HAMAS HEYETİNE HÜSAM BEDRAN BAŞKANLIK ETTİ

Kahire'deki görüşmeleri gerçekleştiren Hamas heyetinin başkanlığını Hüsam Bedran üstlendi. Hamas'ın Ulusal İlişkiler Ofisi Başkanı olan Bedran aynı zamanda hareketin siyasi bürosunda görev yapıyor. Heyette Bedran'ın yanı sıra Gazi Hamad, Ali Baraka, Süheyl el-Hindi ve Mahmud Mardavi yer aldı.

Hamas açıklamasına göre ziyaret, Filistin meselesindeki son gelişmelere ilişkin siyasi istişarelerin devamı niteliğinde gerçekleştirildi. Görüşmelerde seçim takviminin yanı sıra Filistinli gruplar arasındaki siyasi bölünmenin sona erdirilmesi ve ortak hareket alanlarının genişletilmesi üzerinde duruldu.

İSLAMİ CİHAD VE ALTI GRUPLA GÖRÜŞME

Hamas heyeti Kahire'de Filistin İslami Cihadı, Fetih içerisindeki Demokratik Reform Akımı, Filistin Halk Kurtuluş Cephesi, Filistin Ahrar Hareketi, Filistin Halk Kurtuluş Cephesi-Genel Komutanlık, Filistin Direniş Komiteleri ve Filistin Demokratik Halk Kurtuluş Cephesi temsilcileriyle görüştü.

Toplantılarda Filistin meselesindeki gelişmeler değerlendirilirken özellikle Filistin Yasama Konseyi ile Filistin Ulusal Konseyi seçimleri üzerinde duruldu. Hamas'ın açıklamasına göre taraflar aynı zamanda ulusal birliğin güçlendirilmesi için atılabilecek adımları görüştü.

YASAMA VE ULUSAL KONSEY SEÇİMLERİ MASADA

Kahire görüşmelerinin önemli gündemlerinden birini yaklaşan Filistin seçimleri oluşturdu. Taraflar, Filistinlilerin Yasama Konseyi ve Filistin Ulusal Konseyi'ndeki temsilcilerini özgür, adil ve şeffaf seçimlerle belirleme hakkına sahip olduğunu belirtti. Görüşmelere katılan gruplar, temsilcilerin belirlenmesinde atama, dışlama ve tek taraflı karar alma uygulamalarına karşı olduklarını da açıkladı.

Filistin yasama seçimlerinin mevcut takvime göre 28 Kasım 2026'da gerçekleştirilmesi planlanıyor. Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın temmuz ayında yayımladığı kararnameyle belirlenen seçimler yapılması halinde, Filistinliler 2006'dan sonra ilk kez Yasama Konseyi üyelerini seçmek için sandığa gidecek. Seçimlerin zamanında gerçekleştirilip gerçekleştirilmeyeceğine ilişkin tartışmalar ise devam ediyor.

FİLİSTİN ULUSAL KONSEYİNİN YAPISI DA GÜNDEMDE

Görüşmelerde Filistin Ulusal Konseyi seçimleri ve konseyin gelecekteki yapısı da ele alındı. Filistin Ulusal Konseyi, Filistin Kurtuluş Örgütü'nün yasama organı niteliğini taşıyor ve yalnızca Filistin topraklarında yaşayanları değil, farklı ülkelerdeki Filistinlileri de temsil etmeyi amaçlayan bir yapıya sahip. Seçim sürecine ilişkin tartışmalarda yurt dışında yaşayan Filistinlilerin temsili ve konsey üyelerinin belirlenme yöntemi öne çıkan başlıklar arasında bulunuyor.

Hamas, İslami Cihad ve Filistin Halk Kurtuluş Cephesi'nin de aralarında bulunduğu bazı gruplar 9 Eylül'de yayımladıkları ortak açıklamada konseyin oluşturulmasında “atama, dışlama ve tek taraflılık” olarak nitelendirdikleri yöntemlere karşı çıkmış ve kapsamlı bir ulusal diyalog çağrısında bulunmuştu.

