İRAN BAĞLANTILI GEMİLERE TAM ABLUKA

Trump, uygulanacak tam ablukanın yalnızca İran limanlarına gelen ve bu limanlardan ayrılan gemiler ile İran’a ait yükleri taşıyan deniz araçlarını kapsayacağını söyledi. Hürmüz Boğazı’ndaki diğer uluslararası gemi trafiğinin devam edeceğini kaydeden Trump, uygulamanın İran’ın deniz ticaretini hedef alacağını belirtti.

ABD Başkanı, “Hürmüz Boğazı, İran dışında tüm gemi trafiğine açık. İran limanlarına gelen ve giden veya İran kargosuyla ilgili herhangi bir şey taşıyan gemilere tam abluka uygulayacağız.” ifadelerini kullandı.

YÜZDE 20’LİK GEÇİŞ ÜCRETİNDEN VAZGEÇİLDİ

Trump, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemiler için daha önce gündeme getirdiği yüzde 20 oranındaki ABD geri ödeme ücretine ilişkin kararını da değiştirdiğini açıkladı. Orta Doğu liderleriyle yapılan görüşmelerin ardından söz konusu ücretin yerine Körfez ülkelerinin ABD ile yapacağı ticaret ve yatırım anlaşmalarının geçeceğini bildirdi.

ABD Başkanı, çeşitli Körfez ülkelerinin yapacağı yatırımların yüksek tutarlara ulaşacağını ve anlaşmaların tarafların ekonomik geleceği açısından yarar sağlayacağını savundu.

ABD’YE YENİ YATIRIM MESAJI

Yeni ticaret ve yatırım anlaşmalarının ABD ekonomisine önemli miktarda sermaye girişi sağlayacağını belirten Trump, fabrikaların, üretim tesislerinin ve ekipman yatırımlarının ülkeye yönelmesini beklediğini ifade etti.

Trump, yatırımların milyonlarca yüksek ücretli istihdam oluşturacağını ileri sürerek, Körfez ülkeleriyle yapılacak anlaşmaların Amerikan üretimi ve yatırımları üzerindeki etkisine dikkati çekti.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA GERİLİM SÜRÜYOR

Trump’ın açıklaması, ABD’nin İran bağlantılı deniz taşımacılığına yönelik ablukayı yeniden uygulamaya koyduğunu duyurmasının ardından geldi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı da İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki askeri kapasitesini hedef alan saldırıların sürdüğünü açıklamıştı.

Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, bölgedeki enerji sevkiyatı ve uluslararası deniz taşımacılığı açısından yakından takip ediliyor.

SOSYAL MEDYA POSTU:

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nın İran dışındaki gemi trafiğine açık olduğunu açıkladı.

İran limanlarına giden, bu limanlardan ayrılan veya İran yükü taşıyan gemilere tam abluka uygulanacağını belirtti.

Trump, yüzde 20’lik boğaz geçiş ücretinden vazgeçildiğini bildirdi.

Ücretin yerini Körfez ülkeleriyle yapılacak ticaret ve yatırım anlaşmalarının alacağını söyledi.

Yeni yatırımların ABD’de üretim ve istihdamı artıracağını savundu.

HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN “SALDIRILARLA AÇILMAZ” MESAJI

Ekreminiya, Hürmüz Boğazı’nın savaş ve askeri müdahale yoluyla açılamayacağını belirterek, “Hürmüz Boğazı asla ABD’nin saldırıları, savaş ve kötülük yoluyla açılmayacaktır. Hürmüz Boğazı’nı açmanın tek yolu İran halkının haklarına saygı duymaktır.” ifadelerini kullandı.

İRAN HALKININ HAKLARINA SAYGI VURGUSU

İran Ordusu Sözcüsü, boğazın açılmasına ilişkin tek yolun İran halkının haklarına saygı gösterilmesi olduğunu söyledi. Ekreminiya’nın açıklaması, ABD’nin İran’a yönelik saldırıları ve Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş güzergâhlarına ilişkin tartışmaların sürdüğü dönemde geldi.

HAMANEY VE SAVAŞTA HAYATINI KAYBEDENLERE İLİŞKİN AÇIKLAMA

Ekreminiya, açıklamasında eski İran lideri Ali Hamaney ile savaş sırasında hayatını kaybedenlerin intikamını almakla yükümlü olduklarını da ifade etti. İranlı sözcü, söz konusu ifadelerin ayrıntılarına ilişkin ilave bilgi paylaşmadı.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA GERİLİM SÜRÜYOR

İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri daha önce yaptığı açıklamada, ABD’nin bölgedeki müdahalelerinin Hürmüz Boğazı’nın kademeli olarak yeniden açılması sürecini olumsuz etkileyeceğini bildirmişti. Açıklamada, boğazdaki geçiş güzergâhlarına yönelik dış müdahalelerin bölge ülkelerinin çıkarlarını da tehlikeye atacağı savunulmuştu.

CEVDET YILMAZ CUMHURBAŞKANLIĞINA VEKÂLET EDECEK

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Katar ziyareti nedeniyle Cumhurbaşkanlığına, dönüşüne kadar Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz vekâlet edecek. Vekâlet işlemine ilişkin tezkere Resmî Gazete’de yayımlandı.

Tezkereye göre Cevdet Yılmaz, Erdoğan’ın 14 Temmuz’daki Katar ziyareti süresince Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 106’ncı maddesi uyarınca Cumhurbaşkanlığı görevini vekâleten yürütecek.

ESKİ KATAR EMİRİ 74 YAŞINDA HAYATINI KAYBETTİ

Uzun süredir tedavi gördüğü belirtilen eski Katar Emiri Şeyh Hamad bin Halife Al Sani, 12 Temmuz 2026’da 74 yaşında hayatını kaybetti. Katar Emirlik Divanı tarafından duyurulan vefatın ardından Şeyh Hamad’ın cenazesi Doha’daki Lusail Mezarlığı’nda toprağa verildi.

KATAR’DA DÖRT GÜNLÜK RESMÎ YAS İLAN EDİLDİ

Şeyh Hamad bin Halife Al Sani’nin vefatı nedeniyle Katar genelinde dört günlük resmî yas ilan edildi. Yas süresince kamu kurumlarındaki çalışmaların durdurulduğu bildirildi.

KATAR’I 1995-2013 YILLARINDA YÖNETTİ

Şeyh Hamad bin Halife Al Sani, 1995-2013 yıllarında Katar Emiri olarak görev yaptı. Şeyh Hamad, 2013 yılında yönetimi oğlu Şeyh Temim bin Hamad Al Sani’ye devretti.

SOSYAL MEDYA POSTU:

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, taziye ziyareti için Katar’a gitti.

Erdoğan, 74 yaşında hayatını kaybeden eski Katar Emiri Şeyh Hamad bin Halife Al Sani için düzenlenecek programlara katılacak.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın dönüşüne kadar Cumhurbaşkanlığına Cevdet Yılmaz vekâlet edecek.

Vekâlet işlemine ilişkin tezkere Resmî Gazete’de yayımlandı.

Saldırıların ardından Suudi Arabistan yönetimi, güvenlik gerekçesiyle Abha Uluslararası Havalimanı’nı sivil uçuşlara geçici olarak kapattı. Suudi Arabistan hava savunma sistemleri aktif hale getirilirken, füzelerin etkisiz hale getirilmesi amacıyla müdahalede bulunuldu. Bölgede askeri alarm durumuna geçildi.

ABHA ULUSLARARASI HAVALİMANI GEÇİCİ OLARAK KAPATILDI

Suudi yetkililer, Husilerin füze ve İHA saldırılarının ardından Abha Uluslararası Havalimanı’ndaki sivil uçuşların geçici olarak durdurulduğunu açıkladı. Havalimanının yeniden uçuşlara açılacağı tarihe ilişkin bilgi paylaşılmazken, güvenlik önlemlerinin artırıldığı belirtildi.

Husilerin saldırılarında Abha Uluslararası Havalimanı’nın yanı sıra Suudi Arabistan’ın güneybatısında bulunan Kral Halid Hava Üssü de hedef alındı. Suudi Arabistan hava savunma birliklerinin saldırılara karşılık verdiği ve bölgedeki askeri birimlerin alarm seviyesini yükselttiği aktarıldı.

HUSİLER SALDIRININ MİSİLLEME OLDUĞUNU AÇIKLADI

Husilerin Askeri Sözcüsü Yahya Seri, yaptığı açıklamada, Sana Uluslararası Havalimanı’na yönelik hava saldırısından Suudi Arabistan’ı sorumlu tuttuklarını belirtti. Seri, saldırıya karşılık olarak Suudi Arabistan’ın güneyindeki Abha Uluslararası Havalimanı’nı balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla hedef aldıklarını ve vurduklarını iddia etti.

Seri, Kral Halid Hava Üssü’nün de düzenlenen operasyon kapsamında hedef alındığını bildirdi. Saldırıların sonuçlarına ve meydana gelen hasara ilişkin Suudi Arabistan makamlarından ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.

SUUDİ ARABİSTAN HAVA SAHASINA YÖNELİK TEHDİT

Yahya Seri, uluslararası hava yolu şirketlerine Suudi Arabistan hava sahasını kullanmamaları yönünde çağrıda bulundu. Sana Uluslararası Havalimanı üzerindeki abluka kaldırılıncaya kadar Suudi Arabistan hava sahasına yönelik tehditlerin devam edeceğini ileri süren Seri, hava yolu şirketlerini bölgedeki gelişmeleri dikkate almaları konusunda tehdit etti.

Seri, Husilerin kontrolündeki Sana Uluslararası Havalimanı üzerindeki ablukanın kaldırılması için İran tarafından verilen desteğe teşekkür etti. Husilerin açıklamasında saldırıların devam edip etmeyeceğine ilişkin ayrıntılı bir takvim paylaşılmadı.

İRAN UÇAĞININ YEMEN HAVA SAHASINA GİRMESİ GERİLİMİ ARTIRDI

Yemen hükümeti, gün içerisinde İran’a ait bir uçağın Husilerin kontrolündeki başkent Sana’da bulunan Sana Uluslararası Havalimanı’na iniş yapmak amacıyla Yemen hava sahasına girdiğini açıklamıştı. Yemen Savunma Bakanı Tahir el-Ukayli, yayımladığı görüntülü açıklamada İran uçaklarının Yemen hava sahasını ihlal ettiğini belirterek, söz konusu ihlallere karşılık verileceğini duyurmuştu.

İran’a ait uçağın Yemen hava sahasına girmesinin ardından Sana Uluslararası Havalimanı’nın pisti hava saldırısıyla hedef alındı. İran destekli Husiler, havalimanının Suudi Arabistan tarafından bombalandığını iddia ederken, Yemen hükümeti pistin İran’a ait uçağın Sana’ya inişini engellemek amacıyla hedef alındığını açıkladı.

İRAN UÇAĞI HUDEYDE HAVALİMANI’NA İNDİ

Sana Uluslararası Havalimanı’nın bombalanmasının ardından İran’a ait uçak rotasını değiştirerek Yemen’in batısındaki Hudeyde’ye yöneldi. Yemen hava sahasına girmesi nedeniyle gerilime yol açan uçağın daha sonra Hudeyde Havalimanı’na indiği bildirildi.

Yemen Sivil Havacılık ve Meteoroloji Kurumu, Sana Uluslararası Havalimanı’nın bombalanmasının ardından ülke genelindeki bütün havaalanlarının ikinci bir duyuruya kadar uçuşlara kapatıldığını açıkladı. Karar kapsamında Yemen’deki hava trafiği durdurulurken, uçuşların yeniden başlayacağı tarihe ilişkin bilgi verilmedi.

Mektupta, Amerikan kuvvetlerinin İran’a karşı “savunma amaçlı saldırılar” düzenlediği ve operasyonlarda ABD kara birliklerinin yer almadığı bilgisine yer verildi. Trump, gerçekleştirilen saldırıları sınırlı ve ölçülü olarak nitelendirirken, Amerikan kuvvetlerinin gerekli görülmesi halinde yeni askeri faaliyetlerde bulunabilecek şekilde bölgede konuşlandırıldığını Kongre’ye aktardı.

ASKERİ HAREKÂTIN 7 TEMMUZ’DA BAŞLADIĞI BİLDİRİLDİ

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, 7 Temmuz’da İran’a yönelik yeni saldırılar düzenlendiğini açıklamıştı. Washington yönetimi, operasyonların Hürmüz Boğazı’ndan geçen üç ticari gemiye yönelik İran saldırılarına karşı gerçekleştirildiğini bildirmişti. Amerikan yönetimi, İran’ın eylemlerini ateşkesin ihlali ve uluslararası deniz taşımacılığına yönelik tehdit olarak gerekçelendirdi.

ABD’nin sonraki saldırılarında İran’a ait hava savunma sistemleri, füze ve insansız hava aracı unsurları ile deniz kuvvetlerine bağlı tesisler hedef alındı. İran ise ABD’nin bölgedeki askeri varlıklarına ve bazı Körfez ülkelerindeki hedeflere füze ve insansız hava araçlarıyla karşılık verdi.

