Resepsiyona, NATO bünyesinde gerçekleştirilen bazı toplantılara katılan ancak ittifaka üye olmayan ülkelerin devlet ve hükümet başkanları ile eşleri de iştirak etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Emine Erdoğan, davetlileri Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nin girişinde karşıladı. Erdoğan çifti, resepsiyona katılan liderler ve eşleriyle tek tek hatıra fotoğrafı çektirdi.

LİDERLER VE EŞLERİ KÜLLİYE'DE BİR ARAYA GELDİ

36'ncı NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında gerçekleştirilen resepsiyon, Ankara'da bulunan devlet ve hükümet başkanları ile eşlerini Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde bir araya getirdi.

Program kapsamında liderler ve eşleri, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Emine Erdoğan tarafından karşılandı. Karşılama töreninin ardından liderler ve eşleriyle ayrı ayrı hatıra fotoğrafı çekildi.

BM insan hakları mekanizmasının yayımladığı değerlendirmede, İsrail'in Filistinli doktoru gözaltında tutmasının İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ile Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme'nin birçok maddesini ihlal ettiği belirtildi.

Raporda, Abu Safia'nın derhal serbest bırakılmasının uygun çözüm olduğu ifade edilirken, uluslararası hukuk uyarınca kendisine tazminat ve diğer giderim mekanizmalarına erişim sağlayacak uygulanabilir bir hak tanınması gerektiği kaydedildi.

BM'DEN ULUSLARARASI HUKUK VURGUSU

BM Keyfi Gözaltı Çalışma Grubu, İsrail'in uyguladığı gözaltı işleminin keyfi nitelik taşıdığı sonucuna vardı.

Değerlendirmede, uluslararası insan hakları hukukunun ihlal edildiği belirtilerek, Abu Safia'nın gecikmeksizin serbest bırakılması ve uğradığı hak ihlalleri nedeniyle uluslararası hukuk çerçevesinde tazmin edilmesi gerektiği ifade edildi.

ARALIK 2024'TEN BU YANA GÖZALTINDA

Hussam Abu Safia, Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Beyt Lahiya kentinde bulunan Kemal Advan Hastanesi'nin müdürü olarak görev yapıyordu.

Filistinli doktor, Aralık 2024'ten bu yana İsrail'in gözaltında bulunuyor.

Açıklamada, İran'ın üç ticari gemiyi hedef aldığı iddia edilirken, söz konusu saldırıların tehlikeli olduğu ve ateşkesin ihlali anlamına geldiği savunuldu. CENTCOM, düzenlenen hava saldırılarının İran'a "ağır bedeller ödetmeyi" amaçladığını bildirdi.

İRAN'IN GÜNEYİNDE PEŞ PEŞE PATLAMALAR

İran basını, ülkenin güneyindeki Bandar Abbas, Sirik ve Keşm Adası çevresinde çok sayıda patlama sesi duyulduğunu aktardı.

İran devlet medyasında yer alan haberlerde, Bandar Abbas'ın doğu ve batısında patlamalar meydana geldiği belirtilirken, Sirik'teki ticari iskele ile Ziyarat köyündeki balıkçı iskelesinin mermilerin hedefi olduğu ifade edildi. Sirik Limanı çevresinde ise yedi ayrı patlama yaşandığı bildirildi.

BANDAR ABBAS'TA BALIKÇI TEKNELERİNDE YANGIN

İran'ın yarı resmi Fars Haber Ajansı, Bandar Abbas'taki balıkçı iskelesine isabet eden mermiler nedeniyle çok sayıda balıkçı teknesinde yangın çıktığını duyurdu.

Ajansın aktardığı bilgilere göre, balık pazarının arkasından yükselen siyah dumanlar kentte görüldü. Yangının iskelede bulunan balıkçı teknelerine sıçradığı kaydedildi.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA TANKERLER HEDEF ALINDI

Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Merkezi (UKMTO), salı günü Hürmüz Boğazı'nda iki tankerin mermilerle vurulduğunu açıkladı.

ABD tarafı, daha önce de Hürmüz Boğazı'nda sivil mürettebat taşıyan ticari gemilere yönelik saldırıların İran tarafından gerçekleştirildiğini öne sürmüş ve son operasyonun bu gelişmelerin ardından başlatıldığını bildirmişti.

TAHRAN'DAN İLK AÇIKLAMA

İran Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin saldırılarının ardından yaptığı açıklamada, ülkenin ulusal güvenliğini ve çıkarlarını korumak amacıyla gerekli gördüğü tüm tedbirleri alacağını duyurdu.

Taraflar, saldırılarda meydana gelen can kaybı veya yaralı sayısına ilişkin henüz resmi ve doğrulanmış bir bilgi paylaşmadı.

ABD merkezli New York Times gazetesi, Trump'ın Cumhurbaşkanı Erdoğan ile yapacağı görüşmede Türkiye'nin F-35 programına yeniden dahil edilmesine ilişkin mesaj vereceğini iddia etti. Söz konusu haberin ardından İsrail hükümeti temsilcileri konuya ilişkin açıklamalarda bulundu.

TÜRKİYE'NİN F-35 ALMASINA KARŞI OLDUKLARINI AÇIKLADILAR

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, Batı Kudüs'te Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul ile düzenlediği ortak basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın İsrail'in Gazze Şeridi'ndeki faaliyetlerine yönelik açıklamalarını eleştiren Saar, ABD Başkanı Donald Trump'ın Türkiye'nin F-35 savaş uçaklarına yeniden erişimine hazır olduğu yönündeki haberlere ilişkin değerlendirmesinde konu hakkında spekülasyon yapmak istemediğini ifade etti. Saar, Türkiye'nin F-35 savaş uçaklarını almasına karşı olduklarını belirterek, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun bu görüşü ABD Başkanı Trump'a ilettiğini söyledi.

"NİTELİKSEL ASKERİ ÜSTÜNLÜĞÜMÜZÜN KORUNMASI KRİTİK"

İsrail'in bölgedeki "niteliksel askeri üstünlüğünü" korumasının ülkesinin güvenliği açısından kritik önem taşıdığını dile getiren Saar, ABD'nin bugüne kadar izlediği politikanın da bu yaklaşımı desteklediğini savundu.

Saar, ABD Başkanı Donald Trump ile yönetiminin de aynı politikayı benimsediğini düşündüğünü belirterek, Türkiye'ye F-35 satışının gerçekleşmeyeceğini umduğunu ifade etti.

NETANYAHU: "F-35 VE MOTOR VERİLMEMELİ"

ABD televizyon kanalı Fox News'e konuşan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da Türkiye'nin F-35 programına yeniden dahil edilmesine karşı olduğunu söyledi.

Netanyahu, Türkiye'ye F-35 savaş uçakları veya savaş uçaklarında kullanılacak motorların verilmemesi gerektiğini savunarak, böyle bir adımın Orta Doğu'daki güç dengesi üzerinde etkili olacağını öne sürdü.

ERDOĞAN HAKKINDAKİ AÇIKLAMALARI

Netanyahu, Türkiye'nin İran'a yönelik saldırılar sırasında ABD'ye destek vermediğini ileri sürerken, İsrail'in ise Amerikan askerleriyle birlikte hareket ettiğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hakkında da değerlendirmelerde bulunan Netanyahu, Türkiye'nin önemli bir ülke olduğunu ifade ederken, İsrail, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Yunanistan ve Kudüs'e ilişkin çeşitli iddialar içeren açıklamalarda bulundu.

AXIOS: NETANYAHU, TRUMP'TAN SİLAH SATIŞINI DURDURMASINI İSTEDİ

Axios'un haberine göre Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmede Türkiye'nin hava kuvvetlerinin modernizasyonuna katkı sağlayabilecek silah sistemlerinin satışının durdurulmasını talep etti.

Haberde, Netanyahu'nun Türkiye'nin F-35 savaş uçaklarına yeniden erişim ihtimaline ilişkin duyduğu rahatsızlık ve endişeyi Trump'a ilettiği belirtildi.

CNN INTERNATIONAL'DA TRUMP'A ÇAĞRISINI YİNELEDİ

Axios'un haberinin ardından CNN International'a konuşan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump'a Türkiye'ye F-35 savaş uçaklarının satılmaması yönündeki çağrısını yineledi.