FİLİSTİN KURTULUŞ ÖRGÜTÜ İÇİN YENİDEN YAPILANMA ÇAĞRISI

Kahire toplantılarında Filistinli gruplar arasındaki siyasi bölünmenin sona erdirilmesi ve Filistin Kurtuluş Örgütü'nün yeniden yapılandırılması da ele alındı. Hamas'ın açıklamasına göre taraflar, FKÖ'nün demokratik, katılımcı ve ulusal temeller doğrultusunda yeniden inşa edilmesi ve etkinleştirilmesi için çalışmaların sürdürülmesi konusunda anlaştı.

Taraflar ayrıca Filistinli gruplar, siyasi güçler ve ulusal isimler arasındaki istişare ve koordinasyonun devam ettirilmesi konusunda görüş birliğine vardı. Görüşmelerde siyasi bölünmenin sona erdirilmesi, ortak kurumların güçlendirilmesi ve Filistinli gruplar arasında koordinasyonun artırılması başlıkları üzerinde duruldu.

ORTAK ULUSAL STRATEJİ ÜZERİNDE ÇALIŞILACAK

Hamas'ın açıklamasına göre Kahire'deki görüşmelerin ardından taraflar ortak bir ulusal strateji oluşturulması konusunda da mutabakata vardı. Açıklamada söz konusu stratejinin “işgal, yerleşim, Yahudileştirme, yerinden etme ve ilhaka karşı koymayı, Gazze Şeridi'ne uygulanan kuşatmayı sona erdirmeyi ve Filistin halkının direncini güçlendirmeyi” amaçladığı belirtildi. İfadeler Hamas'ın toplantılara ilişkin açıklamasındaki siyasi tanımlamaları yansıtıyor.

Toplantılara katılan gruplar ayrıca Filistin halkının kendisini, topraklarını ve kutsal mekanlarını savunma hakkına sahip olduğunu belirterek ulusal haklara bağlılıklarını ifade etti. Taraflar, ortak siyasi başlıklarda koordinasyon ve istişarelerin devam ettirilmesini kararlaştırdı.

KAHİRE'DE SEÇİM TEMASLARI DAHA ÖNCE DE YAPILDI

Son görüşmeler, Filistinli grupların son aylarda Kahire'de gerçekleştirdiği siyasi temasların devamı niteliğini taşıyor. Ağustos ayında Hamas, Filistin İslami Cihadı, Filistin Halk Kurtuluş Cephesi, Filistin Ulusal Girişimi ve Muhammed Dahlan liderliğindeki Fetih Demokratik Reform Akımı dahil farklı gruplar arasında seçimlere yönelik görüşmeler yapılmıştı. Görüşmelerde yasama seçimlerinde geniş kapsamlı bir ortak liste oluşturulması seçeneği de ele alınmıştı.

Hüsam Bedran, ağustos ayındaki temaslar sırasında Hamas'ın seçimlere katılma kararı aldığını ve mümkün olan en geniş ulusal blok içerisinde yarışmayı tercih ettiğini açıklamıştı. Fetih ise Hamas ile ortak liste oluşturmayı reddederken diğer gruplarla ittifaklara açık olduğunu bildirmişti.

28 KASIM İÇİN SEÇİM TAKVİMİ BELİRLENDİ

Mahmud Abbas'ın yayımladığı kararname kapsamında Filistin Yasama Konseyi seçimlerinin 28 Kasım'da gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Seçimlerin işgal altındaki Batı Şeria, Doğu Kudüs ve Gazze Şeridi'ndeki Filistinlileri kapsaması planlanıyor. Filistin Merkez Seçim Komisyonu hazırlıklarını sürdürürken Fetih Genel Sekreteri Cibril Recub'un seçimlerin kapsamlı bir ulusal diyalog yapılmadan belirlenen tarihte gerçekleştirilemeyeceği yönündeki açıklaması takvime ilişkin belirsizliği artırdı.

Filistin'deki son yasama seçimi Ocak 2006'da gerçekleştirilmiş ve Hamas sandıktan birinci çıkmıştı. Mahmud Abbas 2021'de de yasama ve başkanlık seçimleri için takvim açıklamış, ancak seçimler Doğu Kudüs'teki oy kullanma koşullarını gerekçe göstererek ertelenmişti.