DENİZ ABLUKASI YENİDEN UYGULAMAYA KONULDU

Trump, askeri operasyonların yeniden başlamasının ardından İran’a yönelik deniz ablukasının da tekrar uygulanacağını açıkladı. ABD yönetimi, uygulamanın İran gemileri ile İran bağlantılı deniz taşımacılığını kapsayacağını, diğer ülkelere ait gemilerin ise denetim şartıyla Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapabileceğini bildirdi.

Washington yönetimi, kararın İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma girişimi, ticari gemilere yönelik saldırılar ve bölgedeki ABD çıkarları ile müttefik ülkelere yönelen eylemler sonrasında alındığını belirtti. İran yönetimi ise Hürmüz Boğazı üzerindeki yetki iddiasını sürdürerek ABD’nin bölgedeki askeri faaliyetlerine karşılık vereceğini açıkladı.

BİLDİRİM YENİ BİR ASKERİ YETKİ ANLAMINA GELMİYOR

1973 tarihli Savaş Yetkileri Yasası’na göre ABD Başkanı, Amerikan Silahlı Kuvvetleri’ni fiili çatışmaya veya çatışmaya girme ihtimalinin açık olduğu bir duruma sevk etmesinin ardından 48 saat içinde Kongre’ye yazılı bildirim sunmakla yükümlü bulunuyor. Bildirimde operasyonun şartları, anayasal ve yasal dayanağı ile tahmini kapsamı ve süresinin açıklanması gerekiyor.

Kongre’ye gönderilen mektup, ABD’nin İran’a resmen savaş ilan ettiği veya Kongre’nin yeni bir askeri yetki verdiği anlamına gelmiyor. Bildirim, Başkan’ın yasada yer alan raporlama yükümlülüğünü yerine getirdiğini gösteriyor. Savaş ilan etme ve askeri güç kullanımına özel yetki verme yetkileri Kongre’de bulunmaya devam ediyor.

YASADA 60 GÜNLÜK SÜRE ÖNGÖRÜLÜYOR

Savaş Yetkileri Yasası, Kongre’ye sunulan veya sunulması gereken bildirimden sonra Amerikan kuvvetlerinin kullanımının 60 takvim günü içinde sona erdirilmesini öngörüyor. Sürenin devam edebilmesi için Kongre’nin savaş ilan etmesi, askeri operasyonlara özel yetki vermesi veya yasal süreyi uzatması gerekiyor. Başkan, askerlerin güvenli biçimde çekilmesi için kaçınılmaz bir askeri zorunluluk bulunduğunu Kongre’ye bildirmesi halinde süreyi en fazla 30 gün daha uzatabiliyor.

Yasada yer alan 60 günlük dönem, Başkan’a otomatik olarak yeni bir askeri yetki vermiyor. Düzenleme, Kongre’nin onayı olmadan sürdürülen askeri faaliyetlerin sona erdirilmesine ilişkin takvimi belirliyor ve Kongre’nin anayasal denetim yetkisini ortadan kaldırmıyor.

KONGRE DAHA ÖNCE İRAN OPERASYONLARINA KARŞI KARAR ALMIŞTI

ABD Temsilciler Meclisi ve Senatosu, Haziran ayında Trump yönetiminin İran’a yönelik askeri faaliyetlerini durdurmasını isteyen bir Savaş Yetkileri Kararı’nı kabul etmişti. Temsilciler Meclisi’ndeki oylamada karar 215’e karşı 208 oyla, Senato’daki oylamada ise 50’ye karşı 48 oyla kabul edilmişti. Karar, Kongre’nin savaş ilanı veya özel bir askeri yetkilendirmesi bulunmadığı sürece Amerikan kuvvetlerinin İran’a yönelik çatışmalardan çekilmesini öngörüyordu.

Habere göre Mossad ile Ahmedinejad arasında yıllar boyunca gizli temaslar yürütüldü ancak eski İran Cumhurbaşkanı operasyonun son aşamasında plana katılmayı reddetti. Ahmedinejad’ın İsrail destekli şekilde yeniden iktidara dönme teklifini kabul etmemesi nedeniyle planın hayata geçirilemediği ileri sürüldü.

YILLAR SÜREN GİZLİ TEMAS İDDİASI

New York Times’ın haberinde, Mossad’ın Ahmedinejad ile yıllar boyunca gizli görüşmeler gerçekleştirdiği öne sürüldü. Temasların farklı ülkelerde yürütüldüğü, Ahmedinejad’ın yurt dışındaki seyahat ve konaklama giderlerinin de İsrail tarafından karşılandığı iddia edildi.

Görüşmelerin önemli bölümünün Macaristan’ın başkenti Budapeşte’de yapıldığı belirtildi. Eski ABD’li yetkililere göre Mossad, Ahmedinejad ile doğrudan iletişim kurarak onu uzun vadeli bir istihbarat ağına dahil etmeye çalıştı.

BARNEA’NIN 2024’TE GÖRÜŞTÜĞÜ ÖNE SÜRÜLDÜ

Haberde, dönemin Mossad Başkanı David Barnea’nın 2024 yılında Budapeşte’de Ahmedinejad ile bizzat görüştüğü iddia edildi. Görüşmenin içeriğine ilişkin ayrıntı paylaşılmazken, temasın Mossad ile eski İran Cumhurbaşkanı arasındaki doğrudan iletişim açısından önemli bir aşama olduğu ileri sürüldü.

Barnea ile Ahmedinejad arasında yapıldığı belirtilen görüşmenin ardından Mossad’ın ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatına bilgi verdiği öne sürüldü. İsrail istihbaratının CIA’ya Ahmedinejad ile doğrudan bir iletişim kanalı kurulduğunu bildirdiği iddia edildi.

REJİM DEĞİŞİKLİĞİ SENARYOSUNDA ADI GEÇTİ

İsrailli yetkililerin, geçmişte İsrail karşıtı açıklamalarıyla tanınan Ahmedinejad’ı İran’da olası bir rejim değişikliğinin ardından göreve getirilebilecek isimlerden biri olarak değerlendirdiği öne sürüldü. Haberde, eski İran Cumhurbaşkanının ülkedeki siyasi geçmişi ve tanınırlığı nedeniyle plan kapsamında öne çıktığı iddia edildi.

Mossad’ın yürüttüğü belirtilen temasların yalnızca istihbarat toplama amacı taşımadığı, aynı zamanda Ahmedinejad’ın ilerleyen dönemde siyasi bir rol üstlenmesini hedeflediği ileri sürüldü. Planın, İran’daki yönetim yapısının değişmesi halinde devreye alınmak üzere hazırlandığı savunuldu.

PLANIN ŞUBAT 2026’DA UYGULANMASI HEDEFLENDİ

New York Times’ın haberine göre planın son aşamasının ABD, İsrail ve İran arasında Şubat 2026’da başladığı belirtilen savaşın ilk günlerinde hayata geçirilmesi hedeflendi. Operasyonun, bölgedeki askeri çatışmaların oluşturduğu ortamdan yararlanılarak yürütülmesinin planlandığı öne sürüldü.

İddialara göre İsrail, Ahmedinejad’ı Tahran’daki konutundan çıkararak daha güvenli bir noktaya götürmeyi ve ardından siyasi geçiş planının parçası haline getirmeyi amaçladı. Operasyonun ayrıntılarının eski ABD’li yetkililerin aktardığı bilgilere dayandığı belirtildi.

AHMEDİNEJAD’IN KONUTUNUN HEDEF ALINDIĞI İDDİASI

Haberde, İsrail tarafından düzenlenen bir hava saldırısında Ahmedinejad’ın Tahran’daki konutunun hedef alındığı ileri sürüldü. Saldırıda eski İran Cumhurbaşkanının koruma ekibinin bulunduğu binanın ve zırhlı aracının imha edildiği iddia edildi.

Hava saldırısının ardından Mossad ajanlarının Ahmedinejad’ı bulunduğu bölgeden çıkardığı ve İran içinde gizli bir güvenli eve götürdüğü öne sürüldü. Söz konusu operasyonun hangi tarihte ve hangi bölgede gerçekleştirildiğine ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

AHMEDİNEJAD TEKLİFİ REDDETTİ

New York Times’ın aktardığına göre Ahmedinejad, operasyonun ilerleyen aşamalarında plana yönelik güvenini kaybetti. Eski İran Cumhurbaşkanının İsrail’in desteğiyle yeniden iktidara dönme teklifini kabul etmediği ve süreçten çekildiği iddia edildi.

Ahmedinejad’ın ret kararının ardından Mossad’ın yıllar boyunca yürüttüğü belirtilen operasyonun başarısızlıkla sonuçlandığı öne sürüldü. Haberde, kararın gerekçelerine ilişkin Ahmedinejad tarafından yapılmış doğrudan bir açıklamaya yer verilmedi.

İSRAİL VE İRAN’DAN RESMİ AÇIKLAMA YAPILMADI

Mossad’ın Ahmedinejad ile temas kurduğu, seyahat masraflarını karşıladığı ve rejim değişikliği planı hazırladığı yönündeki iddialar hakkında İsrail makamlarından resmi bir açıklama yapılmadı. İran yönetimi de haberde yer alan öne sürmelere ilişkin herhangi bir doğrulama veya yalanlama yayımlamadı.

Ahmedinejad cephesinden de söz konusu temaslara, Budapeşte’de yapıldığı iddia edilen görüşmelere ve yeniden iktidara dönme teklifine ilişkin kamuoyuna yansıyan resmi bir açıklama bulunmadığı belirtildi.

Gerilimin merkezinde, İran’dan kalkan bir uçağın Sana Uluslararası Havalimanı’na iniş yapması yer aldı. Yaklaşık 10 yıldır kamuoyuna duyurulan ilk doğrudan İran uçuşu olduğu belirtilen seferin ardından, İran’dan gönderilen ikinci bir uçağın da Sana’ya doğru ilerlediği bildirildi.

İRAN’DAN SANA’YA DOĞRUDAN UÇUŞ

İran’dan kalkan ilk uçağın Sana Uluslararası Havalimanı’na iniş yapması, Yemen hükümeti ile Husiler arasındaki gerilimi artırdı. Uçuşun, yaklaşık 10 yıl sonra kamuoyuna açıklanan ilk doğrudan İran seferi olduğu belirtildi.

İkinci bir İran uçağının da Sana’ya doğru hareket ettiği yönünde bilgiler paylaşıldı. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, söz konusu uçağın İran Devrim Muhafızları ile doğrudan bağlantılı olduğunu ileri sürerken Husiler suçlamaları reddetti.

SANA HAVALİMANINA HAVA SALDIRISI

İkinci uçağın Sana Uluslararası Havalimanı’na iniş yapmasının beklendiği sırada havalimanına hava saldırısı düzenlendiği bildirildi. Bölgesel kaynaklar saldırının Suudi Arabistan savaş uçakları tarafından gerçekleştirildiğini öne sürerken, operasyonun sorumluluğunu Yemen Hava Kuvvetleri üstlendi.

Yemen Savunma Bakanlığı saldırı öncesinde havalimanının boşaltılmasını istedi. Bombardımanın ardından İran’dan gelen uçağın rotasını Yemen’in batısındaki Hudeyde kentine çevirdiği iddia edildi.

KOALİSYONDAN DEVRİM MUHAFIZLARI SUÇLAMASI

Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, Sana’ya yönelen uçağın İran Devrim Muhafızları ile bağlantılı olduğunu savundu. Koalisyon, uçuşların sivil hava taşımacılığı kapsamında olmadığı ve Yemen’deki Husilere destek sağladığı iddiasında bulundu.

Husiler ise uçağın askeri amaç taşıdığı yönündeki suçlamaları kabul etmedi. Husi yönetimi, uçuşun tamamen sivil ve insani bir görev kapsamında gerçekleştirildiğini ileri sürdü.

RİYAD’DA ACİL TOPLANTI

Gerilimin artmasının ardından Yemen Başkanlık Liderlik Konseyi Başkanı Reşad el Alimi, Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da üst düzey devlet yetkilileriyle acil toplantı düzenledi. Görüşmede İran’dan yapılan uçuşlar, Yemen hava sahasının durumu ve Husilerin askeri faaliyetleri ele alındı.

Husiler de gelişmelerin ardından genel seferberlik ilan etti. Husi güçleri, kontrol altında tuttukları birçok bölgede silahlı geçiş törenleri ve askeri güç gösterileri düzenledi.

KOALİSYONDAN “TAM GÜÇLE KARŞILIK” MESAJI

Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun sözcüsü Turki el Maliki, Suudi Arabistan veya Yemen’in güvenliğine yönelik herhangi bir tehdide karşılık verileceğini açıkladı. Maliki, koalisyonun olası tehditlere tam güçle ve benzeri görülmemiş bir kararlılıkla karşılık vereceğini söyledi.

Koalisyonun açıklaması, Husilerin genel seferberlik kararı ve askeri geçitleriyle eş zamanlı olarak geldi. Tarafların açıklamaları, Nisan 2022’den bu yana devam eden çatışmasızlık sürecine ilişkin endişeleri artırdı.

