahsızlandırılmasının doğrulanmasını öngörüyor. Hizbullah anlaşmayı reddetti ve müzakerelerin tarafı olmadığını açıkladı.

LÜBNAN’DA MART AYINDAN BU YANA 4 BİNDEN FAZLA KİŞİ ÖLDÜ

Lübnanlı yetkililerin 14 Ağustos itibarıyla açıkladığı verilere göre 2 Mart’ta yeniden başlayan geniş çaplı çatışmalardan bu yana İsrail saldırılarında 4 bin 335 kişi hayatını kaybetti, 12 bin 277 kişi yaralandı. Çatışmalar nedeniyle bir milyondan fazla kişi yerinden edildi.

İsrail tarafında da asker ve siviller arasında can kayıpları yaşandı. Associated Press’in aktardığı verilere göre son çatışma döneminde 40’tan fazla İsrailli asker ve sivil öldü. Güney Lübnan’daki İsrail askeri varlığı ve karşılıklı saldırılar ateşkese rağmen devam ediyor.

SON DURUM: SALDIRILAR SÜRERKEN MÜZAKERELER ÇIKMAZDA

16 Ağustos itibarıyla Güney Lübnan’da İsrail saldırıları devam ederken, İsrail ordusunun bölgeden çekilmesini ve Hizbullah’ın silahsızlandırılmasını içeren siyasi süreçte tarafların temel şartları konusunda uzlaşma sağlanmış değil. İsrail, Hizbullah’ın silahsızlandırılmasını çekilmenin şartı olarak öne sürerken Hizbullah ise İsrail ordusu çekilmeden silahlarını gündeme almayacağını belirtiyor.

15 Ağustos’ta 11 kişinin öldüğü saldırılar ve 16 Ağustos’ta Nebatiye’de yeniden başlayan bombardımanlar, Haziran ayındaki ateşkese rağmen sahadaki çatışmaların tamamen sona ermediğini gösteriyor. Lübnan hükümeti saldırıların müzakere sürecini olumsuz etkilediğini açıklarken ABD, anlaşmanın uygulanması ve Hizbullah’ın silahsızlandırılması yönündeki girişimlerini sürdürüyor.

Arakçi’ye göre daha önce kullanılan deniz rotaları artık işlevsel değil ve gemi trafiğinin sürdürülebilmesi için yeni bir güzergahın belirlenmesi gerekiyor. İran ile Umman arasında yürütülen teknik çalışmalar kapsamında ilk aşamada geçici bir rota oluşturulması, daha sonraki aşamada ise söz konusu güzergahın kalıcı hale getirilmesi planlanıyor.

UMMAN İLE TEKNİK MÜZAKERELER DEVAM EDİYOR

Arakçi, İran ile Umman arasındaki görüşmelerin tamamen teknik nitelikte olduğunu belirtti. Müzakerelerin gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişinde kullanacağı deniz yollarının belirlenmesine odaklandığını ifade etti.

İran Dışişleri Bakanı, görüşmelerin genel siyasi müzakerelerden veya boğazın yeniden açılmasına ilişkin karar sürecinden ayrı olduğunu söyledi. Tarafların mevcut deniz trafiğinin ihtiyaçlarına uygun yeni bir rota üzerinde çalıştığını kaydetti.

MEVCUT DENİZ ROTALARI ARTIK KULLANILAMIYOR

Arakçi, Hürmüz Boğazı’nda daha önce kullanılan güzergahların artık işlevsel olmadığını açıkladı. Söz konusu durum nedeniyle yeni bir geçiş hattının tanımlanmasının zorunlu hale geldiğini belirtti.

İranlı Bakan, ilk aşamada geçici bir deniz rotasının tasarlandığını söyledi. Geçici güzergahın uygulanmasının ardından teknik ve operasyonel şartların değerlendirilerek daha ileri bir tarihte nihai bir rotaya dönüştürülebileceğini ifade etti.