Netanyahu, Trump'ın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a verdiği sözleri yerine getirmemesi gerektiğini savunarak, Türkiye'nin ABD'nin dostu olmadığını ileri sürdü. Türkiye'nin İsrail'i ortadan kaldırmayı hedeflediğini iddia eden Netanyahu, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Osmanlı İmparatorluğu'nu yeniden canlandırmaya çalıştığını öne sürdü.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Hamas'a ve Müslüman Kardeşler (İhvan-ı Müslimin) hareketine destek verdiğini iddia eden Netanyahu, bu gerekçelerle Türkiye'ye F-35 savaş uçaklarının verilmemesi gerektiğini savundu. Netanyahu, böyle bir adımın bölgedeki güç dengesi açısından risk oluşturacağını öne sürerek Trump'a çağrısını yineledi.

Karar, ABD'nin arabuluculuğunda geçen yıl yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasının uygulanma sürecinde yaşanan duraksamanın ve İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik saldırılarının devam ettiği bir dönemde açıklandı.

Gazze'deki Hükümet Medya Ofisi Genel Müdürü İsmail es-Sevabite, Deyr el-Belah'taki El-Aksa Hastanesi'nde düzenlediği basın toplantısında, Hamas'ın idari işlerden sorumlu yöneticisi Muhammed el-Ferra'nın görevinden ayrıldığını, yönetim yetkisinin ise NCAG'ye devredileceğini bildirdi.

Açıklamada, kamu hizmetlerinin kesintiye uğramaması amacıyla teknik ve mesleki kadroların görevlerini sürdürmeye devam edeceği belirtilirken, hizmet sunan tüm çalışanların devlet personeli olarak yeni komite çatısı altında görev yapmaya hazır olduğu ifade edildi.

Hamas Sözcüsü Hazım Kasım da söz konusu adımın ateşkes anlaşmasının uygulanması yolunda "olumlu bir gelişme" olduğunu söyledi.

NCAG GEÇİŞ DÖNEMİNİ YÖNETECEK

Ulusal Gazze Yönetim Komitesi, Ocak 2026'da Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 2803 sayılı kararı doğrultusunda ve ABD destekli 20 maddelik Gazze Barış Planı kapsamında oluşturuldu.

Filistinli teknokratlardan oluşan geçiş yönetimine Ali Abdülhamid Şaat başkanlık ediyor. Komite, tarafsız ve siyasi aidiyeti bulunmayan uzmanlardan oluşan bir yapı olarak tanımlanıyor.

Komitenin üyeleri henüz İsrail tarafından Gazze Şeridi'ne giriş izni alamadığı için çalışmalarını geçici olarak Kahire'den yürütüyor.

İsmail es-Sevabite, ilgili taraflara NCAG'nin en kısa sürede Gazze'ye giriş yaparak ulusal ve idari görevlerini üstlenmesine yönelik sürecin hızlandırılması çağrısında bulundu.

SİVİL HİZMETLER VE GÜVENLİKTEN SORUMLU OLACAK

NCAG'nin görev alanı sağlık, eğitim, su hizmetleri ile diğer temel kamu hizmetlerinin yeniden işler hale getirilmesini kapsıyor.

Komite ayrıca tek bir polis teşkilatı aracılığıyla kamu düzeni ve güvenliğinin sağlanmasından da sorumlu olacak.

NCAG Başkanı Ali Abdülhamid Şaat, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada Hamas'ın kararını not ettiklerini ve gerekli koşulların sağlanması halinde yönetimi devralmaya hazır olduklarını bildirdi.

Şaat, komitenin etkin şekilde görev yapabilmesi için tek bir hukuki çerçeve altında faaliyet gösteren ortak bir yönetim yapısı ile bu yönetime bağlı birleşik bir güvenlik mekanizmasının oluşturulmasının temel şart olduğunu ifade etti.

SİLAHSIZLANMAYA İLİŞKİN AÇIKLAMA YAPILMADI

Hamas'ın açıklamasında silahsızlanmaya ilişkin doğrudan bir ifade yer almadı. Hareket, yeni yönetim yapısına geçiş kapsamında güvenlikle ilgili sorumlulukların devrine hazır olduğunu belirtirken silahlı kanadın geleceğine ilişkin ayrıntı paylaşmadı.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar ise Hamas'ın kararını "aldatmaca" olarak nitelendirdi. Saar, Hamas'ın askeri gücünü koruyarak belediye hizmetlerini yürütecek teknokrat bir yönetim oluşturmayı hedeflediğini savundu.

İsrail yönetimi, Gazze'deki kalıcı çözüm için Hamas ve diğer silahlı grupların tamamen silahsızlandırılması ile Gazze Şeridi'nin askerden arındırılması gerektiği yönündeki tutumunu yineledi.

HAMAS'IN ADIMININ ZAMANLAMASI DİKKAT ÇEKTİ

Siyasi analistler, Hamas'ın söz konusu adımla Gazze'nin yönetimini devretmeye hazır olduğu yönünde uluslararası topluma mesaj vermeyi amaçladığını değerlendiriyor.

Analist Muhammed Şehade, Hamas'ın bu kararla ABD Başkanı Donald Trump yönetimine İsrail'in barış planının uygulanmasını engelleyen taraf olduğu yönünde mesaj vermeye çalıştığını ifade etti.

Şehade, Hamas'ın ayrıca İsrail'in Gazze'nin yalnızca belirli bölgelerini kapsayacak yeni idari planlarının önüne geçmeyi hedeflediğini söyledi.

Trump yönetimine bağlı Barış Kurulu ise Hamas'ın açıklamasını not ettiklerini ancak nihai değerlendirmelerini açıklamalardan değil sahadaki uygulamalardan hareketle yapacaklarını bildirdi.

ATEŞKES SÜRECİNDE BELİRSİZLİK SÜRÜYOR

ABD arabuluculuğunda Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasına ilişkin müzakereler ilerleme kaydedemedi.

Taraflar arasında Hamas'ın silahsızlandırılması, İsrail ordusunun Gazze'den çekilmesi, insani yardımların kesintisiz ulaştırılması ve savaş sonrası yeniden imar süreci başlıca anlaşmazlık konuları arasında yer alıyor.

Hamas, İsrail'i ateşkes anlaşmasının ilk aşamasındaki yükümlülüklerini yerine getirmemekle suçlarken, İsrail ise Gazze'de Hamas mensuplarını hedef aldığını belirtiyor.

Gazze Sağlık Bakanlığı verilerine göre, Ekim 2025'te ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana Gazze'de en az 1.005 kişi yaşamını yitirdi. Ekim 2023'te başlayan İsrail saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısı ise 73 bin 98'e ulaştı.

İsrail'in Gazze Şeridi'nin yaklaşık yüzde 70'ini fiilen kontrol etmeyi sürdürdüğü, Filistinli sivillerin ise dar alanlarda yaşamlarını sürdürmek zorunda kaldığı belirtiliyor.

Trump'ı taşıyan uçak saat 13.50'de Ankara Havalimanı'na indi. ABD Başkanı Donald Trump, havalimanında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından karşılandı. Karşılama töreninin ardından iki lider Beştepe'de düzenlenen programa katıldı ve heyetler arası görüşmeye geçti.

CAATSA YAPTIRIMLARIYLA İLGİLİ AÇIKLAMA

Gazetecilerin sorularını yanıtlayan ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Trump, ABD'nin dost ülkelere yaptırım uygulamak istemediğini belirterek, yaptırımların kaldırılacağını ifade etti.

Trump, "Biz dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz." ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı ayrıca, "Yaptırımları iptal edeceğiz, tamam mı. Bunu yanıtlamakla vakit kaybedilmesini istemem. Bu yaptırımları kaldıracağız. Zamanı geldi. Ben dostumu yaptırımlarla boğmak istemiyorum. Suriye'nin yeni lideri de ülkesini 1 senede toparladı. Ben de Sayın Cumhurbaşkanı ile onu onaylayanlardandım. Her şeyi bir araya getirdi, kolay iş değil." açıklamasını yaptı.

GÖRÜŞMEDE SAVUNMA SANAYİİ GÜNDEMİ

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Trump'ın açıklamalarında Türkiye'ye F-35 satışı, CAATSA yaptırımları, KAAN savaş uçağının motorları ile Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin konular da gündeme geldi.

Liderlerin açıklamalarının ardından heyetler arası görüşmeler gerçekleştirildi.

CAATSA YAPTIRIMLARI

CAATSA, "ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası"nın İngilizce kısaltması olarak biliniyor.

Yasa tasarısı, ABD Temsilciler Meclisi'nde 419'a karşı 3 oyla kabul edilirken, 27 Temmuz 2017'de Senato'da 98'e karşı 2 oyla onaylandı. Dönemin ABD Başkanı Donald Trump, 2 Ağustos 2017'de yasanın "ciddi şekilde kusurlu" olduğunu belirterek düzenlemeyi imzaladı.

Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımları, Rusya'dan S-400 Triumf hava savunma sistemi tedarik edilmesi nedeniyle uygulanmış ve ağırlıklı olarak savunma sanayiini hedef almıştı.

SAVUNMA SANAYİİ PROJELERİ ETKİLENDİ

CAATSA kapsamında Savunma Sanayii Başkanlığına yönelik ABD ihracat lisansları ile savunma ekipmanı satışları durduruldu.

ABD şirketlerinin Savunma Sanayii Başkanlığına silah, parça, yazılım ve teknoloji satışı engellenirken, ABD finans kuruluşlarından kredi ve finansman sağlanmasına yönelik kısıtlamalar getirildi. Süreçte Türkiye ile ABD savunma sanayii arasındaki ortak projelerin de önemli ölçüde yavaşladığı kaydedildi.

F-35 SÜRECİ

CAATSA yaptırımlarından ayrı olarak, aynı S-400 süreci kapsamında Türkiye, Lockheed Martin F-35 Lightning II programından çıkarıldı.

Karar sonrasında Türkiye'ye yapılması planlanan yeni F-35 teslimatları durdurulurken, Türk savunma sanayii şirketlerinin program kapsamındaki üretim zincirindeki görevleri de sona erdi.

Resmi ziyaret kapsamında gerçekleşen temaslar çerçevesinde Trump, 17 yıl aradan sonra Türkiye'yi resmi ziyaret eden ilk ABD Başkanı oldu. Ziyaret, NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi öncesinde gerçekleştirildi.

RESMİ KARŞILAMA ANKARA HAVALİMANI'NDA GERÇEKLEŞTİ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ankara Havalimanı'nda ABD Başkanı Donald Trump'ı resmi tören kapsamında karşıladı. Karşılama programı, NATO Zirvesi dolayısıyla yürütülen diplomatik temasların önemli duraklarından biri olarak gerçekleşti.

İLK GÖRÜŞME HAVALİMANINDA YAPILDI

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Trump ilk görüşmelerini havalimanında yaptı.

Makam katında bir araya gelen iki lider gazetecilere poz verdi.

Liderler daha sonra resmi tören için Beştepe'ye hareket etti.

RESMİ KARŞILAMA TÖRENİ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 36'ncı NATO Liderler Zirvesi için Ankara'ya gelen ABD Başkanı Donald Trump'ı Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde resmi törenle karşıladı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump'ın yerlerini almalarının ardından iki ülkenin milli marşları çalındı.

Törende, Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alayı tüfekli gösteri yaptı.

21 PARE TOP ATIŞI YAPILDI

Tarihte kurulan 16 Türk devletini temsil eden bayraklar ve askerlerin de yer aldığı törende, 21 pare top atışı yapıldı.

Ayrıca, Hava Kuvvetleri Komutanlığı Türk Yıldızları Akrobisi Timi, 7 F5 gösteri uçağı ile selamlama uçuşu gerçekleştirdi.

Trump, tören kıtasını 'Merhaba asker' diyerek selamladı.

Ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Trump birbirine heyetlerini takdim etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Trump, merdivenlerde Türkiye ve ABD bayrakları önünde tokalaşarak basın mensuplarına poz verdi. Törenin ardından Erdoğan ile Trump, ikili görüşmeye geçti.

Başkent, iki gün boyunca küresel diplomasinin en yoğun adreslerinden biri olacak. ABD Başkanı Donald Trump, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ve Kanada Başbakanı Mark Carney dahil olmak üzere 32 üye ülkenin liderleri Ankara’da bir araya geliyor. Türkiye İletişim Başkanlığı, zirve kapsamında yaklaşık 100 bakan, üst düzey diplomatlar, uluslararası kuruluş temsilcileri ve davetlilerin de Ankara’da bulunacağını açıkladı.

ZİRVEDE ERDOĞAN-TRUMP GÖRÜŞMESİ BEKLENİYOR

Zirvenin en dikkat çeken başlıklarından biri Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasında yapılması beklenen görüşme olacak. Türkiye İletişim Başkanlığı açıklamasına göre iki liderin 7 Temmuz’da baş başa görüşme ve ortak basın toplantısı yapması öngörülüyor. Aynı gün Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Emine Erdoğan, liderler ve eşleri onuruna Cumhurbaşkanlığı Külliyesinde akşam yemeği verecek.

Görüşmenin savunma sanayii, F-35 süreci, bölgesel güvenlik, Ukrayna-Rusya Savaşı, Orta Doğu ve NATO içi yük paylaşımı açısından kritik mesajlar içermesi bekleniyor.

SAVUNMA SANAYİİ FORUMU ATO CONGRESIUM’DA BAŞLADI

Zirve programının ilk ayağı, ATO Congresium’da düzenlenen NATO Summit Defence Industry Forum oldu. Resmi programa göre forum, savunma üretimi, ortak tedarik, inovasyon, hava ve füze savunması, uzay, gözetleme sistemleri ve stratejik kabiliyetler gibi başlıklara odaklanıyor. NATO, bu yıl forumda ilk kez yüksek düzeyli ulusal, çok uluslu ve sanayi odaklı anlaşmaların duyurulacağını bildirdi.

Forumda Airbus A400M, A330 MRTT, Triton gözetleme uçakları ve yeni havadan erken uyarı sistemleri öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. Bu duyurular, ittifakın savunma kapasitesini artırma ve Avrupa savunma sanayiini güçlendirme hedefinin parçası olarak değerlendiriliyor.

NATO’DA 5 YÜZDE HEDEFİ VE SAVUNMA HARCAMALARI GÜNDEMDE

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, zirve öncesi yaptığı açıklamada Ankara Zirvesinin “taahhütleri somut sonuçlara dönüştürme” hedefi taşıdığını vurguladı. Rutte, müttefiklerden 2035’e kadar savunma ve güvenlik harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5’i seviyesine çıkarma planlarını “açık, somut ve güvenilir” şekilde ortaya koymalarını beklediklerini söyledi.

NATO verilerine göre Avrupa müttefikleri ve Kanada, 2025 yılında savunma yatırımlarını önemli ölçüde artırdı. Reuters, Avrupa ülkeleri ve Kanada’nın savunma harcamalarının 2025’te reel bazda 90 milyar dolar artarak 570 milyar doların üzerine çıktığını, bunun bir yılda yaklaşık yüzde 20’lik artış anlamına geldiğini aktardı.

ANKARA’DA ON MİLYARLARCA DOLARLIK SAVUNMA ANLAŞMALARI

Reuters’ın aktardığına göre NATO liderleri, Donald Trump ile yapılacak zirve öncesinde Ankara’da on milyarlarca dolarlık savunma anlaşmalarını açıklamaya hazırlanıyor. Bu adım, özellikle ABD’nin uzun süredir dile getirdiği “Avrupa savunma yükünü daha fazla üstlenmeli” mesajına karşı somut bir yanıt olarak görülüyor.

Beklenen anlaşmalar arasında hava savunma sistemleri, deniz projeleri, gözetleme uçakları ve ortak üretim mekanizmaları bulunuyor. NATO’nun yaşlanan AWACS filosunun yerine Saab GlobalEye sistemini gündeme aldığı, Kanada’nın ise denizaltı tedariki için Almanya merkezli TKMS ile sürece ilerlediği bildiriliyor.

FÜZE ÜRETİMİNDE ABD-AVRUPA ORTAKLIĞI MASADA

Zirvenin savunma sanayii boyutunda bir diğer kritik başlık füze üretimi oldu. Reuters’a konuşan bir kaynağa göre ABD, Almanya ve diğer Avrupa ülkeleriyle Raytheon üretimi AIM-120 AMRAAM füzelerinin Avrupa’da ortak üretimi ve Lockheed Martin üretimi PAC-3 Patriot füzeleri için bakım tesisi kurulması konusunda görüşmeler yürütüyor.

Bu projelerin hayata geçmesi halinde hem Avrupa savunma sanayiinin kapasitesi artacak hem de ABD’deki üretim hatlarının üzerindeki baskı azalacak. AIM-120C-8 füzeleri ve PAC-3 füzeleri, özellikle Ukrayna’nın hava savunmasında yüksek talep gören sistemler arasında yer alıyor.

UKRAYNA’YA DESTEK ZİRVEDE KRİTİK BAŞLIK

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski de zirve gündeminin en önemli aktörlerinden biri olarak öne çıkıyor. NATO’nun resmi açıklamasında, Ukrayna’ya desteğin zirvenin temel başlıklarından biri olacağı vurgulandı. Mark Rutte, müttefiklerin ve ortakların Ukrayna’nın ihtiyaç duyduğu desteğin sürmesini sağlaması gerektiğini belirtti.

