Kaynaklar, Trump’ın kararına rağmen ABD ordusunun İran’a karşı büyük çaplı muharebe operasyonlarına olası bir dönüş için hazırlık ve planlama faaliyetlerini sürdürdüğünü belirtti. Ordunun mevcut askeri seçenekleri değerlendirmeye devam ettiği, ancak yeni bir saldırının gerçekleştirilmesi için Başkan Trump’ın onayının gerektiği aktarıldı.

TRUMP YENİ SALDIRI PLANLARINI ONAYLAMADI

Haberde, Trump’ın cuma günü İran’a yönelik daha fazla saldırı düzenlenmesini öngören planları onaylamadığı ifade edildi. Trump’ın aynı zamanda orduya İran’a karşı yeni hava saldırıları gerçekleştirilmemesi yönünde talimat verdiği öne sürüldü.

Kararın yalnızca cuma günü için geçerli tek seferlik bir talimat mı olduğu yoksa saldırıların daha uzun süre durdurulmasını mı kapsadığı konusunda bilgi paylaşılmadı. Trump yönetiminden söz konusu iddialara ilişkin resmi bir açıklama yapılmadığı bildirildi.

ABD ORDUSU PLANLAMA FAALİYETLERİNİ SÜRDÜRÜYOR

Kaynaklar, yeni saldırıların durdurulduğu iddiasına rağmen ABD ordusunun olası askeri senaryolar üzerinde çalışmayı sürdürdüğünü kaydetti. Amerikan ordusunun, büyük çaplı muharebe operasyonlarına yeniden dönülmesi ihtimaline karşı planlama yaptığı belirtildi.

Haberde, Trump’ın kararının diplomatik girişimlere daha fazla alan tanınması isteğiyle bağlantılı olduğu ileri sürüldü. Mevcut saldırı seviyesinin, geniş çaplı muharebe operasyonlarına yeniden dönülmemesi halinde ulaşabileceği etkinlik sınırına geldiği değerlendirmesine de haberde yer verildi.

SALDIRI PLANLARI YAKLAŞIK İKİ HAFTADIR UYGULANIYORDU

Trump’ın yaklaşık iki haftadır ABD ordusu tarafından kendisine sunulan saldırı planlarını günlük olarak onayladığı bildirildi. Onaylanan planların Orta Doğu’daki yerel saate göre gece yarısı civarında hayata geçirildiği aktarıldı.

ABD’nin İran’a yönelik askeri operasyonlarının kapsamına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmazken saldırı kararlarının doğrudan başkanlık onayından geçtiği belirtildi. Trump’ın cuma günü yeni saldırı planlarını onaylamaması, önceki günlerde izlenen uygulamadan farklı bir karar olarak kayda geçti.

TALİMATIN SÜRESİ BELİRSİZLİĞİNİ KORUYOR

Trump’ın İran’a yönelik saldırıları durdurma talimatının geçici mi yoksa sürekli mi olduğu konusunda belirsizlik devam ediyor. Kaynaklar, kararın sonraki günlerde sunulacak askeri planları kapsayıp kapsamadığına ilişkin bilgi vermedi.

ABD yönetiminin İran konusunda diplomatik ve askeri seçenekleri birlikte değerlendirmeyi sürdürdüğü ifade edildi. Yeni saldırıların düzenlenip düzenlenmeyeceğinin Trump’ın vereceği sonraki kararlara bağlı olduğu kaydedildi.

TRUMP İRAN’IN ANLAŞMAYA HAZIR OLMADIĞINI SÖYLEDİ

Trump, Washington’da düzenlenen Beyaz Saray Muhabirleri Derneği yemeğinde İran’a ilişkin açıklamalarda bulundu. İran’ın mevcut aşamada bir anlaşma yapmaya hazır olmadığı değerlendirmesini paylaşan Trump, görüşmelerin geleceğine ilişkin ayrıntı vermedi.

Söz konusu açıklama, Trump’ın yeni saldırı planlarını onaylamadığı iddiasından kısa süre önce yapıldı. Beyaz Saray tarafından saldırıların durdurulması ile Trump’ın diplomasiye ilişkin açıklamaları arasında doğrudan bağlantı kuran resmi bir değerlendirme yayımlanmadı.

UMMAN HEYETİ TAHRAN’A ULAŞTI

Trump’ın İran’a yönelik yeni bir saldırı emrini onaylamamasıyla Umman heyetinin Tahran’a ulaşmasının yaklaşık aynı saatlere denk geldiği belirtildi. Umman heyetinin İranlı yetkililerle Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması konusunda görüşme yapmak üzere başkent Tahran’a gittiği aktarıldı.

Umman’ın girişimiyle yürütülecek görüşmelerin içeriğine ve katılımcılarına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı. Görüşmenin, bölgede askeri hareketliliğin devam ettiği ve Hürmüz Boğazı’nın durumunun gündemde olduğu bir dönemde gerçekleştirileceği bildirildi.

Açıklamada, patlama sonucunda gemide görev yapan bir denizcinin hayatını kaybettiği, bir kişinin ise yaralandığı belirtildi. Yaralanan kişinin sağlık durumuna ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

SALDIRIDA BİR DENİZCİ HAYATINI KAYBETTİ

İran Dışişleri Bakanlığının açıklamasına göre Ukrayna tarafından gerçekleştirilen saldırı sırasında ticaret gemisinde patlama meydana geldi. Patlamanın ardından gemideki bir denizcinin yaşamını yitirdiği, bir kişinin de yaralandığı kaydedildi.

Geminin adı, taşıdığı yük, saldırının gerçekleştirildiği nokta ve kullanılan silahlara ilişkin bilgi verilmedi. Olayın ardından gemide meydana gelen hasarın boyutuna yönelik de herhangi bir açıklama yapılmadı.

İRAN SALDIRININ BM ŞARTI’NI İHLAL ETTİĞİNİ SAVUNDU

Yarı resmi Tesnim Haber Ajansının aktardığı açıklamada, saldırının Birleşmiş Milletler Şartı’nın 2’nci maddesinin 4’üncü fıkrasını ihlal ettiği ve açık bir saldırganlık eylemi olduğu savunuldu.

İran Dışişleri Bakanlığı, benzer saldırıların savaşın daha fazla tırmanmasına ve bölgedeki gerilimin artmasına yol açabileceği uyarısında bulundu. Açıklamada, saldırının Kiev yönetiminin İran’a yönelik “mantık dışı ve düşmanca yaklaşımının devamı” olduğu ifade edildi.

TAHRAN YÖNETİMİ HAKLARINI SAKLI TUTTUĞUNU AÇIKLADI

Bakanlık, İran’ın çıkarlarını savunma hakkını saklı tuttuğunu vurguladı. Tahran yönetiminin saldırıya karşı hangi adımları atacağına ilişkin açıklamada ayrıntı paylaşılmadı.

İran tarafı, saldırının bölgesel güvenlik üzerindeki etkilerine dikkati çekerken Hazar Denizi’ndeki ticari faaliyetlerin hedef alınmasının gerilimi artırabileceğini belirtti.

ZELENSKİ UZUN MENZİLLİ SALDIRILARI DOĞRULADI

İran’ın açıklamasının ardından Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski de Hazar Denizi’nde uzun menzilli saldırılar düzenlendiğini doğruladı. Zelenski, operasyonların Rusya ile devam eden savaş kapsamında gerçekleştirildiğini bildirdi.

Ukrayna lideri, saldırılarda İran bağlantılı askeri yük taşımacılığında kullanılan gemiler ile bir savaş gemisinin hedef alındığını söyledi. Zelenski, hedef alınan gemilerin sayısı, isimleri ve saldırıların gerçekleştirildiği bölgelere ilişkin ayrıntı vermedi.

“UZUN MENZİLLİ YAPTIRIMLARIMIZI UYGULAMAYA DEVAM EDİYORUZ”

Zelenski, operasyonlara ilişkin açıklamasında, “Rusya’nın saldırılarına karşılık uzun menzilli yaptırımlarımızı uygulamaya devam ediyoruz. İran bağlantılı askeri yük taşımacılığında kullanılan gemiler ile bir savaş gemisi hedef alındı.” ifadelerini kullandı.

Ukrayna yönetimi, saldırıların Rusya’nın askeri faaliyetleriyle bağlantılı sevkiyat hatlarını hedef aldığını bildirirken İran tarafı vurulan geminin ticari bir gemi olduğunu açıkladı.

ABD’nin saldırılara ara vermesine rağmen İran kamuoyunda çatışmaların sona erdiği yönünde bir kanaat oluşmadığı bildirildi. Başkent Tahran’dan aktarılan bilgilere göre, büyük kentlerde doğrudan saldırı yaşanmazken halkın önemli bir bölümü bombardımanın yeniden başlayabileceğini düşünüyor.

İran Devrim Muhafızları Ordusuna bağlı deniz kuvvetleri de son 24 saat içinde Hürmüz Boğazı’ndan geçmek isteyen 4 gemiyi uyarı ateşi açarak durdurdu. İran güçleri gemileri doğrudan hedef almazken, güney koridorunu kullanmak isteyen teknelerin “güvenli olmayan bir geçiş güzergahına” yöneldiğini savundu.

13 GECE SONRA İLK KEZ YENİ SALDIRI DÜZENLENMEDİ

İran, cumartesi gecesi ülke genelinde yeni bir ABD saldırısı kaydedilmediğini açıkladı. İran Sağlık Bakanlığı Sözcüsü Kirmanpur, önceki 13 geceden farklı olarak ülkenin sakin bir gece geçirdiğini söyledi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığının yeni bir hava saldırısı açıklamaması da yaklaşık iki haftalık kesintisiz bombardımanın ardından verilen ilk ara olarak kayıtlara geçti. ABD tarafından saldırıların durdurulup durdurulmadığına veya gecelik aranın kalıcı olup olmayacağına ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.

Tahran’da yaşayanların büyük bölümünün saldırıların sona ermediğini düşündüğü aktarıldı. İran’ın güney bölgelerinde 13 gün boyunca depolar, köprüler, tüneller, hastaneler ve çevreleri ile nükleer enerji tesislerinin sürekli hedef alındığı bildirildi.

HALK SAVAŞIN BİTTİĞİNE İNANMIYOR

Tahran’dan bildiren Al Jazeera muhabiri Resul Serdar Ataş, saldırısız geçen gecenin ülkede şaşkınlık yarattığını belirtti. Ataş, halkın büyük çoğunluğunun ABD saldırılarının sona ermediğine inandığını söyledi.

Güney bölgelerindeki bombardımanların elektrik, su, gıda ve diğer temel ihtiyaçlara erişimi aksattığı ifade edildi. Saldırıların günlük yaşam üzerindeki etkisi nedeniyle halkın yorgun ve endişeli olduğu kaydedildi.

İranlıların “ne savaş ne barış” şeklinde tanımladıkları mevcut durumun sona ermesini istediği belirtildi. Halkın çatışmanın bitmesini talep ettiği, ancak olası bir anlaşmanın İran’ın çıkarlarını koruması gerektiği yönünde güçlü bir görüş bulunduğu aktarıldı.

İRAN HÜRMÜZ’DE 4 GEMİYİ UYARI ATEŞİYLE DURDURDU

İran Devrim Muhafızları Ordusuna bağlı deniz kuvvetleri, Hürmüz Boğazı’nda son 24 saat içinde 4 gemiyi durdurduğunu açıkladı. İran devlet televizyonunun haberine göre gemilere doğrudan saldırı düzenlenmedi, geçişlerini engellemek amacıyla uyarı ateşi açıldı.

Gemilerin boğazın güney koridorundan ilerlemek istediği, İran tarafının ise söz konusu hattı “güvenli olmayan geçiş güzergahı” olarak değerlendirdiği bildirildi. Gemilerin hangi ülkelere ait olduğu ve yüklerine ilişkin bilgi paylaşılmadı.

Devrim Muhafızları, “onaylanmamış” güzergahları kullanarak Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalışan gemilerin “güçlü bir karşılıkla” karşılaşacağını duyurdu. Açıklama, küresel enerji taşımacılığı açısından kritik önemdeki boğazdaki ticari geçişlere ilişkin belirsizliğin sürdüğünü gösterdi.

ABD’NİN “SICAK VE SOĞUK” STRATEJİ İZLEDİĞİ İDDİASI

Avusturya’nın eski Savunma Ataşesi Wolfgang Pusztai, ABD’nin İran’a karşı diplomasi, ekonomik baskı ve askeri harekatı eş zamanlı kullandığını söyledi. Pusztai, üç yöntemin ABD’nin stratejik hedeflerine ulaşması için koordineli biçimde yürütüldüğünü belirtti.

ABD’nin öncelikli hedefinin Hürmüz Boğazı’nın açılması olduğunu savunan Pusztai, saldırı düzenlenen ve düzenlenmeyen gecelerin İran üzerinde psikolojik baskı oluşturmayı amaçladığını ifade etti.

Pusztai, “Bir gece bombardıman yapılıyor, bir gece yapılmıyor. İranlıların savaşın sona ermesini istemesini kolaylaştırmak için sıcak ve soğuk bir yaklaşım izleniyor. Söz konusu yöntem İran üzerinde psikolojik baskı da oluşturuyor.” dedi.

TRUMP YÖNETİMİNİN MÜZAKERE ARAYIŞI

Pusztai, ABD Başkanı Donald Trump’ın müzakere arayışında olduğunu, İran yönetiminde ise farklı yaklaşımları savunan iki grubun bulunduğunu ileri sürdü. Gruplardan birinin mutabakat zaptına yeniden dönülmesini istediğini belirten Pusztai, diğer grubun Hürmüz Boğazı üzerindeki denetimi öncelikle askeri yollarla kurmayı hedeflediğini söyledi.

ABD’nin saldırılara verdiği gecelik ara ile İran’ın gemileri doğrudan hedef almadan durdurması, askeri gerilimin sürdüğü ancak tarafların bazı adımlarında sınırlı davranmayı tercih ettiği bir dönemde gerçekleşti.

MISIR, UMMAN VE İRAN ARASINDA GERİLİMİ DÜŞÜRME TEMASLARI

Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati, İranlı ve Ummanlı mevkidaşları Abbas Erakçi ile Bedr el-Busaidi ile ayrı ayrı telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. Görüşmelerde bölgesel gerilimin düşürülmesi, güvenlik ve istikrarın yeniden sağlanması ile seyrüsefer serbestisinin korunması ele alındı.

Mısır Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz’de seyrüsefer serbestisinin sürdürülmesinin bölgesel güvenlik ve istikrar açısından temel önemde olduğu belirtildi. Tarafların, bölgedeki gerilimin daha fazla tırmanmasını önleyecek adımlar üzerinde durduğu bildirildi.

