Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, Zelenski’yi İstanbul’daki Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Çalışma Ofisi’nde saat 15.00’te resmi törenle karşılayacağı bildirildi.

GÖRÜŞMENİN GÜNDEMİ

İki liderin görüşmesinde Türkiye ile Ukrayna arasındaki ikili ilişkilerin yanı sıra bölgesel gelişmelerin ele alınması öngörülüyor.

Görüşmede ayrıca İstanbul Süreci başta olmak üzere ateşkesin sağlanması ve kalıcı çözüm arayışlarına yönelik diplomatik çabaların değerlendirilmesi bekleniyor.

Zirve sonrasında liderlerin ortak basın toplantısı düzenlemesinin planlanmadığı ifade edildi.

ERDOĞAN-PUTİN GÖRÜŞMESİ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bir gün önce Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile telefon görüşmesi gerçekleştirdi.

Görüşmede özellikle ABD, İsrail ve İran arasında yaşanan gerilim ile Orta Doğu’daki gelişmeler ele alındı.

TÜRKİYE’NİN DİPLOMATİK MESAJLARI

Telefon görüşmesinde, Ukrayna-Rusya Savaşı da gündeme geldi. Erdoğan, çatışmanın barışla sonuçlanmasına yönelik Türkiye’nin yürüttüğü girişimlerin kesintiye uğramaması gerektiğini ifade etti.

Türkiye’nin tüm taraflara gerilimi artıracak adımlardan kaçınmaları yönünde çağrıda bulunduğu, Karadeniz’de sivil gemilere yönelik saldırıların bölgedeki istikrara zarar verdiğinin vurgulandığı belirtildi.

Ayrıca İran ile ilgili gelişmelerin, Rusya-Ukrayna hattında yeni çatışma alanları oluşturmaması gerektiği yönündeki değerlendirmeler de görüşmede yer aldı.

Ajansa konuşan ve adı açıklanmayan üst düzey bir İranlı yetkili, ABD’nin üçüncü bir ülke aracılığıyla İran’a 48 saatlik geçici ateşkes teklifinde bulunduğunu ileri sürdü.

Yetkili, söz konusu teklifin diplomatik bir kanal üzerinden iletildiğini belirtirken, teklifin içeriğine ilişkin ayrıntı paylaşmadı.

İRAN’IN TUTUMU

Haberde, İran’ın ateşkes teklifine olumlu yanıt vermediği iddia edildi. Tahran yönetiminin teklifi reddettiği ve sahadaki askeri faaliyetlerine devam ettiği öne sürüldü.

İranlı yetkilinin açıklamasına dayandırılan bilgilerde, ateşkes teklifine karşılık olarak operasyonların sürdürüldüğü ifade edildi.

TEKLİFİN ARKA PLANI

Fars Haber Ajansı’nın değerlendirmesinde, ABD’nin söz konusu ateşkes teklifini bölgede yaşanan gelişmelerin ardından gündeme getirdiği belirtildi.

Değerlendirmede, teklifin ABD’nin sahada karşılaştığı sorunlar sonrasında ortaya çıktığı yönünde ifadeler yer aldı.

BÖLGEDE GERİLİM SÜRÜYOR

İran ile ABD ve İsrail arasında devam eden karşılıklı saldırılar, bölgede gerilimi artırmaya devam ediyor. Taraflar arasında zaman zaman tırmanan çatışmaların, diplomatik girişimlere rağmen sürdüğü bildiriliyor.

Ateşkes iddialarına ilişkin taraflardan resmi bir doğrulama yapılmadı.

Yetkililere dayandırılan haberde, Körfez bölgesindeki ülkelerle koordineli şekilde Bahreyn tarafından hazırlanan tasarının Rusya, Çin ve Fransa tarafından desteklenmediği ifade edildi.

Rusya, Çin ve Fransa’nın, “güç kullanımını onaylayan herhangi bir ifadeye karşı olduklarını” bildirdiği aktarıldı. Tasarının Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde oylamaya sunulmasının beklendiği kaydedildi.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA GERİLİM

Basra Körfezi’nde son dönemde artan askeri gerilim nedeniyle Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinde ciddi aksamalar yaşandı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ile İran’ın karşılık vermesi sonucu bölgede çatışma riski yükseldi.

Yaşanan gelişmelerin ardından, küresel enerji ve ticaret açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndaki tanker ve yük gemisi trafiği büyük ölçüde kesildi.

KÜRESEL TİCARETTE KRİTİK GEÇİŞ NOKTASI

Hürmüz Boğazı, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar, Irak ve İran’ı dünya pazarlarına bağlayan stratejik bir güzergah olarak öne çıkıyor.

Boğaz üzerinden dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25’i, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yüzde 20’si ve gübre ticaretinin yaklaşık yüzde 30’u gerçekleştiriliyor.

ENERJİ ARZINDA AKSAMA VE FİYAT ARTIŞI

Bölgedeki gelişmeler, özellikle enerji arzı üzerinde doğrudan etkiler oluşturdu. Çin’in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45’inin ve sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30’unun Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı üzerinden taşındığı belirtildi.

Boğazdaki tanker trafiğinde yaşanan kesintiler, küresel petrol tedarikinde aksamalara yol açarken, petrol fiyatlarında artışa neden oldu.

İddialarda, vurulan unsurlar arasında bir F-15E savaş uçağı, bir A-10 Warthog tipi yakın hava destek uçağı, iki HH-60W kurtarma helikopteri ve bir CH-47 Chinook tipi ağır nakliye helikopterinin bulunduğu belirtildi. Ayrıca bir F-16 savaş uçağının acil iniş yaptığı ve iki KC-135 yakıt ikmal uçağının acil durum bildirimi yaptığı aktarıldı.

F-15 VE A-10 PEŞ PEŞE VURULDU

Olayların, bir F-15E savaş uçağının İran hava sahasında düşürülmesiyle başladığı ileri sürüldü. Ardından yakın hava desteği sağlayan A-10 Warthog tipi uçağın Hürmüz Boğazı üzerinde vurularak Kuveyt’e düştüğü iddia edildi. Bu gelişmelerle birlikte kısa süre içinde iki farklı hava platformunun kaybedildiği bildirildi.