YEMEN SAVUNMA BAKANI: SABRIMIZ TÜKENDİ

Yemen Savunma Bakanı General Tahir Ali Uveyda el Akili, hükümetin İran ve Husileri eylemlerinden vazgeçirmek için bütün yolları kullandığını söyledi. Akili, İran ve Husilere Yemen hava sahasını ihlal etmekten kaçınmaları yönünde defalarca çağrıda bulunulduğunu belirtti.

Akili, “Hükümet, İran ve Husileri eylemlerini yeniden gözden geçirmeye ikna etmek için tüm yolları tüketmiştir. Hükümet, İran ve Husilere Yemen hava sahasını ihlal etmekten kaçınmaları yönünde defalarca çağrıda bulunmuştur. Sabrımız tükenmiştir ve İran ile Husilerin Yemen hava sahasına yönelik ihlallerine uygun şekilde karşılık vereceğiz.” dedi.

Yemen hava sahasına yönelik ihlallerden İran’ı sorumlu tuttuklarını ifade eden Akili, “Yemen hava sahasının herhangi bir şekilde ihlal edilmesinden İran’ı hukuki ve ahlaki olarak tamamen sorumlu tutuyoruz.” açıklamasında bulundu.

HUSİLERDEN MİSİLLEME TEHDİDİ

Husilere bağlı Yemen Silahlı Kuvvetleri, Sana Uluslararası Havalimanı’na düzenlenen saldırının karşılıksız kalmayacağını duyurdu. Açıklamada, saldırının mevcut çatışmasızlık sürecini sona erdirdiği savunuldu.

Husi güçleri, saldırıya uygun zamanda karşılık verileceğini belirtirken olası misillemenin kapsamına ilişkin ayrıntı paylaşmadı. Genel seferberlik ilanı ve farklı bölgelerde düzenlenen silahlı geçiş törenleri, taraflar arasındaki askeri gerilimin yükseldiğini gösterdi.

NİSAN 2022’DEN BU YANA SÜREN SÜREÇ RİSK ALTINDA

Yemen’de BM arabuluculuğunda Nisan 2022’de başlayan çatışmasızlık süreci, taraflar arasında kalıcı bir siyasi anlaşmaya dönüşmedi. Ateşkesin resmi süresi sona ermesine rağmen taraflar uzun süre geniş kapsamlı saldırılardan kaçındı.

Sana Havalimanı’na yönelik saldırı, İran’dan yapılan uçuşlar, koalisyonun uyarıları ve Husilerin misilleme açıklamaları, ülkede geniş çaplı çatışmaların yeniden başlama ihtimaline ilişkin kaygıları artırdı.

Avrupa’daki 27 ülkenin ulusal ölüm istatistiklerinden derlenen veriler, can kayıplarının büyük bölümünün ileri yaş gruplarında görüldüğünü ortaya koydu. Hayatını kaybedenlerin 9 binden fazlasını 65 yaş ve üzerindeki kişiler oluştururken, uzmanlar yaşlıların aşırı sıcakların sağlık üzerindeki etkilerine karşı en savunmasız grupların başında geldiğini belirtti.

65 YAŞ VE ÜZERİNDEKİLER EN FAZLA ETKİLENEN GRUP OLDU

Aşırı sıcaklar, doğrudan sıcak çarpmasına yol açabildiği gibi kalp-damar ve solunum yolu hastalıklarını da tetikleyebiliyor. İleri yaştaki kişilerde vücudun sıcaklığa uyum sağlama kapasitesinin azalması, mevcut kronik hastalıklar ve kullanılan ilaçlar nedeniyle sağlık risklerinin arttığı ifade ediliyor.

EuroMOMO verilerine göre 22-28 Haziran haftasında kaydedilen 10 bin 650 ek ölümün 9 binden fazlası 65 yaş ve üzerindeki kişiler arasında gerçekleşti. Araştırmacılar, söz konusu yaş grubunda görülen ölüm artışının sıcak dalgasının halk sağlığı üzerindeki etkisini ortaya koyduğunu bildirdi.

“YILIN BU DÖNEMİ İÇİN OLAĞAN DIŞI”

EuroMOMO verilerini derleyen Danimarka Statens Serum Institut bünyesinde kıdemli hekim olarak görev yapan Lasse Vestergaard, yılın söz konusu döneminde bu düzeyde ek ölüm görülmesinin olağan olmadığını söyledi. Vestergaard, “Yılın bu zamanında böyle bir ek ölüm oranı görülmesi olağan dışı. Gerçekten çok yüksek bir oran.” dedi.

Yüksek ek ölüm oranını aşırı sıcaklar dışındaki bir faktörle açıklamanın zor olduğunu belirten Vestergaard, 22-28 Haziran haftasındaki ölüm artışında Kovid-19 salgını gibi başka önemli etkenlerin rol oynadığına ilişkin bir bulgu bulunmadığını ifade etti.

ÖNCEKİ SEKİZ HAFTADA ÖLÜMLER NORMALİN ALTINDAYDI

EuroMOMO tarafından incelenen ülkelerde, sıcak dalgasından önceki sekiz haftada toplam ölüm sayılarının normal seviyelerin altında seyrettiği bildirildi. Söz konusu dönemde haftalık ölüm sayısının olağan düzeylerin ortalama 500 kadar altında bulunduğu belirtildi.

Haziran ayının son haftasında yaşanan ani yükselişin sıcaklıkların zirve yaptığı dönemle aynı zamana rastladığı kaydedildi. EuroMOMO yetkilileri, ulusal kurumlardan yeni veriler ulaştıkça ek ölüm istatistiklerinin güncellenebileceğini açıkladı.

SICAK DALGASI GÜNLÜK YAŞAMI ETKİLEDİ

Haziran sonundaki aşırı sıcaklar Avrupa’nın birçok ülkesinde elektrik şebekelerinde kesintilere yol açtı, bazı okulların kapanmasına neden oldu ve günlük yaşamı olumsuz etkiledi. Fransa, İspanya ve İngiltere’de sıcaklık rekorları kırılırken, sağlık kurumları risk grubundaki kişilere yönelik uyarılarını artırdı.

EuroMOMO, ülkeler bazında ayrı ek ölüm sayılarını yayımlamadı. Kurum, Fransa ve Belçika’nın haziran ayının son haftasında Avrupa genelinde “çok yüksek ek ölüm” kaydedilen iki ülke olduğunu bildirdi.

BELÇİKA’DA 2000’DEN BU YANA EN YÜKSEK ORAN

Belçika Kamu Sağlığı Enstitüsü Sciensano, ülkede sıcak dalgası sırasında kaydedilen ek ölüm oranının 2000 yılından bu yana görülen tüm sıcak hava dönemlerinin üzerine çıktığını açıkladı. Enstitü, söz konusu oranın kayıt altına alınan sıcak dalgaları arasındaki en yüksek seviyeye ulaştığını bildirdi.

Fransa’da da aynı hafta çok yüksek ek ölüm görüldüğü belirtilirken, EuroMOMO tarafından ülkelere ilişkin kesin sayı paylaşılmadı. Ölüm oranlarındaki yükselişin sıcaklıkların en yüksek seviyelere ulaştığı günlerle örtüştüğü kaydedildi.

İNGİLTERE VE GALLER’DE 2 BİN 700’DEN FAZLA ÖLÜM

Pazartesi günü yayımlanan ayrı bir bilimsel çalışmada, İngiltere ve Galler’de mayıs ve haziran aylarında yaşanan sıcak dalgaları sırasında 2 bin 700’den fazla kişinin sıcaklığa bağlı nedenlerle hayatını kaybettiği tahmin edildi. Araştırma, Imperial College London, İngiltere Meteoroloji Ofisi ve Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu tarafından ortaklaşa yürütüldü.

Bilim insanları, 21-29 Mayıs tarihleri arasında sıcaklığa bağlı yaklaşık 550 ölüm meydana geldiğini, 18-28 Haziran tarihleri arasında ise yaklaşık 2 bin 200 kişinin yaşamını yitirdiğini hesapladı. Araştırmada hava durumu istatistikleri, iklim modelleri ve aşırı hava olaylarında görülen ek ölümlere ilişkin çalışmalar kullanıldı.

ÖLÜMLERİN YÜZDE 42’Sİ KÜRESEL ISINMAYLA İLİŞKİLENDİRİLDİ

Ortak araştırmaya göre İngiltere ve Galler’de sıcaklığa bağlı ölümlerin yüzde 42’si, küresel ısınmanın sıcak dalgalarına eklediği fazladan sıcaklıkla ilişkilendirildi. Bilim insanları, insan kaynaklı iklim değişikliği olmasaydı haziran ayının sonundaki sıcak dalgasının neredeyse imkansız olacağını belirtti.

Araştırmacılar, küresel ısınmanın sıcak hava dalgalarını daha sık ve daha yoğun hale getirdiğini bildirdi. Gündüz ölçülen en yüksek sıcaklıkların, küresel ısınmanın bulunmadığı koşullarda görülecek değerlerden 4 dereceye kadar daha yüksek olduğu hesaplandı.

İNGİLTERE’DE İKİ SICAKLIK REKORU KIRILDI

İngiltere, yıl içinde iki rekor sıcak dalgasıyla karşı karşıya kaldı. Ülkede sıcaklıklar mayıs ayında 35,1 dereceye, haziran ayında ise 37,7 dereceye ulaştı.

Met Office İklim Atıf Ekibi Bilim Yöneticisi Mark McCarthy, sıcak dalgalarının İngiltere ve Batı Avrupa’nın tamamı açısından aşırı nitelikte olduğunu söyledi. McCarthy, hava olaylarının özellikle yılın erken bir döneminde meydana gelmesi bakımından olağan dışı olduğunu ifade etti.

RESMİ ÖLÜM TAHMİNİ YAYIMLANACAK

İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı, son sıcak dalgalarına ilişkin resmi ölüm kayıtlarını temel alan kendi tahminini gelecek haftalarda yayımlayacağını duyurdu. Ajansın çalışmasında sağlık kayıtlarıyla sıcaklık verilerinin birlikte inceleneceği belirtildi.

UKHSA İklim ve Sağlık Güvenliği Merkezinden Lea Berrang Ford, yayımlanan bilimsel araştırmanın aşırı sıcaklara bağlı riskin boyutunun anlaşılmasına katkı sağlayacağını söyledi. Ford, çalışmanın iklim değişikliğinin toplum sağlığı üzerinde oluşturduğu tehdidi göstermesi bakımından önem taşıdığını ifade etti.

İNGİLTERE’NİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE HAZIRLIĞI TARTIŞILIYOR

İngiliz hükümetine iklim değişikliği konusunda danışmanlık yapan İklim Değişikliği Komitesi, geçen yıl yayımladığı değerlendirmede ülkenin iklim değişikliğinin sonuçlarıyla mücadele etmeye hazır olmadığını açıklamıştı. Komite, mevcut yapıların ve kamu hizmetlerinin artan sıcaklıklar karşısında yetersiz kalabileceğini bildirmişti.

Mayıs ayında yayımlanan raporda, 2050 yılına gelindiğinde İngiltere’deki hanelerin yüzde 92’sinin aşırı sıcak koşullarla karşı karşıya kalabileceği tahmin edildi. Raporda hükümete, iş yerleri için azami sıcaklık sınırları belirlenmesi ve hastane ile okul gibi kamu binalarına soğutma sistemleri kurulması yönünde tavsiyelerde bulunuldu.

Trump, televizyon programındaki açıklamalarının ardından sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Hürmüz Boğazı’na yönelik ablukanın yeniden başlatılacağını duyurdu. ABD’nin boğazdan geçen ticari yüklerin güvenliğini sağlayacağını belirten Trump, yürütülecek güvenlik faaliyeti karşılığında ücret alınacağını bildirdi.

“BOĞAZIN KORUYUCUSU OLACAĞIZ”

ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda doğrudan sorumluluk üstleneceğini açıklayan Trump, “Hürmüz Boğazı’nı alıyoruz. Kontrol bizde olacak. Boğazın koruyucusu olacağız.” ifadelerini kullandı. Trump, ABD’nin bölgedeki ticari gemi trafiğinin güvenliğini sağlayacağını ve boğaz üzerindeki denetimini artıracağını belirtti.

Hürmüz Boğazı’na yönelik ablukanın yeniden başlatılacağını kaydeden Trump, söz konusu uygulamanın kapsamı ve nasıl yürütüleceğine ilişkin ayrıntı paylaşmadı. Açıklamalar, ABD ile İran arasında askeri ve siyasi gerilimin yeniden yükseldiği bir dönemde geldi.

TAŞINAN YÜKLERDEN YÜZDE 20 ÖDEME ALINACAK

Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin sağlanmasının bir bedeli olması gerektiğini savunan Trump, ABD’nin yürütülecek faaliyetler karşılığında ücret talep edeceğini açıkladı. Trump, “Hürmüz Boğazı’nda güvenliği sağladığımız için ücret alacağız.” dedi.

ABD Başkanı, boğazdan taşınan tüm yükler üzerinden yüzde 20 oranında ödeme alınacağını bildirdi. Uygulamanın hangi ülkeleri, şirketleri ve yük türlerini kapsayacağına ilişkin detay vermeyen Trump, güvenlik hizmetinin finansmanının boğazı kullanan taraflarca karşılanacağını ifade etti.