Abdulati, deniz taşımacılığının güvenliğini tehdit edebilecek uygulamalardan kaçınılması gerektiğini vurguladı. Deniz yollarının güvenliğinin korunmasının bölge ülkeleri ile küresel ekonominin çıkarları açısından önem taşıdığı ifade edildi.

SAVAŞTA CAN KAYBI 3 BİN 400’Ü AŞTI

İran Sağlık Bakanlığının verilerine göre savaşta ülkede 3 bin 400’den fazla kişi hayatını kaybetti. Bölge genelindeki çatışmalarda 18 ABD askeri ile İsrail’de 24 sivilin öldüğü bildirildi.

Bölgedeki diğer ülkelerde de sivil can kayıpları yaşandığı belirtildi. Lübnan’da 4 binden fazla kişinin ve 38 İsrail askerinin öldüğü açıklandı.

ABD’nin saldırılara ara verdiği gecenin ardından İran’da çatışmanın geleceğine ilişkin belirsizlik sürerken Hürmüz Boğazı’ndaki askeri hareketlilik ve diplomatik temaslar devam etti.

Filistin resmi haber ajansı WAFA’nın aktardığına göre İsrail askerleri Tal köyünde 30 Filistinliyi gözaltına aldı. İsrail güçlerinin köyde evlere baskın düzenlediği ve çok sayıda kişiyi sorgulamak üzere bölgeden götürdüğü bildirildi.

TAL KÖYÜNDE 30 FİLİSTİNLİ GÖZALTINA ALINDI

İsrail ordusunun işgal altındaki Batı Şeria genelinde yürüttüğü baskınlarda en yüksek gözaltı sayısı Nablus’un güneyinde bulunan Tal köyünde kaydedildi. İsrail askerleri, gece saatlerinde köye girerek farklı adreslere operasyon düzenledi.

WAFA’nın haberine göre baskınlarda 30 Filistinli gözaltına alındı. Gözaltına alınan kişilerin kimlikleri ve hangi gerekçelerle alıkonulduklarına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

RAMALLAH, CENİN VE EL HALİL’DE BASKINLAR

İsrail güçleri, Ramallah vilayetinde düzenlediği baskınlarda 4 Filistinliyi gözaltına aldı. Cenin bölgesinde gerçekleştirilen operasyonlarda 5 kişi alıkonulurken El Halil çevresindeki baskınlarda 8 Filistinli gözaltına alındı.

Beytüllahim’de 3, Tulkerim vilayetinde ise 5 Filistinlinin İsrail güçlerince gözaltına alındığı bildirildi. Baskınların yerleşim bölgelerinde evlere girilerek gerçekleştirildiği belirtildi.

EL İZARİYE’DE BİR KİŞİ GÖZALTINA ALINDI

İsrail polisi, işgal altındaki Doğu Kudüs’ün güneydoğusunda bulunan El İzariye beldesine de baskın düzenledi. Operasyon sırasında bir Filistinli gözaltına alındı.

Baskının gerekçesine ve gözaltına alınan kişinin durumuna ilişkin İsrail makamlarından açıklama yapılmadı. Batı Şeria’nın diğer bölgelerinde gerçekleştirilen operasyonlarla birlikte gözaltına alınanların sayısının en az 66 olduğu bildirildi.

GASIP SALDIRILARI İÇİN “ETNİK TEMİZLİĞİ AĞIRLAŞTIRIYOR” AÇIKLAMASI

İngiltere merkezli savunuculuk ve yardım kuruluşu Medical Aid for Palestinians, Nablus ve çevresindeki Filistinli toplulukların devlet destekli kitlesel gasıp saldırılarıyla karşı karşıya bulunduğunu açıkladı.

Kuruluş, artan saldırıların Filistinlilerin etnik temizliğe maruz bırakılmasını ağırlaştırdığını belirtti. Nablus çevresindeki köy ve yerleşimlerde yaşayan Filistinlilerin şiddet, baskı ve yerinden edilme tehdidi altında bulunduğu kaydedildi.

“MÜNFERİT OLAYLAR DEĞİL”

Medical Aid for Palestinians Savunuculuk ve Kampanyalardan Sorumlu Direktör Yardımcısı Aseel Baidoun, İsrail güçleri ile gasıpların son birkaç gündeki eylemlerinin birbirinden bağımsız olaylar olmadığını söyledi.

Baidoun, “Bunlar münferit olaylar değil. Filistinlilerin hayatlarını giderek daha fazla riske atan daha geniş bir şiddet, yıldırma ve engelleme örüntüsünü yansıtıyor. Anlamlı bir hesap verebilirlik sağlanmadığı sürece söz konusu cezasızlık düzeni devam edecek.” ifadelerini kullandı.

HASTANELERİN BASILDIĞI VE AMBULANSLARIN ENGELLENDİĞİ BİLDİRİLDİ

Baidoun, İsrail güçleri ile gasıpların eylemlerinin sağlık hizmetlerini de doğrudan etkilediğini belirtti. Hastanelerin basıldığını, ambulansların geçişinin engellendiğini ve sağlık çalışanlarının hayat kurtaran müdahalelerde bulunmasının önüne geçildiğini söyledi.

Sağlık hizmetlerine yönelik engellemelerin Filistinli sivillerin yaşamını daha fazla riske attığını ifade eden Baidoun, Batı Şeria’daki şiddetin yalnızca ev ve köy baskınlarıyla sınırlı kalmadığını vurguladı.

İNGİLTERE HÜKÜMETİNE HAREKETE GEÇME ÇAĞRISI

Medical Aid for Palestinians, İngiltere hükümetinden Batı Şeria’daki gelişmelere karşı harekete geçmesini istedi. Baidoun, İngiliz hükümetinin bölge geri dönüşü olmayan bir noktaya ulaşana kadar bekleyemeyeceğini belirtti.

Baidoun, “İngiltere hükümeti, Batı Şeria geri dönüşü olmayan noktaya ulaşana kadar bekleyemez. Filistinli topluluklar halihazırda korku, yerinden edilme ve şiddet gerçeğiyle yaşıyor. Şimdi sorulması gereken, bunun daha ne kadar ileri gitmesine izin verileceğidir.” dedi.

GÖZALTI OPERASYONLARI VE GASIP SALDIRILARI AYNI DÖNEMDE ARTTI

Batı Şeria genelinde İsrail güçlerinin geniş çaplı gözaltı operasyonları sürerken Nablus ve çevresinde gasıpların Filistinli topluluklara yönelik saldırılarının da arttığı bildirildi. İsrail ordusunun operasyonları ile gasıp saldırılarının Filistinlilerin güvenliğini ve günlük yaşamını olumsuz etkilediği belirtildi.

Medical Aid for Palestinians, saldırıların sona erdirilmesi ve sorumluların hesap vermesi için uluslararası toplumun somut adımlar atması gerektiğini bildirdi. Kuruluş, cezasızlık sürdüğü müddetçe şiddet, yıldırma ve zorla yerinden etme uygulamalarının devam edeceği uyarısında bulundu.

Bakanlık, söz konusu saldırıları “suç” olarak nitelendirerek İsrail hükümetinin, ordunun koruması altında gasıpların yeni saldırılar gerçekleştirmesine imkan tanıyan bir yaklaşım izlediğini bildirdi.

İSRAİL’E ULUSLARARASI HUKUK ÇAĞRISI

Katar Dışişleri Bakanlığı, İsrail’den uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesini istedi. Açıklamada, gasıpların Filistin köylerine yönelik saldırılarının sona erdirilmesi ve saldırıları gerçekleştiren kişilerin hesap vermesinin sağlanması gerektiği vurgulandı.

İsrail ordusunun koruması altında gerçekleştirildiği belirtilen saldırıların bölgedeki güvenlik ve istikrarı tehdit ettiği kaydedildi. Katar, saldırıların cezasız bırakılmaması gerektiğini bildirdi.

ULUSLARARASI TOPLUMA FİLİSTİNLİLERİ KORUMA ÇAĞRISI

Açıklamada, uluslararası topluma Filistin halkının korunması için harekete geçme çağrısında bulunuldu. Katar yönetimi, işgal altındaki Filistin topraklarında sivillere yönelik saldırıların durdurulması için uluslararası mekanizmaların devreye alınmasını istedi.

Katar Dışişleri Bakanlığı, uluslararası toplumun Filistinlilerin güvenliğini sağlama ve saldırıların önüne geçme sorumluluğu bulunduğunu belirtti.

KATAR’DAN FİLİSTİN DAVASINA DESTEK MESAJI

Bakanlık, Doha yönetiminin Filistin davasının haklılığına ilişkin kararlı tutumunu yineledi. Katar’ın Filistin halkının meşru haklarını desteklemeyi sürdüreceği ifade edildi.

Açıklamada, Katar’ın Filistin meselesine yönelik tutumunda herhangi bir değişiklik bulunmadığı ve Filistin halkına yönelik desteğin devam edeceği kaydedildi.

SOSYAL MEDYA POSTU:

Katar, İsrailli gasıpların işgal altındaki Batı Şeria’daki Filistin köylerine saldırılarını kınadı.

Dışişleri Bakanlığı, saldırıların İsrail ordusunun koruması altında gerçekleştirildiğini belirtti.

İsrail’e saldırıları durdurma ve sorumluları hesap vermeye zorlama çağrısı yapıldı.

Uluslararası toplumdan Filistin halkının korunması için harekete geçmesi istendi.

Katar, Filistin davasına desteğini yineledi.

İsrail’in Han Yunus’taki bir aile evine saldırısında 2 Filistinli hayatını kaybetti

SPOT:

HABER:

İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus kentinde bir aileye ait eve düzenlediği hava saldırısında en az 2 Filistinli hayatını kaybetti. Han Yunus’un batısında gerçekleşen saldırıda çok sayıda kişinin de yaralandığı bildirildi.

Saldırının hedef aldığı evde meydana gelen hasara ve yaralıların sağlık durumuna ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı. Yaralıların çevredeki sağlık merkezlerine sevk edildiği belirtilirken İsrail makamlarından saldırıya ilişkin açıklama yapılmadı.

HAN YUNUS’UN BATISINDAKİ AİLE EVİ HEDEF ALINDI

İsrail savaş uçaklarının Han Yunus’un batısında bulunan bir aile evini hedef aldığı bildirildi. Saldırı sonucunda ilk belirlemelere göre 2 Filistinlinin yaşamını yitirdiği, enkaz ve çevrede bulunan çok sayıda kişinin yaralandığı kaydedildi.

Bölgedeki tanıklar ve yerel kaynaklar, saldırının yerleşim alanında gerçekleştiğini aktardı. Arama ve kurtarma ekiplerinin saldırının ardından bölgede çalışma yürüttüğü belirtildi.

KUZEY GAZZE POLİS ŞEFİ ÖLDÜRÜLDÜ

Gazze’deki İçişleri Bakanlığı, Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki polis teşkilatının başında bulunan 54 yaşındaki Abdul Nasır Muhammed el-Mukadma’nın İsrail saldırısında hayatını kaybettiğini açıkladı.

Bakanlığın açıklamasına göre el-Mukadma, Gazze kentinin kuzeybatısında yer alan Şeyh Rıdvan Mahallesi’nde düzenlenen saldırıda öldürüldü. Saldırıda çevredeki bazı kişilerin de yaralandığı bildirildi.

TANIKLAR DRON SALDIRISINI ANLATTI

Görgü tanıkları, İsrail’e ait bir insansız hava aracının Şeyh Rıdvan Mahallesi’ndeki Gazali Kavşağı yakınlarında hareket halindeki bir bisikleti hedef aldığını söyledi. Saldırıda el-Mukadma’nın yaşamını yitirdiği, çevrede bulunan bazı kişilerin yaralandığı ifade edildi.

Tanıkların anlatımına göre saldırı doğrudan bisiklete yönelik gerçekleştirildi. Yaralıların olay yerine ulaşan sağlık ekipleri tarafından hastanelere götürüldüğü kaydedildi.

EKİM 2025’TEN BU YANA 1191 FİLİSTİNLİ ÖLDÜRÜLDÜ

Gazze Sağlık Bakanlığı, İsrail’in ateşkes ihlalleri kapsamında düzenlediği hava saldırıları ve açtığı ateş sonucu Ekim 2025’ten bu yana 1191 Filistinlinin hayatını kaybettiğini açıkladı.

Bakanlık, aynı dönemde gerçekleştirilen saldırılarda 3 bin 853 kişinin yaralandığını bildirdi. Açıklamada, can kayıplarının hava saldırıları ile ateş açılması sonucu meydana geldiği belirtildi.

ATEŞKES İHLALLERİ SÜRÜYOR

Gazze’deki yetkililer, İsrail ordusunun hava saldırıları ve silahlı müdahalelerinin ateşkes ihlali oluşturduğunu ifade ediyor. Han Yunus ve Şeyh Rıdvan’daki son saldırılarla birlikte bölgede yeni can kayıpları yaşandı.

İsrail makamlarından Gazze Sağlık Bakanlığının açıkladığı can kaybı ve yaralı sayılarına ilişkin değerlendirme yapılmadı. Bölgede saldırılar ve karşılıklı suçlamalar sürerken sağlık ekiplerinin yaralılara yönelik müdahalesi devam ediyor.

Görüşme, Yemen ve Kızıldeniz çevresindeki gerilimin yükseldiği bir dönemde yapıldı. Husiler, Suudi Arabistan’ın Yemen’in Hudeyde vilayetine hava saldırıları düzenlemesinin ardından cumartesi günü Kızıldeniz kıyısındaki iki limanda bulunan Suudi petrol tesislerini hedef aldı.

GÖRÜŞMENİN GÜNDEMİNDE BÖLGESEL GERİLİM YER ALDI

Ensarullah kaynakları, Umman’daki temasların bölgesel güvenlik ve istikrara katkı sağlanması amacıyla gerçekleştirildiğini bildirdi. Tarafların görüşmede hangi başlıkları ele aldığına ilişkin ayrıntılı açıklama yapılmadı.

Umman, Yemen’deki çatışmaların tarafları arasında yürütülen temaslara daha önce de ev sahipliği yaptı. Son görüşme, Husiler ile Suudi Arabistan arasındaki askeri gerilimin yeniden artmasının ardından gerçekleşti.

HUSİLER SUUDİ PETROL TESİSLERİNİ HEDEF ALDI

Yemen’deki Husiler, Suudi Arabistan’ın Hudeyde vilayetine düzenlediği hava saldırılarının ardından Kızıldeniz kıyısındaki iki limanda bulunan petrol tesislerine ateş açtı. Saldırıların yol açtığı hasara ilişkin bilgi paylaşılmadı.