KURTARMA OPERASYONUNA SALDIRI

Düşürülen F-15E savaş uçağının pilotlarını kurtarmak amacıyla bölgeye gönderilen iki HH-60W helikopterinin de hedef alındığı öne sürüldü. Açılan ateş sonucu helikopterlerde bulunan mürettebatın yaralandığı belirtildi. F-15E pilotlarından birinin kurtarıldığı, diğer pilotun ise halen kayıp olduğu bilgisi paylaşıldı.

CH-47 HELİKOPTER HEDEF ALINDI

Kuveyt’te konuşlu bulunan CH-47 Chinook tipi kargo ve personel taşıma helikopterinin de İran’a ait olduğu belirtilen bir insansız hava aracı tarafından vurulduğu iddia edildi. Söz konusu helikopterin saldırı sonrası kullanılamaz hale geldiği ifade edildi.

ACİL DURUM BİLDİRİMLERİ

Aynı süreçte bir F-16 savaş uçağının Kuveyt’e acil iniş yaptığı bildirildi. Bunun yanı sıra iki KC-135 yakıt ikmal uçağının da acil durum çağrısı verdiği aktarıldı. Uçakların teknik durumuna ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.

SON 24 SAATTE EN AĞIR KAYIPLARDAN BİRİ

Aktarılan bilgilere göre, söz konusu gelişmeler ABD’nin çatışmaların başlangıcından bu yana en yüksek hava aracı kayıplarından birini yaşadığı bir zaman dilimine işaret etti. İranlı unsurların kayıp pilotu arama çalışmalarını sürdürdüğü öne sürüldü.

ABD basınında yer alan haberlere göre Trump, NBC News’e yaptığı kısa telefon röportajında konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Trump, yaşanan gelişmelerin hassas askeri meseleler kapsamında ele alınması gerektiğini belirtti.

“MÜZAKERELERİ ETKİLEMEZ”

Trump, İran ile yürütülen diplomatik sürecin devam ettiğini vurgulayarak, uçakların düşürülmesine ilişkin iddiaların bu süreci etkilemeyeceğini söyledi. Açıklamasında, “Hayır, hiç de değil. Bu savaş. Savaştayız.” ifadelerine yer verdi.

Trump, sürecin askeri boyutuna dikkat çekerek, gelişmelerin savaş koşulları içinde değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi.

ARAMA KURTARMA SÜRECİNE YORUM YAPMADI

Trump, düşürülen uçaklara ilişkin arama kurtarma çalışmalarının detaylarına değinmekten kaçındı. Söz konusu sürecin hassas olduğunu belirten Trump, medyada yer alan haberlerin işleniş biçimine ilişkin rahatsızlık duyduğunu ifade etti.

ABD’DEN RESMİ AÇIKLAMALAR

Karoline Leavitt, CNN’e yaptığı açıklamada, Trump’ın İran üzerinde düşürülen ve daha sonra F-15E Strike Eagle olduğu belirtilen uçak hakkında bilgilendirildiğini açıkladı.

Öte yandan The New York Times, aynı saatlerde ABD Hava Kuvvetleri’ne ait bir A-10 Thunderbolt II uçağının da Basra Körfezi bölgesinde düştüğünü bildirdi.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada, görüşmede özellikle Ortadoğu’daki gelişmelerin ele alındığı belirtildi.

ORTADOĞU’DA GERİLİM GÜNDEMİ

Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşmede Türkiye’nin İran’a yönelik saldırıları onaylamadığını ifade etti. İran’ın bölge ülkelerine yönelik karşılıklarını da tasvip etmediklerini belirten Erdoğan, savaşın daha fazla büyümemesi için barış ve istikrar odaklı temasların sürdüğünü aktardı.

İSRAİL POLİTİKALARINA VURGU

Erdoğan, Binyamin Netanyahu hükümetinin bölgedeki politikalarına değinerek, saldırgan adımların önüne geçilmesi gerektiğini ifade etti. Kudüs’ün statüsüne yönelik gelişmelere karşı hassasiyetin sürdüğü vurgulandı.

SURİYE VE BÖLGESEL İŞ BİRLİĞİ

Görüşmede Suriye’deki son durum da gündeme geldi. Erdoğan, Suriye’de istikrarı güçlendirecek adımların Türkiye ile Rusya’nın ortak menfaatine olduğunu belirtti. Bölgedeki mevcut kazanımların korunmasının önemine dikkat çekildi.

RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI VE KARADENİZ

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın barışla sonuçlanması için Türkiye’nin yürüttüğü diplomatik çabaların önemine değindi. Taraflara gerilimi artıracak adımlardan kaçınmaları yönünde çağrı yapıldı.

Karadeniz’de sivil gemilere yönelik saldırıların istikrarı olumsuz etkilediği ifade edilirken, İran merkezli çatışmaların Rusya-Ukrayna sürecinde yeni kriz alanları oluşturmaması gerektiği belirtildi.

Parnell, paylaşımında George’un ABD Ordusu’nun 41’inci Kara Kuvvetleri Komutanı olarak yürüttüğü görevinden derhal emekliye ayrılacağını belirtti. Açıklamada, George’un uzun yıllara dayanan hizmetleri nedeniyle kendisine teşekkür edildiği ve emeklilik hayatı için iyi dileklerde bulunulduğu ifade edildi.

PENTAGON’DAN RESMİ AÇIKLAMA

Pentagon tarafından yapılan duyuruda, kararın derhal yürürlüğe girdiği bildirildi. Açıklamada, George’un ABD ordusuna sağladığı katkılara vurgu yapılarak, “onlarca yıllık hizmet” ifadesi kullanıldı.

Kararın, Ortadoğu’da devam eden çatışmaların 35’inci gününe girildiği bir dönemde açıklanması dikkat çekti.