Reuters’a göre müttefiklerin Ukrayna için bu yıl yaklaşık 70 milyar euroluk yardım taahhüdünü yeniden teyit etmesi bekleniyor. Bu başlık, Rusya’nın 2022’de başlattığı savaşın ardından NATO içinde savunma harcamaları ve hava savunma kapasitesi tartışmalarını daha da öne çıkardı.

ZİRVEDE HANGİ KONULAR ÖNE ÇIKACAK?

TÜRKİYE’NİN NATO’DAKİ ROLÜ ÖNE ÇIKIYOR

Ankara Zirvesi, Türkiye’nin NATO içindeki stratejik konumunu yeniden gündeme taşıdı. Türkiye, Karadeniz, Orta Doğu, Kafkasya ve Avrupa güvenlik mimarisi açısından kritik bir noktada bulunuyor. Bu nedenle zirve yalnızca savunma harcamaları açısından değil, bölgesel krizlerin yönetimi ve ittifak içi diplomasi açısından da önem taşıyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın liderlerle yapacağı temaslarda Ukrayna-Rusya Savaşı, Suriye, Gazze, enerji güvenliği, savunma sanayii iş birlikleri ve NATO’nun güney kanadındaki gelişmelerin masada olması bekleniyor.

ANKARA ZİRVESİ NEDEN ÖNEMLİ?

Ankara Zirvesi, NATO için üç açıdan kritik görülüyor. Birincisi, ittifakın savunma harcamalarında yeni döneme geçişini somutlaştırması bekleniyor. İkincisi, Ukrayna’ya destek konusunda müttefiklerin kararlılığını yeniden göstermesi hedefleniyor. Üçüncüsü ise ABD ile Avrupa arasındaki savunma yük paylaşımı tartışmalarına yeni bir çerçeve çizilmesi bekleniyor.

Donald Trump’ın NATO ülkelerine yönelik harcama eleştirileri, zirvenin siyasi ağırlığını artırıyor. Avrupa ülkeleri ise yeni savunma anlaşmaları ve ortak üretim projeleriyle hem Washington’a mesaj vermek hem de kendi savunma kapasitesini güçlendirmek istiyor.

SONUÇ: ANKARA’DAN ÇIKACAK MESAJLAR KÜRESEL GÜVENLİĞİ ETKİLEYECEK

NATO Zirvesi, Ankara’yı iki gün boyunca dünya siyasetinin merkezine taşıdı. Zirveden çıkacak kararlar; savunma sanayii, Ukrayna savaşı, Avrupa güvenliği, ABD-NATO ilişkileri ve Türkiye’nin ittifak içindeki konumu açısından yakından izlenecek.

Başkentte yapılacak liderler diplomasisi, yalnızca NATO üyeleri için değil, Rusya, Ukrayna, Orta Doğu ve küresel güvenlik dengeleri için de yeni sonuçlar doğurabilir. Ankara Zirvesinin sonunda açıklanacak bildiriler ve liderlerin vereceği mesajlar, ittifakın gelecek yıllardaki savunma stratejisinin ana hatlarını belirleyecek.

Yerel kaynaklardan edinilen bilgilere göre, başkent Şam’ın en işlek caddelerinden birinde bir minibüse ve bir çöp konteynerine yerleştirilen patlayıcılar infilak etti. Patlamaların ardından bölgeye çok sayıda ambulans sevk edildi. Olayda can kaybı ya da yaralı bulunup bulunmadığına ilişkin resmi makamlardan henüz açıklama yapılmadı.

Patlamaların, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un konakladığı otelin yakınında meydana geldiği bildirildi. Patlama sırasında Macron’un, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile görüşme gerçekleştirmek üzere Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda bulunduğu aktarıldı.

2009'DAN BU YANA SURİYE'Yİ ZİYARET EDEN İLK FRANSA CUMHURBAŞKANI

Emmanuel Macron, Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi öncesinde Suriye’ye resmi ziyaret gerçekleştirdi. Macron, Beşşar Esed yönetiminin sona ermesinin ardından Suriye’yi ziyaret eden ilk Avrupa Birliği ülkesi lideri olurken, aynı zamanda 2009 yılından bu yana Suriye’yi ziyaret eden ilk Fransa Cumhurbaşkanı olarak kayıtlara geçti.

Macron ve beraberindeki heyet, Şam Uluslararası Havalimanı’nda Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani tarafından karşılandı.

SURİYE HALKINA DESTEK MESAJI VERDİ

Macron, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ziyaretinin amacının Suriye halkına Fransa’nın desteğini ifade etmek olduğunu belirtti.

Paylaşımında, “Buraya, Suriye halkına Fransa'nın desteğini ifade etmek için geldim. Egemen, birliğini çeşitliliği içinde koruyan ve komşularıyla barış içinde yaşayan bir Suriye için buradayız. Gelin, birlikte istikrar ve barış adına yeni bir sayfa açalım.” ifadelerine yer verdi.

GÜNDEMDE YENİDEN İNŞA VE İKİLİ İŞ BİRLİĞİ VAR

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile Emmanuel Macron’un, iki ülke heyetlerinin katılımıyla geniş kapsamlı bir yuvarlak masa toplantısı gerçekleştirmesi planlandı.

Görüşmelerde Suriye’nin yeniden inşası, bölgesel ve uluslararası gelişmeler ile ekonomi başta olmak üzere çeşitli alanlardaki ikili iş birliği imkanlarının ayrıntılı şekilde ele alınmasının öngörüldüğü bildirildi.

İŞ DÜNYASINDAN İSİMLER DE HEYETTE YER ALDI

Macron’a Suriye ziyareti sırasında Fransa iş dünyasının önde gelen temsilcileri de eşlik etti. Heyette, enerji şirketi TotalEnergies ile konteyner taşımacılığı şirketi CMA CGM’nin üst düzey yöneticilerinin de yer aldığı belirtildi.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre kabulde, NATO Ankara Zirvesi'nin gündemi ile bölgesel ve küresel gelişmeler değerlendirildi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşmede Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek NATO Liderler Zirvesi'nin hayırlara vesile olması temennisinde bulunurken, zirveye yönelik hazırlıkların tamamlandığını ifade etti.

ZİRVENİN GÜNDEMİ DEĞERLENDİRİLDİ

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ankara'da düzenlenecek NATO Liderler Zirvesi'nde kolektif savunma başta olmak üzere müttefikler arasındaki savunma sanayii iş birliklerinin geliştirilmesine yönelik konuların ele alınmasının önem taşıdığını belirtti.

Görüşmede ayrıca, NATO'nun gündemindeki bölgesel ve küresel gelişmeler hakkında değerlendirmelerde bulunuldu.

SAVUNMA SANAYİİ FORUMU VURGUSU

Cumhurbaşkanı Erdoğan, zirve kapsamında gerçekleştirilecek Savunma Sanayii Forumu'nun da dikkatle takip edileceğine inandığını ifade etti.

Kabulde, NATO Ankara Zirvesi'nin hazırlıkları ve zirve sürecinde ele alınacak başlıklar hakkında görüş alışverişinde bulunuldu.

İspanya resmi haber ajansı EFE'nin Başbakanlık kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, hükümet yetkilileri, Begona Gomez'in Ankara'ya gitmesine izin verilmezken Londra seyahatine onay verilmesini "anlaşılmaz" olarak değerlendirdi. Hükümet kaynakları, verilen karar nedeniyle şaşkın olduklarını belirterek, kararı davaya ilişkin yürütülen sürecin bir göstergesi olarak nitelendirdi.

ANKARA SEYAHATİ REDDEDİLDİ, LONDRA İZNİ VERİLDİ

Mahkeme, Begona Gomez'in 7-10 Temmuz tarihlerinde düzenlenecek NATO Zirvesi kapsamında Ankara'da Başbakan Pedro Sanchez'e eşlik etmek ve aynı tarihlerde kızının Londra'daki mezuniyet törenine katılabilmek amacıyla yaptığı yurt dışına çıkış başvurusunu değerlendirdi.

Begona Gomez'in dosyasına bakan hakim Juan Carlos Peinado'nun yaz tatilinde bulunması nedeniyle başvuruya nöbetçi hakim Antonio Viejo karar verdi.

Hakim Viejo, Türkiye'nin Avrupa Birliği üyesi olmaması nedeniyle polis ve yargı makamları arasındaki iş birliğinin AB ülkeleriyle aynı kapsamda bulunmadığını belirterek, Begona Gomez'in Ankara'ya gitmesine izin vermedi. Kararda ayrıca Gomez'in NATO Zirvesi'ndeki davetinin aktif bir görev üstlenmekten ziyade kurumsal nezaket çerçevesinde yapıldığı ifade edildi.