GEÇİCİ ROTA İÇİN KISA SÜREDE SONUÇ ALINABİLİR

İran ile Umman arasında yürütülen görüşmelerde kısa süre içinde sonuç alınabileceğini belirten Arakçi, tarafların rota belirleme çalışmalarını sürdürdüğünü söyledi.

Arakçi, olası bir anlaşmanın Hürmüz Boğazı’nın tamamen yeniden açıldığı anlamına gelmeyeceğinin altını çizdi. Deniz rotasının belirlenmesi ile boğazın yeniden açılmasına ilişkin siyasi kararın iki ayrı konu olduğunu tekrarladı.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN AÇILMASI AYRI BİR KARARA BAĞLI

Arakçi, yeni deniz rotasının belirlenmesinin ardından Hürmüz Boğazı’nın açılıp açılmayacağının ayrıca değerlendirileceğini söyledi. İran Dışişleri Bakanı, rota konusundaki teknik sürecin tamamlanmasının boğazın otomatik olarak yeniden açılmasını sağlamayacağını belirtti.

Arakçi’ye göre Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, ABD’nin yerine getirmesi gereken başka şartların karşılanmasına bağlı olacak. İranlı Bakan, söz konusu şartların ayrıntılarına ilişkin açıklamasında ek bilgi vermedi.

ARAKÇİ ABD’NİN YERİNE GETİRMESİ GEREKEN ŞARTLARA İŞARET ETTİ

Hürmüz Boğazı’nın geleceğine ilişkin nihai kararın yalnızca teknik deniz rotası görüşmelerine bağlı olmadığını ifade eden Arakçi, ABD’nin belirli yükümlülüklere uyması gerektiğini söyledi.

İran Dışişleri Bakanı, yeni rotanın belirlenmesinden sonra boğazın yeniden açılıp açılmamasının söz konusu şartların yerine getirilme durumuna göre değerlendirileceğini kaydetti. Umman ile devam eden müzakerelerin ise yalnızca gemi trafiğine yönelik deniz güzergahlarının belirlenmesini kapsadığını vurguladı.

“ÇÖL KAPLANI”NIN OBJEKTİFİNDEN

Medine savunmasındaki kahramanlığı ile tanınan Fahreddin Paşa, halk arasında “Çöl Kaplanı” unvanı ile anılıyor. Paşa'nın çektiği ve koruduğu bu fotoğraflar, dönemin Medine'sine ait mimari yapıları, günlük yaşamı ve kutsal mekanları belgeliyor.

TARİHE TANIKLIK EDEN KARELER

Görüntülerde, Osmanlı askerlerinin Medine'deki varlığı, tarihi yapılar ve Harem-i Şerif çevresindeki günlük yaşam sahneleri yer alıyor. Fotoğrafların büyük bölümü daha önce hiç yayımlanmamıştı.

BİR YÜZYIL SONRA YENİDEN BAKIŞ

109 yıl önce çekilen bu fotoğraflar, hem tarih meraklıları hem de akademisyenler için önemli bir kaynak niteliğinde. Görseller, Osmanlı’nın kutsal topraklardaki son dönem varlığına dair belge olarak değerlendiriliyor.

2013 yılında Şam'ın Al-Tadamon semtinde Esed güçleri tarafından 41 sivilin çukura atılıp katledildiği, ardından ateşe verilerek yakıldığı görüntüler ortaya çıktı.

Sosyal medyada başlatılan "#score4rights2022(Haklar için Skor 2022)" kampanyası ile olimpiyat sporcuları umudu temsil eden hilal (C) işareti yapmaya davet ediliyor. Kampanyanın amacı, Çin'in Doğu Türkistan, Tibet ve Hong Kong’da işlediği insanlık suçlarına dikkat çekmek.

90 bin askerimizin şehit olduğu Sarıkamış Faciası'na ilişkin Rus askerleri tarafından çekilmiş görüntüler.