İSTİFA TALEBİ İDDİALARI

ABD basınında yer alan haberlerde, Pete Hegseth’in uzun süredir George’un görevden ayrılmasını istediği iddiaları gündeme gelmişti. İsmi açıklanmayan kaynaklara dayandırılan haberlerde, Hegseth’in bu göreve Başkan Donald Trump’ın askeri vizyonuna uygun bir ismi getirmeyi planladığı öne sürüldü.

GÖREV SÜRESİ DEVAM EDİYORDU

Randy George, görevine 2023 yılında başlamıştı. ABD’de Kara Kuvvetleri Komutanları genellikle 4 yıllık bir süre için atanıyor. George’un görev süresinin normal şartlarda 2027 yılına kadar devam etmesi bekleniyordu.

George, eski ABD Başkanı Joe Biden döneminde aday gösterilmiş ve Senato onayının ardından göreve getirilmişti. Daha önce 2021-2022 yıllarında dönemin Savunma Bakanı Lloyd Austin’in kıdemli askeri danışmanı olarak görev yaptı.

ASKERİ KARİYERİ

Kariyerine piyade subayı olarak başlayan George, Birinci Körfez Savaşı başta olmak üzere Irak ve Afganistan’daki çatışmalarda görev aldı.

YÖNETİMDE ARKA ARKAYA DEĞİŞİKLİKLER

Trump yönetiminde son dönemde üst düzey görev değişiklikleri dikkat çekiyor. Terörle Mücadele ve Güvenlik Direktörü ve Adalet Bakanlığı düzeyindeki gelişmelerin ardından Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nda yaşanan bu değişim, yönetim içindeki hareketliliği ortaya koydu.

Haberde, düşürüldüğü iddia edilen uçağın tamamen imha olduğu, pilotun akıbetine ilişkin ise net bir bilgi bulunmadığı ifade edildi.

DEVRİM MUHAFIZLARI: HAVA SAVUNMA SİSTEMİYLE İMHA EDİLDİ

İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yapılan açıklamada, ABD yapımı gelişmiş bir F-35 savaş uçağının İran hava sahasında hedef alındığı belirtildi. Açıklamada, uçağın İran’ın orta semalarında konuşlu hava savunma sistemleri tarafından vurularak imha edildiği kaydedildi.

ENKAZ GÖRÜNTÜLERİ YAYINLANDI

İran basınında yer alan haberlerde, düşürüldüğü öne sürülen uçağa ait olduğu iddia edilen enkaz görüntülerinin kamuoyuyla paylaşıldığı bildirildi. Uçağın, İngiltere’de bulunan ve ABD Hava Kuvvetleri unsurlarına da ev sahipliği yapan Lakenheath Hava Üssü’ndeki bir filoya bağlı olduğu iddia edildi.

“SAVAŞ TARİHİNDE İLK” İDDİASI

F-35 savaş uçağının, düşük radar görünürlüğü sağlayan “stealth” teknolojisiyle öne çıktığı ve bugüne kadar operasyonel görevlerinde düşman ateşiyle düşürülmediği ifade edildi. İran basınında yer alan değerlendirmelerde, iddiaların doğrulanması halinde bunun F-35’in savaş tarihinde bir ilk olabileceği belirtildi.

ABD İDDİALARI DOĞRULAMADI

ABD Ordusu ve ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, daha önce benzer iddiaları reddederek İran tarafından herhangi bir F-35 savaş uçağının düşürüldüğünü doğrulamadı. Taraflar arasında konuya ilişkin açıklamalar farklılık gösteriyor.

DAHA ÖNCEKİ BENZER İDDİALAR

İran, 19 Mart’ta ABD’ye ait bir F-35 savaş uçağını, sonrasında ise İsrail’e ait bir F-16 savaş uçağını düşürdüğünü duyurmuştu. ABD tarafı ise söz konusu F-35’in vurulmadığını, bölgedeki bir üsse zorunlu iniş yaptığını açıklamıştı.

Hürmüz Boğazı yakınlarındaki Keşm Adası’nda da bir savaş uçağının düşürüldüğüne ilişkin görüntüler paylaşılmış, ancak bu iddialar da ABD tarafından doğrulanmamıştı.

Mao Ning, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan sürecin, Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi trafiğinde yaşanan kesintilerin temel nedeni olduğunu belirtti. Boğazın açık ve güvenli kalmasının ancak askeri operasyonların sona ermesiyle mümkün olacağını ifade etti.

ASKERI OPERASYONLARIN SONLANDIRILMASI ÇAĞRISI

Mao Ning, askeri yöntemlerin temel sorunları çözmeyeceğini ve çatışmaların tırmandırılmasının hiçbir tarafın çıkarına olmadığını vurguladı. Taraflara askeri faaliyetleri durdurma ve barış görüşmelerine başlama çağrısı yapıldı.

Uluslararası toplumun gerilimin düşürülmesi yönünde adım atması gerektiği belirtilirken, bölgesel istikrarsızlığın dünya ekonomisi ve enerji güvenliği üzerindeki etkilerine dikkat çekildi.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NIN STRATEJİK ÖNEMİ

Hürmüz Boğazı ve çevresindeki suların, küresel mal ve enerji ticareti açısından kritik bir güzergah olduğu ifade edildi. Açıklamada, Boğaz üzerinden dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25’inin, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yüzde 20’sinin ve gübre ticaretinin yüzde 30’unun gerçekleştirildiği bilgisi paylaşıldı.

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar, Irak ve İran’ı dünya pazarlarına bağlayan Boğazın, enerji arz güvenliği açısından kilit rol oynadığı vurgulandı.

GERİLİM VE TİCARET AKIŞINA ETKİSİ

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ile İran’ın karşılık vermesi sonucu Basra Körfezi’nde artan gerilim, Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinde ciddi aksamalara yol açtı. Ticari gemi geçişlerinde yaşanan kesintilerin, küresel petrol tedarikinde sorunlara ve fiyat artışlarına neden olduğu belirtildi.