Suudi Arabistan’ın Hudeyde’ye yönelik saldırıları ile Husilerin petrol tesislerini hedef alması, bölgede karşılıklı askeri hareketliliğin sürdüğünü gösterdi. Taraflardan saldırıların devam edip etmeyeceğine ilişkin yeni bir açıklama gelmedi.

ABD İRAN’A HAVA SALDIRISI DÜZENLEMEDİ

Bölgedeki çatışmalar sürerken ABD, iki haftadan sonra ilk kez İran topraklarına hava saldırısı düzenlemedi. ABD yönetimi tarafından saldırıların durdurulmasına ilişkin resmi bir gerekçe açıklanmadı.

ABD’nin bölgedeki askeri üsleri ve unsurları, İran ile bağlantılı güçlerin saldırı iddialarının odağında yer almaya devam etti. İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD’ye ait çok sayıda hava aracının üslerde imha edildiğini ileri sürdü.

İRAN DEVRİM MUHAFIZLARINDAN ABD UÇAKLARI İDDİASI

İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü, İran saldırılarında bölgedeki üslerde bulunan ABD savaş uçaklarının yerde imha edildiğini öne sürdü. Açıklama, İran’ın yarı resmi Fars Haber Ajansı tarafından yayımlandı.

Sözcü, saldırılarda 17 keşif ve operasyon insansız hava aracı, hangarda bulunan bir F-15 savaş uçağı, bir P-8 deniz karakol uçağı, bir C-17 nakliye uçağı ve 8 yakıt ikmal uçağının imha edildiğini iddia etti.

ABD makamlarından İran Devrim Muhafızları Ordusunun söz konusu iddialarına ilişkin doğrulama veya yalanlama içeren bir açıklama yapılmadı. İddiaların bağımsız kaynaklar tarafından teyit edilip edilmediğine ilişkin bilgi paylaşılmadı.

Guterres ve beraberindeki heyeti Şam Uluslararası Havalimanı’nda Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani karşıladı. BM Genel Sekreterinin programında Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ve Şeybani ile yapılacak görüşmelerin de bulunduğu açıklandı. BM’nin resmi programına göre Guterres, 25 Temmuz Cumartesi günü Ürdün’den ayrılarak Şam’a geçti.

17 YIL SONRA SURİYE’Yİ ZİYARET EDEN İLK BM GENEL SEKRETERİ

Antonio Guterres, 17 yıl aradan sonra Suriye’yi ziyaret eden ilk görevdeki BM Genel Sekreteri oldu. Suriye’yi ziyaret eden son BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon olmuş, söz konusu ziyaret 2009 yılında gerçekleştirilmişti.

Guterres’in ziyareti aynı zamanda 2011’de başlayan savaşın ardından görevdeki bir BM Genel Sekreterinin Suriye’ye yaptığı ilk ziyaret olma özelliğini taşıyor. Yaklaşık 14 yıl süren çatışmalarda yüz binlerce kişi hayatını kaybederken, milyonlarca Suriyeli ülke içinde veya dışında yerinden edildi.

GUTERRES, CUMHURBAŞKANI ŞARA İLE GÖRÜŞECEK

Guterres’in Şam’daki temasları kapsamında Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile bir araya gelmesi planlanıyor. Görüşmede ülkedeki siyasi geçiş süreci, güvenlik durumu, insani ihtiyaçlar, yeniden yapılanma çalışmaları ve BM ile Suriye yönetimi arasındaki işbirliğinin ele alınması bekleniyor.

BM Genel Sekreterinin Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ve diğer üst düzey Suriyeli yetkililerle de görüşeceği bildirildi. Ziyaret, Suriye hükümetinin daveti üzerine gerçekleştiriliyor.

GEÇİŞ SÜRECİNE DESTEK MESAJI VERECEK

BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, ziyaret öncesinde yaptığı açıklamada Guterres’in Suriye’nin çatışma sonrası geçiş ve yeniden yapılanma sürecine destek mesajı vereceğini belirtti.

Guterres’in temaslarında BM’nin Suriye halkının yanında olmaya devam edeceğini vurgulaması öngörülüyor. Siyasi geçiş sürecinde kapsayıcı, hesap verebilir ve tüm toplumsal kesimlerin temsil edildiği kurumların oluşturulmasının önemine işaret edilmesi bekleniyor.

BM yetkilileri, Suriye’de son aylarda siyasi geçiş konusunda ilerleme sağlandığını ancak güvenlik, ekonomik koşullar, insani ihtiyaçlar ve farklı topluluklar arasındaki ilişkiler bakımından önemli sorunların devam ettiğini bildiriyor.

GEÇİŞ PARLAMENTOSUNA HİTAP EDECEK

Antonio Guterres’in ziyaret kapsamında bu ay ilk oturumunu gerçekleştiren Suriye geçiş parlamentosuna hitap etmesi planlanıyor. Guterres’in konuşmasında çatışmaların ardından ülkenin toparlanma süreci, siyasi kurumların yeniden yapılandırılması ve uluslararası toplumun desteği üzerinde durması bekleniyor.

BM Genel Sekreterinin Suriye’nin geleceğinin kapsayıcı, güvenli ve refah sağlayan bir yapı üzerine kurulabileceği mesajını vermesi öngörülüyor. Guterres’in yeni parlamentoya hitabı, ziyaret programındaki temel temaslardan biri olarak gösteriliyor.

KADIN ÖRGÜTLERİ VE SİVİL TOPLUM TEMSİLCİLERİYLE BULUŞACAK

Guterres’in Şam’daki temasları yalnızca hükümet yetkilileriyle yapılacak görüşmelerle sınırlı kalmayacak. BM Genel Sekreterinin kadın hakları alanında çalışan kuruluşların temsilcileri, sivil toplum örgütleri ve Suriye’deki farklı toplumsal kesimlerden isimlerle bir araya gelmesi planlanıyor.

Görüşmelerde siyasi geçiş sürecine toplumsal katılım, kadınların karar alma mekanizmalarındaki yeri, insan hakları, güvenlik ve ülkenin yeniden yapılanmasına ilişkin başlıkların ele alınması öngörülüyor.

BM’DEN SURİYE HÜKÜMETİ VE HALKINA DESTEK VURGUSU

BM Genel Sekreterinin Suriye Özel Temsilci Yardımcısı Claudio Cordone, ziyaretin Suriye tarihinin kritik bir döneminde gerçekleştirildiğini belirtti. Cordone, ziyaretin BM’nin Suriye hükümeti ve halkına yönelik desteğini yeniden teyit etme amacı taşıdığını bildirdi.

Cordone daha önce BM Güvenlik Konseyine yaptığı bilgilendirmede Suriye’deki geçiş sürecinin hem önemli fırsatlar hem de kırılganlıklar barındırdığını ifade etmişti. BM ile Suriye yönetimi arasındaki siyasi temasların ilerlediğini belirten Cordone, sürecin devamı için uluslararası desteğin gerekli olduğunu kaydetmişti.

ESAD YÖNETİMİ ARALIK 2024’TE SONA ERDİ

Suriye’de 2011 yılında başlayan savaşın ardından ülke uzun süre çatışmalar, insani kriz ve kitlesel göçlerle karşı karşıya kaldı. Beşar Esad yönetimi, silahlı muhalif grupların ilerleyişinin ardından Aralık 2024’te sona erdi.

Esad yönetiminin sona ermesinden sonra Ahmed Şara liderliğinde geçiş süreci başlatıldı. Yeni yönetim, uluslararası ilişkileri yeniden kurmak, ülke ekonomisini toparlamak ve savaş sırasında zarar gören kamu kurumları ile altyapıyı yeniden işler hale getirmek amacıyla çalışmalar yürütüyor.

GOLAN TEPELERİ’NDEKİ BM BARIŞ GÜCÜNÜ ZİYARET EDECEK

Guterres’in programında, Golan Tepeleri çevresinde görev yapan Birleşmiş Milletler Ateşkes Gözlem Gücü mensuplarını ziyaret etmesi de bulunuyor. BM Barış Gücü, İsrail ile Suriye arasında 1974 yılında oluşturulan ateşkes hattı ve tampon bölgede görev yapıyor.

İsrail, Beşar Esad yönetiminin sona ermesinin ardından BM tarafından gözetlenen tampon bölgeye asker sevk etmişti. İsrail ordusu aynı dönemde Suriye topraklarının farklı noktalarına yönelik hava saldırıları ve askeri operasyonlar düzenlemişti.

Guterres’in bölgedeki BM personeliyle görüşmesi ve sahadaki güvenlik koşulları hakkında bilgi alması bekleniyor.

Trump, “ABD başkanlığına dördüncü kez aday olma niyetim var. Resmî bir adım atacağım. Aslında sanırım bunu zaten yaptım; üç kez kazandım, şimdi bunu tekrar yapacağım” ifadelerini kullandı. Açıklamanın ardından cebinden çıkardığı kırmızı renkli “TRUMP 2028” şapkasını başına takan ABD Başkanı, konuşmasının en çok tartışılan görüntüsüne de imza attı. Gazetecilerle dolu salonda bir süre sessizlik yaşanırken Trump’ın şapkası, sözlerinin şakadan daha fazlası olduğu yönündeki tartışmaları büyüttü. Associated Press ve Reuters’ın aktardığına göre konuşma, ciddi bir adaylık bildiriminden çok üçüncü dönem ihtimali üzerine kurulmuş kışkırtıcı ve alaycı bir çıkış niteliği taşıdı.

TRUMP’IN HESABINDA ÜÇ ZAFER VAR, RESMÎ SONUÇLARDA İKİ

Trump’ın “Üç kez kazandım” sözü, gecenin en dikkat çekici olduğu kadar en tartışmalı iddiasıydı. Donald Trump, 2016 seçimlerini kazanarak ilk kez ABD Başkanı oldu, 2020 seçimlerinde Demokrat aday Joe Biden’a yenildi ve 2024 seçimlerini kazanarak Beyaz Saray’a geri döndü. Dolayısıyla resmî seçim sonuçlarına göre Trump’ın kazandığı başkanlık seçimi sayısı üç değil, iki. Trump ise 2020 seçimlerinin kendisinden alındığı yönündeki kanıtlanmamış iddialarını yıllardır sürdürdüğü için kendisini üç seçimin de galibi olarak göstermeye devam ediyor.

Sahnedeki sözler, yalnızca geleceğe yönelik bir adaylık mesajı vermedi; Trump’ın 2020 seçimleri hakkındaki kişisel anlatısını bir kez daha resmî gerçekliğin yerine koyduğunu da gösterdi. “Üç kez kazandım” ifadesi matematiksel bir seçim değerlendirmesinden çok, Trump’ın kendi siyasi dünyasında oluşturduğu alternatif sonucun ilanı niteliğindeydi. Salondakilerin neyin şaka, neyin ciddi tehdit ve neyin siyasi propaganda olduğunu ayırt etmekte zorlanmasının temel nedeni de tam olarak buradaydı.

“DÖRDÜNCÜ KEZ ADAYIM” DEDİ AMA ÜÇÜNCÜ KEZ SEÇİLEMİYOR

Trump’ın “dördüncü kez adaylık” ifadesi, katıldığı başkanlık seçimleri üzerinden değerlendirildiğinde teknik olarak anlaşılabilir. Trump, Cumhuriyetçi Partinin adayı olarak 2016, 2020 ve 2024 seçimlerine girdi. 2028’de yeniden yarışması hâlinde dördüncü kez başkan adayı olacak. Ancak adaylık sayısı ile bir kişinin kaç kez başkan seçilebileceği aynı anlama gelmiyor.

ABD Anayasası’nın 22. Ek Maddesi, herhangi bir kişinin başkanlık makamına ikiden fazla seçilemeyeceğini açık biçimde düzenliyor. Trump 2016 ve 2024 yıllarında iki kez başkan seçildiği için yürürlükteki anayasal hükümlere göre 2028’de üçüncü kez seçilemez. Dolayısıyla “TRUMP 2028” şapkası siyasi açıdan dikkat çekici bir propaganda ürünü olsa da hukuken Trump’a yeni bir dönem kazandırabilecek sihirli bir araç değil. Kongre’nin resmî anayasa kaynağında yer alan hüküm, “Hiç kimse başkanlık makamına ikiden fazla seçilemez” ifadesini taşıyor.

Trump’ın 2028 seçim pusulasında yer alabilmesi için yalnızca siyasi destek toplaması veya Cumhuriyetçi Parti içinde rakipsiz kalması yeterli olmayacak. Önündeki asıl engel rakip adaylar değil, doğrudan ABD Anayasası olacak. Mevcut kuralın değiştirilmesi ise Kongre’nin her iki kanadında üçte iki çoğunluk ve ardından eyaletlerin dörtte üçünün onayı gibi son derece ağır bir anayasa değişikliği sürecini gerektiriyor. Temsilciler Meclisi ile Senato’daki üçte iki desteğin tek başına yeterli olacağı yönündeki değerlendirmeler eksik kalıyor; değişikliğin yürürlüğe girmesi için eyaletlerin gerekli çoğunluğunun da onayı gerekiyor.

ŞAKA DİYE BAŞLADI, ŞAPKAYLA BİTİRDİ

Trump, adaylık konusuna girerken açıklamasını basının reytinglerini yükseltecek bir “özel haber” gibi sundu. Konuşmasının bazı bölümlerinde üçüncü dönem tartışmasını şaka olarak işlerken, kapanışta “resmî bir adım atacağını” söylemesi ve 2028 şapkasını takması mesajın sınırlarını özellikle belirsiz bıraktı. Trump’ın siyasi iletişim tarzında sıkça görülen yöntem yine devredeydi: Önce espri görüntüsü altında tartışmalı bir fikir ortaya atıldı, ardından gelen tepkilere göre sözlerin ciddi veya şaka olduğu savunulabilecek bir alan bırakıldı.

Ortaya çıkan tablo, Trump’ın gerçekten anayasal değişiklik peşinde olup olmadığından çok, üçüncü dönem tartışmasını Amerikan siyasetinin gündeminde tutmak istediğini gösteriyor. Şapka, adaylığın resmî olarak ilan edildiğini kanıtlamıyor; ancak Trump’ın anayasal sınırları yeniden siyasi sadakat testine dönüştürmek istediğine dair güçlü bir sembol oluşturuyor. Nitekim uluslararası haber kuruluşları da konuşmayı resmî adaylık başvurusundan ziyade üçüncü ve dördüncü dönem üzerine yapılmış kışkırtıcı bir çıkış olarak aktardı.