İRAN’I ANLAŞMAYI BOZMAKLA SUÇLADI

İran yönetimine yönelik eleştirilerini sürdüren Trump, Washington ile Tahran arasında daha önce bir anlaşma yapıldığını ancak İran’ın söz konusu anlaşmaya uymadığını ileri sürdü. Anlaşmanın içeriğine ilişkin ayrıntı paylaşmayan Trump, İran’ın tutumunun ardından Hürmüz Boğazı konusunda yeni adımlar atma kararı aldıklarını söyledi.

ABD Başkanı’nın açıklamaları, tarafların bölgedeki askeri faaliyetlere ilişkin karşılıklı suçlamalarda bulunduğu ve Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi trafiğinin gerilediği bir süreçte yapıldı.

İRAN’DAN ABD’YE UYARI

İran Silahlı Kuvvetleri, Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün ABD tarafından ele alınacağına ilişkin açıklamalarına yanıt verdi. Tahran yönetimi tarafından yapılan açıklamada, ABD’nin boğazın yönetimine dahil olmasına izin verilmeyeceği bildirildi.

Açıklamada, “ABD’nin Hürmüz Boğazı’nın yönetimine dahil olmasına izin vermeyeceğiz. ABD ile iş birliği yapan bölge ülkeleri İran’a savaş açmış sayılacak.” ifadelerine yer verildi. İran, ABD’nin bölgedeki olası girişimlerine destek verecek ülkelerin çatışmanın tarafı olarak değerlendirileceğini duyurdu.

“ÇATIŞMA BÖLGE ÜLKELERİNE YAYILACAK”

İran Silahlı Kuvvetlerinin açıklamasında, yaşanabilecek bir çatışmanın yalnızca Hürmüz Boğazı ve İran ile sınırlı kalmayacağı ileri sürüldü. Gerilimin genişlemesi halinde bölgedeki tüm ülkelerin etkilenebileceği belirtilerek sorumluluğun ABD ve müttefiklerine ait olacağı savunuldu.

Tahran’dan yapılan açıklamada, “Çatışma bölgedeki tüm ülkelere yayılacak. Bunun sorumluluğu ABD ve müttefiklerine aittir.” denildi. İran Devrim Muhafızları da Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrollerinin devam ettiğini belirterek, “Hürmüz’ü kontrol altında tutmayı sürdürüyoruz.” açıklamasını yaptı.

TANKER TRAFİĞİ SON İKİ AYIN EN DÜŞÜK SEVİYESİNDE

ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden tırmanması ve bölgedeki gemilere yönelik saldırılar, Hürmüz Boğazı’ndaki petrol ve doğal gaz tankerlerinin hareketliliğini etkiledi. Boğazdan geçen tanker sayısında son bir günde sert düşüş yaşandığı belirtildi.

Mevcut takip bilgilerine göre petrol ve doğal gaz tankeri trafiği 25 Mayıs’tan bu yana en düşük seviyesine geriledi. Tanker hareketliliğinin son iki ayın en düşük düzeyinde olduğu kaydedilirken saldırılar ve karşılıklı açıklamalar nedeniyle ticari gemi trafiğindeki belirsizlik devam etti.

CENTCOM İRAN’DAKİ HEDEFLERİN VURULDUĞUNU AÇIKLADI

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, Amerikan güçlerinin pazar günü İran’a yönelik yeni bir saldırı dalgası düzenlediğini açıkladı. CENTCOM’un açıklamasında, İran’ın farklı bölgelerinde bulunan onlarca hedefin hassas mühimmat kullanılarak vurulduğu bildirildi.

Saldırılarda hedef alınan noktaların konumu, niteliği ve meydana gelen hasara ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı. ABD’nin operasyon açıklaması, Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın kontrolü ve ablukanın yeniden başlatılmasına ilişkin sözleriyle aynı dönemde gündeme geldi.

BOĞAZIN DURUMUNA İLİŞKİN ÇELİŞKİLİ AÇIKLAMALAR

ABD ve İran, Hürmüz Boğazı’nın ticari gemi trafiğine açık olup olmadığı konusunda farklı açıklamalarda bulundu. Trump, boğazın ticari gemilerin geçişine açık olduğunu söylerken İran yönetimi boğazın kapatıldığını duyurdu.

İran’ın açıklaması, daha önce onaylanmayan bir rotada ilerlediği belirtilen bir geminin vurulmasının ardından yapıldı. Tarafların birbiriyle çelişen açıklamaları sürerken bölgedeki gemi ve tanker trafiğindeki düşüş devam etti.

Demokrat Parti’yi temsil eden en az 7 beyaz din insanı veya rahip adayı, Hristiyan öğretilerinin göçmenleri, yoksulları ve sosyal desteğe ihtiyaç duyan kesimleri koruyan politikalarla örtüştüğünü savunuyor. Adayların çoğu siyasete ilk kez girerken, yarışa katılan isimlerden 3’ünü kadınlar oluşturuyor.

HAMILTON KANSAS’TAN SENATO ADAYI OLDU

Kansas’ın muhafazakar ve kırsal bir bölgesinde 24 bin üyeli Metodist kilisesine liderlik eden 62 yaşındaki Adam Hamilton, Demokrat Parti’den ABD Senatosu için adaylığını açıkladı. Mali disiplini ve güçlü bir orduyu desteklediğini belirten Hamilton, seçim kampanyasında kürtaja yasal erişim hakkının ve LGBTQ haklarının korunmasını da savunuyor.

Hamilton, Washington’da siyasi söylem içinde öne çıkan bazı Hristiyanların İncil’de anlatılan İsa’nın değerlerini yansıtmadığını ileri sürdü. Trump yönetiminin üslubunu “kabalık ve kötü niyetlilik” olarak nitelendiren Hamilton, mevcut siyasi ortamın 36 yıldır vaazlarında dile getirdiği değerlerle çeliştiğini söyledi.

Hamilton, yaşananlara karşı sessiz kalmak istemediğini belirterek, “Ayağa kalkmak ve ‘Bu durum kabul edilemez’ dediğimin duyulmasını istiyorum.” ifadelerini kullandı. Hamilton’ın seçimi kazanması halinde, 1932’den bu yana Kansas’tan ABD Senatosuna seçilen ilk Demokrat olacağı belirtildi.

KONGREDEKİ DEMOKRAT DİN İNSANLARI

Demokrat Parti’nin din insanlarını siyasete dahil etme geleneğinin özellikle siyahi toplum içinde uzun süredir devam ettiği belirtiliyor. Georgia Senatörü Raphael Warnock, Martin Luther King Jr.’ın da bir dönem pastörlük yaptığı Atlanta’daki Ebenezer Baptist Kilisesinde görev yapıyor.

Kongrede görev yapan son beyaz Demokrat rahibin, 1975-1987 yıllarında Pennsylvania’yı temsil eden Metodist din insanı Bob Edgar olduğu kaydediliyor. Kasım seçimlerinde yarışan yeni adaylarla birlikte Demokrat Parti içinde beyaz Hristiyan din insanlarının siyasi temsili yeniden gündeme geldi.

TALARICO TEXAS’TA SENATO İÇİN YARIŞIYOR

Texas’ta Senato koltuğu için aday olan 37 yaşındaki Presbiteryen ilahiyat öğrencisi James Talarico, seçim kampanyasında kutsal kitap öğretilerine dayalı siyasi konuşmalarıyla öne çıkıyor. Cumhuriyetçilerin uzun süredir yönetimde olduğu eyalette yarışan Talarico, ekonomik ve sosyal politikaları Hristiyanlık üzerinden eleştiriyor.

Talarico, konuşmalarından birinde milyarderlerin vergilerinin düşürülürken hastaların sağlık sistemi dışında bırakılmasının Hristiyan öğretileriyle bağdaşmadığını söyledi. Demokrat aday, dini söylemin yalnızca muhafazakar politikalarla ilişkilendirilmesine karşı çıktığını belirtti.

DEMOKRAT PARTİDEKİ DİNİ TEMSİL BOŞLUĞU

Cumhuriyetçilerin beyaz Hristiyan seçmenler üzerindeki etkisinin, Demokrat Parti’nin zaman içinde seküler ve elit bir seçmen tabanıyla özdeşleşmesiyle güçlendiği ifade ediliyor. Demokratik Ulusal Komite bünyesindeki Dinler Arası Konseyin Eş Başkanı Indira Duggirala, Demokrat siyasetinde dini söylem açısından bir boşluk oluştuğunu kabul etti.

Duggirala, dini hassasiyetleri bulunan adayların doğal bir süreç içinde ortaya çıktığını belirterek gelişmeden memnuniyet duyduğunu söyledi. Devlet yönetiminin seküler kalması gerektiğini vurgulayan Duggirala, bir kişinin hem Demokrat hem de dindar olabileceğini ifade etti.

ADAYLAR HRİSTİYAN MİLLİYETÇİLİĞİNE KARŞI ÇIKIYOR

Demokrat adaylar, Trump’ın “Amerika’yı Yeniden Harika Yap” hareketi ile Hristiyan milliyetçiliğinin yakınlaşmasından endişe duyduklarını dile getiriyor. Savunma Bakanı Pete Hegseth’in Pentagon’da dua toplantıları düzenlemesi ve ABD’nin İran politikalarında dini söyleme yer verilmesi, adayların eleştirdiği başlıklar arasında bulunuyor.

Arkansas’tan Kongreye girmek için yarışan Evanjelik pastör Robb Ryerse, Hristiyan milliyetçiliğini ABD demokrasisine yönelik en büyük tehditlerden biri olarak tanımladı. Ryerse, sağcı beyaz Hristiyanların siyasi alanda meydana getirdiğini savunduğu sorunların giderilmesine katkı sağlamayı amaçladığını söyledi.

DİN VE DEVLET İŞLERİNİN AYRILIĞI VURGUSU

Ryerse, inançlı kişilerin din ve devlet işlerinin ayrılığı ilkesini savunması gerektiğini belirtti. Demokrat Hristiyan adaylar, dini inançların kamu politikalarında kullanılmasının anayasal sınırlar içinde kalması gerektiğini savunuyor.

Adaylar, Hristiyanlığın göçmenlere karşı sert politikaları, sosyal yardımların azaltılmasını veya ekonomik eşitsizliği meşrulaştırmak amacıyla kullanılmasına karşı çıkıyor. Seçim kampanyalarında yoksullukla mücadele, sağlık hizmetlerine erişim, göçmenlerin korunması ve temel hakların güvence altına alınması başlıkları öne çıkıyor.

KASIM SEÇİMLERİNDE KONGRE DENGESİ BELİRLENECEK

Kasım ayında yapılacak ara seçimlerde Temsilciler Meclisi ve Senatodaki sandalye dağılımı yeniden şekillenecek. Demokrat rahipler, Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu eyaletlerde aday olarak Trump yönetiminin politikalarını sınırlandırmayı hedefliyor.

Hamilton, Kansas’taki seçim kampanyasında değişim talebinin arttığını savunarak seçimi kazanabileceklerine inandığını söyledi. Demokrat din insanlarının seçimlerde elde edeceği sonuçlar, partinin beyaz Hristiyan seçmenlerle kuracağı ilişkinin geleceği açısından da önem taşıyor.

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) koordinasyonunda hazırlanan sevkiyatta, depremzedelerin barınma ve sağlık ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik malzemelere yer verildi. Yardımların, afetin etkili olduğu bölgelerde kurulacak geçici yaşam alanlarında ve sağlık hizmetlerinde kullanılması planlandı.

275 BÜYÜK ÇADIR VENEZUELA’YA ULAŞTIRILDI

Türkiye’nin Caracas Büyükelçisi Naci Aydan Karamanoğlu, havalimanında yaptığı açıklamada, Türkiye’den gönderilen yardım malzemelerinin içeriğine ilişkin bilgi verdi. Karamanoğlu, AFAD tarafından hazırlanan sevkiyatta 275 büyük çadırın bulunduğunu belirterek, çadır kentlerin kurulabilmesi için gerekli ekipmanların da Venezuela’ya ulaştırıldığını söyledi.

Karamanoğlu, yardım malzemeleri arasında yaklaşık 7 ton tıbbi malzeme ve ilacın da yer aldığını ifade etti. Sevkiyatın toplam ağırlığının 30 tona ulaştığını aktaran Karamanoğlu, malzemelerin depremden etkilenen bölgelerdeki ihtiyaç sahiplerine dağıtılacağını bildirdi.

TÜRK ARAMA KURTARMA EKİPLERİ İKİ HAFTA ÇALIŞTI

Büyükelçi Karamanoğlu, depremlerin ardından Venezuela’ya giden Türk arama kurtarma ekiplerinin iki hafta boyunca görev yaptığını belirtti. Ekiplerin afet bölgelerindeki çalışmalara katıldığını kaydeden Karamanoğlu, Türk personelin sahada özverili bir çalışma yürüttüğünü dile getirdi.