Çin’in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45’inin ve sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30’unun bu güzergah üzerinden sağlandığı bilgisi de paylaşıldı.

TRUMP’IN AÇIKLAMALARI

ABD Başkanı Donald Trump, önceki gün yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında, Hürmüz Boğazı üzerinden petrol temin eden ülkelerin Boğaz’ın kontrolünü sağlaması gerektiğini ifade etti. Trump, konuşmasında İran’a ilişkin değerlendirmelerde de bulundu.

İsrail’de özellikle Tel Aviv’de sirenlerin çaldığı ve şehir genelinde patlama seslerinin duyulduğu bildirildi. İran’dan fırlatılan füzelerin bir kısmının hedeflerine ulaştığı ifade edildi.

BÖLGE GENELİNDE EŞ ZAMANLI SALDIRILAR

İran Devrim Muhafızları tarafından yapılan açıklamada, saldırıların yalnızca İsrail ile sınırlı kalmadığı belirtildi. Açıklamada, Bahreyn’de bulunan bir Amazon bulut bilişim merkezine saldırı düzenlendiği ifade edildi.

Aynı saatlerde Ürdün’de yer alan El Azrak Hava Üssü’nde konuşlu ABD uçaklarının da insansız hava araçlarıyla hedef alındığı bildirildi.

Saldırıların, bölge genelinde farklı noktalara eş zamanlı olarak yöneltildiği kaydedildi.

ABD ŞİRKETLERİ HEDEF LİSTESİNDE

İran Devrim Muhafızları daha önce yaptığı açıklamada, İran’a yönelik saldırılara karşılık olarak bölgedeki ABD şirketlerinin de hedef alınacağını duyurmuştu.

Paylaşılan listede Microsoft, Google, Apple, Intel, IBM, Tesla ve Boeing gibi çok uluslu şirketlerin de yer aldığı toplam 18 şirket bulunduğu belirtilmişti.

TRUMP’TAN YENİ AÇIKLAMA

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada İran’a yönelik mesajlar paylaştı.

Trump, İran’ın bir an önce anlaşma yapması gerektiğini belirterek, aksi halde ülkenin ciddi sonuçlarla karşı karşıya kalacağını ifade etti. Paylaşımında, Kerec kentindeki B1 köprüsünün vurulma görüntülerine de yer verdi.

Trump açıklamasında, köprünün çöktüğünü ve kullanılamaz hale geldiğini belirterek, saldırıların devam edebileceğine işaret etti.

GERİLİM TIRMANIYOR

İran, ABD ve İsrail arasında karşılıklı saldırılarla devam eden çatışmaların bölge geneline yayıldığı gözleniyor. Füze ve insansız hava aracı saldırılarının eş zamanlı şekilde farklı ülkelere yönelmesi, çatışmanın kapsamının genişlediğini ortaya koyuyor.

Savaşın 34’üncü gününde taraflar arasındaki karşılıklı saldırıların yoğunluğunu koruduğu bildirildi.

Açıklamada, son 24 saatte 27 kişinin daha hayatını kaybettiği, yaralı sayısının ise 4 bin 40’a ulaştığı belirtildi.

ÇOCUK VE KADIN KAYIPLARI DİKKAT ÇEKİYOR

Hayatını kaybedenler arasında 125 çocuğun ve 91 kadının bulunduğu ifade edildi. Sivil kayıpların artışı, saldırıların etkilediği kesimlere ilişkin verilerle ortaya konuldu.

Sağlık altyapısının da saldırılardan etkilendiği belirtilirken, 53 sağlık çalışanının yaşamını yitirdiği ve 137 sağlık personelinin yaralandığı aktarıldı.

CAN KAYBI HIZLA ARTIYOR

Lübnan Sağlık Bakanlığı’nın bir gün önce yaptığı açıklamada can kaybı 1318 olarak duyurulmuştu. Son verilerle birlikte ölü sayısının kısa sürede artış gösterdiği kaydedildi.

Saldırıların ülke genelinde yoğun şekilde sürdüğü ve bilanço verilerinin güncellenmeye devam ettiği bildirildi.

SALDIRILAR 2 MART’TA BAŞLADI

İsrail ordusu tarafından 2 Mart’ta yapılan açıklamada, Lübnan’dan füze atıldığının tespit edilmesi üzerine ülkenin kuzeyinde sirenlerin devreye girdiği belirtilmişti.

Bu gelişmenin ardından İsrail, Lübnan geneline yönelik hava saldırıları başlattığını duyurmuş, başkent Beyrut başta olmak üzere birçok bölgeyi hedef almıştı. Saldırıların havadan ve denizden sürdürüldüğü, daha sonra kara harekatının da genişletildiği ifade edildi.

1 MİLYONU AŞKIN KİŞİ YERİNDEN EDİLDİ

Lübnan hükümeti, saldırılar nedeniyle yerinden edilenlerin sayısının 1 milyon 162 bini geçtiğini açıkladı. Ülke genelinde geniş çaplı insani hareketlilik yaşandığı ve birçok kişinin güvenli bölgelere yöneldiği bildirildi.

Yerinden edilen nüfusun barınma, sağlık ve temel ihtiyaçlara erişiminde zorluklar yaşandığı kaydedildi.

Trump, Beyaz Saray’da yaptığı konuşmada Macron’u hedef alarak kişisel ifadeler kullandı. Açıklamasında, Fransa Cumhurbaşkanı’nın eşi Brigitte Macron üzerinden dikkat çeken söylemlerde bulundu.

TRUMP’TAN TARTIŞMA YARATAN İFADELER

Trump konuşmasında, Macron ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesine değinerek, “Fransa’yı aradım, Macron’u… Eşi kendisine çok kötü davranıyor. Hâlâ çenesine yediği sağ kroşenin etkisinden çıkmaya çalışıyor” ifadelerini kullandı.

Söz konusu ifadelerin, daha önce Macron ile eşi arasında yaşandığı iddia edilen bir görüntüye gönderme içerdiği belirtildi.