DAHA ÖNCE “SEKİZ YILIN SONUNDA BIRAKACAĞIM” DEMİŞTİ

Trump’ın son açıklaması, daha önce üçüncü dönem konusunda söylediği sözlerle de çelişiyor. Trump, 5 Mayıs 2025’te yaptığı açıklamada başkanlık görevini sekiz yılın sonunda devredeceğini söylemişti. Bir başka açıklamasında ise üçüncü dönem için önünün açılması hâlinde eski ABD Başkanı Barack Obama’yı rakip olarak görmek istediğini belirtmişti. Bir tarafta anayasal sınıra uyacağını söyleyen, diğer tarafta 2028 şapkasıyla yeniden adaylık mesajı veren Trump’ın hangi açıklamasının gerçek niyetini yansıttığı belirsizliğini koruyor.

Siyasi açıdan asıl dikkat çekici nokta, Trump’ın üçüncü dönem ihtimalini her gündeme getirdiğinde anayasal tartışmayı normalleştirmesi. Amerikan kamuoyu böylece “Trump aday olabilir mi?” sorusunu konuşmaya başlarken, daha temel gerçek arka plana itiliyor: Mevcut anayasa uyarınca iki kez seçilmiş bir kişinin üçüncü kez başkan seçilmesi yasak. Trump’ın meydan okuması da zaten hukuken mümkün olan bir adaylıktan çok, mümkün olmayanı sürekli tekrar ederek siyasi tabanını hareketli tutma stratejisine benziyor.

SALON NEDEN SESSİZLİĞE BÜRÜNDÜ?

Gazetecilerin Trump’ın açıklaması sırasında sessiz kalması, yalnızca şaşkınlıktan kaynaklanmadı. ABD Başkanı’nın basın özgürlüğünü temsil eden bir gecede, anayasal olarak gerçekleştiremeyeceği bir adaylığı “özel haber” gibi sunması salondaki gerilimi artırdı. Trump’ın konuşması boyunca basına yönelik saldırılarla basının önemini vurgulayan sözleri yan yana kullandığı, siyasi rakiplerini hedef alırken kendi dönem sınırlarıyla ilgili belirsiz mesajlar verdiği görüldü.

Kimsenin tam olarak anlayamadığı nokta ise Trump’ın adaylığını gerçekten ilan edip etmediğiydi. Söyledikleri resmî bir seçim kampanyasının başlangıç konuşmasına benziyordu, fakat hukuki gerçeklik böyle bir kampanyanın önünü kapatıyordu. Şapka ciddi bir siyasi mesaj veriyordu, konuşmanın tonu ise her an “şakaydı” denilerek geri çekilebilecek şekilde kurulmuştu. Trump yine herkesi aynı soruyla baş başa bıraktı: Söylediklerine inanmak mı gerekiyor, yoksa söylediklerinin ne anlama geldiğini çözmeye çalışmak mı?

NİSAN AYINDAKİ YEMEK SİLAHLI SALDIRI NEDENİYLE YARIDA KALMIŞTI

Waldorf Astoria Oteli’nde düzenlenen program, 25 Nisan’daki ilk etkinliğin güvenlik kontrol noktası yakınında silah sesleri duyulması üzerine yarıda kesilmesinin ardından gerçekleştirildi. Gizli Servis ajanları ilk program sırasında Trump’ı salondan tahliye etmiş, olayın ardından 31 yaşındaki Cole Tomas Allen gözaltına alınmıştı. Şüpheli hakkında ABD Başkanı’na suikast girişimi de dâhil olmak üzere dört federal suçlama yöneltildiği bildirildi.

Üç ay sonra daha sıkı güvenlik önlemleri altında yeniden düzenlenen yemekte yaklaşık 700 kişi yer aldı. Normalde yaklaşık 2 bin 600 kişinin katıldığı programın daha küçük bir salonda gerçekleştirilmesi, kırmızı halı ve kokteyl bölümünün kaldırılması, nisan ayındaki saldırının etkinlik üzerindeki etkisini gösterdi. Trump ise böylesine ağır bir güvenlik geçmişinin ardından çıktığı sahnede anayasal sınırlar, seçim yenilgileri ve 2028 ihtimali arasında dolaşan yeni bir siyasi tartışmanın fitilini ateşledi.

Karim Khan hakkındaki iddialar, UCM’de görev yapan kadın bir hukukçunun beyanlarına dayanıyor. Birleşmiş Milletler İç Gözetim Hizmetleri Ofisi tarafından yürütülen incelemede, Khan’ın yardımcısıyla rıza dışı cinsel temas kurduğuna ilişkin bulguların bulunduğu bildirildi. Khan ise kendisine yöneltilen bütün suçlamaları başından itibaren reddetti. Mayıs 2025’te soruşturma sonuçlanıncaya kadar görevinden geçici olarak çekilen Khan, daha sonra askıya alınmış ve nihai karar için UCM’ye taraf ülkelerin oylaması beklenmişti.

İDDİALAR CİDDİ, ZAMANLAMA SİYASİ SORULARI BÜYÜTÜYOR

Cinsel istismar iddialarının niteliği, mağdur beyanları ve soruşturma kapsamında ortaya konulan bulgular görmezden gelinemez. Bununla birlikte Khan hakkındaki sürecin, UCM’nin İsrail yönetimine ilişkin en kritik soruşturmalarından biriyle aynı dönemde ilerlemesi, görevden alma kararının yalnızca disiplin hukuku çerçevesinde değerlendirilmesini zorlaştırıyor. İddiaların doğru veya yanlış olduğu, siyasi gelişmelere bakılarak belirlenemez; ancak UCM’nin ABD ve İsrail tarafından ağır yaptırım ve tehditlerle karşı karşıya bırakıldığı bir ortamda yürütülen sürecin bağımsızlığına ilişkin soruların uzun süre gündemde kalacağı görülüyor.

Karim Khan, Mayıs 2024’te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve dönemin Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar gerekçesiyle yakalama kararı çıkarılmasını talep etmişti. UCM hâkimleri 21 Kasım 2024’te Netanyahu ve Gallant hakkında yakalama kararı vermiş, kararda Gazze’de sivillerin aç bırakılmasının savaş yöntemi olarak kullanıldığı ve insanlığa karşı suç işlendiğine dair makul gerekçelerin bulunduğu ifade edilmişti. İsrail yönetimi suçlamaları ve UCM’nin yargı yetkisini reddetti.

ABD VE İSRAİL’DEN UCM’YE AÇIK BASKI

Netanyahu ve Gallant hakkında yürütülen süreç, Karim Khan’ı ABD yönetimi ile İsrail hükümetinin doğrudan hedeflerinden biri hâline getirdi. ABD, UCM üyesi olmamasına rağmen İsrailli yetkililer hakkındaki soruşturmaların durdurulmasını istedi ve mahkeme görevlilerine yönelik yaptırımlar uyguladı. Khan’ın yanı sıra UCM hâkimleri ve savcılık makamında görev yapan isimler de İsrail hakkındaki dosyalar nedeniyle ekonomik ve diplomatik yaptırımlarla karşı karşıya kaldı.

Washington’ın UCM’yi “gayrimeşru” olarak nitelendiren açıklamaları, mahkemenin ABD ve İsrail vatandaşları üzerinde yargı yetkisi bulunmadığı yönündeki itirazları ve UCM görevlilerini cezalandırmaya yönelik adımları, uluslararası yargının bağımsızlığı tartışmasını derinleştirdi. Khan’ın görevden alınması da mahkemenin dış baskılara direnip direnemediği sorusunu yeniden gündeme taşıdı. Kararı destekleyen ülkeler görevden almanın UCM’nin güvenilirliğini korumak için gerekli olduğunu savunurken, karşı çıkan çevreler sürecin mahkemenin İsrail dosyasındaki iradesini zayıflatabileceği görüşünü dile getirdi.

İDDİALARIN ORTAYA ÇIKIŞI DA TARTIŞMA KONUSU

Karim Khan hakkındaki şikâyetlerin geçmişi 2023 yılına kadar uzanırken, iddiaların UCM’nin Netanyahu hakkında harekete geçtiği dönemde kamuoyuna yansıması ayrıca tartışma yarattı. Zamanlamaya ilişkin kuşkular, suçlamaların kendiliğinden geçersiz olduğu anlamına gelmiyor. Benzer şekilde Khan’ın İsrail yönetimini soruşturmuş olması da kendisini kişisel suçlamalardan muaf hâle getirmiyor. Dosyanın güvenilir biçimde sonuçlandırılabilmesi için iddiaların siyasi kamplaşmalardan bağımsız, şeffaf ve denetlenebilir bir süreçle değerlendirilmesi gerekiyor.

Khan’ın görevden alınmasına ilişkin tartışmaların merkezinde de söz konusu denge bulunuyor. Bir tarafta ciddi nitelikteki cinsel istismar iddiaları ve bunlara ilişkin soruşturma bulguları, diğer tarafta UCM yetkililerine yönelik açık siyasi baskılar ve yaptırımlar yer alıyor. Ortaya çıkan tablo, iddiaların bütünüyle siyasi bir kurgu olduğunu kanıtlamadığı gibi, yürütülen sürecin jeopolitik mücadeleden tamamen bağımsız olduğunu söylemeyi de güçleştiriyor.

NETANYAHU HAKKINDAKİ KARAR YÜRÜRLÜKTE

Karim Khan’ın görevden alınması, Netanyahu ve Gallant hakkındaki mevcut yakalama kararlarını otomatik olarak ortadan kaldırmıyor. Savcının görevi sona erse bile yakalama kararlarının değiştirilmesi veya kaldırılması yalnızca UCM hâkimlerinin vereceği yeni bir kararla mümkün olabilecek. Savcılık makamının geçici olarak Khan’ın yardımcıları tarafından yönetileceği, yeni başsavcının ise daha sonraki bir süreçte belirleneceği bildirildi.

Görevden alma kararının ardından asıl sınavın UCM’nin İsrail dosyasındaki tutumu olacağı değerlendiriliyor. Netanyahu ve Gallant hakkındaki kararların uygulanması, soruşturmaların sürdürülmesi ve Gazze’de işlendiği ileri sürülen suçların bağımsız biçimde incelenmesi, mahkemenin siyasi baskılar karşısındaki kurumsal dayanıklılığını gösterecek. Karim Khan hakkındaki suçlamaların adil biçimde ele alınması kadar, bu suçlamaların uluslararası ceza adaletini etkisizleştirmek amacıyla kullanılmasına izin verilmemesi de UCM’nin güvenilirliği açısından belirleyici olacak.

Tell köyündeki çatışmada en az 4 Filistinli ile İsrail ordusunun asker olarak tanımladığı 2 İsrailli hayatını kaybetti. Filistinli yetkililer, 4 Filistinlinin hem İsrail güçlerinin hem de İsrailli gasıpların açtığı ateş sonucu öldürüldüğünü bildirdi. İsrail tarafı ise olay sırasında bir Filistinlinin İsraillilerden birine ait silahı ele geçirerek ateş açtığını ileri sürdü. İsrail ordusunun açıklamasına göre çatışmada 27 yaşındaki Binbaşı Yuval Ezra ile 32 yaşındaki Benayahu Mellet öldü.

YERLEŞİMCİLER TELL KÖYÜNE İZİNSİZ GİRDİ

Olaylar, bir grup İsrailli gasıpnin Nablus yakınlarındaki Tell köyünün çevresine girmesiyle başladı. İsrail ordusu, söz konusu bölgenin İsraillilerin askeri makamlarla önceden koordinasyon sağlamadan girmesine izin verilmeyen alanlar arasında bulunduğunu ve grubun orduya bilgi vermediğini açıkladı.

İsrail medyasında yer alan bilgilere göre gasıpların girişinin ardından köy sakinleriyle grup arasında gerginlik yaşandı. İsrail ordusu, bölgede bulunan İsraillilerin hareketini “tehlikeli” olarak tanımlarken, olay yerine yakın bir yerleşimden yerel güvenlik ekibi ile İsrail askerlerinin sevk edildiği bildirildi.

Filistinli kaynaklar, gasıpların köy çevresine girmesinin ardından Filistinlilerin grubu bölgeden çıkarmak için karşı koyduğunu belirtti. İsrail ordusunun yaptığı ilk soruşturmada, İsraillilere yönelik silahlı eylemin önceden planlanmış bir saldırı olmadığı sonucuna ulaşıldığı İsrail Ordu Radyosu tarafından aktarıldı.

SİLAHIN ELE GEÇİRİLMESİNİN ARDINDAN ÇATIŞMA ÇIKTI

İsrail ordusunun anlatımına göre olaylar sırasında bir Filistinli, yerel güvenlik ekibinde görev yapan İsraillilerden birine ait silahı ele geçirerek ateş açtı. Silahlı çatışmanın başlamasının ardından İsrail askerleri, gasıplar ve Filistinlilerin bulunduğu bölgede karşılıklı ateş açıldığı bildirildi.

Çatışmada 4 Filistinli hayatını kaybederken, İsrail ordusunun asker olarak tanımladığı 2 İsrailli öldü. Filistin Kızılayının açıklamasında 4 Filistinlinin öldüğü, 3 Filistinlinin ise yaralı olarak hastaneye kaldırıldığı belirtildi. İsrail acil yardım birimleri, İsraillilerden bazılarının da yaralandığını açıkladı.

Filistinli yetkililer, hayatını kaybeden Filistinlilerin İsrail güçleri ve gasıplar tarafından vurulduğunu bildirdi. İsrail ordusu ise silahı ele geçirerek ateş açtığını ileri sürdüğü Filistinlinin öldürüldüğünü ve silahın geri alındığını duyurdu.

ÖLEN İSRAİLLİLERİN KİMLİKLERİ AÇIKLANDI

İsrail ordusu, çatışmada hayatını kaybedenlerden birinin 282. Tugaya bağlı 411. Taburda topçu bataryası komutanı olarak görev yapan 27 yaşındaki Yuval Ezra olduğunu açıkladı. Ezra’nın Tell köyü bölgesindeki askeri faaliyet sırasında öldüğü belirtildi.

Olayda hayatını kaybeden diğer İsraillinin ise 32 yaşındaki Benayahu Mellet olduğu bildirildi. İsrail ordusunun asker olarak tanımladığı Mellet’in, bölgedeki yerel savunma ve güvenlik yapılanmasında görev yaptığı aktarıldı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, çatışmanın ardından İsrail’in “tüm gücüyle” karşılık vereceğini açıkladı. Netanyahu’nun açıklamasını takip eden saatlerde İsrail güçlerinin Nablus ve çevresindeki operasyonlarını yoğunlaştırdığı bildirildi.