Hakim, İngiltere'nin de Avrupa Birliği üyesi olmamasına rağmen İspanya ile İngiltere arasındaki adli iş birliği ilişkilerini ve Londra ziyaretinin kızının mezuniyet törenine katılım amacı taşımasını dikkate alarak, Begona Gomez'in bu seyahati gerçekleştirebilmesi için ihtiyati tedbiri geçici olarak kaldırdı.

NATO ZİRVESİNE KATILAMAYACAK

Begona Gomez, NATO Zirvesi kapsamında Ankara'ya davet edilen devlet ve hükümet başkanlarının eşleri arasında yer alıyordu. Mahkemenin kararı doğrultusunda Gomez, zirve programına katılamayacak.

DÖRT AYRI SUÇTAN YARGILANIYOR

Begona Gomez hakkında nüfuzunu kullanma, iş dünyasında yolsuzluk, zimmet ve görevi kötüye kullanma suçlamalarıyla yürütülen yargı süreci devam ediyor.

İspanya tarihinde pasaportuna el konulan ilk başbakan eşi olan Gomez, hakim Juan Carlos Peinado'nun "ülkeden kaçma şüphesi" gerekçesiyle verdiği ihtiyati tedbir kararı doğrultusunda 24 Haziran'da pasaportunu mahkemeye teslim etmişti.

Begona Gomez, son olarak yaklaşık iki ay önce Başbakan Pedro Sanchez'e Çin ziyaretinde eşlik etmişti.

Ziyaret, Fransa ile Suriye arasındaki diplomatik ilişkiler açısından dikkat çeken bir gelişme olarak kayıtlara geçti. Macron, Beşşar Esad rejiminin devrilmesinin ardından Suriye'yi ziyaret eden ilk Avrupa Birliği ülkesi lideri olurken, aynı zamanda 2009 yılından bu yana Suriye'ye giden ilk Fransa Cumhurbaşkanı unvanını aldı.

SURİYE HALKINA DESTEK MESAJI VERDİ

Macron, ziyaretine ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Fransa'nın Suriye halkına desteğini yineledi.

"Buraya, Suriye halkına Fransa'nın desteğini ifade etmek için geldim. Egemen, birliğini çeşitliliği içinde koruyan ve komşularıyla barış içinde yaşayan bir Suriye için buradayız. Gelin, birlikte istikrar ve barış adına yeni bir sayfa açalım." ifadelerini kullanan Macron, Suriye'de istikrarın sağlanmasına yönelik desteğin süreceği mesajını verdi.

GÜNDEMDE YENİDEN İNŞA VE İKİLİ İŞ BİRLİĞİ VAR

Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara ile Emmanuel Macron'un, iki ülke heyetlerinin katılımıyla geniş kapsamlı bir yuvarlak masa toplantısı gerçekleştirmesi planlanıyor.

Görüşmelerde Suriye'nin yeniden inşa süreci, bölgesel ve uluslararası gelişmeler ile ekonomi, yatırım ve çeşitli alanlardaki ikili iş birliği imkanlarının ayrıntılı şekilde ele alınması bekleniyor.

İŞ DÜNYASINDAN ÜST DÜZEY İSİMLER DE HEYETTE YER ALDI

Macron'un Şam ziyaretine Fransız iş dünyasının önde gelen temsilcileri de eşlik etti.

Heyette, enerji şirketi TotalEnergies'in Üst Yöneticisi (CEO) ile Fransız konteyner taşımacılığı grubu CMA CGM'nin Üst Yöneticisi de yer aldı.

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde bulunmaktan memnuniyet duyduğunu ifade eden Rutte, ev sahibi Türkiye'nin misafirperverliğine teşekkür ederek zirvenin şimdiye kadar sorunsuz şekilde ilerlediğini söyledi.

TÜRKİYE NATO İÇİN ÇOK ÖNEMLİ

Türkiye'nin NATO içerisindeki stratejik konumuna dikkati çeken Rutte, Türk savunma sanayiinin ittifakın ihtiyaçlarının karşılanmasında önemli rol üstlendiğini ifade etti.

"Türkiye NATO için çok önemli. Savunma için ihtiyacımız olan malzemeyi Türk savunma sanayii karşılıyor." diyen Rutte, Türkiye'nin NATO'nun en büyük askeri güçlerinden biri olduğunu ve zirvenin Ankara'da düzenlenmesinin de ayrı bir önem taşıdığını kaydetti.

SAVUNMA HARCAMALARINDA YÜZDE 5 HEDEFİ

NATO üyesi ülkelerin savunma harcamalarını artırmaya devam ettiğini belirten Rutte, müttefiklerden savunma harcamalarında yüzde 5 hedefi doğrultusunda somut ve güvenilir planlar sunmalarını beklediklerini söyledi.

Güçlü bir Avrupa'nın güçlü bir NATO anlamına geldiğini dile getiren Rutte, yıllardır yapılan yatırımlar sayesinde ittifakın kapasitesinin artırıldığını ifade etti.

Savunma sanayi alanındaki iş birliğinin zirvenin önemli gündem maddelerinden biri olacağını belirten Rutte, "Savunma sanayi forumumuz olacak. Burası aynı zamanda bir gösteri platformu olacak. Caydırıcı olmak zorundayız." dedi.

"RUS TEHDİDİ GERÇEK"

Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırılarının devam ettiğini belirten Rutte, NATO'nun bu tehdide karşı hazırlıklı olması gerektiğini söyledi.

"İttifakımızı daha da güçlendireceğiz." diyen Rutte, "NATO daha caydırıcı olmalı. Rus tehdidine karşı hazırlıklı olmalıyız. Rusya dün gece Ukrayna'ya korkunç bir saldırı gerçekleştirdi." ifadelerini kullandı.

Dün gece Ukrayna'nın şehirlerine, sivil yerleşim alanlarına ve kritik altyapısına yönelik ayrım gözetmeyen saldırılar düzenlendiğini belirten Rutte, saldırılarda insanların hayatını kaybettiğini söyledi.

Ukrayna'nın özellikle hava savunma sistemleri konusunda acil desteğe ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Rutte, Rusya'nın saldırganlığını sürdürmesine rağmen savaşın bu yöntemle kazanılamayacağını ifade etti.

SAVUNMA SANAYİ YATIRIMLARI ARTACAK

Savunma sanayi yatırımlarının yalnızca güvenlik açısından değil ekonomik açıdan da önemli katkılar sağlayacağını belirten Rutte, yeni yatırımların Atlantik'in iki yakasında istihdamı ve teknolojik gelişimi destekleyeceğini söyledi.

"Arkansas'tan Ankara'ya kadar savunma sanayi yatırımlarımızla ekonomilerimizi de güçlendireceğiz." ifadelerini kullanan Rutte, yeni sözleşmelerin yüz binlerce kişiye istihdam sağlayacağını kaydetti.

KÜRESEL GÜVENLİK GÜNDEMİ DE MASADA

Rutte, konuşmasında küresel güvenlik başlıklarına da değinerek Rusya'ya ait bir hava aracının İngiliz savaş gemisine yaklaşmasının Moskova'nın tutumunu ortaya koyduğunu söyledi.

Çin konusunda müttefiklerin dikkatli olması gerektiğini belirten Rutte, Hint-Pasifik bölgesindeki gelişmelerin transatlantik güvenliği doğrudan etkilediğini ifade etti.

Avrupalı müttefikler ile Kanada'nın gayrisafi yurt içi hasılalarının yaklaşık yüzde 4'ünü savunma ve güvenlik yatırımlarına ayırdığını hatırlatan Rutte, ABD Başkanı Donald Trump'ın Avrupa ülkeleri ile Kanada'nın savunma harcamalarını artırması gerektiğini ilk dile getiren lider olduğunu söyledi.

Hürmüz Boğazı'ndaki ticaret trafiğinin devam ettirilmesi konusunda Başkan Trump ile mutabakata vardıklarını belirten Rutte, zirve kapsamında 32 NATO müttefikinin Ukrayna, Avrupa Birliği, Hint-Pasifik ülkeleri ve Körfez bölgesinden ortaklarla iki gün boyunca güvenlik gündemini ele alacağını ifade etti.

Zirve öncesinde Ankara'ya ulaşan ilk üst düzey ABD'li yetkili, ABD Savunma Bakan Yardımcısı Michael P. Duffey oldu. Esenboğa Havalimanı'nda karşılanan Duffey'e karşılama sırasında çay ikram edildi.