TÜRKİYE, MISIR VE KUVEYT İLE TELEFON GÖRÜŞMELERİ

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan, diplomatik temasları kapsamında Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati ve Kuveyt Dışişleri Bakanı Abdullah Ali el-Yahya ile telefon görüşmeleri gerçekleştirdi.

Görüşmelerde bölgedeki son gelişmeler değerlendirilirken mevcut gerilimin daha geniş bir alana yayılmasının önlenmesine yönelik diplomatik çalışmalar da ele alındı. Taraflar, bölgesel güvenlik ve istikrarın korunmasına katkı sağlayacak ortak çabaları gözden geçirdi.

SUUDİ ARABİSTAN: GERİLİMİ KONTROL ALTINA ALACAK ÇABALAR GÖRÜŞÜLDÜ

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada, Faysal bin Ferhan ile üç ülkenin dışişleri bakanları arasında bölgesel gelişmeler konusunda temas gerçekleştirildiğini bildirdi.

Bakanlığın açıklamasına göre görüşmeler sırasında “bölgesel güvenlik ve istikrarın korunmasına katkı sağlayacak şekilde gerilimi kontrol altına almaya yönelik ortak çabalar” değerlendirildi. Açıklamada diplomatik temaslarda ele alınan gerilim başlıklarının ayrıntılarına ilişkin ek bilgi paylaşılmadı.

BÖLGESEL GERİLİMİN ARTTIĞI DÖNEMDE DİPLOMATİK TRAFİK

Suudi Arabistan'ın Türkiye, Mısır ve Kuveyt ile gerçekleştirdiği görüşmeler, Orta Doğu'da birden fazla cephede askeri ve siyasi gerilimin devam ettiği bir dönemde geldi. Yemen'deki Husiler ile Suudi Arabistan destekli Yemen hükümet güçleri arasındaki çatışmaların yeniden yoğunlaşması ve Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları bölgesel güvenlik gündeminin önemli başlıkları arasında bulunuyor.

Husiler 8 Eylül'ün ardından Suudi Arabistan'a yönelik füze saldırıları düzenlerken Riyad, saldırılarda en az 73 kişinin yaralandığını açıklamıştı. Yemen'deki çatışmalar da 2022'de Birleşmiş Milletler arabuluculuğunda sağlanan ateşkesin ardından yaşanan en ciddi tırmanışlardan biri olarak kayıtlara geçti.

TÜRKİYE, SUUDİ ARABİSTAN VE PAKİSTAN ARASINDA MEKKE ANLAŞMASI

Bölgesel diplomasi trafiğinin arka planında Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan ortak savunma anlaşması da bulunuyor. Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, 7 Ağustos'ta Mekke'de üçlü ortak savunma anlaşmasını imzaladı. Anlaşmaya göre üç ülkeden birine yönelik silahlı saldırı, diğer ülkelere de yapılmış bir saldırı olarak kabul ediliyor.

Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, anlaşmanın belirli bir ülkeyi hedef almadığını açıklamıştı. Fidan ayrıca mekanizmanın teknik açıdan NATO'nun kolektif savunma sistemine benzediğini ancak saldırıya uğrayan ülkenin diğer taraflardan yardım talep etmesi ve ihtiyaç duyduğu desteğin türünü belirtmesi gerektiğini ifade etmişti.

MEKKE SAVUNMA İTTİFAKI İÇİN RİYAD'DA SEKRETARYA KURULDU

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın dışişleri ve savunma bakanları ile üst düzey askeri yetkilileri, anlaşmanın imzalanmasının ardından 31 Ağustos'ta İstanbul'da bir araya geldi. Görüşmelerin ardından üçlü yapı “Mekke Savunma İttifakı” olarak adlandırılırken Riyad'da daimi bir sekretarya oluşturulduğu açıklandı. İlk genel sekreterin Pakistan tarafından belirlenmesi kararlaştırıldı.

Üç ülke, anlaşmanın egemenliğe, toprak bütünlüğüne ve ülkelerin iç işlerine müdahale edilmemesine ilişkin uluslararası ilkeler temelinde oluşturulduğunu bildirdi. İttifakın bölgede katılmak isteyen diğer ülkelere açık olduğu da açıklanan ilkeler arasında yer aldı.