İKİ YARALI FİLİSTİNLİ HASTANEDE GÖZALTINA ALINDI

İsrail ordusu ile İsrail İç Güvenlik Teşkilatı Şin-Bet, Tell köyündeki çatışmanın ardından iki Filistinlinin Nablus bölgesindeki bir hastanede gözaltına alındığını açıkladı. Ortak açıklamada, çatışma sırasında yaralandığı belirtilen iki kişinin tedavi için hastaneye götürüldikten sonra İsrail askerleri tarafından yakalandığı bildirildi.

Gözaltına alınan kişilerin sorgulanmak ve haklarında işlem yapılmak üzere İsrail güvenlik birimlerine teslim edildiği belirtildi. İsrail ordusu ve Şin-Bet, çatışmaya karıştığını ileri sürdükleri kişilerin kimliklerinin belirlendiğini ve diğer şüphelilerin yakalanması için operasyonların sürdüğünü açıkladı.

Açıklamada aranan kişilerin toplam sayısı, gözaltına alınan Filistinlilerin kimlikleri ve sağlık durumları hakkında bilgi verilmedi. İsrail güçlerinin Nablus çevresindeki yerleşimlerde arama ve gözaltı faaliyetlerini sürdürdüğü aktarıldı.

NABLUS BÖLGESİNDE 3 FİLİSTİNLİ DAHA ÖLDÜRÜLDÜ

Tell köyündeki çatışmada 4 Filistinlinin hayatını kaybetmesinin ardından Nablus bölgesinde 3 Filistinlinin daha öldürüldüğü bildirildi. Önceki gün Batı Şeria genelinde 4 Filistinlinin, ertesi gün ise Nablus çevresinde 3 Filistinlinin hayatını kaybettiği aktarıldı.

Nablus ve çevresinde İsrailli gasıpların Filistinlilere yönelik saldırılarının son dönemde sıklaştığı belirtildi. Hayatını kaybeden 3 Filistinlinin kimlikleri ile ölümlerinin yaşandığı bölgeler hakkında ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

SİRRA KÖYÜNDE BİR FİLİSTİNLİ YARALANDI

Filistin Kızılayı, Nablus’un güneybatısındaki Sirra köyünde 45 yaşındaki bir Filistinlinin İsrailli gasıplar tarafından saldırıya uğradığını açıkladı. Cuma günü meydana gelen saldırıda yaralanan Filistinliye sağlık ekipleri tarafından müdahale edildiği bildirildi.

Yaralının sağlık durumuna, saldırının nasıl gerçekleştiğine ve olaya katılan gasıpların sayısına ilişkin ayrıntı verilmedi. İsrail makamlarının saldırıyla bağlantılı herhangi bir kişiyi gözaltına alıp almadığına dair açıklama yapılmadı.

Batı Şeria’da gasıp saldırılarının sık yaşandığı Nablus çevresinde Filistinlilere ait evler, araçlar ve tarım alanları daha önce de hedef alındı. İsrail hükümetinin yerleşim faaliyetlerini genişlettiği son yıllarda Filistinlilere yönelik şiddet olaylarının arttığı bildirildi.

ATARA’NIN DEMİR KAPI GİRİŞİ KAPATILDI

Filistin resmi haber ajansı WAFA, İsrailli gasıpların Ramallah’ın kuzeyindeki Atara beldesinin girişinde bulunan demir kapıyı kapattığını bildirdi. Yerel kaynaklara dayandırılan haberde, bir grup gasıpınnin askeri kapıyı kapatarak Filistinlilerin bölgedeki hareketini engellediği aktarıldı.

Kapının kapatılması nedeniyle Atara’ya giriş ve çıkışların aksadığı, vatandaşlar ile araçların güzergâhı kullanamadığı belirtildi. gasıpların kapıyı ne kadar süre kapalı tuttuğuna ve İsrail askerlerinin olay sırasında bölgede bulunup bulunmadığına ilişkin bilgi paylaşılmadı.

Atara girişindeki kapatma, Tell köyündeki ölümcül çatışmanın ardından Batı Şeria’nın farklı bölgelerinde yükselen gerilim sırasında gerçekleşti. Yolun kapatılmasının ardından bölgede yaşayan Filistinlilerin alternatif güzergâhlara yönelmek zorunda kaldığı bildirildi.

SALFİT’TE KÖY VE BELDE GİRİŞLERİ KAPATILDI

İsrail ordusu, Batı Şeria’nın Salfit vilayetindeki bazı köy ve beldelerin girişlerini kapattı. WAFA’nın haberine göre İsrail güçleri bölgedeki askeri tedbirleri sıkılaştırarak Filistinlilerin ve araçların hareketini engelledi.

Yerel kaynaklar, Salfit’in kuzeybatısındaki Deyr İstiya ile Haris’in girişlerinin İsrail güçleri tarafından kapatıldığını bildirdi. Vilayetin batısındaki Deyr Ballut beldesinin girişinin de araç ve yaya geçişlerine kapatıldığı aktarıldı.

Kontrol noktaları ve kapatmalar nedeniyle vatandaşların yerleşim yerlerine giriş ve çıkış yapmakta güçlük çektiği belirtildi. İsrail ordusunun kapatmaların süresi ve gerekçesi hakkında ayrıntılı açıklama yapmadığı bildirildi.

İSRAİL ORDUSU BÖLGEDEKİ ÖNLEMLERİ ARTIRDI

Tell köyündeki çatışmanın ardından İsrail ordusu Batı Şeria’nın kuzeyindeki askeri varlığını ve kontrol noktalarını artırdı. Nablus çevresinde arama operasyonları başlatılırken, Ramallah ve Salfit bölgelerinde köy girişlerinin kapatıldığı ve Filistinlilerin hareketinin sınırlandırıldığı aktarıldı.

İsrail güvenlik birimleri, çatışmaya karıştığını ileri sürdükleri diğer Filistinlileri yakalamak amacıyla operasyonların devam edeceğini duyurdu. Filistinli kaynaklar ise askeri önlemlerin yalnızca olayın yaşandığı bölgeyle sınırlı kalmadığını, çevredeki yerleşimlerde yaşayanların günlük ulaşımını da etkilediğini bildirdi.

Batı Şeria’da çatışmaların, İsrail askerlerinin operasyonlarının ve gasıp saldırılarının artmasıyla birlikte Filistinlilerin yerleşim yerleri arasındaki ulaşımı kontrol noktaları, askeri kapılar ve yol kapatmaları nedeniyle kesintiye uğradı.

YERLEŞİM FAALİYETLERİ VE ŞİDDET OLAYLARI ARTTI

İsrail hükümetinin son 4 yılda Batı Şeria’daki yerleşim inşasını genişlettiği, aynı dönemde Filistinlilere yönelik gasıp saldırılarının arttığı bildirildi. Uluslararası toplumun büyük bölümü, İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’da kurduğu yerleşimleri uluslararası hukuka aykırı kabul ediyor. İsrail yönetimi ise söz konusu değerlendirmeye karşı çıkıyor.

Filistinliler, gasıpların Filistin köylerine girmesi, tarım alanlarına zarar vermesi, yolları kapatması ve sivillere saldırması nedeniyle günlük yaşamın giderek zorlaştığını belirtiyor. İsrail askerlerinin uyguladığı kapatmalar ve operasyonlar da bölgedeki hareketliliği sınırlıyor.

Tell köyündeki çatışmanın ardından meydana gelen gözaltılar, saldırılar ve yol kapatmaları, Batı Şeria’nın Nablus, Ramallah ve Salfit bölgelerinde gerilimin geniş bir alana yayıldığını gösterdi.

SOSYAL MEDYA POSTU:

Batı Şeria’da Tell köyüne giren İsrailli gasıplar ile Filistinliler arasında çatışma çıktı.

Çatışmada 4 Filistinli ile İsrail ordusunun asker olarak tanımladığı 2 İsrailli hayatını kaybetti.

İsrail güçleri iki yaralı Filistinliyi Nablus’taki bir hastanede gözaltına aldı.

Sirra köyünde bir Filistinli gasıpların saldırısında yaralandı.

Atara’nın demir kapı girişi ile Salfit’teki Deyr İstiya, Haris ve Deyr Ballut’un girişleri kapatıldı.

Banyas Limanı’ndaki operasyonlara ilişkin doğrudan bilgi sahibi kaynaklar, tankerlerle sevk edilen petrolün tamamının Irak menşeli olduğunu belirtti. Üç tankerle taşınan toplam petrol miktarı yaklaşık 1 milyon 419 bin 500 varile ulaştı.

İLK TANKER 716 BİN 600 VARİL PETROLLE YOLA ÇIKTI

İlk sevkiyatı gerçekleştiren On Passion adlı tanker, yaklaşık 716 bin 600 varil petrol yükleyerek 17 Haziran’da Banyas Limanı’ndan ayrıldı. Tankerin taşıdığı yükün yaklaşık 487 bin 600 varillik bölümü temmuz ayının ortasında Bahamalar’da boşaltıldı.

Kpler verilerine göre tankerde kalan yaklaşık 229 bin varil petrolün ay sonuna kadar ABD’nin Teksas eyaletinde teslim edilmesi planlanıyor. Sevkiyatın bir bölümünün Bahamalar’da boşaltılması, kalan yükün ise ABD’ye gönderilmesi öngörüldü.

İKİNCİ VE ÜÇÜNCÜ TANKERLERİN AĞUSTOSTA ULAŞMASI BEKLENİYOR

Nissos Christina adlı ikinci tanker, yaklaşık 288 bin 500 varil petrol yükleyerek 8 Temmuz’da Banyas Limanı’ndan ayrıldı. Geminin taşıdığı petrolü ağustos ayının başında ABD’nin Meksika Körfezi kıyısında boşaltması bekleniyor.

Green Warrior adlı üçüncü tanker ise temmuz ayı içinde Banyas Limanı’ndan yaklaşık 414 bin 400 varil petrol aldı. Tankerin ağustos ayının üçüncü haftasında ABD’ye ulaşacağı tahmin ediliyor.

Kpler verileri, üç tankerle yapılan sevkiyatların Suriye üzerinden ABD’ye gerçekleştirilen ilk petrol ihracatı olduğunu gösterdi. Sevkiyatlar, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ardından alternatif enerji koridorlarının kullanımının hız kazandığı bir dönemde gerçekleştirildi.

BANYAS LİMANI YENİDEN İHRACATTA KULLANILMAYA BAŞLANDI

Reuters’a konuşan ve Banyas Limanı’nda görev yapan bir mühendis, Suriye’nin uzun yıllardır ham petrol veya petrol ürünü ihraç etmediğini belirtti. Limandan yalnızca Eylül 2025’te tek seferlik bir sevkiyat gerçekleştirildiğini söyleyen mühendis, mevcut ihracatın tamamının Irak menşeli fuel oilden oluştuğunu ifade etti.

Banyas Limanı, Irak’tan kara yoluyla getirilen petrolün tankerlere yüklenerek uluslararası pazarlara gönderildiği bir merkez olarak yeniden kullanılmaya başlandı. Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin durması, Irak petrolünün Akdeniz’e ulaştırılmasına imkân sağlayan Suriye güzergâhını yeniden gündeme taşıdı.

ABD IRAK’TAN DOĞRUDAN PETROL İTHALATINI SÜRDÜRÜYOR

Reuters, ABD’nin Mart 2026’dan bu yana Irak’tan doğrudan petrol ithal ettiğini aktardı. ABD’nin normal şartlarda söz konusu petrol ürününü Meksika, Cezayir ve Irak’ın da aralarında bulunduğu farklı ülkelerden temin ettiği belirtildi.

Kpler Emtia Araştırmaları Direktörü Matt Smith, ABD’nin Orta Doğu’dan gelen sevkiyatların kesintiye uğramasıyla ortaya çıkan arz açığını alternatif kaynaklarla kapatmaya çalıştığını söyledi. Smith, Banyas Limanı’ndan gerçekleştirilen petrol ihracatının da son aylarda önemli ölçüde arttığını kaydetti.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN KAPANMASI KARA GÜZERGÂHINI HIZLANDIRDI

Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ardından Irak petrolünün kara yoluyla Suriye’deki Banyas Limanı’na taşınması yeniden hız kazandı. Irak’tan getirilen yakıt, limandaki depolama ve yükleme işlemlerinin ardından tankerlere aktarılmaya ve uluslararası pazarlara sevk edilmeye başlandı.

Alternatif güzergâh, Irak petrolünün Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı üzerinden taşınmasına gerek kalmadan Akdeniz kıyısına ulaştırılmasını sağlıyor. Sevkiyatların kara yolu üzerinden sürdürülmesinin yanında Irak ile Suriye arasındaki eski petrol boru hattının yeniden faaliyete geçirilmesine yönelik çalışmalar da yürütülüyor.

HADİSE-BANYAS BORU HATTI İÇİN MUTABAKAT İMZALANDI

Suriye Enerji Bakanlığı, 18 Temmuz’da yaptığı açıklamada Irak-Suriye petrol boru hattını yeniden faaliyete geçirmek amacıyla ABD’de düzenlenen görüşmeler sırasında iki mutabakat zaptının imzalandığını duyurdu.

İlk mutabakat, Suriye Petrol Şirketi ile Basra Oil Company arasında imzalandı. Anlaşma, Hadise-Banyas Petrol Boru Hattı’nın rehabilite edilmesini ve yeniden işletmeye alınmasını öngörüyor.

Bakanlık, projenin Irak petrolünün Akdeniz kıyısındaki Suriye limanlarına yeniden taşınmasını sağlayacağını bildirdi. Projenin ayrıca Suriye ile Irak arasındaki enerji iş birliğini güçlendirmesi ve iki ülkede yeni ekonomik yatırım fırsatları oluşturması amaçlanıyor.

TEKNİK VE FİNANSAL FİZİBİLİTE ÇALIŞMALARI YAPILACAK

İkinci mutabakat zaptı, Chevron, UCC Holding ve TI Capital şirketlerinden oluşan uluslararası konsorsiyum ile imzalandı. Anlaşma kapsamında boru hattının yeniden inşa edilmesi için gerekli teknik ve finansal fizibilite çalışmalarının yürütülmesi kararlaştırıldı.

Konsorsiyumun ayrıca projenin uygulama planlarını hazırlaması hedefleniyor. Teknik incelemelerin ardından hattın rehabilitasyon yöntemi, finansman modeli ve işletme sürecine ilişkin ayrıntıların belirlenmesi planlanıyor.

GÜNLÜK 2 MİLYON VARİL TAŞIMA KAPASİTESİ HEDEFLENİYOR

Suriye Enerji Bakanlığı, Irak-Suriye petrol hattının yeniden devreye alınmasını bölgenin en önemli stratejik altyapı projelerinden biri olarak nitelendirdi. Rehabilitasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından hattın günlük yaklaşık 2 milyon varil ham petrol taşıma kapasitesine ulaşması hedefleniyor.