ABD HEYETİNDEN İLK ÜST DÜZEY ZİYARET

ABD Savunma Bakan Yardımcısı Michael P. Duffey'in Ankara'ya gelişiyle birlikte NATO Zirvesi kapsamında ABD heyetinin üst düzey temasları da başlamış oldu. Duffey, zirve öncesinde başkente ulaşan ilk üst düzey ABD'li yetkili olarak kayıtlara geçti.

TRUMP'IN YARIN ANKARA'YA GELMESİ BEKLENİYOR

ABD Başkanı Donald Trump'ın yarın Esenboğa Havalimanı'na gelmesi bekleniyor. İletişim Başkanı Burhanettin Duran, ziyaretin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın daveti üzerine gerçekleştirileceğini açıkladı.

Duran'ın verdiği bilgilere göre Ankara'da yapılacak ikili görüşmelerde Türkiye ile ABD arasındaki ilişkiler savunma, ticaret ve yatırımlar başta olmak üzere tüm yönleriyle ele alınacak. Görüşmelerde mevcut iş birliğinin geliştirilmesine yönelik adımların yanı sıra bölgesel ve küresel gelişmeler hakkında kapsamlı değerlendirmelerde bulunulacak.

Genel zirve oturumlarında ise NATO'nun caydırıcılık ve savunma kapasitesinin güçlendirilmesi, Avrupa-Atlantik güvenliği, savunma harcamaları ve ittifakın geleceğine ilişkin stratejik hedefler gündeme gelecek.

56 BİN 927 PERSONEL GÖREV YAPIYOR

Zirve kapsamında katılımcılara Esenboğa, Ankara ve Mürted havalimanları hizmet verecek. Başkent genelinde güvenlik tedbirleri en üst seviyeye çıkarılırken, özellikle Esenboğa Havalimanı ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi çevresinde ilave önlemler alındı.

Organizasyonun güvenliği için 48 bin 841 emniyet personeli, 7 bin 447 jandarma personeli ve 639 siber güvenlik personeli olmak üzere toplam 56 bin 927 personel görev yapıyor. Hava sahası, kara ulaşımı ve kritik noktalarda da ek güvenlik uygulamaları yürürlüğe konuldu.

MİLLET KÜTÜPHANESİ'NDE ULUSLARARASI MEDYA MERKEZİ KURULDU

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde zirve toplantıları ve ikili görüşmeler için hazırlıklar tamamlanırken, Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi bünyesinde Uluslararası Medya Merkezi oluşturuldu.

Yerli ve yabancı basın mensuplarına hizmet verecek merkezde bin 800 çalışma alanı, 40 montaj odası ve 54'ü sabit olmak üzere 100'ün üzerinde canlı yayın noktası hazırlandı. En büyüğü 500 kişilik olan 11 basın toplantısı salonunun yer aldığı merkezde TRT, 96 kamera ve 18 canlı yayın aracıyla 26 farklı noktadan yayın gerçekleştirecek.

Organizasyon süresince protokol, sağlık, tercüme ve teknik destek hizmetlerinde de binlerce personel görev alacak.

Dergiye göre İsrail'deki güvenlik çevreleri, Türkiye'nin bölgesel etkisinin giderek arttığını değerlendirirken, özellikle Suriye sahasında yaşanan gelişmeler ile Ankara'nın diplomatik girişimlerinin İsrail açısından yeni güvenlik hesaplarını beraberinde getirdiği belirtiliyor.

HAKAN FİDAN'A İLİŞKİN DEĞERLENDİRMELER

Analizde, ismi açıklanmayan bir İsrailli istihbarat analistine dayandırılan değerlendirmelere yer verildi. Söz konusu analistin, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ı İsrail açısından bölgedeki en önemli tehditlerden biri olarak gördüğü ve eski Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı olması nedeniyle bölgesel dengelerde önemli bir aktör olarak değerlendirdiği aktarıldı.

The Economist, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun, ABD Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasındaki yakınlaşmadan ve Washington yönetiminin Suriye konusunda Ankara ile iş birliğine açık yaklaşımından rahatsızlık duyduğunu yazdı.

Analize göre Netanyahu'ya yakın kaynaklar, Trump'ın Beşşar Esed yönetiminin devrilmesini Erdoğan'ın başarısı olarak değerlendirmesinin İsrail yönetiminde rahatsızlık oluşturduğunu ifade etti. Netanyahu'nun ise Esed yönetiminin çöküşüne giden sürecin temelinde İsrail'in Hizbullah'a yönelik askeri operasyonlarının bulunduğunu düşündüğü aktarıldı.

F-35 PROGRAMINA DÖNÜŞ İHTİMALİNE İLİŞKİN KAYGILAR

Dergi, İsrailli yetkililerin Trump'ın Türkiye'nin F-35 programına yeniden katılabileceğine ilişkin mesajlarını dikkatle takip ettiğini belirtti.

Analizde, İsrail tarafının Türkiye'nin yeniden Lockheed Martin F-35 Lightning II savaş uçağı programına dahil edilmesinin bölgedeki askeri dengeyi etkileyebileceği değerlendirmesini yaptığı ifade edildi.

REKABETİN STRATEJİK BOYUTA ULAŞTIĞI DEĞERLENDİRMESİ

The Economist, Ankara ile Tel Aviv arasındaki gerilimin artık yalnızca Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Başbakan Binyamin Netanyahu arasındaki siyasi anlaşmazlıktan kaynaklanmadığını belirtti.

Analizde, bazı İsrailli siyasetçilerin Türkiye'yi İran'a yakın düzeyde stratejik tehdit kategorisinde değerlendirdiği aktarılırken, iki ülke arasındaki rekabetin Orta Doğu'daki bölgesel düzenin nasıl şekilleneceğine ilişkin farklı yaklaşımlardan beslendiği ifade edildi.

KARŞILIKLI SUÇLAMALAR VE DİPLOMATİK GERİLİM

Analizde, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın İsrail'i bölgesel istikrarı bozmakla suçladığı, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ise İsrail'in Gazze'de soykırım işlediği yönündeki değerlendirmelerini sürdürdüğü hatırlatıldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın İsrail'in Suriye ve Lübnan'daki askeri faaliyetlerini Türkiye'nin milli güvenliği açısından doğrudan tehdit olarak değerlendirdiği belirtilirken, İsrail'in 28 Haziran'da "Ermeni soykırımını" tanımasının da iki ülke arasındaki siyasi gerilimi artıran gelişmeler arasında gösterildiği aktarıldı.

SURİYE SAHASI ÖNE ÇIKIYOR

Brookings Enstitüsü araştırmacısı Aslı Aydıntaşbaş'ın değerlendirmelerine de yer verilen analizde, Türk karar alıcıların İsrail'i dış politika hedeflerinin önündeki temel engellerden biri olarak gördüğü ifade edildi.

Analize göre İsrail'in temel kaygısı, Türkiye'nin Hamas ile ilişkilerinden ziyade Suriye'de artan etkisi olarak öne çıkıyor. Dergi, Türkiye'nin güçlü ve merkezi bir Suriye devleti kurulmasını desteklediğini, buna karşılık İsrail'in daha zayıf ve parçalı bir Suriye yapısını kendi güvenlik çıkarları açısından daha uygun gördüğünü yazdı.

Buna rağmen iki ülkenin orduları ile istihbarat teşkilatları arasında sürdürülen koordinasyon mekanizmalarının şimdiye kadar Suriye sahasında doğrudan askeri çatışmayı önlediği ifade edildi.

DOĞU AKDENİZ VE BÖLGESEL DENGELER

The Economist, İsrail'in Yunanistan ve Kıbrıs ile geliştirdiği askeri ve istihbarat iş birliğinin de Ankara ile yaşanan gerilimin önemli başlıklarından biri olduğunu belirtti.

Analizde, İsrail'in Yunanistan'a hassas güdümlü çok namlulu roket sistemleri, Güney Kıbrıs'a ise hava savunma sistemleri sağladığı, Türkiye'nin ise Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanları ve doğal gaz sahalarına ilişkin tezlerini sürdürdüğü aktarıldı.

İran savaşı sonrasında Türkiye'nin bölgesel konumunun güçlendiği değerlendirmesine yer verilen analizde, Ankara'nın Washington ile Tahran arasında arabuluculuk rolü üstlendiği, NATO içindeki önemini artırdığı ve Trump yönetimiyle ilişkilerini koruduğu ifade edildi.