Türkiye’nin afetin ilk günlerinden itibaren Venezuela ile dayanışma içinde olduğunu vurgulayan Karamanoğlu, arama kurtarma faaliyetlerinin ardından insani yardım sevkiyatlarının sürdürüldüğünü aktardı. Depremzedelerin barınma, sağlık ve temel ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik desteğin devam edeceğini belirtti.

AFAD, TİKA VE TÜRK KIZILAY DAHA ÖNCE DE YARDIM GÖNDERDİ

Karamanoğlu, Türkiye’nin Venezuela’ya yönelik yardım çalışmalarının son sevkiyatla sınırlı olmadığını ifade etti. AFAD, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) ve Türk Kızılay aracılığıyla daha önce de insani yardım desteği sağlandığını hatırlattı.

Son sevkiyatla yardım çalışmalarına yeni bir aşama eklendiğini söyleyen Karamanoğlu, Türkiye’nin Venezuela halkına yönelik desteğinin süreceğini bildirdi. Karamanoğlu, Türkiye’nin afetin sonuçlarının giderilmesi sürecinde Venezuela halkının yanında olmaya devam edeceğini kaydetti.

VENEZUELA’DAN TÜRKİYE’YE TEŞEKKÜR

Venezuela Dışişleri Bakanı Yvan Gil, Türkiye’nin gönderdiği yardımların ülkesindeki depremzedeler açısından önemli olduğunu belirtti. Türk halkının Venezuela ile gösterdiği dayanışmanın büyük anlam taşıdığını ifade eden Gil, destek nedeniyle Türkiye’ye teşekkür etti.

Gil, Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodriguez adına Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a, Türk hükümetine ve Türk halkına teşekkürlerini iletti. Türkiye’nin Caracas Büyükelçisi Naci Aydan Karamanoğlu ile Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’a da teşekkür eden Gil, depremlerin ilk saatlerinden itibaren Türk makamlarıyla sürekli iletişim halinde olduklarını söyledi.

DEPREMLER 39 SANİYE ARAYLA MEYDANA GELDİ

Venezuela, 24 Haziran’da 39 saniye arayla meydana gelen 7,2 ve 7,5 büyüklüğündeki iki depremle sarsıldı. Depremlerin ardından etkilenen bölgelerde arama kurtarma, barınma ve sağlık çalışmaları başlatıldı.

Türkiye, afetin ardından arama kurtarma ekiplerini Venezuela’ya gönderirken, insani yardım faaliyetlerini AFAD, TİKA ve Türk Kızılay aracılığıyla sürdürdü. Simon Bolivar Havalimanı’na ulaşan 30 tonluk son sevkiyatın, depremzedelerin acil ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla ilgili bölgelere ulaştırılacağı bildirildi.

Bangkok yönetimi, hastaneye kaldırılan yaralılardan 22’sinin sağlık durumunun kritik olduğunu açıkladı. Yangının kontrol altına alınmasının ardından olay yeri güvenlik çemberine alınırken, adli tıp ekipleri ile yangın uzmanları sabah saatlerinde binanın enkazında inceleme başlattı.

YANGIN KISA SÜREDE BİNANIN TAMAMINI SARDI

Yangın, 12 Temmuz Pazar günü gece yarısına kısa süre kala kentin kuzeyindeki eğlence mekânında başladı. Görgü tanıkları ve olay sırasında sahnede bulunan müzisyenlerin aktardığı bilgilere göre, sahne yakınındaki elektrik sisteminden önce duman yükseldi, ardından elektrik kesildi ve patlamaya benzer bir ses duyuldu.

Alevler ve yoğun duman kısa sürede mekânın ana salonuna yayıldı. Cep telefonları ve kurtarma ekiplerinin kameralarıyla kaydedilen görüntülerde, binanın girişinden alevlerin yükseldiği, içeride bulunanların yoğun duman altında dışarı çıkmaya çalıştığı görüldü. İtfaiye ekipleri yangını yaklaşık yarım saatlik çalışmanın ardından kontrol altına aldı.

ÖLÜMLERİN BÜYÜK BÖLÜMÜ YOĞUN DUMANDAN KAYNAKLANDI

Bangkok Valisi Chadchart Sittipunt, yangının tavana ulaşarak hızla yayıldığını ve içeride yoğun duman oluştuğunu açıkladı. İlk değerlendirmelere göre, ölümlerin önemli bölümünün dumandan zehirlenme sonucu meydana geldiği belirtildi.

Kurtarma ekiplerinin vücut kameralarına yansıyan görüntülerde, bazı kurbanların mekânın arka bölümündeki tuvaletlerin yakınında bulunduğu görüldü. Yetkililer, çıkış yolu bulamayan bazı kişilerin yoğun dumandan korunmak amacıyla tuvaletlere yönelmiş olabileceğini değerlendiriyor.

63 KİŞİ HASTANEYE KALDIRILDI

Yangında yaralanan 63 kişi çevredeki hastanelere sevk edildi. Yaralılardan 22’sinin durumunun kritik olduğu açıklanırken, hastanelerde yanık ve dumandan etkilenmeye yönelik tedaviler başlatıldı.

İlk kimlik tespit çalışmalarında hayatını kaybedenlerden 10’unun kimliğinin belirlendiği, bunlardan 9’unun Tayland, birinin ise Laos vatandaşı olduğu bildirildi. Adli tıp birimleri, diğer kurbanların kimliklerinin belirlenmesi için çalışmalarını sürdürüyor.

ACİL ÇIKIŞLARIN ENGELLENİP ENGELLENMEDİĞİ ARAŞTIRILIYOR

Yangının ardından başlatılan soruşturmanın önemli başlıklarından birini mekândaki acil çıkışlar oluşturdu. Bazı cansız bedenlerin çıkış noktalarına ve binanın arka bölümüne yakın alanlarda bulunması üzerine tahliye güzergâhlarının açık olup olmadığı incelemeye alındı.

İlk incelemelerde masa, sandalye ve diğer eşyaların bazı geçiş yollarını daralttığı, acil çıkışların yeterince görünür olmayabileceği ve çıkışlardan birinin kapalı tutulmuş olabileceği yönündeki iddialar üzerinde duruldu. Bangkok yönetimi, tavan ve dekorasyon malzemelerinin yangının yayılmasına etkisini de araştırıyor.

İTFAİYE İHBARDAN DAKİKALAR SONRA OLAY YERİNE ULAŞTI

Bangkok Afet Önleme ve Zarar Azaltma Dairesi Başkanı Suriyachai Rawiwan, itfaiye ekiplerinin ihbarın ardından yaklaşık 5 dakika içinde olay yerine ulaştığını bildirdi. Ekiplerin bölgeye vardığı sırada alevlerin binanın büyük bölümüne yayıldığı belirtildi.

Yoğun duman, elektrik kesintisi ve içerideki yüksek sıcaklık, arama kurtarma çalışmalarını güçleştirdi. Binanın içindeki masa ve oturma gruplarının ekiplerin hareket alanını daralttığı, kurtarma görevlilerinin oksijen maskeleri ve el fenerleriyle çalıştığı aktarıldı.

İŞLETMENİN RUHSAT VE DENETİM KAYITLARI İNCELENİYOR

Tayland Başbakanı Anutin Charnvirakul, olay yerinde yaptığı açıklamada yangının nedeninin kapsamlı şekilde araştırılacağını söyledi. İşletmenin faaliyet ruhsatı, yangın güvenliği denetimleri, elektrik tesisatı ve binada kullanılan malzemeler incelemeye alındı.

İşletmenin yangından önce güvenlik denetiminden geçtiği belirtilirken, olay sırasında acil çıkışların kullanılabilir durumda olup olmadığı araştırılıyor. Charnvirakul, mevzuata aykırılık veya ihmal tespit edilmesi halinde sorumlular hakkında işlem yapılacağını bildirdi.

ELEKTRİK SİSTEMİ VE PATLAMA SESİ ÜZERİNDE DURULUYOR

Yangının çıkış nedenine ilişkin henüz kesin bir tespit yapılmadı. İlk bulgular arasında sahne yakınındaki elektrik panosu veya klima sisteminde meydana gelmiş olabilecek kısa devre ihtimali yer aldı.

Olay sırasında sahnede bulunan müzisyenlerin, elektrik sisteminden duman çıktığını, kısa süre sonra elektriğin kesildiğini ve patlama sesi duyulduğunu anlattıkları aktarıldı. Soruşturma ekipleri, elektrik tesisatından alınan parçalar ile yangının başladığı değerlendirilen bölgedeki kalıntıları incelemeye aldı.

TANIKLAR YANGIN SIRASINDA YAŞANANLARI ANLATTI

Yangını dışarıdan gören taksi şoförü Surin Jaiharn, alevlerin binanın kapısından sokağa doğru yayıldığını ve vücutlarında yanıklar bulunan bazı kişilere yardım ettiğini söyledi. Olay sırasında çevrede bulunanlar, içeriden çıkan kişilerin üzerindeki alevleri söndürmeye ve yaralıları güvenli alana taşımaya çalıştı.

Laos vatandaşı Kan Kutirat da içeriden yükselen çığlıkların ardından büyük panik yaşandığını belirterek bir kadının dışarı çıkarılmasına yardım ettiğini anlattı. Görgü tanıkları, elektriklerin kesilmesinin ardından mekânın karanlıkta kaldığını ve yoğun duman nedeniyle çıkışların görülmesinin güçleştiğini ifade etti.

TAYLAND’DA DAHA ÖNCE DE BENZER YANGINLAR YAŞANDI

Bangkok’taki yangın, Tayland’da son yıllarda eğlence mekânlarında yaşanan en ölümcül olaylardan biri olarak kayıtlara geçti. Bangkok’taki Santika Club’da 1 Ocak 2009’da yılbaşı kutlamaları sırasında çıkan yangında 60’tan fazla kişi hayatını kaybetmiş, 200’ü aşkın kişi yaralanmıştı.

Chonburi bölgesindeki Mountain B adlı eğlence mekânında Ağustos 2022’de çıkan yangında da ilk belirlemelere göre 14 kişi yaşamını yitirmiş, çok sayıda kişi yaralanmıştı. Bangkok’taki son olayın ardından eğlence mekânlarının ruhsatlandırılması, elektrik tesisatları, yanıcı dekorasyon malzemeleri ve acil çıkışlara yönelik denetimler yeniden gündeme geldi.

Saldırılarda İran’a ait bazı altyapı tesislerinin de zarar gördüğü belirtildi. İran tarafı ise ABD’nin düzenlediği hava saldırılarının ardından balistik füze saldırısı başlatarak karşılık verdi.

ABD OPERASYONUN GEREKÇESİNİ AÇIKLADI

ABD yönetimi, İran’ın güney kıyılarına yönelik operasyonun Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğini korumak amacıyla gerçekleştirildiğini açıkladı. Operasyonun, Basra Körfezi’nden geçen sivil denizciler ile ticari gemilere yönelik saldırı kapasitesini zayıflatmayı hedeflediği kaydedildi.

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi ile Umman Körfezi’ni birbirine bağlaması ve küresel deniz ticaretinde önemli bir geçiş noktası olması nedeniyle stratejik önem taşıyor. ABD yönetimi, saldırıların bölgedeki ticari gemilerin serbest geçişini güvence altına alma amacı taşıdığını bildirdi.

İRAN BALİSTİK FÜZE SALDIRISI BAŞLATTI

İran, Bender Abbas ve Sirik yakınlarını da hedef alan ABD saldırılarının ardından balistik füzelerle misilleme başlattı. Füze saldırılarının hangi bölgeleri hedef aldığına ve sonuçlarına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

İran tarafı, hava saldırılarında altyapı tesislerinin zarar gördüğünü duyururken, saldırılardaki can kayıpları ve yaralıların sayısına ilişkin net bir açıklama yapılmadı.

CENTCOM’DAN SALDIRILARA İLİŞKİN AÇIKLAMA

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’a yönelik yeni saldırıların başladığını duyurdu. Açıklamada, operasyonların ABD Doğu Yakası saatiyle 17.00 itibarıyla başlatıldığı bildirildi.

CENTCOM açıklamasında, “Bugün saat 17.00 ET itibarıyla, ABD Merkez Komutanlığı güçleri, İran’a karşı daha fazla saldırı başlatmaya başladı. Saldırılar, sivil denizcilere ve Basra Körfezi’nden serbestçe geçen ticari gemilere yönelik saldırı kabiliyetlerini zayıflatmaya devam etmeyi amaçlıyor. Başkomutan, İran güçlerini sorumlu tutmak için saldırıların düzenlenmesi talimatını verdi.” ifadelerine yer verildi.

ABD basınında yer alan haberlerde, Graham’ın Washington’daki Capitol Hill bölgesinde bulunan evine göğüs ağrısı ve kalp durması ihbarı üzerine sağlık ekiplerinin sevk edildiği öne sürüldü. Hastaneye kaldırılan Graham’ın müdahalelere rağmen kurtarılamadığı bildirildi. Graham’ın ofisi ise ölüm nedenini resmi olarak açıklamadı ve yalnızca senatörün ani bir rahatsızlığın ardından hayatını kaybettiğini duyurdu.