KÖRFEZ OPERASYONLARI İÇİN DESTEK TALEBİ

Trump, Macron ile yaptığı görüşmede Körfez bölgesindeki askeri operasyonlar için destek talebinde bulunduğunu açıkladı. Fransa’nın bu talebe olumsuz yanıt verdiğini ifade eden Trump, Avrupa’daki müttefiklerine yönelik eleştirilerini de sürdürdü.

ABD yönetiminin, İran’a yönelik operasyonlar kapsamında Avrupa ülkelerinden daha fazla destek beklentisi içinde olduğu kaydedildi.

MACRON’DAN SERT TEPKİ

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Trump’ın açıklamalarına gecikmeden yanıt verdi. Macron, “Donald Trump çok konuşuyor. Sözleri ne zarif ne de duruma uygun” ifadelerini kullandı.

Macron, özellikle savaş gibi hassas bir dönemde kişisel söylemlerin kabul edilemez olduğunu vurguladı.

İLİŞKİLERDE GERİLİM ARTIYOR

İki lider arasında yaşanan polemik, ABD ile Fransa arasındaki diplomatik ilişkilerde yeni bir gerilim başlığı olarak öne çıktı. NATO müttefikleri arasındaki görüş ayrılıklarının son dönemde daha görünür hale geldiği ifade edildi.

ABD ve Avrupa ülkeleri arasında İran’a yönelik askeri operasyonlar konusunda yaşanan görüş ayrılıklarının, siyasi söylemlere de yansıdığı kaydedildi.

Başkent Viyana merkezli ORF’nin haberine göre, Avusturya Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, ABD’ye İran’a yönelik askeri operasyonlar için hava sahasının kullandırılmasına izin verilmediği bildirildi.

AVUSTURYA’DAN NET RET

Savunma Bakanlığı açıklamasında, kararın ülkenin tarafsızlık yasasına dayandığı ifade edildi. ABD’den gelen talebin içeriğine ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

Avusturya’nın tarafsızlık politikası doğrultusunda, çatışma bölgelerine yönelik askeri faaliyetlere destek verilmemesi yönündeki yaklaşımın sürdürüldüğü kaydedildi.

Koalisyon hükümetinde yer alan Sosyal Demokrat Parti’nin Aşağı Avusturya Eyaleti Başkanı Sven Hergovich, yaptığı açıklamada aktif tarafsızlık politikası çağrısında bulundu.

Hergovich, ABD Başkanı Donald Trump’ın yürüttüğü savaşın uluslararası hukuka aykırı olduğunu ifade etti. Savunma Bakanı Klaudia Tanner’in ABD ordusuna ait Körfez bölgesine yönelik hiçbir uçuşu onaylamaması gerektiğini belirtti.

İSVİÇRE’DEN SINIRLI İZİN

İsviçre de benzer şekilde ABD’den gelen hava sahası taleplerine sınırlama getirdi. İsviçre Federal Sivil Havacılık Dairesi verilerine göre, 5-23 Mart tarihleri arasında ABD’den yapılan 11 başvurudan yalnızca 4’ü kabul edildi, bir başvuru ise geri çekildi.

Orta Doğu’ya yönelik uçuşlar için farklı ülkelerden toplam 12 talep iletildiği, bunların ise yalnızca sınırlı bir kısmına onay verildiği bildirildi.

SADECE İNSANİ UÇUŞLARA İZİN

İsviçre Federal Sivil Havacılık Dairesi, hava sahasının yalnızca çatışmayla doğrudan bağlantılı olmayan uçuşlara açıldığını açıkladı. Yaralı taşınması gibi insani ve tıbbi uçuşlara izin verildiği belirtildi.

Silahlı çatışmalarla bağlantılı uçuş taleplerinin tarafsızlık yasası gereği reddedildiği ifade edilirken, Birleşik Arap Emirlikleri’nden gelen bir talebin de kabul edilmediği bildirildi.

AVRUPA’DA TARAFSIZLIK VURGUSU

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırılarla başlayan ve karşılıklı füze atışlarıyla devam eden savaş 34’üncü gününe girerken, Avrupa’da tarafsızlık politikalarının yeniden gündeme geldiği görülüyor.

Avusturya ve İsviçre’nin aldığı kararlar, Avrupa ülkelerinin askeri operasyonlara dolaylı destek konusundaki tutumlarına ilişkin yeni bir tablo ortaya koydu.

Elburz Eyaleti Vali Yardımcısı Kudretullah Seyf tarafından yapılan açıklamada, saldırının ardından bölgede ciddi hasar meydana geldiği ve can kaybı yaşandığı belirtildi. Açıklamada, saldırı sonucu köprünün orta bölümünün tamamen yıkıldığı ifade edildi.

SALDIRIDA CAN KAYBI VE YARALILAR VAR

Yetkililer, saldırıda 2 kişinin hayatını kaybettiğini ve çok sayıda kişinin yaralandığını açıkladı. Yaralıların çevredeki sağlık merkezlerine sevk edildiği ve tedavi altına alındığı bildirildi.

Bölgede arama kurtarma ekiplerinin çalışmalarını sürdürdüğü, güvenlik güçlerinin ise çevrede geniş çaplı önlemler aldığı aktarıldı. Enkaz kaldırma ve hasar tespit çalışmalarının da eş zamanlı olarak yürütüldüğü kaydedildi.

ELEKTRİK KESİNTİLERİ YAŞANDI

Saldırı sırasında bazı bölgelerde elektrik kesintilerinin meydana geldiği bildirildi. Altyapıda oluşan hasarın giderilmesine yönelik çalışmaların sürdüğü ve ilgili ekiplerin sahada olduğu ifade edildi.

Yetkililer, saldırının ardından bölgedeki teknik incelemelerin devam ettiğini ve hasarın boyutunun netleştirilmeye çalışıldığını belirtti.