Türkiye'nin son bir yılda Mısır, Suudi Arabistan ve Pakistan ile bölgesel güvenlik düzenlemelerine yönelik temaslarını hızlandırdığı belirtilen analizde, İsrail ile Türkiye arasında doğrudan askeri çatışma ihtimalinin halen düşük olduğu ancak geçmişe kıyasla daha gerçekçi bir senaryo olarak değerlendirildiği kaydedildi.

Dergi, iki ülkenin diplomatik ilişkilerini sınırlı düzeyde sürdürdüğünü, ticaret ve enerji alanındaki bazı temasların ise üçüncü ülkeler üzerinden devam ettiğini belirterek, stratejik anlaşmazlıkların artık liderlerden bağımsız ve daha derin bir nitelik kazandığı değerlendirmesinde bulundu.

İslamabad Polis Sözcüsü Muhammed Taki Cevad'ın verdiği bilgilere göre saldırı, başkentte çok sayıda devlet kurumunun ve Pakistan Hava Kuvvetleri Karargahı'nın bulunduğu bölgeye yakın 9. Cadde üzerinde meydana geldi.

Silahlı saldırıda Pakistan Hava Kuvvetleri Grup Kaptanı Asım Tarık, bulunduğu araçta vurularak yaşamını yitirdi. Grup Kaptanı rütbesi, Pakistan Hava Kuvvetleri'nde yarbay seviyesine denk geliyor.

ORDUDAN OLAYA İLİŞKİN AÇIKLAMA

Pakistan ordusu, Asım Tarık'ın kaçırılan bir kadını kurtarmaya çalıştığı sırada hayatını kaybettiğini öne sürdü.

Sosyal medyada ve yerel kaynaklarda paylaşılan olay yeri görüntülerinde ise Tarık'ın emniyet kemeri takılı halde aracının içerisinde vurulduğu görüldü.

SALDIRGANIN YAKALANDIĞI AÇIKLANDI

İslamabad polisi, silahlı saldırıyı gerçekleştirdiği belirtilen kişinin gözaltına alındığını duyurdu. Saldırganın kimliği ve saldırının ayrıntılarına ilişkin resmi makamlar tarafından ek bilgi paylaşılmadı.

TTP SALDIRIYI ÜSTLENDİ

Pakistan Talibanı (TTP), olayın ardından yaptığı açıklamayla saldırının sorumluluğunu üstlendi.

TTP açıklamasında, saldırının örgütün özel suikast birimi tarafından gerçekleştirildiği öne sürüldü. Açıklamada ayrıca İslamabad Polisince olayla ilgili yapılan değerlendirmelerin "uydurma ve propaganda" niteliğinde olduğu iddia edildi.

Saldırıya ilişkin soruşturmanın sürdüğü bildirildi.

4 Temmuz'da Mali'nin kuzeyinde görev yapan bir Sukhoi Su-24 Fencer savaş uçağının, Anefis çevresinde Tuareg grupları ve cihat yanlısı unsurlara yönelik hava saldırıları düzenlediği belirtildi. Hava desteği sağlamak amacıyla bölgeye sevk edilen uçağın, görev dönüşü sırasında karadan açılan ateşle isabet aldığı ifade edildi.

Uçağın, Gao'da bulunan Korogoussou Hava Üssü'ne dönmeye çalıştığı ancak iniş sırasında düştüğü bildirildi. Kazada pilot ile yardımcı pilotun hayatını kaybettiği aktarıldı.

ÇATIŞMALAR İKİNCİ GÜN DE DEVAM ETTİ

Yerel kaynaklara göre, 5 Temmuz'da Mali'nin kuzeyindeki çatışmalar sırasında Rus güçlerine ait bir Mi-24 helikopter de Anefis yakınlarında düştü. Helikopterin, Tabankort yerleşimi yakınlarında Tuareg grupları tarafından açılan ateş sonucu vurulduğu ve olay yerinde düştüğü bildirildi.

RUS ASKERİ KONVOYU HEDEF ALINDI

Aktarılan bilgilere göre, düşürülen Mi-24 helikopteri, Gao'dan Anefis'e ilerleyen bir Rus askeri konvoyuna hava koruması sağlıyordu. Konvoyun pusuya düşürüldüğü sırada helikopterin vurulduğu, saldırıda konvoyda bulunan çok sayıda askeri aracın da imha edildiği ifade edildi.

FIFA, Donald Trump'ın Gianni Infantino ile yaptığı görüşmenin ardından Balogun'un otomatik maç cezasının infazını bir yıllık deneme süresiyle askıya aldı. Kararla birlikte Balogun, ABD'nin Belçika ile oynayacağı son 16 turu karşılaşmasında görev alabilecek.

KIRMIZI KART GEÇERLİLİĞİNİ KORUDU

FIFA, Balogun'un gördüğü kırmızı kartın kaldırılmadığını, yalnızca maç cezasının infazının ertelendiğini açıkladı.

Kurumdan yapılan açıklamada, FIFA Disiplin Talimatı'nın 27. maddesi uyarınca cezanın bir yıl süreyle askıya alındığı belirtilirken, Balogun'un bu süre içinde benzer nitelikte yeni bir disiplin ihlali işlemesi halinde mevcut cezanın uygulanacağı ifade edildi.

POCHETTINO KARARI DEĞERLENDİRDİ

ABD Teknik Direktörü Mauricio Pochettino, Balogun'un kırmızı kart kararını başından bu yana doğru bulmadığını belirterek FIFA'nın aldığı karardan memnuniyet duyduğunu söyledi.

TRUMP'TAN AÇIKLAMA

Kararın ardından Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, "Doğru olanı yaptığı ve büyük bir haksızlığı düzelttiği için FIFA'ya teşekkür ederim." ifadelerini kullandı.

ABD Futbol Federasyonu kararı kabul ederken, takım oyuncuları Balogun'un Belçika karşısında oynayabileceğini antrenmana giderken sosyal medyadan öğrendiklerini aktardı.

BELÇİKA'DAN TEPKİ

Belçika Kraliyet Futbol Federasyonu, FIFA'nın kararının disiplin talimatlarında yer alan kırmızı kart sonrası otomatik maç cezası hükümleriyle çeliştiğini savunarak tüm hukuki seçenekleri değerlendirdiğini açıkladı.

Federasyon, Balogun'un oynatılmasının turnuva talimatlarına aykırı olduğunu ileri sürdü.

Vitaliy Kliçko, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, yerel saatle 02.45 itibarıyla başkente yönelik hava saldırılarının başladığını bildirdi.

Kliçko, saldırılar sonucunda kentin Podil ve Darnitskiy semtlerindeki apartmanların hasar gördüğünü belirterek, olay yerlerinde arama kurtarma ekiplerinin çalışmalarına başladığını kaydetti.

PODİL'DE 15 KİŞİ KURTARILDI

Kliçko, Podil semtinde hasar gören bir apartmandan 15 kişinin sağ olarak çıkarıldığını, kent genelinde ilk belirlemelere göre 7 kişinin yaralandığını açıkladı.

CAN KAYBI 3 OLARAK AÇIKLANDI

Timur Tkaçenko da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, mevcut bilgilere göre başkente yönelik devam eden saldırılarda 3 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.

HAVA SALDIRILARI DİĞER BÖLGELERDE DE SÜRÜYOR

Ukrayna Ordusu Hava Kuvvetleri Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada ise başta Kiev olmak üzere Çernigiv, Sumi, Zaporijya, Dnipropetrovsk ve Donetsk bölgelerine yönelik hava saldırılarının sürdüğü bildirildi.

Katliam, Türkiye’nin 1993 yılında yaşadığı en sarsıcı olaylardan biri olarak toplumsal hafızaya kazındı. Başbağlar, yalnızca bir köy adı olmaktan çıkarak, terörün sivilleri hedef aldığı en acı sembollerden biri haline geldi. Erzincan Valiliği ve kamu kurumlarının anma açıklamalarında da olay, 33 sivil vatandaşın hayatını kaybettiği hain terör saldırısı olarak anılıyor.

33. YILDA BAŞBAĞLAR İÇİN ANMA MESAJLARI PEŞ PEŞE GELDİ

Başbağlar Katliamı’nın 33. yılında siyasetin farklı kanatlarından, sivil toplum çevrelerinden ve kanaat önderlerinden çok sayıda anma mesajı yayımlandı. Mesajlarda öne çıkan ortak başlıklar; hayatını kaybeden 33 sivilin rahmetle anılması, toplumsal barışın korunması, teröre karşı birlik ve olayın tüm yönleriyle aydınlatılması çağrısı oldu.