SON YURT DIŞI PROGRAMI UKRAYNA OLDU

Graham’ın ölümünden önce katıldığı son resmi yurt dışı programı Ukrayna ziyareti oldu. Cumhuriyetçi senatör, 10 Temmuz’da başkent Kiev’de Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile bir araya geldi. Görüşmede Ukrayna’nın hava savunma ihtiyaçları, Rusya’ya karşı hazırlanmakta olan yeni yaptırım düzenlemesi ve savaşın seyri ele alındı.

Reuters tarafından yayımlanan görüntülerde, Graham’ın Zelenski ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından Kiev’de basın mensuplarına açıklamalarda bulunduğu görüldü. Graham, Çin yönetiminin Rusya üzerindeki ekonomik ve siyasi etkisini kullanmasının savaşın sona erdirilmesi bakımından önemli olduğunu savundu. Pekin’in Moskova’yı müzakere masasına yönlendirebilecek ülkelerden biri olduğunu belirten Graham, Rusya üzerindeki baskının artırılması gerektiğini dile getirdi.

Graham, Ukrayna ziyareti sırasında Rus petrolü ve diğer enerji ürünlerini satın alan ülkelere yönelik yaptırımlar öngören yasa tasarısı konusunda Donald Trump yönetimiyle anlaşmaya varıldığını da açıkladı. Graham’ın ofisinin 10 Temmuz tarihli duyurusunda, Demokrat ve Cumhuriyetçi senatörlerin Trump yönetimiyle Rusya’ya yönelik yaptırım düzenlemesi konusunda uzlaşmaya vardığı belirtildi.

TRUMP’IN KONGREDEKİ YAKIN MÜTTEFİKLERİ ARASINDA YER ALDI

Lindsey Graham, 2003 yılından itibaren Güney Carolina eyaletini ABD Senatosu’nda temsil etti. Savunma, dış politika ve ulusal güvenlik konularındaki çalışmalarıyla öne çıkan Graham, Senato Yargı Komitesi ile Senato Bütçe Komitesi dahil olmak üzere Kongrenin önemli komitelerinde başkanlık görevleri üstlendi. Ölümünden önce Senato Bütçe Komitesi Başkanı olarak görev yapan Graham, kasım ayında düzenlenmesi planlanan seçimlerde beşinci dönem için yeniden aday olmaya hazırlanıyordu.

Graham, 2016’daki Cumhuriyetçi Parti başkanlık adaylığı sürecinde Donald Trump’a yönelik sert eleştirilerde bulundu. Seçimlerin ardından siyasi tutumunu değiştiren Graham, sonraki yıllarda Trump’ın Kongredeki en güçlü destekçileri arasında yer aldı. Trump’ın başkanlığı döneminde dış politika, yargı atamaları ve azil süreçleri gibi başlıklarda yönetime destek veren Graham, Trump’a dış politika konularında görüş bildiren isimlerden biri oldu.

İRAN VE İSRAİL POLİTİKALARINDA SERT TUTUM BENİMSEDİ

Graham, ABD Senatosu’nda İran’a karşı daha sert siyasi, ekonomik ve askerî tedbirlerin uygulanmasını savunan isimler arasında bulunuyordu. İsrail’in İran’a yönelik askerî operasyonlarına destek veren Graham, Washington yönetiminin Tahran’ın nükleer programı ve bölgedeki faaliyetleri karşısında daha kapsamlı adımlar atmasını istiyordu.

İsrail yönetimine verdiği destekle de tanınan Graham, ABD’nin İsrail’e yönelik askerî ve siyasi desteğinin sürdürülmesini savundu. Graham’ın ölümünün ardından İsrailli yetkililer ile ABD’den ve farklı ülkelerden çok sayıda siyasetçi taziye mesajı yayımladı.

UKRAYNA’YA ASKERÎ DESTEĞİN ARTIRILMASINI SAVUNDU

Graham, Rusya-Ukrayna Savaşı boyunca Kiev yönetimine sağlanan ABD askerî desteğinin artırılmasını isteyen senatörlerin başında yer aldı. Rusya’ya karşı daha ağır yaptırımlar uygulanmasını savunan Graham, Moskova’nın enerji gelirlerinin sınırlandırılmasına yönelik düzenlemeler üzerinde çalıştı.

Cumhuriyetçi senatör, Rus petrolü, doğal gazı ve diğer enerji ürünlerini satın alan ülkelere yüksek oranlı gümrük vergileri uygulanmasını öngören iki partili yaptırım tasarısının hazırlanmasında rol aldı. Graham, söz konusu düzenlemenin Rusya’nın savaş finansmanını sınırlandırmayı amaçladığını belirtti.

LINDSEY GRAHAM KİMDİR?

Lindsey Olin Graham, 9 Temmuz 1955’te ABD’nin Güney Carolina eyaletinde doğdu. Hukuk eğitiminin ardından ABD Hava Kuvvetlerinde hukuk subayı olarak görev yapan Graham, askerî kariyeri sırasında savcılık ve hâkimlik görevlerinde bulundu. Graham, daha sonra ABD Hava Kuvvetleri Rezerv Komutanlığındaki hizmetini sürdürdü.

Siyasi kariyerine Güney Carolina Temsilciler Meclisinde başlayan Graham, 1995-2003 yılları arasında ABD Temsilciler Meclisinde görev yaptı. 2002’de Senatoya seçilen Graham, görevine 2003 yılında başladı ve ölümüne kadar Güney Carolina’yı Senatoda temsil etti.

Graham, dış politika ve ulusal güvenlik alanlarında askerî güç kullanımını destekleyen yaklaşımı nedeniyle ABD siyasetinde “şahin” olarak nitelendirilen isimler arasında gösterildi. Senatodaki kariyerinin ilk dönemlerinde John McCain ve Joe Lieberman ile birlikte dış politika çalışmalarına katılan Graham, ilerleyen yıllarda Cumhuriyetçi Parti içindeki etkili senatörlerden biri haline geldi.

Önerinin, Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüseferin devamlılığını sağlamaya yönelik geçici bir düzenleme içerdiği aktarıldı. Taslakta güney ve kuzey olmak üzere iki farklı rota oluşturulmasının öngörüldüğü, güzergahların tabi olacağı kuralların ise geçtikleri karasularına göre değişeceği kaydedildi.

GÜNEY KORİDORUNDA SERBEST GEÇİŞ ÖNGÖRÜLÜYOR

CNN International’ın haberine göre güneyde oluşturulması planlanan deniz koridoru, Umman karasuları içerisinde yer alacak. Söz konusu güzergahta, ABD-İsrail ile İran arasında yaşanan savaş öncesindeki seyrüsefer düzeninin korunması ve gemilerin serbest geçiş yapmasının sağlanması öngörülüyor.

Güney koridorunu kullanacak gemilerin önceden izin almasına ilişkin herhangi bir şarttan söz edilmezken, uluslararası deniz trafiğinin mevcut uygulamalar doğrultusunda sürdürülmesinin planlandığı ileri sürüldü. Güzergahın açık tutulmasının, Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilerin hareketliliğini devam ettirmeyi amaçladığı aktarıldı.

KUZEY ROTASI İÇİN İRAN’DAN İZİN ŞARTI

Taslakta yer aldığı öne sürülen kuzey koridorunun ise İran karasularından geçmesi planlanıyor. Habere göre söz konusu güzergahı kullanmak isteyen gemilerin, geçiş öncesinde İran makamlarından izin alması gerekecek.

Taraflar arasında muhtemel bir anlaşmaya varılması halinde kuzey rotasını kullanacak gemilerden herhangi bir geçiş ücreti veya hizmet bedeli alınmayacağı belirtildi. İran makamlarının izin sürecini hangi yöntemle yürüteceğine ilişkin ayrıntılara ise haberde yer verilmedi.

MASKAT VE TAHRAN GÖRÜŞMELERİ SÜRDÜRECEK

Umman ile İran, Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüseferin uluslararası hukuk çerçevesinde yürütülmesine yönelik teknik ve siyasi görüşmelerin sürdürülmesi konusunda anlaşmaya varıldığını açıkladı.

Umman Haber Ajansı tarafından sosyal medyada yayımlanan açıklamada, iki ülke heyetlerinin son dönemde yaşanan gelişmelerin ortaya çıkardığı durum ve sonuçları ele almak üzere Maskat’ta görüşmeler gerçekleştirdiği bildirildi. Görüşmelerde Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliği ile serbestisinin sağlanmasına ilişkin başlıkların değerlendirildiği kaydedildi.

Açıklamada, “Umman ve İran, son dönemde yaşanan gelişmelerin ortaya çıkardığı durum ve sonuçlar ışığında Hürmüz Boğazı’nda seyrüseferin güvenliğini ve serbestisini sağlamak amacıyla Maskat’ta görüşmeler gerçekleştirdi. İki taraf, uluslararası hukuka uygun olarak gerekli mutabakatlara ulaşmak amacıyla hem teknik hem de siyasi düzeyde görüşmeleri sürdürme konusunda anlaştı.” ifadelerine yer verildi.

İRAN DIŞİŞLERİ BAKANI UMMAN’I ZİYARET ETTİ

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve beraberindeki heyet, Hürmüz Boğazı’ndaki son duruma ilişkin gelişmeleri ele almak amacıyla Umman’ın başkenti Maskat’a resmi ziyaret gerçekleştirdi.

Arakçi, ziyaret kapsamında Umman Dışişleri Bakanı Seyid Bedir bin Hamad Al-Busaidi ile bir araya geldi. Görüşmede boğazdaki seyrüseferin güvenliği, deniz trafiğinin serbest biçimde sürdürülmesi ve taraflar arasında yürütülecek teknik ve siyasi temasların ele alındığı bildirildi.

Khanna, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler ve İsrail ordusu tarafından alıkonulduğu anlara ilişkin görüntülere yer verdi. ABD’li Kongre üyesi, Filistin’e yaptığı seyahat sırasında Amerikan yapımı M4 silahları taşıyan İsraillilerin kendisini ve beraberindeki diğer Amerikalıları gözaltına aldığını belirtti.

İSRAİL ASKERLERİNİN OLAY YERİNE GELDİĞİNİ AÇIKLADI

Khanna, İsrail askerlerinin daha sonra olay yerine intikal ettiğini, ancak kendisini serbest bırakmak yerine Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin yanında yer aldığını ifade etti. İsrail ordusunun bölgeden ayrılmasına izin vermeyerek kendisini alıkoymayı sürdürdüğünü aktaran Khanna, paylaşımında “Büyük bir hata yaptılar.” ifadesini kullandı.

Olay sırasında Khanna’nın yanında bulunan diğer Amerikalıların da İsrailliler tarafından durdurulduğu kaydedildi. Khanna’nın paylaştığı görüntülerde, bölgede yaşanan gerginlik ile İsrailliler ve İsrail askerleriyle yapılan görüşmeler yer aldı.

BÖLGEDEN AYRILMASINA 90 DAKİKA İZİN VERİLMEDİ

New York Times gazetesinin konuya ilişkin haberinde, Khanna’nın yaklaşık 90 dakika boyunca bulunduğu bölgeden ayrılmasına izin verilmediği aktarıldı. Haberde, ABD’li Kongre üyesinin Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin hakaretlerine de maruz kaldığı belirtildi.

Khanna, yaşananlar sırasında kendisini çaresiz hissettiğini dile getirerek, “Bir Amerikan kongre üyesini 90 dakika boyunca çaresiz hissettirebiliyorlarsa, işgal altındaki Filistinlilerin her gün nasıl hissettiklerini bir düşünün.” dedi.

BATI ŞERİA ZİYARETİNİN SİYASİ GÖRÜŞLERİNİ ŞEKİLLENDİRECEĞİNİ SÖYLEDİ

New York Times’ın haberinde, Khanna’nın ABD’de 2028’de yapılacak başkanlık seçimleri için Demokrat Parti’nin potansiyel adayları arasında gösterildiğine dikkat çekildi. Geçmiş dönemlerde ABD’li başkan adaylarının İsrail’e desteklerini göstermek amacıyla bölgeyi ziyaret ettikleri, son dönemde ise ABD’li siyasetçilerin Tel Aviv yönetimine yönelik eleştirilerini dile getirmek için benzer ziyaretler gerçekleştirdiği ifade edildi.

Khanna, işgal altındaki Batı Şeria’da gözlemlediği gelişmelerin siyasi görüşlerini ve muhtemel başkan adaylığı sürecini şekillendireceğini belirtti. Filistinlilerin haklarının yürüteceği siyasi çalışmaların ana odak noktalarından biri olacağını söyleyen Khanna, bölgede yaşananları ABD kamuoyuna anlatacağını kaydetti.

FİLİSTİNLİLERİN YAŞADIKLARINI ABD’DE ANLATACAĞINI BELİRTTİ

Khanna, başkanlık seçimlerinde aday olup olmamasından bağımsız şekilde Filistinlilerin yaşadıklarını gündeme taşımayı sürdüreceğini ifade etti. ABD’nin farklı bölgelerine giderek Batı Şeria’daki gelişmeleri ve Filistinlilerin hikâyelerini anlatacağını belirten Khanna, “Aday olup olmamamdan bağımsız olarak Amerika’nın her köşesine gidip onların hikâyelerini ve Batı Şeria’da yaşananları anlatacağım.” dedi.