Hattın yeniden faaliyete geçmesiyle Irak petrolünün Kerkük ve Hadise üzerinden Banyas Limanı’na taşınması ve buradan Akdeniz yoluyla uluslararası pazarlara gönderilmesi planlanıyor. Haziran ve temmuz aylarında yapılan tanker sevkiyatları, boru hattı devreye alınmadan önce kara yoluyla yürütülen alternatif taşımacılığın ilk ABD bağlantılı ihracatları olarak kayıtlara geçti.

İsrail ordusunun bombardımandan önce caminin çevresindeki mahalleler için tahliye emri yayımladığı aktarıldı. Saldırının ardından bölgede meydana gelen can kaybı ve yaralanmalara ilişkin bilgi paylaşılmadı.

EL NUR CAMİİ TAMAMEN YIKILDI

Safa Haber Ajansının aktardığı bilgilere göre İsrail savaş uçaklarının hedef aldığı El Nur Camii tamamen yerle bir oldu. Bombardıman, Bureyc Mülteci Kampı’nın güneydoğusunda bulunan 9. bölümde gerçekleştirildi.

İsrail ordusunun saldırı öncesinde çevrede yaşayan Filistinlilere bölgeyi terk etmeleri yönünde çağrı yaptığı belirtildi. Tahliye emrinin kapsamı ve sivillere tanınan süreye ilişkin ayrıntı verilmedi.

CEBALİYE YAKINLARINDA BİR EV HEDEF ALINDI

Gazze Şeridi’nin kuzeyinde de İsrail savaş uçaklarının saldırı düzenlediği bildirildi. Savaş uçaklarının, Cebaliye Mülteci Kampı yakınlarındaki polis merkezi çevresinde bulunan bir evi hedef aldığı aktarıldı.

Saldırının gerçekleştirildiği evde bulunan kişilerin durumuna ilişkin bilgi paylaşılmadı. Bölgedeki hasarın boyutu ve saldırının ardından yürütülen çalışmalara dair ayrıntı açıklanmadı.

SAVAŞ UÇAKLARI ALÇAK İRTİFADA UÇUŞ YAPTI

Yerel kaynaklar, İsrail savaş uçaklarının Gazze Şeridi’nin birçok bölgesi üzerinde alçak irtifada uçuş gerçekleştirdiğini bildirdi. Uçuşların, Bureyc ve Cebaliye çevresindeki saldırılarla aynı dönemde yapıldığı aktarıldı.

Gazze Şeridi’nin farklı noktalarında yaşayan Filistinlilerin savaş uçaklarının yoğun hareketliliği nedeniyle tedirginlik yaşadığı belirtildi. Hava hareketliliğinin ne kadar sürdüğüne ilişkin bilgi verilmedi.

ZEYTUN VE BEYT LAHİYE İÇİN TAHLİYE UYARISI

İsrail ordusu, Gazze kentinin doğusundaki Zeytun Mahallesi ile Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiye bölgesinde yaşayan siviller için yeni tahliye uyarıları yayımladı. Uyarıların ardından çok sayıda Filistinlinin bölgelerden ayrılmaya çalıştığı bildirildi.

Tahliye çağrılarının siviller arasında paniğe neden olduğu, ailelerin yanlarına alabildikleri eşyalarla güvenli olduğunu düşündükleri bölgelere yöneldiği aktarıldı. Tahliye edilen bölgelerde yaşayan kişi sayısına ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.

HAVA SALDIRILARI VE ASKERİ OPERASYONLAR SÜRÜYOR

İsrail ordusu, ekim ayında yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasına rağmen Gazze Şeridi’ndeki hava saldırıları ve askeri operasyonlarını sürdürüyor. Bureyc, Cebaliye, Zeytun ve Beyt Lahiye çevresindeki gelişmeler, saldırıların Gazze Şeridi’nin farklı bölgelerinde devam ettiğini gösterdi.

Ateşkesin uygulanmasına ilişkin taraflardan yeni bir açıklama yapılmazken, Gazze Şeridi’nde yaşayan siviller tahliye emirleri, hava saldırıları ve askeri operasyonlar nedeniyle yer değiştirmeyi sürdürüyor.

Kan’ın haberinde, saha ziyaretinin çok uluslu gücün parçası olarak Fas birliklerinin Gazze Şeridi’ne konuşlandırılmasına yönelik hazırlıklar kapsamında düzenlendiği belirtildi. Fas’ın kısa süre önce Uluslararası İstikrar Gücü’ne resmen katıldığı, yaklaşık 500 Fas askerinin de Kosova, Kazakistan ve Arnavutluk’tan askerlerle birlikte misyona dahil olmasının beklendiği aktarıldı.

ULUSLARARASI İSTİKRAR GÜCÜ ATEŞKES PLANI KAPSAMINDA ÖNERİLDİ

Uluslararası İstikrar Gücü, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ekim 2025’te açıkladığı Gazze ateşkes planı kapsamında önerildi. Planın, İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik saldırılarını sürdürmesi ve bölgeden çekilmeyi reddetmesi nedeniyle henüz uygulanamadığı belirtildi.

Çok uluslu güce katılacak askerlerin eğitim programının başlangıçta Ürdün’de gerçekleştirilmesi planlandı. Kan’ın aktardığına göre program, ABD ile İran arasında yaşanan çatışma ve İran’ın bölgedeki ABD askeri üslerine yönelik saldırılarının ardından Fas’a taşındı.

Fas’ın, Gazze’de görev yapması planlanan ABD destekli gücün ilk tatbikatına ev sahipliği yapacağı bildirildi. Tatbikatın, misyona katılacak birliklerin hazırlık ve koordinasyon sürecinin bir parçası olacağı ifade edildi.

FAS KARARGAHA VE İSRAİL’E SUBAY GÖNDERDİ

Kan, ismi açıklanmayan İsrailli yetkililere dayandırdığı haberinde, Fas yönetiminin misyonu ciddi şekilde ele aldığını ve hem çok uluslu gücün karargahına hem de İsrail’e subay gönderdiğini aktardı.

İsrailli yetkililerin Fas’ı, Gazze’de savaş sonrasında görev yapması planlanan misyona katılmaya hazırlanan en önemli askeri güç olarak tanımladığı kaydedildi. Fas’ın asker sayısı, saha hazırlıkları ve eğitim faaliyetleriyle girişime en fazla katkı sunması beklenen ülkeler arasında yer aldığı belirtildi.

GAZZE’DE ÇOK ULUSLU GÜÇ İÇİN ÜS PLANLANDI

Kan’ın haberine göre Gazze Şeridi içinde çok uluslu gücün kullanımı için bir askeri üs planlandı. Üssün inşasına herhangi bir zamanda başlanabileceği, ancak İsrail hükümetinin projeye henüz nihai onay vermediği bildirildi.

Planlanan üssün, Uluslararası İstikrar Gücü bünyesindeki birliklerin konuşlanma, sevk ve koordinasyon merkezi olarak kullanılması öngörülüyor. İsrail hükümetinin onay sürecine ilişkin herhangi bir takvim açıklanmadı.

YAKLAŞIK 500 FAS ASKERİNİN GÜCE KATILMASI BEKLENİYOR

Uluslararası İstikrar Gücü’ne resmen katılan Fas’ın yaklaşık 500 asker görevlendirmesi bekleniyor. Fas askerlerinin, Kosova, Kazakistan ve Arnavutluk tarafından gönderilecek birliklerle birlikte görev yapacağı bildirildi.

İsrail merkezli JFeed, Fas’ın girişime en önemli katkıyı sağlayan ülkelerden biri haline geldiğini aktardı. Haberde, çok uluslu gücün nihai aşamada yaklaşık 20 bin asker ile 12 bin eğitimli polis memurundan oluşmasının beklendiği belirtildi.

İLK GÖREV BÖLGESİ REFAH OLACAK

Fas askerlerinin ilk aşamada Birleşik Arap Emirlikleri tarafından inşa edilmesi beklenen “Yeni Refah” kentinin güvenliğini sağlamakla görevlendirilmesinin planlandığı bildirildi. Söz konusu alanın “Hamas’tan arındırılmış bölge” olarak belirlenmesinin öngörüldüğü aktarıldı.

Çok uluslu gücün ilk konuşlanmasının Refah bölgesine odaklanacağı, görevin daha sonraki aşamalarda Gazze Şeridi’nin diğer bölgelerine genişletileceği belirtildi. Görevlendirme takvimi ile birliklerin sahadaki yetki ve sorumluluklarına ilişkin ayrıntılar henüz açıklanmadı.

“RAHMET VE SAYGIYLA ANIYORUZ”

Dışişleri Bakanlığının paylaşımında, “Batı Trakya Türklerinin lideri ve hak mücadelelerinin unutulmaz ismi, Dostluk Eşitlik Barış Partisi’nin kurucusu Dr. Sadık Ahmet’i, vefatının 31. yıl dönümünde rahmet ve saygı ile anıyoruz.” ifadelerine yer verildi. Mesajla birlikte Dr. Sadık Ahmet’in fotoğrafının bulunduğu ve 1947-1995 yıllarının yer aldığı bir anma görseli de paylaşıldı.

BATI TRAKYA TÜRK AZINLIĞINA DESTEK MESAJI

Bakanlık, Dr. Sadık Ahmet’in uğruna mücadele ettiği Batı Trakya Türk azınlığının desteklenmeye devam edileceğini belirtti. Açıklamada, “Dr. Sadık Ahmet’in uğruna fedakârca mücadele ettiği Batı Trakya Türk azınlığını desteklemeye ve meşru haklarına sahip çıkmaya devam edeceğiz.” denildi.

DOSTLUK EŞİTLİK BARIŞ PARTİSİ’NİN KURUCUSUYDU

1947 yılında dünyaya gelen Dr. Sadık Ahmet, Batı Trakya Türklerinin hak mücadelesinde öne çıkan isimlerden biri oldu. Dostluk Eşitlik Barış Partisi’ni kuran Ahmet, Batı Trakya Türk azınlığının sorunlarının kamuoyuna duyurulması ve haklarının savunulması amacıyla siyasi çalışmalar yürüttü. Sadık Ahmet, 1995 yılında hayatını kaybetti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, İran’a yönelik saldırıların 13’üncü gecesinin tamamlandığını açıklarken, İran’ın askeri kapasitesini zayıflatmayı amaçlayan operasyonlarda komuta merkezlerinin, insansız hava aracı depolarının, haberleşme ağlarının, kıyı gözetleme noktalarının ve deniz unsurlarının hedef alındığını bildirdi. Açıklanan hedefler arasında deniz kuvvetleriyle bağlantılı altyapının ve kıyı gözetleme kapasitesinin özellikle öne çıkması, Washington yönetiminin operasyonel önceliğinin İran’ın yalnızca kara ve hava gücünü sınırlandırmak olmadığını, Hürmüz Boğazı çevresindeki hareket kabiliyetini de azaltmak istediğini gösterdi.

HÜRMÜZ BOĞAZI OPERASYONLARIN MERKEZİNE YERLEŞTİ

CENTCOM, yürütülen operasyonların temel amacının Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere ve sivil denizcilere yönelik tehditleri azaltmak olduğunu duyurdu. Hürmüz Boğazı’nın ticari gemi trafiğine açık olduğu ve ABD ordusunun desteğiyle geçişlerin sürdürüldüğü vurgulanırken, bölgede 50 binden fazla Amerikan askerinin görev yaptığı belirtildi. Washington’ın askeri varlığının büyüklüğü ile operasyonların gerekçesinin doğrudan deniz trafiği üzerinden açıklanması, çatışmanın enerji nakil hatlarını ve uluslararası ticaret yollarını koruma iddiasıyla şekillendirildiğini ortaya koydu.

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’nden dünya pazarlarına ulaştırılan petrol ve doğal gaz sevkiyatı açısından kritik öneme sahip bulunuyor. Çatışmaların boğazdaki gemi trafiğini tehdit etmesi yalnızca ABD ile İran arasındaki askeri hesaplaşmayı değil, enerji ithalatçısı ülkeleri, deniz taşımacılığı şirketlerini, sigorta piyasalarını ve küresel petrol fiyatlarını da doğrudan etkiliyor. Savaşın nükleer program veya İran yönetiminin geleceği üzerinden tanımlanan ilk çerçevesi korunmakla birlikte, sahadaki askeri hedefler ve siyasi açıklamalar mücadelenin esas ağırlığının Hürmüz Boğazı’na kaydığını gösteriyor.

NÜKLEER KOMPLEKSİN BULUNDUĞU HONDAB HEDEF ALINDI

İran devlet medyası, Hondab, Hürremabad, Taft, Şirkuh, Anarak, Borucerd ve Konarak’ta şiddetli patlama seslerinin duyulduğunu aktardı. Devrim Muhafızları’na yakınlığıyla bilinen Fars Haber Ajansı, ABD füzelerinin Markazi eyaletinde bulunan Hondab yakınlarını hedef aldığını duyurdu. Hondab’da İran’ın önemli ağır su üretim tesisi ile nükleer kompleksinin bulunması, saldırıların nükleer altyapı boyutunun tamamen ortadan kalkmadığını ortaya koydu.

İran kaynakları, Hürremabad’ın güneyinde de patlama meydana geldiğini bildirirken, Tasnim Haber Ajansı diğer kentlerde eş zamanlı patlamalar yaşandığını aktardı. Nükleer tesislerin bulunduğu bölgelerin vurulması, çatışmanın önceki gerekçelerinden birinin hâlâ geçerliliğini koruduğunu gösterse de CENTCOM’un operasyonlara ilişkin açıklamasında Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilerin korunmasına özel vurgu yapması, stratejik öncelikler arasındaki değişimi görünür hale getirdi.

DOĞU TAHRAN’DA HAVA SAVUNMA SİSTEMLERİ DEVREYE GİRDİ

İran’ın resmi haber ajansı Mehr, saldırılar sırasında doğu Tahran’da hava savunma sistemlerinin aktif hale getirildiğini duyurdu. İran’ın başkent çevresindeki savunma unsurlarını devreye sokması, saldırıların yalnızca kıyı bölgeleri veya askeri deniz unsurlarıyla sınırlı kalmadığını, ülkenin iç kesimlerinde ve stratejik merkezlerinde de yüksek alarm durumunun sürdüğünü gösterdi.