“KÖPRÜ YENİDEN İNŞA EDİLECEK”

Elburz Eyaleti Vali Yardımcısı Kudretullah Seyf, güvenlik sürecinin tamamlanmasının ardından köprünün yeniden inşa edileceğini açıkladı. Seyf, projenin yerli imkanlarla ve ülkenin mühendisleri tarafından yeniden hayata geçirileceğini ifade etti.

Yapının yeniden inşasına ilişkin planlamaların güvenlik koşullarının sağlanmasının ardından başlatılacağı bildirildi.

TRUMP’TAN YENİ TEHDİT AÇIKLAMASI

ABD Başkanı Donald Trump, savaşın 34’üncü gününde yaptığı Ulusa Sesleniş konuşmasında İran’a yönelik açıklamalarda bulundu. Trump, askeri hedeflerin kısa sürede tamamlanacağını belirterek, önümüzdeki haftalarda İran’a yönelik daha sert saldırılar düzenlenebileceğini söyledi.

Trump konuşmasında, “Önümüzdeki 2-3 hafta içerisinde onları sert şekilde vuracağız ve onları taş devrine götüreceğiz. Petrol altyapısını şimdilik vurmadık ama vurabiliriz. Radar sistemleri yok edilmiş durumda” ifadelerini kullandı.

Açıklamada ayrıca İran’ın artık tehdit oluşturmadığı ve ABD’nin daha güvenli hale geleceği yönünde değerlendirmelere yer verildi.

Zülfikari, ABD ve İsrail’in İran’ın askeri gücü hakkında eksik bilgiye sahip olduğunu ifade ederek, ülkenin geniş ve stratejik kapasitesinin tam olarak bilinmediğini söyledi.

“STRATEJİK KAPASİTELERİMİZ GİZLİ”

İran’ın füze üretim merkezleri, uzun menzilli insansız hava araçları, hava savunma sistemleri ve elektronik harp kapasitesine değinen Zülfikari, bu unsurların hedef alınan tesislerle sınırlı olmadığını belirtti.

Zülfikari, “Stratejik askeri üretimlerimiz, sizin hiç bilmediğiniz yerlerde gerçekleştirilmektedir” ifadesini kullandı.

“SALDIRILARIN BEDELİ OLACAK”

Açıklamasında devam eden çatışmalara da değinen Zülfikari, başlatılan saldırıların karşılıksız kalmayacağını ifade etti. İran’ın daha güçlü ve kapsamlı karşılık vereceğini belirten Zülfikari, sürecin ağır sonuçlar doğuracağını söyledi.

“DAHA GÜÇLÜ TEPKİLER BEKLEYİN”

Zülfikari, İran’ın şimdiye kadar yapılan saldırılara karşılık verdiğini ve bundan sonraki süreçte daha geniş ve yıkıcı tepkilerin gelebileceğini dile getirdi.

Açıklamada, İran’ın askeri gücünün hedef alınan noktalarla sınırlı olmadığı ve çatışmaların seyrine bağlı olarak yeni adımların atılabileceği vurgulandı.

Trump konuşmasında, İran savaşında 13 ABD askerinin hayatını kaybettiğini açıkladı ve ABD güçlerinin sahada önemli ilerleme kaydettiğini ifade etti. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının küresel piyasalarda dalgalanmalara yol açtığını belirten Trump, askeri hedeflerin büyük bölümünün tamamlandığını ve sürecin kısa sürede sonuçlanacağını söyledi.

NÜKLEER ANLAŞMA VE İRAN POLİTİKASI

Trump, İran’ın nükleer silaha sahip olmasına hiçbir koşulda izin verilmeyeceğini vurgulayarak, 2015 yılında imzalanan nükleer anlaşmadan çekilme kararını savundu. Önceki yönetimlerin hatalarını düzelttiğini ifade eden Trump, söz konusu anlaşmanın yürürlükte kalması halinde Orta Doğu’nun mevcut durumda olmayacağını ileri sürdü.

İran yönetimini uzun yıllardır ABD ve İsrail karşıtı söylemlerle suçlayan Trump, nükleer silah ihtimalinin kabul edilemez bir tehdit olduğunu belirtti.

“SONA ÇOK YAKLAŞTIK” MESAJI

ABD Başkanı, İran’a yönelik saldırıların hız kesmeden devam edeceğini belirterek, “Sona çok yaklaştık” ifadesini kullandı. İran’ın askeri kapasitesinin büyük ölçüde etkisiz hale getirildiğini söyleyen Trump, donanma ve hava kuvvetlerinin yok edildiğini iddia etti.

Kara operasyonuna ilişkin iddialara ise konuşmasında değinmedi.

ENERJİ ALTYAPISI VE PETROL HEDEFLERİ

Trump, İran ile anlaşma sağlanamaması halinde ülkenin enerji altyapısının hedef alınacağını açıkladı. Elektrik santrallerinin vurulabileceğini belirten Trump, aynı anda petrol yataklarının da hedef alınmasının gündemde olduğunu ifade etti.

İran’da rejim değişikliği hedeflenmediğini söyleyen Trump, yönetimdeki isimlerin etkisiz hale getirilmesiyle fiili bir değişim yaşandığını öne sürdü.

HÜRMÜZ BOĞAZI VE NATO MESAJI

ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndan petrol ihtiyacının bulunmadığını belirten Trump, bu hattı kullanan ülkelerin geçidi korumakla yükümlü olduğunu ifade etti. ABD’nin enerji açısından bağımsız olduğunu vurgulayan Trump, Orta Doğu petrolüne ihtiyaç duymadıklarını söyledi.

Trump ayrıca ABD’nin bölgede bulunma nedeninin müttefiklere destek olduğunu dile getirdi.

SAVAŞIN SÜRESİNE VURGU

Trump konuşmasında geçmiş savaşların sürelerini örnek göstererek İran’daki operasyonun henüz 32 gündür sürdüğünü belirtti. I. Dünya Savaşı, II. Dünya Savaşı, Kore, Vietnam ve Irak savaşlarının sürelerini karşılaştırmalı olarak aktaran Trump, mevcut operasyonun kısa sürede tamamlanacağını ifade etti.