İran’ın son dönemde attığı adımları “misilleme” olarak nitelendiren Fidan, yaşanan gerilimin iletişim eksikliğinden kaynaklandığına inandığını söyledi. Fidan, tarafların çatışmanın devam etmesi yerine ateşkesi korumaya ve diplomatik süreci ilerletmeye yönelik bir iradeye sahip olduğunu ifade etti.

İRAN’IN ADIMLARINI “MİSİLLEME” OLARAK NİTELENDİRDİ

Bölgesel gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, İran’ın attığı son adımların karşılık verme amacı taşıdığını belirtti. Gerilimin temelinde taraflar arasındaki iletişim eksikliğinin bulunduğunu düşündüğünü aktaran Fidan, mevcut ateşkesin devam ettirilmesinin önemine dikkati çekti.

Fidan, “Her iki taraf da gerçekten ateşkesin devam etmesini ve barış anlaşmasına doğru ilerlemeyi istiyor.” ifadelerini kullandı. Tarafların diplomatik kanalları açık tutmasının bölgedeki gerilimin azaltılması açısından belirleyici olduğunu kaydetti.

“SORUNUMUZ İSRAİL İLE DEĞİL, POLİTİKALARIYLA”

İsrail ile yaşanan gerilime ilişkin konuşan Fidan, Türkiye’nin sorununun İsrail halkıyla değil, İsrail hükümetinin izlediği politikalarla ilgili olduğunu belirtti. İsrail’de yaklaşan seçimler öncesinde Başbakan Binyamin Netanyahu ve siyasi destekçilerinin dış düşman söylemine ihtiyaç duyduğunu savunan Fidan, mevcut politikaların tüm bölge üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu ifade etti.

İsrail’de iktidar ve muhalefette yer alan bazı isimlerden benzer açıklamalar geldiğini belirten Fidan, bütün siyasi aktörlerin aynı yaklaşımı paylaşmadığını söyledi. İsrail’de sağduyulu ve stratejik bakış açısına sahip isimlerin bulunduğunu kaydeden Fidan, “Allah’a şükür ki tüm muhalefet isimleri bu şekilde değil. İsrail’de hâlâ aklı başında olan, bilge ve stratejik akla sahip iyi insanlar var. Herkes Netanyahu ve çevresindekiler gibi değil.” dedi.

NETANYAHU HÜKÜMETİNE YÖNELİK ELEŞTİRİ

Netanyahu hükümetinin politikalarının yalnızca Türkiye açısından sorun oluşturmadığını söyleyen Fidan, söz konusu yaklaşımın İsrail’in kendisi, bölge ülkeleri ve uluslararası güvenlik bakımından da risk taşıdığını belirtti.

Fidan, “Netanyahu hükümetinin politikaları yalnızca bizim için sorun değil. Onun politikaları ve hükümeti İsrail için bir yük, bölge için bir yük, uluslararası güvenlik için de bir yük ve tehdit.” ifadelerini kullandı.

“AÇIK ÇATIŞMA İÇİN HİÇBİR NEDEN YOK”

Türkiye ile İsrail arasında doğrudan ve açık bir çatışma yaşanma ihtimaline ilişkin soruyu yanıtlayan Fidan, böyle bir çatışmanın meydana gelmesi için herhangi bir neden bulunmadığını söyledi.

Fidan, “Açık bir çatışma yaşanması için hiçbir neden yok.” dedi. Türkiye’nin yaklaşımının İsrail devletiyle çatışmak yerine, bölgesel istikrarı tehdit eden politikalara karşı çıkmak olduğunu ifade etti.

AVRUPALI LİDERLERİN YAKLAŞIMI

Avrupalı liderlerin İsrail hükümetinin izlediği politikaların oluşturduğu tehlikeyi görmeye başladığını belirten Fidan, Avrupa ülkelerinin söz konusu sorunla nasıl mücadele edeceklerine ilişkin henüz somut bir yöntem geliştiremediğini söyledi.

Fidan, bölgedeki gelişmelerin ve özellikle Suriye’de sağlanan ilerlemeyi istikrarsızlaştırmaya yönelik girişimlerin mevcut durumu değiştirebileceği uyarısında bulundu. İsrail’in bölgeye yönelik politikalarının Avrupa ülkeleri tarafından daha yakından takip edildiğini aktardı.

SURİYE’DEKİ GELİŞMELERE İLİŞKİN UYARI

Suriye’de istikrarın sağlanmasının bölgesel güvenlik açısından önem taşıdığını belirten Fidan, İsrail’in güçlü, istikrarlı ve kalkınan bir Suriye isteyip istemediği konusunda şüpheleri bulunduğunu söyledi.

Fidan, “İsrail’in istikrarlı, iyi, güçlü, gelişen ve kalkınan bir Suriye görmek isteyip istemediğinden emin değiliz.” ifadelerini kullandı. Suriye’deki yeni yönetimin istikrarsızlaştırılmasına yönelik girişimlerin bölgesel dengeleri olumsuz etkileyebileceğini kaydetti.

“İSRAİL HÜKÜMETİ ŞAM YÖNETİMİNİ İSTİKRARSIZLAŞTIRMAYA ÇALIŞIYOR”

İsrail hükümetinin Şam’daki yeni yönetimi istikrarsızlaştırmaya çalışıp çalışmadığına ilişkin soruya yanıt veren Fidan, İsrail’in geçmişte ve günümüzde bölge ülkelerine yönelik izlediği tutuma işaret etti.

Fidan, “İsrail hükümetinin bölge ülkelerine yönelik geçmiş ve mevcut tutum kalıplarına baktığınızda, evet.” değerlendirmesinde bulundu. İsrail’in Suriye’ye yönelik yaklaşımının bölgesel istikrar hedefleriyle uyumlu olmadığını belirtti.

GAZZE İÇİN “BARIŞ KURULU” DEĞERLENDİRMESİ

Gazze’deki gelişmelere değinen Fidan, ABD Başkanı Donald Trump tarafından desteklenen “Barış Kurulu”nun çatışmaların ve kitlesel ölümlerin durdurulmasında etkili olduğunu söyledi. Kurulun insani yardım, barınma ve ilaç temini konusunda verdiği taahhütlerin ise henüz tam olarak yerine getirilemediğini ifade etti.

Fidan, “Planın kendisinin vadettiği sonuçlara, özellikle insanların yeterli insani yardım, barınma ve ilaca ulaşıp ulaşmadığına baktığımızda, bu kısımda planın henüz tam anlamıyla başarılı olmadığını düşünüyorum.” dedi.

GAZZE’YE YARDIM İÇİN ULUSLARARASI BASKI ÇAĞRISI

Körfez bölgesindeki savaş nedeniyle uluslararası kamuoyunun dikkatinin Gazze’den başka alanlara kaydığını belirten Fidan, Filistinlilerin daha fazla insani yardıma ulaşabilmesi için İsrail üzerindeki baskının artırılması gerektiğini söyledi.

Fidan, “Filistinlilerin daha fazla uluslararası insani yardıma ulaşabilmesi için İsrail üzerinde baskı kurulması konusunda uluslararası toplumdan daha fazla baskı görmemiz gerekiyor.” ifadelerini kullandı. Gazze’de barınma, ilaç ve temel ihtiyaçlara erişimde yaşanan sorunların devam ettiğini belirtti.

Mepa News’in aktardığına göre yazılı açıklama, Mücteba Hamaney’e ait Telegram hesabından paylaşıldı. Mesajın, 28 Şubat’ta düzenlendiği belirtilen ABD-İsrail hava saldırılarında öldürülen Ali Hamaney için aylar sonra gerçekleştirilen cenaze törenleri dolayısıyla yayımlandığı bildirildi.

“MİLLETİN TALEBİ” İFADESİNİ KULLANDI

Mücteba Hamaney, babasının intikamının alınması gerektiğini savunarak söz konusu talebin yalnızca kişisel olmadığını ileri sürdü. Hamaney, intikam çağrısını İran halkına atfederek bunun mutlaka yerine getirilmesi gerektiğini ifade etti.

Açıklamada, Ali Hamaney’in yanı sıra çatışmalarda hayatını kaybeden diğer kişilere de yer verildi. Mücteba Hamaney, sorumlu tuttukları taraflara karşı karşılık verileceğini belirtti.

“İNTİKAMINI ALACAĞIMIZA SÖZ VERİYORUZ”

Hamaney, yayımlanan mesajında, “Şehit liderin ve bu iki savaşın tüm şehitlerinin kanının intikamını suçlu ve rezil katillerden alacağımıza söz veriyoruz.” ifadelerini kullandı.

Mesajda intikamın nasıl ve ne zaman alınacağına ilişkin ayrıntı verilmedi. İran yönetiminin olası adımlarına veya askeri planlamalarına ilişkin resmi bir takvim de açıklanmadı.

MESAJ CENAZE TÖRENLERİ SIRASINDA PAYLAŞILDI

Yazılı açıklamanın, Ali Hamaney için düzenlenen cenaze törenleri sırasında kamuoyuyla paylaşıldığı aktarıldı. Ali Hamaney’in ölümünden 132 gün sonra Meşhed’de defnedildiği belirtildi.

Cenaze törenlerinin bir hafta sürdüğü kaydedilirken, Mücteba Hamaney’in törenler boyunca kamuoyu önüne çıkmadığı bildirildi. İran liderinin mesajını yüz yüze bir konuşma yerine Telegram üzerinden yayımlaması dikkati çekti.

ALİ HAMANEY’İN 28 ŞUBAT’TA ÖLDÜRÜLDÜĞÜ BELİRTİLDİ

Haberde, İran’ın eski lideri Ali Hamaney’in 28 Şubat’ta ABD ve İsrail tarafından düzenlenen hava saldırılarında öldürüldüğü ileri sürüldü. Saldırının ayrıntılarına ve hedef alınan bölgeye ilişkin ek bilgi paylaşılmadı.

Ali Hamaney’in ölümünün ardından İran’daki liderlik görevini Mücteba Hamaney’in üstlendiği belirtildi. Yeni yönetimin dış politika ve güvenlik alanında izleyeceği yol, yayımlanan intikam mesajının ardından yeniden gündeme geldi.

Erdoğan, paylaşımında Srebrenitsa’nın tarihin gördüğü en vahşi soykırımlardan biri olduğunu vurguladı. Katledilenlerin hatıralarının yaşatılacağını belirten Erdoğan, soykırımın unutulmayacağını ifade etti.

ERDOĞAN: SREBRENİTSA’YI ASLA UNUTMAYACAĞIZ

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Srebrenitsa Soykırımı’nın 31. yılına ilişkin mesajında, “Tarihin gördüğü en vahşi soykırımlardan biri olan Srebrenitsa’nın 31. yılında, katledilen tüm Boşnak kardeşlerimizi rahmetle ve hüzünle yâd ediyorum. Şehitlerimizin aziz hatıralarını saygıyla anıyor, ailelerine ve yakınlarına sabır niyaz ediyorum. Srebrenitsa’yı asla unutmayacağız.” ifadelerini kullandı.

Erdoğan’ın paylaşımının ardından Ankara’dan da Srebrenitsa’da katledilenleri anan mesajlar yayımlandı. Mesajlarda soykırım kurbanlarının hatıralarının yaşatılması, yaşananların gelecek nesillere aktarılması ve benzer acıların yeniden yaşanmaması gerektiği vurgulandı.

EMİNE ERDOĞAN’DAN ANMA MESAJI

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan da sosyal medya hesabından Srebrenitsa Soykırımı’nın yıl dönümüne ilişkin paylaşım yaptı. Srebrenitsa’yı anmanın yalnızca yas tutmak anlamına gelmediğini belirten Emine Erdoğan, insanlığın aynı karanlığa yeniden sürüklenmemesi için vicdanın ayakta tutulması gerektiğini ifade etti.

Emine Erdoğan, “Srebrenitsa’yı anmak, sadece yas tutmak değil; insanlığın bir daha aynı karanlığa sürüklenmemesi için vicdanı ayakta tutmaktır. Srebrenitsa Soykırımı’nın yıl dönümünde hayattan koparılan Boşnak kardeşlerimizi rahmetle anıyor, ailelerine ve sevdiklerine sabır diliyorum.” ifadelerini kullandı.

DURAN: HÜZNÜNÜ YÜREKTEN PAYLAŞIYORUM

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Srebrenitsa Soykırımı’nın 8 binden fazla Boşnak Müslümanın hayatına mal olduğunu hatırlattı. Soykırımın aradan geçen 31 yıla rağmen vicdanlarda derin bir yara olmaya devam ettiğini belirten Duran, yaşananların insanlık onuruna karşı işlenen en ağır suçlardan biri olarak hafızalardaki yerini koruduğunu kaydetti.