Tasnim Haber Ajansı ise Huzistan eyaleti yetkililerine dayandırdığı haberinde, Ahvaz yakınlarına düzenlenen ABD füze saldırılarında 4 kişinin hayatını kaybettiğini ve 5 kişinin yaralandığını bildirdi. Can kayıpları, askeri operasyonların sivil ve insani sonuçlarını yeniden gündeme taşırken, İran’ın farklı bölgelerinde eş zamanlı olarak duyulan patlamalar çatışmanın coğrafi kapsamının genişlediğine işaret etti.

PETROL FİYATLARI 100 DOLARIN ÜZERİNE ÇIKTI

Uluslararası basında yer alan değerlendirmelere göre ABD’nin 13 gündür aralıksız sürdürdüğü saldırılar, Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz’deki deniz ticaretini güvence altına alma hedefinin bir parçası olarak görülüyor. Deniz taşımacılığı güzergâhlarındaki risklerin artması ve enerji sevkiyatında kesinti yaşanabileceği endişesiyle petrol fiyatları yeniden 100 doların üzerine çıktı. Fiyatlardaki yükseliş, Hürmüz çevresindeki askeri hareketliliğin bölgesel bir güvenlik krizinin ötesinde küresel ekonomik sonuçlar doğurduğunu gösterdi.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Orta Doğu’daki krizin “kontrolden çıkma noktasına geldiği” uyarısında bulundu. Guterres’in açıklaması, çatışmaların daha geniş bir bölgesel savaşa dönüşebileceği endişesini yansıtırken, Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz gibi iki kritik deniz güzergâhında güvenliğin bozulmasının uluslararası ticaret üzerindeki baskıyı daha da artırabileceğine dikkat çekti.

TRUMP ZARARLAR İÇİN İRAN VARLIKLARINI İŞARET ETTİ

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nda saldırıya uğrayan gemilerin, gemilerde taşınan yüklerin ve ilgili diğer unsurların göreceği zararların ABD’nin elinde bulunan dondurulmuş İran varlıklarından karşılanacağını açıkladı. Truth Social platformu üzerinden yapılan açıklamada Trump, aksi yönde yeni bir duyuru yapılıncaya kadar söz konusu uygulamanın devam edeceğini belirtti.

Ortaya çıkabilecek zararların çok büyük tutarlara ulaşabileceğini ifade eden Trump, dondurulmuş İran varlıklarının kullanılmasının adil ve hakkaniyete uygun bir yaklaşım olduğunu savundu. Amerikan yönetiminin gemilere yönelik saldırıların mali sonuçlarını doğrudan İran’ın dondurulmuş varlıklarıyla ilişkilendirmesi, savaşın askeri ve stratejik yönünün yanında finansal ve hukuki bir mücadele alanının da oluştuğunu gösterdi.

ARAKÇİ’DEN “TEHLİKELİ EMSAL” TEPKİSİ

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Trump’ın açıklamasına sosyal medya hesabı üzerinden sert tepki gösterdi. Bir ülkenin varlıklarına el konularak gelecekte ortaya çıkabilecek ve söz konusu varlıklarla doğrudan bağlantılı olmayan taleplerin karşılanmasının son derece tehlikeli bir emsal oluşturacağını belirten Arakçi, uygulamanın uluslararası finans sistemi açısından geniş çaplı sonuçlar doğurabileceğini savundu.

Arakçi, el konulan devlet varlıklarından çıkar sağlayan ülkelerin de ilerleyen dönemde aynı uygulamayla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu. Hükümetlerin yabancı ülke varlıklarına el koymayı normalleştirmesi halinde hiçbir devletin varlıklarının güvende olmayacağını söyleyen İranlı Bakan, ortaya çıkabilecek kaosun ne güzel ne de barışçıl olacağını ifade etti.

İRAN HÜRMÜZ İÇİN GEÇİŞ ÜCRETİ TARTIŞMASI BAŞLATTI

Arakçi, Hürmüz Boğazı üzerinden yürüyen tartışmayı dünyadaki diğer stratejik su yollarından alınan geçiş ücretleriyle karşılaştırdı. Mısır’ın Süveyş Kanalı’ndan her geçiş için 200 bin ile 700 bin dolar arasında ücret aldığını belirten İran Dışişleri Bakanı, büyük konteyner gemileri veya tankerler için söz konusu rakamın 1 milyon doları aşabildiğini ifade etti.

Türkiye’nin İstanbul Boğazı için geçiş ücreti aldığını söyleyen Arakçi, Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri’nin St. Lawrence Deniz Yolu’ndan ücret tahsil ettiğini kaydetti. Panama’nın her geçişten 100 bin ile 450 bin dolar arasında ücret aldığını aktaran İranlı Bakan, büyük Neopanamax gemilerinin Panama Kanalı’ndan geçiş maliyetinin 500 bin dolara ulaşabildiğini dile getirdi.

İran’ın onlarca yıldır Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden ücret almayı reddettiğini ve geçişleri ücretsiz tuttuğunu savunan Arakçi, Tahran yönetiminin yaptırımlara, uluslararası izolasyona ve karalama kampanyalarına rağmen aynı politikayı sürdürdüğünü söyledi. İran’ın tüm bunlara karşın krizin “kötü aktörü” olarak gösterilmesine tepki gösteren Arakçi’nin açıklamaları, Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı üzerindeki coğrafi konumunu ekonomik ve siyasi bir müzakere aracına dönüştürmeye hazırlandığı şeklinde değerlendirildi.

SAVAŞIN TANIMI DEĞİŞİYOR

ABD’nin askeri operasyonlarını ticari gemilerin ve sivil denizcilerin korunmasıyla gerekçelendirmesi, Trump’ın gemilerde oluşacak zararları dondurulmuş İran varlıklarından tahsil etme kararı ve Arakçi’nin dünya genelindeki kanal ve boğaz ücretlerini gündeme taşıması, savaşın yeni eksenini açık biçimde ortaya koydu. İran’ın nükleer programı ve ülkedeki yönetimin geleceği çatışmanın önemli başlıkları olmayı sürdürse de karşılıklı açıklamalar, asıl mücadelenin Hürmüz Boğazı’ndan kimin, hangi şartlarda ve hangi maliyetle geçeceği sorusu etrafında yoğunlaştığını gösterdi.

Yaşanan gelişmeler sonucunda çatışma, yalnızca “nükleer kapasiteyi engelleme” veya “rejim değişikliği” savaşı olarak tanımlanabilecek sınırların dışına çıktı. Hürmüz Boğazı’nın açık tutulması, enerji sevkiyatının devamı, ticari gemilerin korunması, geçişlerin ücretlendirilmesi ve saldırılardan kaynaklanan maliyetlerin kimin tarafından karşılanacağına ilişkin tartışmalar, ABD ile İran arasındaki hesaplaşmanın kayıtlara giderek daha belirgin biçimde bir “Hürmüz savaşı” olarak geçtiğini ortaya koydu.

Ortak açıklamada, aşırılıkçı İsrailli bakanların öncülüğünde ve İsrail güvenlik güçlerinin koruması altında yerleşimciler tarafından Mescid-i Aksa/Harem-i Şerif’e düzenlenen kitlesel baskınlar en güçlü biçimde kınandı. Mescid-i Aksa/Harem-i Şerif’in avlusunda İsrail bayrağı açılması, İsrail polisi tarafından iki çadır kurulması ve bölgede gerçekleştirilen diğer tahrik edici eylemler de kınanan uygulamalar arasında sıralandı.

SEKİZ ÜLKE ORTAK AÇIKLAMA YAYIMLADI

Türkiye, BAE, Endonezya, Katar, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan ve Ürdün dışişleri bakanlarının ortak açıklamasında, Mescid-i Aksa/Harem-i Şerif’te İsrail’in neden olduğu gerilimin yakından takip edildiği belirtildi.

Açıklamada, “Türkiye, BAE, Endonezya, Katar, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan ve Ürdün dışişleri bakanları, Mescid-i Aksa/Harem-i Şerif’te İsrail’in neden olduğu tırmanmayı, özellikle aşırılıkçı İsrailli bakanların öncülüğünde ve İsrail güvenlik güçlerinin koruması altında yerleşimcilerin Mescid-i Aksa/Harem-i Şerif’e yönelik devam eden kitlesel baskınlarını, Mescid-i Aksa/Harem-i Şerif’in avlusunda İsrail bayrağı açılmasını, İsrail polisi tarafından iki çadır kurulmasını ve diğer tüm tahrik edici eylemleri en güçlü biçimde kınamaktadır.” ifadelerine yer verildi.

EYLEMLERİN ULUSLARARASI HUKUKU İHLAL ETTİĞİ VURGULANDI

Dışişleri bakanları, provokatif ve kabul edilemez olarak nitelendirilen eylemlerin uluslararası hukukun, ilgili Birleşmiş Milletler kararlarının ve işgal altındaki Doğu Kudüs’te bulunan kutsal mekanların tarihi ve hukuki statükosunun açık ihlalini oluşturduğunu vurguladı.

İsrailli aşırılıkçı bakanlar ve gruplar tarafından gerçekleştirilen yasa dışı tahrikler, Mescid-i Aksa’ya baskın düzenlenmesine yönelik çağrılar ve şiddet eylemleri de ortak açıklamada en güçlü biçimde kınandı.

Açıklamada, söz konusu provokatif eylemlerin nefret ve aşırılıkçılığı körüklediği, iki devletli çözüm temelinde adil ve kalıcı bir barışın kurulmasına yönelik uluslararası çabaları sekteye uğrattığı kaydedildi.

KUDÜS’E ERİŞİM KISITLAMALARINA TEPKİ

Kudüs Eski Şehri’ne ve buradaki ibadet mekanlarına erişime getirilen kısıtlamaların yanı sıra Eski Şehir’deki diğer ibadet yerlerine yönelik ayrımcı ve keyfi engellemelerin uluslararası hukukun açık ihlali olduğu bildirildi.

Ortak açıklamada, erişim engellerinin uluslararası insancıl hukuk dahil olmak üzere uluslararası hukuk kurallarına aykırı olduğu ve kutsal mekanların tarihi ve hukuki statükosunu değiştirmeye yönelik hukuksuz bir girişim niteliği taşıdığı ifade edildi.

Bakanlar, İsrail’in işgal altındaki Kudüs ile kentte bulunan Müslüman ve Hristiyan kutsal mekanları üzerinde herhangi bir egemenliğinin bulunmadığını belirtti.

İSRAİL’İN KUDÜS’TEKİ UYGULAMALARI KINANDI

Açıklamada, “işgalci güç” olarak tanımlanan İsrail’in, işgal altındaki Doğu Kudüs’ün tarihi, hukuki ve demografik yapısını değiştirmeye yönelik sistematik ihlal ve uygulamaları kınandı.

Müslüman ve Hristiyan kutsal mekanlarının kutsiyetini ve statüsünü zayıflatmayı amaçladığı belirtilen uygulamalara tepki gösterilirken, Kudüs’ün mevcut tarihi ve hukuki yapısının korunması gerektiği vurgulandı.

Bakanlar, Kudüs’ün ve kentte bulunan Müslüman ve Hristiyan kutsal mekanlarının tarihi ve hukuki statükosunu değiştirmeye yönelik her türlü girişimi kesin biçimde reddettiklerini yineledi.

HAŞİMİ HAMİLİĞİNİN ROLÜNE VURGU

Ortak açıklamada, Kudüs’teki kutsal mekanların tarihi ve hukuki statükosunun korunmasının önemi belirtilirken, tarihi Haşimi hamiliğinin bu alandaki özel rolünün tanındığı kaydedildi.

Mescid-i Aksa/Harem-i Şerif’in 144 dönümlük alanının tamamının yalnızca Müslümanlara ait bir ibadet mekanı olduğu yinelendi.

Ürdün Evkaf ve İslami İşler Bakanlığına bağlı Kudüs Evkaf ve Mescid-i Aksa İşleri Dairesinin, Mescid-i Aksa/Harem-i Şerif’in idaresi ve bölgeye girişlerin düzenlenmesi konusunda münhasır yetkiye sahip tek hukuki merci olduğu bildirildi.

ERİŞİM KISITLAMALARININ KALDIRILMASI İSTENDİ

Sekiz ülkenin dışişleri bakanları, İsrail’e Kudüs Eski Şehri’ne yönelik erişim kısıtlamalarını derhal kaldırma ve Müslümanların Mescid-i Aksa’ya erişimini engelleyen uygulamalara son verme çağrısında bulundu.

Uluslararası toplum da İsrail’in Kudüs’teki Müslüman ve Hristiyan kutsal mekanlarına yönelik devam eden ihlallerini ve yasa dışı uygulamalarını durdurmak amacıyla kararlı bir tutum benimsemeye davet edildi.

Açıklamada, kutsal mekanların dokunulmazlığını ihlal eden eylemlere son verilmesi için İsrail üzerinde etkili baskı kurulması gerektiği belirtildi.

BEN-GVİR MESCİD-İ AKSA’YA BASKIN DÜZENLEMİŞTİ

İsrail’in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, polis koruması ve fanatik Yahudi yerleşimcilerin eşliğinde işgal altındaki Doğu Kudüs’te bulunan Mescid-i Aksa’ya baskın düzenlemişti.

Ben-Gvir’in öncülüğündeki baskın ile Mescid-i Aksa’nın avlusunda gerçekleştirilen eylemler, Türkiye’nin de aralarında bulunduğu sekiz ülkenin yayımladığı ortak açıklamada kınandı.

Ben-Gvir, Yahudilerin sözde Süleyman Mabedi’nin yıkılışının yıl dönümü olarak kabul ettikleri ve “Tişa BeAv” adını verdikleri matem günü dolayısıyla Mescid-i Aksa’ya girdi. İsrailli Bakan’a baskın sırasında polis ekipleri ile çok sayıda fanatik Yahudi eşlik etti.

BEN-GVİR’DEN MESCİD-İ AKSA’DA AÇIKLAMA

Mescid-i Aksa’ya giren Ben-Gvir, Yahudilerin alandaki varlığına ilişkin açıklamalarda bulundu. Ben-Gvir, “Tişa BeAv’da yıkımı anıyoruz. Ancak Tapınak Tepesi’nde çok büyük bir ilerleme de görüyoruz. Burada olanlara bakın. Yahudiler dua ediyor, kendilerini buranın sahibi gibi hissediyorlar. Bu daha önce burada hiç yaşanmamıştı.” ifadelerini kullandı.

Ben-Gvir’in “Tapınak Tepesi” ifadesiyle Mescid-i Aksa’yı kastettiği belirtilirken, alandaki açıklamaları Filistin tarafının tarihi ve hukuki statüye yönelik ihlal olarak nitelendirdiği uygulamalar eşliğinde gerçekleşti.