ENERJİ FİYATLARI VE PİYASALAR

Petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki artışın geçici olduğunu belirten Trump, bu durumun İran’ın bölgedeki saldırılarından kaynaklandığını söyledi. Çatışmanın sona ermesiyle birlikte Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılacağını ve enerji akışının normale döneceğini ifade etti.

Trump, borsalarda ciddi bir düşüş yaşanmadığını ve son günlerde olumlu bir seyir izlendiğini de sözlerine ekledi.

ATEŞKES VE “KAĞITTAN KAPLAN” ÇIKIŞI

Trump, sosyal medya paylaşımında İran’ın yeni yönetiminin ABD’den ateşkes talep ettiğini ileri sürdü. Hürmüz Boğazı’nın tamamen güvenli hale gelmesi şartını öne süren Trump, aksi halde saldırıların devam edeceğini belirtti.

Reuters’a verdiği röportajda İran’dan yakında çıkabileceklerini ancak kesin bir takvim veremeyeceğini ifade eden Trump, gerekirse yeniden operasyon düzenlenebileceğini söyledi.

İngiliz basınına yaptığı açıklamada ise NATO’yu “kağıttan kaplan” olarak nitelendiren Trump, ittifaka yönelik eleştirilerini yineledi.

Pezeşkiyan, İran’ın savaş başlatmadığını ancak saldırılara karşı kararlılıkla karşılık verdiğini belirtti. İran’ın tehdit olarak gösterilmesinin tarihsel gerçeklerle ve güncel verilerle örtüşmediğini kaydeden Pezeşkiyan, bu algının siyasi ve ekonomik çıkarlar doğrultusunda oluşturulduğunu dile getirdi.

TARİHSEL SÜREÇ VE GÜVENSİZLİĞİN KÖKENİ

Pezeşkiyan, İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki ilişkilerin başlangıçta düşmanca olmadığını, halklar arasında da gerilim bulunmadığını ifade etti. İlişkilerdeki kırılma noktasının 1953 darbesi olduğunu belirten Pezeşkiyan, söz konusu müdahaleyi İran’ın kaynaklarını millileştirme girişimini engellemeye yönelik yasa dışı bir Amerikan müdahalesi olarak tanımladı.

Pezeşkiyan, güvensizliğin eski lider Rıza Şah Pehlevi dönemine verilen destek, Irak lideri Saddam Hüseyin’e sağlanan destek, kapsamlı yaptırımlar ve müzakere süreçleri sırasında gerçekleştirildiğini belirttiği askeri saldırılarla daha da derinleştiğini ifade etti. Devam eden askeri eylemler ve son bombardımanların halkın yaşamını ve bakış açısını doğrudan etkilediğini kaydetti.

ABD VE İSRAİL’İN ROLÜNE İLİŞKİN DEĞERLENDİRMELER

Pezeşkiyan, ABD’nin İran’a yönelik askeri eylemlerinin hangi amaca hizmet ettiğini sorguladı. İran’dan kaynaklanan doğrudan bir tehdit olup olmadığını gündeme getiren Pezeşkiyan, sivil kayıplar, sağlık altyapısına yönelik saldırılar ve sert askeri söylemlerin ABD’nin küresel konumuna zarar verdiğini belirtti.

İsrail’in rolüne de değinen Pezeşkiyan, ABD’nin bu süreçte İsrail adına hareket edip etmediğini sorguladı. İsrail’in İran’la çatışmayı ABD askerleri ve ekonomik kaynakları üzerinden yürütmeye çalıştığını ileri sürdü.

“HALKLAR ARASINDA DÜŞMANLIK YOK”

Pezeşkiyan, İran halkının ABD halkı başta olmak üzere diğer milletlere karşı düşmanlık beslemediğini vurguladı. İran toplumunun tarih boyunca hükümetler ile halklar arasında ayrım yaptığını belirten Pezeşkiyan, bu yaklaşımın kültürel ve toplumsal bir ilke olduğunu ifade etti.

ÇATIŞMA YERİNE DİYALOG ÇAĞRISI

Pezeşkiyan, mevcut gerilimlerin sürdürülmesinin maliyetli ve sonuçsuz olduğunu belirterek çatışma yerine diyalog çağrısında bulundu. ABD yönetiminin önceliklerini sorgulayan Pezeşkiyan, İran hakkındaki değerlendirmelerin ülkeyi ziyaret edenlerin deneyimleri ve İranlı bilim insanlarının uluslararası başarıları üzerinden yapılması gerektiğini ifade etti.

Dünyanın kritik bir dönemeçte olduğunu belirten Pezeşkiyan, çatışma ve etkileşim arasında yapılacak tercihin gelecek nesilleri doğrudan etkileyeceğini kaydetti.

ABD Başkanı Trump, İran’daki yeni yönetimin ABD’den ateşkes istediğini ifade ederek, Hürmüz Boğazı’nın güvenli şekilde ulaşıma açılması halinde bu talebin değerlendirileceğini söyledi.

İRAN CEPHESİNDEN SAVAŞ MESAJI

Mücteba Hamaney, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada ülkesinin mevcut politik çizgisini sürdüreceğini belirtti. Hamaney, İran’ın direnişi destekleme politikasına devam edeceğini ifade etti.

Açıklamada, İran İslam Cumhuriyeti’nin kurucu lider Ruhollah Khomeini’nin çizgisinin sürdürüldüğü vurgulanarak, ABD ve İsrail’e karşı direnişin devam edeceği kaydedildi.

“ATEŞKES İDDİALARININ GERÇEKLİĞİ YOK”

İsmail Bekayi de Trump’ın açıklamalarına ilişkin değerlendirmede bulundu. Bekayi, Al Jazeera televizyonuna yaptığı açıklamada, ABD Başkanı’nın ateşkes iddialarının gerçeği yansıtmadığını söyledi.

İranlı yetkili, Trump’ın “İran’ın yeni liderinin ateşkes istediği” yönündeki ifadelerinin doğru olmadığını belirtti.