Duran, “İnsanlık tarihinin en karanlık sayfalarından biri olarak hafızalara kazınan Srebrenitsa Soykırımı, aradan geçen 31 yıla rağmen vicdanlarda derin bir yara olmaya devam etmektedir. Bu büyük trajedi, insanlık onuruna karşı işlenmiş en ağır suçlardan biri olarak hafızalardaki yerini korumaktadır. Srebrenitsa Soykırımı’nda katledilen kardeşlerimizi rahmetle yâd ediyor, Bosnalı kardeşlerimizin acısını ve hüznünü yürekten paylaşıyorum.” ifadelerini kullandı.

TÜRKİYE’NİN BARIŞ VE ADALET VURGUSU

Türkiye’nin farklı coğrafyalarda yaşanan zulüm, haksızlık ve insani dramlar karşısında barışın, adaletin ve insan onurunun yanında durmayı sürdüreceğini belirten Duran, mazlumların sesi olma kararlılığının devam edeceğini bildirdi.

Duran, “Türkiye, Bosna Hersek’ten Kosova’ya, Kafkasya’dan Orta Doğu’ya, Gazze’den Afrika’ya kadar nerede zulüm, haksızlık ve insani dram yaşanıyorsa barışın, adaletin ve insan onurunun yanında durmayı, mazlumların sesi olmayı kararlılıkla sürdürecektir. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın ifade ettiği gibi, ‘Daha adil bir dünya mümkündür.’ Bu anlayışla, insanlığın ortak vicdanını güçlendirmek ve kalıcı barışın tesisi için çalışmaya devam edeceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.

KURTULMUŞ: SREBRENİTSA ORTAK ACIMIZDIR

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Numan Kurtulmuş da Srebrenitsa Soykırımı’nın yıl dönümü dolayısıyla mesaj yayımladı. Srebrenitsa’nın yalnızca Bosna Hersek’in değil, adaleti, merhameti ve insanlık onurunu savunan herkesin ortak acısı olduğunu belirten Kurtulmuş, katledilenlerin hatıralarının yaşatılacağını ifade etti.

Kurtulmuş, “Srebrenitsa, yalnızca Bosna Hersek’in değil, adalet, merhamet ve insanlık onurunu savunan herkesin ortak acısıdır. Bu büyük acıyı unutmayacak, Srebrenitsa’da şehit edilen kardeşlerimizin aziz hatırasını daima yaşatacağız.” açıklamasında bulundu.

ÇELİK: SOYKIRIMI UNUTTURMAYACAĞIZ

AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, Srebrenitsa Soykırımı’nda hayatını kaybedenleri rahmetle andı. Soykırımın ve katledilenlerin unutulmaması gerektiğini belirten Çelik, yaşananların unutturulmasına izin verilmeyeceğini kaydetti.

Çelik, “Srebrenitsa Soykırımı’nda şehit edilen canlarımızı rahmetle anıyoruz. Bu soykırımı asla unutturmayacağız. Şehitlerimizi asla unutmayacağız.” ifadelerini kullandı.

MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞINDAN PAYLAŞIM

Milli Savunma Bakanlığı tarafından yayımlanan mesajda da Srebrenitsa’da yaşanan katliamın insanlık tarihine kara bir leke olarak kazındığı belirtildi. Bakanlığın paylaşımında Boşnakların yaşadığı acının paylaşıldığı ifade edildi.

Açıklamada, “Boşnak kardeşlerimizin acılarını yürekten paylaşıyoruz.” ifadelerine yer verildi. Soykırımda hayatını kaybedenlerin hatıralarının yaşatılmasının önemine dikkati çekildi.

SOYKIRIMIN ÜZERİNDEN 31 YIL GEÇTİ

İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Avrupa’da yaşanan en büyük soykırım olarak nitelendirilen Srebrenitsa katliamının üzerinden 31 yıl geçti. Bosna Hersek’in doğusundaki Srebrenitsa şehrinin 11 Temmuz 1995’te Ratko Mladic komutasındaki Sırp birlikleri tarafından ele geçirilmesinin ardından başlayan katliam, Boşnak halkının en derin acılarından biri olarak hafızalardaki yerini koruyor.

Aradan geçen yıllara rağmen binden fazla soykırım kurbanının cenazesine halen ulaşılamadı. Kayıp kurbanların bulunamaması, Srebrenitsa’da yaşanan acının devam etmesinin başlıca nedenlerinden biri olarak gösteriliyor.

SREBRENİTSA’NIN İŞGALİYLE KATLİAM SÜRECİ BAŞLADI

Ratko Mladic komutasındaki Sırp birlikleri, 11 Temmuz 1995’te Srebrenitsa’yı ele geçirdi. Şehirde yaşayan siviller, Birleşmiş Milletler bünyesinde bölgede görev yapan Hollandalı askerlere sığınarak hayatta kalmayı amaçladı ancak siviller daha sonra Sırp güçlerine teslim edildi.

Savaşın ardından yargılanan Ratko Mladic, aralarında Srebrenitsa Soykırımı’nın da bulunduğu çok sayıda savaş suçundan müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Mladic’in şehrin ele geçirildiği gün yaptığı açıklamalarda kullandığı ifadeler, sonraki günlerde gerçekleştirilen katliamın habercisi olarak kayıtlara geçti.

EN AZ 8 BİN 372 BOŞNAK SİVİL KATLEDİLDİ

Sırp birliklerinin Srebrenitsa’yı ele geçirmesinin ardından birkaç gün içerisinde en az 8 bin 372 Boşnak sivil katledildi. Çok sayıda kadın ve çocuk yaşadıkları yerlerden zorla çıkarılarak sürgün edildi.

Soykırımın ardından kurbanlar toplu mezarlara gömüldü ve cesetlerin kimliklerinin tespit edilmesini zorlaştırmak amacıyla bazı mezarlar daha sonra farklı bölgelere taşındı. Kayıp kurbanların bulunması ve kimliklerinin belirlenmesine yönelik çalışmalar yıllar boyunca devam etti.

Suriye İçişleri Bakanı Enes Hattab, sosyal medya platformu X’ten yaptığı açıklamada, 7 Temmuz’da Şam’ı hedef alan saldırılardan sorumlu hücrenin güvenlik güçlerinin elinde olduğunu bildirdi. Hattab, soruşturmanın tamamlanmasının ardından gözaltına alınan kişilerin kimlikleri, hücredeki görevleri ve bağlantılarının kamuoyuyla paylaşılacağını belirtti.

Suriye İçişleri Bakanlığı da Genel İstihbarat Teşkilatı ile güvenlik güçlerinin koordinasyonunda yürütülen operasyonlar sonucunda hücrenin bütün üyelerinin yakalandığını açıkladı. Güvenlik birimlerinin saldırıların ardından kamera kayıtlarını, olay yerindeki bulguları ve şüphelilerin hareketlerini inceleyerek hücre üyelerine ulaştığı aktarıldı.

ŞAM VE KIRSALINDA EŞ ZAMANLI OPERASYONLAR DÜZENLENDİ

İçişleri Bakanlığının açıklamasına göre operasyonlar, Şam ile kentin kırsalındaki Kuteyfe, Seyyide Zeyneb, Kudsaya banliyösü ve Aş el-Verver bölgelerinde eş zamanlı baskınlarla gerçekleştirildi.

Şam Kırsalı İç Güvenlik Komutanı Tuğgeneral Ahmed ed-Dalati, güvenlik güçlerinin ilk olarak hücrenin bir üyesini takip ettiğini, yürütülen teknik ve saha çalışmaları sonucunda diğer şüphelilerin kimliklerinin ve bulundukları yerlerin belirlendiğini söyledi. Dalati, operasyonların ardından saldırılardan sorumlu hücrenin çökertildiğini kaydetti.

El Arabiya ve El Hadath’ın Suriyeli kaynaklara dayandırdığı haberde, özellikle Aş el-Verver bölgesindeki operasyonlarda onlarca kişinin gözaltına alındığı, çok sayıda silah ve mühimmatın ele geçirildiği belirtildi.

Gözaltındaki şüphelilerin sorgularının sürdüğünü bildiren yetkililer, saldırıların planlanması, patlayıcıların temin edilmesi ve bombaların olay yerlerine yerleştirilmesi süreçlerinde görev alan kişilerin bağlantılarının araştırıldığını ifade etti.

İLK BULGULAR DEAŞ BAĞLANTISINA İŞARET ETTİ

Tuğgeneral Ahmed ed-Dalati, Suriye devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, ilk soruşturma sonuçlarının saldırıyı gerçekleştiren hücrenin terör örgütü DEAŞ’a bağlı olduğunu ortaya koyduğunu söyledi.

Suriye makamları hücreyi DEAŞ bağlantılı olarak nitelendirirken örgüt, saldırıların sorumluluğunu üstlendiğine ilişkin herhangi bir açıklama yapmadı. Yetkililer, soruşturma tamamlanmadan hücrenin örgütsel bağlantılarına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmayacağını bildirdi.

PATLAYICILAR ARAÇ VE ÇÖP KONTEYNERİNE YERLEŞTİRİLDİ

Saldırılar, Macron’un resmi temaslarda bulunmak üzere Şam’da bulunduğu 7 Temmuz’da, konakladığı otelin yakınında meydana geldi.

Suriye makamlarının açıklamasına göre el yapımı patlayıcılardan biri yol kenarındaki çöp konteynerine, diğeri ise park halindeki bir araca yerleştirildi. Bombaların art arda patlaması sonucu çevredeki araç ve binalarda hasar oluştu.

İlk açıklamalarda saldırılarda 18 kişinin yaralandığı bildirilirken, daha sonra açıklanan güncel bilançoda bir kişinin hayatını kaybettiği ve 36 kişinin yaralandığı belirtildi. Yaralılar arasında güvenlik görevlilerinin de bulunduğu aktarıldı.

Patlamalar, Macron’un kaldığı otelden ayrılarak Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile görüşmek üzere Cumhurbaşkanlığı Sarayı’na gitmesinin ardından yaşandı. Fransız yetkililer, Macron’un patlamalardan etkilenmediğini ve planlanan programını sürdürdüğünü açıkladı.

MACRON ZİYARET PROGRAMINI SÜRDÜRDÜ

Fransa Cumhurbaşkanı Macron, saldırılara rağmen Suriye’deki temaslarına devam ederek Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile görüştü.

Macron, görüşmeler sırasında Fransa’nın Suriye’nin siyasi ve ekonomik istikrarına yönelik desteğini yineledi. Saldırıların ülkenin istikrarını bozmasına izin verilmemesi gerektiğini belirten Macron, Suriye yönetimiyle işbirliğinin sürdürüleceğini ifade etti.

Cumhurbaşkanı Şara ise patlamaların ardından ziyaret programını sürdürme kararı alan Macron’un tutumunu “cesur” olarak nitelendirdi. Şara, saldırının faillerinin en kısa sürede yakalanması için soruşturmanın sürdürüldüğünü açıklamıştı.

Macron’un ziyareti, Beşşar Esed yönetiminin Aralık 2024’te devrilmesinin ardından büyük bir Batılı ülkenin lideri tarafından Suriye’ye gerçekleştirilen ilk ziyaretlerden biri olarak kayıtlara geçti. Ziyaret kapsamında iki ülke arasındaki siyasi ilişkiler, güvenlik, yeniden yapılanma ve ekonomik işbirliği konuları ele alındı.

“ÇÖL KAPLANI”NIN OBJEKTİFİNDEN

Medine savunmasındaki kahramanlığı ile tanınan Fahreddin Paşa, halk arasında “Çöl Kaplanı” unvanı ile anılıyor. Paşa'nın çektiği ve koruduğu bu fotoğraflar, dönemin Medine'sine ait mimari yapıları, günlük yaşamı ve kutsal mekanları belgeliyor.

TARİHE TANIKLIK EDEN KARELER

Görüntülerde, Osmanlı askerlerinin Medine'deki varlığı, tarihi yapılar ve Harem-i Şerif çevresindeki günlük yaşam sahneleri yer alıyor. Fotoğrafların büyük bölümü daha önce hiç yayımlanmamıştı.

BİR YÜZYIL SONRA YENİDEN BAKIŞ

109 yıl önce çekilen bu fotoğraflar, hem tarih meraklıları hem de akademisyenler için önemli bir kaynak niteliğinde. Görseller, Osmanlı’nın kutsal topraklardaki son dönem varlığına dair belge olarak değerlendiriliyor.

2013 yılında Şam'ın Al-Tadamon semtinde Esed güçleri tarafından 41 sivilin çukura atılıp katledildiği, ardından ateşe verilerek yakıldığı görüntüler ortaya çıktı.

ABD Başkanı Biden, Kuzey Carolina'da bir konuşma gerçekleştirdi. Konuşması bitince ise herkesin garibine giden bir hareket yaparak boşlukla tokalaşmaya çalıştı.

90 bin askerimizin şehit olduğu Sarıkamış Faciası'na ilişkin Rus askerleri tarafından çekilmiş görüntüler.

Aşırı sağcı Yahudiler, İsrail’in başkenti Tel Aviv’de Filistinli tutuklu Hişam Ebu Hevaş’ın yattığı hastane önünde çekim yapmak için bekleyen AA Kameramanı Fayiz Ebu Rumeyle’yi darp etti.