1300’DEN FAZLA FANATİK YAHUDİ MESCİD-İ AKSA’YA GİRDİ

Sabah saatlerinden itibaren 1300’den fazla fanatik Yahudi, “Tişa BeAv” gerekçesiyle Mescid-i Aksa’ya baskın düzenledi. Gruplar, İsrail polisinin koruması altında avluya girerek alanda dolaştı.

Yahudiler, “Tişa BeAv” adını verdikleri günü sözde Süleyman Mabedi’nin MÖ 586 ve MS 70 yıllarında yıkılışının anıldığı gün olarak kabul ediyor. Fanatik Yahudi gruplar, söz konusu gün dolayısıyla her yıl Mescid-i Aksa’ya baskınlar düzenliyor.

Filistin tarafı ise baskınları, Mescid-i Aksa’nın tarihi ve hukuki statüsünü ihlal eden uygulamalar ve provokasyon olarak nitelendiriyor.

BEN-GVİR DAHA ÖNCE DE BASKINLARA KATILDI

İsrail’in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, daha önce de defalarca Mescid-i Aksa’ya baskın düzenledi. Ben-Gvir’in İsrail polisi korumasındaki baskınları, Filistinlilerin ve uluslararası toplumun çeşitli kesimlerinin tepkisini çekti.

Mescid-i Aksa’ya yönelik baskınlar, işgal altındaki Doğu Kudüs’te ve bölgede gerilimin artmasına neden olan başlıca gelişmeler arasında yer alıyor.

İLETİŞİM BAŞKANI DURAN BASKINI KINADI

İletişim Başkanı Burhanettin Duran, İsrailli Bakan Ben-Gvir’in beraberindeki aşırılık yanlısı grupla Mescid-i Aksa’ya düzenlediği baskına tepki gösterdi.

Duran, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, “İsrailli bir bakanın, beraberindeki aşırılık yanlısı grupla birlikte Mescid-i Aksa’ya gerçekleştirdiği provokatif baskını şiddetle kınıyorum. Mescid-i Aksa’nın kutsiyetini hedef alan hiçbir girişim kabul edilemez.” ifadelerini kullandı.

“TEK TARAFLI ADIMLAR BÖLGEDEKİ GERİLİMİ ARTIRIYOR”

İsrail hükümetinin Kudüs’ün tarihi ve hukuki statüsünü aşındırmaya yönelik adımlarının bölgedeki gerilimi artırdığını belirten Duran, söz konusu girişimlerin kalıcı barış umutlarına zarar verdiğini kaydetti.

Duran, paylaşımında, “Soykırımcı Netanyahu hükümetinin Kudüs’ün tarihi ve hukuki statüsünü aşındırmaya yönelik bu tür tek taraflı adımları, bölgedeki gerilimi daha da artırmakta ve kalıcı barış umutlarına zarar vermektedir.” değerlendirmesine yer verdi.

“TARİHİ STATÜNÜN KORUNMASI ORTAK SORUMLULUKTUR”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Kudüs ve Mescid-i Aksa’nın tarihi statüsünün korunmasına yönelik açıklamalarını hatırlatan Duran, meselenin yalnızca bölge ülkelerinin değil, uluslararası toplumun da ortak sorumluluğu olduğunu vurguladı.

Duran, “Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın her fırsatta ifade ettiği üzere, Kudüs ve Mescid-i Aksa’nın tarihi statüsünün korunması yalnızca bölgesel değil, uluslararası toplumun ortak sorumluluğudur.” ifadelerini kullandı.

“FİLİSTİN HALKININ MEŞRU HAKLARINI SAVUNMAYI SÜRDÜRECEĞİZ”

Türkiye’nin Filistin halkının meşru haklarını ve Kudüs’ün uluslararası hukuka dayanan statüsünü savunmayı sürdüreceğini bildiren Duran, Ankara’nın bu konudaki tutumunun devam edeceğini belirtti.

Duran, paylaşımını, “Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde Türkiye olarak, Filistin halkının meşru haklarını ve Kudüs’ün uluslararası hukuk temelindeki haklarını savunmaya kararlılıkla devam edeceğiz.” ifadeleriyle tamamladı.

Trump, talep etmesi halinde İsrail’in İran’a yönelik saldırılara katılacağını söyledi. ABD’nin yeni bir operasyon gerçekleştirmek için başka bir ülkenin desteğine ihtiyaç duymadığını belirten Trump, hazırlıkların tamamlandığını kaydetti.

TRUMP: İRAN ANLAŞMAK İSTİYOR ANCAK HAZIR DEĞİL

ABD Başkanı Trump, İran yönetiminin anlaşma sağlamak istediğini ancak henüz anlaşmaya hazır olmadığını savundu. İran’ın mevcut tutumuna ilişkin değerlendirmesinde Trump, “Henüz yeterince acı çekmediler.” ifadesini kullandı.

Axios’a konuşan ve isimleri açıklanmayan iki kaynak da İran yönetiminin kendisine sunulan son öneriyi kabul etmediğini belirtti. Kaynaklardan biri, müzakerelerde ilerleme sağlanamadığını ifade ederek, “Biz uğraşıyoruz ama İranlılar yardımcı olmuyor.” dedi.

İRAN BASINI KEŞM ADASI’NA SALDIRI DÜZENLENDİĞİNİ DUYURDU

İran basını, ABD ordusunun Hürmüz Boğazı’nda bulunan Keşm Adası’na saldırı düzenlediğini bildirdi. Yarı resmi Tesnim Haber Ajansının haberinde, saldırının ABD ordusu tarafından gerçekleştirildiği öne sürüldü.

Haberde, saldırı sırasında ateşlenen bir füzenin Keşm Adası’ndaki Suza kentinin sahiline isabet ettiği kaydedildi. Füzenin düştüğü bölgedeki gelişmelere ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

CAN KAYBI VE HASARA İLİŞKİN BİLGİ VERİLMEDİ

Saldırıda can kaybı veya maddi hasar meydana gelip gelmediğine ilişkin herhangi bir bilgi verilmedi. ABD ve İran makamları tarafından olayla ilgili henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Habertürk ve Anadolu Ajansı kaynaklı haber, 23 Temmuz 2026 saat 19.20’de yayımlandı ve aynı saatte güncellendi.

Mutabakat kapsamında ticaret, sanayi, tarım ve yatırım alanlarında iş birliğinin geliştirilmesi, iki ülkedeki iş çevreleri arasında doğrudan bağlantı kurulması ve karşılıklı yatırım olanaklarının değerlendirilmesi amaçlanıyor. Taraflar ayrıca mevcut ticaret hacminin artırılması ve ortaklık kurulabilecek sektörlerin belirlenmesi konusunda çalışmalar yürütülmesini kararlaştırdı.

Anlaşma, Libyalı bir ticaret heyetinin 19-22 Temmuz 2026 tarihleri arasında Şam’a gerçekleştirdiği resmi ziyaretin sonunda imzalandı. Heyet, temasları kapsamında Suriye Ticaret Odaları Federasyonu ile Suriye Sanayi Odaları Federasyonu yetkilileriyle bir araya geldi.

LİBYALI HEYET ŞAM’DA TEMASLARDA BULUNDU

Libya Ticaret, Sanayi ve Tarım Odaları Genel Birliğini temsil eden heyet, 19 Temmuz’da başlayan ve 22 Temmuz’da tamamlanan ziyaret kapsamında Suriye’deki ekonomi ve iş dünyası temsilcileriyle görüşmeler gerçekleştirdi.

Görüşmelerde iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin mevcut durumu, yatırımcıların karşılaştığı sorunlar, özel sektörün iş birliği imkanları ve yeni ortak projelerin hayata geçirilmesi ele alındı.

Libyalı heyet, Suriye Ticaret Odaları Federasyonu yetkililerinin yanı sıra Suriye Sanayi Odaları Federasyonu temsilcileriyle de toplantılar yaptı. Taraflar, iş dünyası kuruluşlarının ekonomik ilişkilerin geliştirilmesinde daha etkin rol üstlenmesi gerektiği konusunda görüş bildirdi.

GÖRÜŞMELER BÜYÜKELÇİ VELİD AMMAR’IN HİMAYESİNDE YAPILDI

Şam’daki temaslar, Libya’nın Şam Büyükelçisi Velid Ammar’ın himayesinde gerçekleştirildi.

Görüşmelerde Libya ile Suriye arasında ticaret, sanayi, tarım ve yatırım alanlarında karşılıklı iş birliği imkanları değerlendirildi. İki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin özel sektör üzerinden desteklenmesi ve ticaret hacminin artırılması için uygulanabilecek yöntemler ele alındı.

Taraflar, iş insanları ve yatırımcılar arasında doğrudan temasların artırılmasının, karşılıklı ziyaretler düzenlenmesinin ve sektörel toplantılar yapılmasının ekonomik ilişkilerin gelişmesine katkı sağlayacağını belirtti.

TİCARET HACMİNİN ARTIRILMASI HEDEFLENİYOR

Mutabakat zaptının temel hedeflerinden birini Libya ile Suriye arasındaki ticaret hacminin artırılması oluşturuyor.

Anlaşma kapsamında iki ülkede üretilen ürünlerin karşılıklı pazarlara ulaşmasının kolaylaştırılması, ticari bilgi paylaşımının geliştirilmesi ve iş insanlarının yatırım fırsatları konusunda bilgilendirilmesi amaçlanıyor.

Taraflar, mevcut ticaretin yanında sanayi üretimi, tarım, tekstil ve farklı yatırım alanlarında yeni ortaklıkların kurulması için ilgili oda ve federasyonların koordinasyon sağlamasını kararlaştırdı.

SANAYİ VE TARIM ALANINDA İŞ BİRLİĞİ ELE ALINDI

Görüşmelerde sanayi ve tarım sektörlerinde geliştirilebilecek ortak projeler de değerlendirildi.

Libya ve Suriye tarafları, üretim kapasitesinin artırılması, sanayi kuruluşları arasında deneyim paylaşımı yapılması ve yatırımcıların ortak girişimlere yönlendirilmesi konularında iş birliği yapılmasını gündeme aldı.

Tarım alanında ise üretim, gıda sanayisi, tarımsal ürünlerin pazarlanması ve karşılıklı ticaret olanaklarının geliştirilmesi üzerinde duruldu. Mutabakat zaptının sektörel temasların düzenli hale getirilmesine zemin oluşturması hedefleniyor.

NASS TEX ULUSLARARASI TEKSTİL FUARI ZİYARET EDİLDİ

Libyalı heyet, Şam’daki temasları sırasında Nass Tex Uluslararası Tekstil Fuarı’nı da ziyaret etti.

Heyet üyeleri, fuarda sergilenen tekstil ürünleri, üretim teknolojileri ve sektörün mevcut kapasitesi hakkında yetkililerden bilgi aldı. Suriye’deki tekstil sektöründe yatırım ve ticaret yapılabilecek alanlar incelendi.

Ziyarette Libyalı iş insanları ile Suriyeli üretici ve sektör temsilcileri arasında görüşmeler gerçekleştirildi. Tekstil sektörünün iki ülke arasındaki ekonomik iş birliğinin genişletilebileceği alanlardan biri olduğu belirtildi.

MUTABAKAT ZAPTI TEMASLARIN SONUNDA İMZALANDI

Dört günlük ziyaretin sonunda Libya Ticaret, Sanayi ve Tarım Odaları Genel Birliği ile Suriye Ticaret Odaları Federasyonu arasında mutabakat zaptı imzalandı.

Anlaşma, ekonomik ve ticari iş birliğinin güçlendirilmesi, ortaklık alanlarının genişletilmesi ve yatırım fırsatlarının artırılmasına yönelik kurumsal bir çerçeve oluşturuyor.

Mutabakat kapsamında tarafların karşılıklı heyet ziyaretleri düzenlemesi, iş insanlarını bir araya getirecek toplantılar gerçekleştirmesi ve ekonomik fırsatlara ilişkin bilgi paylaşımında bulunması öngörülüyor.

ÖZEL SEKTÖR ORTAKLIKLARININ GENİŞLETİLMESİ AMAÇLANIYOR

Libya ve Suriye’deki ticaret odaları, anlaşmayla birlikte özel sektör kuruluşları arasındaki ilişkilerin daha düzenli ve kurumsal hale getirilmesini hedefliyor.

İki ülkenin iş insanları arasında kurulacak bağlantıların ortak yatırım projelerine dönüştürülmesi, ürün ve hizmet ticaretinin artırılması ve karşılıklı pazar imkanlarının değerlendirilmesi planlanıyor.

Taraflar, ekonomik iş birliğinin yalnızca ticaretle sınırlı tutulmaması, sanayi, tarım, yatırım ve üretim alanlarını da kapsayacak şekilde genişletilmesi konusunda mutabık kaldı

“ÇÖL KAPLANI”NIN OBJEKTİFİNDEN

Medine savunmasındaki kahramanlığı ile tanınan Fahreddin Paşa, halk arasında “Çöl Kaplanı” unvanı ile anılıyor. Paşa'nın çektiği ve koruduğu bu fotoğraflar, dönemin Medine'sine ait mimari yapıları, günlük yaşamı ve kutsal mekanları belgeliyor.

TARİHE TANIKLIK EDEN KARELER

Görüntülerde, Osmanlı askerlerinin Medine'deki varlığı, tarihi yapılar ve Harem-i Şerif çevresindeki günlük yaşam sahneleri yer alıyor. Fotoğrafların büyük bölümü daha önce hiç yayımlanmamıştı.

BİR YÜZYIL SONRA YENİDEN BAKIŞ

109 yıl önce çekilen bu fotoğraflar, hem tarih meraklıları hem de akademisyenler için önemli bir kaynak niteliğinde. Görseller, Osmanlı’nın kutsal topraklardaki son dönem varlığına dair belge olarak değerlendiriliyor.

2013 yılında Şam'ın Al-Tadamon semtinde Esed güçleri tarafından 41 sivilin çukura atılıp katledildiği, ardından ateşe verilerek yakıldığı görüntüler ortaya çıktı.

ABD Başkanı Biden, Kuzey Carolina'da bir konuşma gerçekleştirdi. Konuşması bitince ise herkesin garibine giden bir hareket yaparak boşlukla tokalaşmaya çalıştı.

Sosyal medyada başlatılan "#score4rights2022(Haklar için Skor 2022)" kampanyası ile olimpiyat sporcuları umudu temsil eden hilal (C) işareti yapmaya davet ediliyor. Kampanyanın amacı, Çin'in Doğu Türkistan, Tibet ve Hong Kong’da işlediği insanlık suçlarına dikkat çekmek.

90 bin askerimizin şehit olduğu Sarıkamış Faciası'na ilişkin Rus askerleri tarafından çekilmiş görüntüler.