HÜDA PAR: ZEKERİYA YAPICIOĞLU ANMA PROGRAMINA KATILDI

HÜDA PAR, Genel Başkan Zekeriya Yapıcıoğlu’nun Başbağlar Köyü Derneği tarafından İstanbul’da düzenlenen “Başbağlar Şehitlerini Anma Programı”na katıldığını duyurdu. Partinin paylaşımında, programın Başbağlar’da hayatını kaybedenlerin aziz hatırasını yaşatmak amacıyla düzenlendiği belirtildi.

SİNAN OĞAN: MİLLETİMİZİN VİCDANINDA DERİN İZLER BIRAKTI

Dr. Sinan Oğan, 5 Temmuz 1993’te Başbağlar’da yaşanan katliamın milletin vicdanında derin izler bıraktığını belirtti. Oğan, mesajında hayatını kaybedenleri rahmetle andığını, ailelerine sabır dilediğini ve “bir daha hiçbir ocağa ateş düşmemesi” temennisinde bulunduğunu ifade etti.

ABDULHAMİT GÜL: ACISI TAZELİĞİNİ KORUYOR

Abdulhamit Gül, Başbağlar Katliamı’nın acısının aradan geçen yıllara rağmen tazeliğini ve derinliğini koruduğunu söyledi. Gül, mesajında saldırıda hayatını kaybeden vatandaşlara Allah’tan rahmet dileyerek aziz hatıralarını hürmetle yâd etti.

ALİ BABACAN: 33 VATANDAŞIMIZI RAHMETLE ANIYORUM

Ali Babacan, Başbağlar Katliamı’nın üzerinden 33 yıl geçtiğini belirterek, 5 Temmuz 1993’te Erzincan Başbağlar’da teröristlerce katledilen 33 vatandaşı rahmetle andığını açıkladı.

KEMAL KILIÇDAROĞLU: TOPLUMSAL BARIŞI GÜÇLENDİRMEK SORUMLULUĞUMUZDUR

Kemal Kılıçdaroğlu, 33 yıl önce Başbağlar’da bölücü terör örgütü tarafından katledilen 33 yurttaşı saygı ve rahmetle andığını ifade etti. Kılıçdaroğlu, olayın yalnızca hayatını kaybedenlerin ailelerini değil, milletin ortak vicdanını da yaraladığını belirterek adalet, hukuk, kardeşlik ve toplumsal barış vurgusu yaptı.

MUSTAFA DESTİCİ: KARANLIK NOKTA BIRAKILMAMALI

Mustafa Destici, Başbağlar Katliamı’nın 33. yılında yaptığı açıklamada, olayın tüm yönleriyle aydınlatılması gerektiğini söyledi. Destici, paylaşımında saldırının yargı sürecine ve faillerin cezalandırılması talebine dikkat çekerek, “Başbağlar’la ilgili hiçbir karanlık nokta bırakmamak, katilleri cezalandırmak Türkiye Cumhuriyeti’nin şehitlere, şehit ailelerine ve millete borcudur” görüşünü dile getirdi.

METİN KÜLÜNK: BAŞBAĞLAR ORTAK HAFIZAMIZDA DERİN BİR ACI

Metin Külünk, Başbağlar’ın yalnızca bir köyün değil, milletin ortak hafızasında derin iz bırakan bir acının adı olduğunu söyledi. Külünk, mesajında terörün her türlüsüne karşı durmanın, masumların hatırasını yaşatmanın en önemli gereği olduğunu vurguladı.

ALİ HAYDAR FIRAT: UNUTMAMAK VE UNUTTURMAMAK BOYNUMUZUN BORCU

Dr. Ali Haydar Fırat, Başbağlar Katliamı’nda hayatını kaybedenlerin suçsuz, günahsız ve masum insanlar olduğunu belirtti. Fırat, “Unutmamak ve unutturmamak boynumuzun borcudur” diyerek hayatını kaybedenleri rahmet, minnet ve saygıyla andığını ifade etti.

ZAFER ŞAHİN: 1993 ANLAŞILMADAN BUGÜN ANLAŞILAMAZ

Zafer Şahin, 1993 yılını Türkiye’nin en karanlık dönemlerinden biri olarak nitelendirdi. Şahin, Uğur Mumcu, Adnan Kahveci, Eşref Bitlis, Turgut Özal, 33 askerin şehit edilmesi, Madımak ve Başbağlar Katliamı gibi olayları hatırlatarak, o yılın toplumsal fay hatlarının zorlandığı bir dönem olduğunu ifade etti.

HORASAN ERENLERİ DERNEKLER FEDERASYONU’NDAN BAŞBAĞLAR’A ÇAĞRI

Horasan Erenleri Dernekler Federasyonu, 33. yıl nedeniyle yayımladığı açıklamada tüm vatandaşları 5 Temmuz 2026’da Başbağlar köyünde düzenlenecek anma törenine katılmaya davet etti. Federasyon Genel Başkanı Erdem Cömert imzalı açıklamada, Sivas ve Başbağlar katliamlarının toplumsal barışı hedef aldığı savunuldu; açıklamada Gladyo, NATO ve “emperyalist odaklar”a yönelik siyasi değerlendirmeler de yer aldı. Bu ifadeler, federasyonun kendi açıklamasındaki iddialar olarak kamuoyuna yansıdı.

YARGI SÜRECİ: 21 SANIK HAKKINDA YENİ İDDİANAME KABUL EDİLDİ

Başbağlar Katliamı dosyasında yıllar sonra yeni bir yargı süreci başlatıldı. Erzincan Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında, 21 sanık hakkında hazırlanan iddianame Erzincan 2. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 2022’de kabul edildi. İddianamede sanıklar için “devletin egemenliği altında bulunan topraklardan bir kısmını devlet idaresinden ayırmaya çalışmak” suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası istendi.

Davanın ilk duruşması 17 Ekim 2022’de görüldü. Haber arşivlerine göre, soruşturma aşamasında 1 sanık adli kontrol şartıyla serbest bırakılırken 20 sanık hakkında yakalama kararı çıkarıldı. 2023’te görülen dördüncü duruşmada tutuksuz yargılanan S.T. hakkında delil yetersizliğinden beraat kararı verildiği aktarıldı.

RAKAMLARLA BAŞBAĞLAR KATLİAMI

TARİHSEL BOYUT: 1993’ÜN KARANLIK ATMOSFERİ

Başbağlar Katliamı, Türkiye’nin 1993 yılında peş peşe yaşadığı sarsıcı olayların ardından geldi. Aynı yıl içinde Uğur Mumcu suikastı, Eşref Bitlis’in ölümü, 33 askerin şehit edilmesi, Madımak ve Başbağlar gibi olaylar kamuoyunda derin izler bıraktı. Bu nedenle Başbağlar, yalnızca yerel bir saldırı değil, 1990’lı yılların güvenlik, toplumsal barış ve adalet tartışmalarının merkezindeki sembol olaylardan biri olarak anılıyor.

BAŞBAĞLAR’DA ORTAK MESAJ: UNUTMAMAK, ANMAK VE ADALET

33 yıl sonra yapılan açıklamalarda farklı siyasi görüşlerden isimlerin aynı acıda buluşması dikkat çekti. Başbağlar için yayımlanan mesajlarda ortak duygu, 33 sivilin unutulmaması ve Türkiye’nin benzer acılar yaşamaması yönünde oldu.

“ÇÖL KAPLANI”NIN OBJEKTİFİNDEN

Medine savunmasındaki kahramanlığı ile tanınan Fahreddin Paşa, halk arasında “Çöl Kaplanı” unvanı ile anılıyor. Paşa'nın çektiği ve koruduğu bu fotoğraflar, dönemin Medine'sine ait mimari yapıları, günlük yaşamı ve kutsal mekanları belgeliyor.

TARİHE TANIKLIK EDEN KARELER

Görüntülerde, Osmanlı askerlerinin Medine'deki varlığı, tarihi yapılar ve Harem-i Şerif çevresindeki günlük yaşam sahneleri yer alıyor. Fotoğrafların büyük bölümü daha önce hiç yayımlanmamıştı.

BİR YÜZYIL SONRA YENİDEN BAKIŞ

109 yıl önce çekilen bu fotoğraflar, hem tarih meraklıları hem de akademisyenler için önemli bir kaynak niteliğinde. Görseller, Osmanlı’nın kutsal topraklardaki son dönem varlığına dair belge olarak değerlendiriliyor.

ABD Başkanı Biden, Kuzey Carolina'da bir konuşma gerçekleştirdi. Konuşması bitince ise herkesin garibine giden bir hareket yaparak boşlukla tokalaşmaya çalıştı.

90 bin askerimizin şehit olduğu Sarıkamış Faciası'na ilişkin Rus askerleri tarafından çekilmiş görüntüler.