KARŞILIKLI AÇIKLAMALAR SÜRÜYOR

ABD ve İran arasında karşılıklı açıklamaların sürdüğü süreçte, tarafların açıklamalarının birbirini yalanladığı görüldü. Konuya ilişkin gelişmelerin diplomatik ve askeri boyutlarıyla yakından takip edildiği bildirildi.

SALDIRILAR VERİ ALTYAPILARINDA YOĞUNLAŞTI

Saldırıların, Batelco’nun barındırdığı veri altyapılarının bulunduğu bölgelerde yoğunlaştığı belirtildi. AWS tarafından yapılan açıklamada, Bahreyn bölgesinde yaşanan kesintilerin temel nedeninin “yoğun drone aktivitesi” olduğu kaydedildi. Önceki saldırılarda veri merkezlerinin doğrudan ya da dolaylı şekilde zarar gördüğü bilgisi paylaşıldı.

ELEKTRİK KESİNTİLERİ VE YAPISAL HASAR OLUŞTU

Saldırılar sonrasında bölgede elektrik kesintilerinin yaşandığı bildirildi. Bazı veri merkezlerinde yapısal hasar meydana geldiği, yangın söndürme sistemlerinin devreye girmesiyle su baskınlarının oluştuğu aktarıldı. Yaşanan gelişmelerin dijital hizmetlerin sürekliliğini doğrudan etkilediği ifade edildi.

BANKACILIK VE HAVACILIK SİSTEMLERİNDE AKSAMALAR

Amazon tarafından yapılan açıklamada, kesintilerin bankacılık işlemleri ve havayolu rezervasyon sistemleri başta olmak üzere birçok kritik hizmette aksamalara yol açtığı bildirildi. Şirketin, kullanıcıları alternatif veri merkezlerine yönlendirdiği kaydedildi.

UZMANLARDAN BULUT ALTYAPISI UYARISI

Uzmanlar, yaşanan gelişmenin küresel ölçekte bulut sistemlerine olan bağımlılığın doğurduğu riskleri gündeme getirdiğini belirtti. Veri altyapılarının belirli bölgelerde yoğunlaşmasının, savaş ve kriz ortamlarında ciddi kırılganlık oluşturabileceğine dikkat çekildi.

US Department of State tarafından yapılan açıklamada, kaçırma olayının ardından gözaltına alınan bir şüphelinin İran bağlantılı Kataib Hezbollah ile bağlantılı olduğunun değerlendirildiği belirtildi.

KAÇIRMA OLAYINA İLİŞKİN SORUŞTURMA SÜRÜYOR

Iraklı yetkililer, olayın ardından başlatılan soruşturma kapsamında kaçırılan gazetecinin yerinin tespit edilmesi ve faillerin yakalanması için çalışmaların devam ettiğini duyurdu. Kittleson’un kaçırılma koşullarına ilişkin ayrıntılar kamuoyuyla paylaşılmadı.

ULUSLARARASI BASIN ÖRGÜTLERİNDEN TEPKİ

Elisa Lees Munoz, başkanı olduğu International Women’s Media Foundation (IWMF) adına yaptığı açıklamada, ABD’li gazetecinin kaçırılmasından “derin endişe” duyduklarını ifade etti.

Munoz, Kittleson’un durumuna ilişkin belirsizliğin sürdüğünü belirterek, gazetecinin sağlık durumu ve bulunduğu yer hakkında henüz bilgi olmadığını kaydetti.

ORTA DOĞU’DA ÇATIŞMA BÖLGELERİNDE GÖREV YAPTI

IWMF tarafından paylaşılan bilgilere göre Kittleson, Orta Doğu’daki çatışma bölgelerinde yaptığı haberlerle biliniyor. Gazetecinin daha önce Al-Monitor, Foreign Policy, BBC ve Politico gibi medya kuruluşları için çalıştığı belirtildi.

Munoz, açıklamasında Kittleson’un görevini yapan bir gazeteci olduğunu ve kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla çalıştığını ifade etti.

“ÇÖL KAPLANI”NIN OBJEKTİFİNDEN

Medine savunmasındaki kahramanlığı ile tanınan Fahreddin Paşa, halk arasında “Çöl Kaplanı” unvanı ile anılıyor. Paşa'nın çektiği ve koruduğu bu fotoğraflar, dönemin Medine'sine ait mimari yapıları, günlük yaşamı ve kutsal mekanları belgeliyor.

TARİHE TANIKLIK EDEN KARELER

Görüntülerde, Osmanlı askerlerinin Medine'deki varlığı, tarihi yapılar ve Harem-i Şerif çevresindeki günlük yaşam sahneleri yer alıyor. Fotoğrafların büyük bölümü daha önce hiç yayımlanmamıştı.

BİR YÜZYIL SONRA YENİDEN BAKIŞ

109 yıl önce çekilen bu fotoğraflar, hem tarih meraklıları hem de akademisyenler için önemli bir kaynak niteliğinde. Görseller, Osmanlı’nın kutsal topraklardaki son dönem varlığına dair belge olarak değerlendiriliyor.

ABD Başkanı Biden, Kuzey Carolina'da bir konuşma gerçekleştirdi. Konuşması bitince ise herkesin garibine giden bir hareket yaparak boşlukla tokalaşmaya çalıştı.

Sosyal medyada başlatılan "#score4rights2022(Haklar için Skor 2022)" kampanyası ile olimpiyat sporcuları umudu temsil eden hilal (C) işareti yapmaya davet ediliyor. Kampanyanın amacı, Çin'in Doğu Türkistan, Tibet ve Hong Kong’da işlediği insanlık suçlarına dikkat çekmek.

Aşırı sağcı Yahudiler, İsrail’in başkenti Tel Aviv’de Filistinli tutuklu Hişam Ebu Hevaş’ın yattığı hastane önünde çekim yapmak için bekleyen AA Kameramanı Fayiz Ebu Rumeyle’yi darp etti.