HUSİ SALDIRILARININ ARDINDAN ANLAŞMA YENİDEN GÜNDEMDE

Mekke anlaşması, Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik son saldırılarının ardından yeniden gündeme geldi. Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Asif, Suudi Arabistan'a yönelik sebepsiz bir saldırının veya Yemen'deki çatışmaların krallık topraklarına yayılmasının anlaşmayı devreye sokabileceğini söyledi. Asif, Pakistan'ın anlaşmadan doğan yükümlülüklerine bağlı olduğunu ifade etti.

Pakistan yönetimi aynı dönemde herhangi bir askeri müdahale kararının görüşülmediğini de açıkladı. Mekke anlaşmasının hangi şartlarda ve hangi askeri mekanizmalarla uygulanacağına ilişkin ayrıntıların tamamı kamuoyuna açıklanmış değil.

KUVEYT DE PAKİSTAN İLE SAVUNMA İŞ BİRLİĞİNİ GENİŞLETTİ

Faysal bin Ferhan'ın son diplomatik temaslarında yer alan Kuveyt de kısa süre önce Pakistan ile savunma alanındaki iş birliğini genişletti. Pakistan ve Kuveyt, 27 Ağustos'ta Rawalpindi'de “Protocol Agreement-2026” adı verilen yeni bir savunma anlaşması imzaladı. Anlaşma, iki ülke arasında 2023'ten beri yürürlükte olan askeri iş birliği çerçevesini genişletti.

Pakistan Savunma Bakanlığının açıklamasına göre anlaşma kapsamında Pakistan Silahlı Kuvvetleri, Kuveyt ordusunun eğitimi ve savunma kapasitesinin geliştirilmesinin yanı sıra sınır yönetimi konusunda destek sağlayacak. Kuveyt ile yapılan anlaşmada Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki Mekke anlaşmasında bulunan kolektif savunma hükmü yer almıyor.

BÖLGE ÜLKELERİ ARASINDA TEMASLAR SÜRÜYOR

Suudi Arabistan'ın Türkiye, Mısır ve Kuveyt ile gerçekleştirdiği son telefon görüşmeleri, bölgesel gerilimin kontrol altına alınmasına yönelik diplomatik temasların devam ettiğini gösteren görüşmeler arasında yer aldı. Riyad'ın açıklamasında tarafların güvenlik ve istikrarın korunmasına yönelik ortak çabaları değerlendirdiği belirtilirken görüşmeler sonucunda alınan somut bir karar açıklanmadı.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki savunma mekanizması ile Kuveyt'in Pakistan'la genişlettiği askeri iş birliği de bölgedeki güvenlik temaslarının diğer başlıklarını oluşturuyor. Mekke anlaşmasının uygulanmasına ilişkin mekanizmaların geliştirilmesi için üç ülkenin oluşturduğu siyasi ve savunma yapıları çalışmalarını sürdürüyor.

HAN YUNUS'TA DRONE SALDIRISI

Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta bulunan El-Sikka bölgesi İsrail drone saldırısının hedefi oldu. Filistin resmi haber ajansı WAFA'nın Nasır Tıp Kompleksi'ndeki sağlık kaynaklarına dayandırdığı haberine göre drone, bölgede bulunan bir grup Filistinliyi hedef aldı. Saldırıda bir Filistinli hayatını kaybederken birkaç kişi de yaralandı.

Saldırının ardından ölen Filistinlinin cenazesi ve yaralılar Nasır Tıp Kompleksi'ne götürüldü. WAFA'nın aktardığı sağlık kaynakları, son saldırının ardından Gazze'de Ekim 2023'ten beri kaydedilen toplam can kaybının 73 bin 914'e, yaralı sayısının ise 174 bin 952'ye ulaştığını bildirdi. Rakamlar Gazze'deki Filistinli sağlık kaynaklarının kayıtlarına dayanıyor.

EL-MEVASİ'DE ÇOCUK GÖĞSÜNDEN VURULDU

Günün erken saatlerinde Gazze'nin güneyindeki El-Mevasi bölgesinde bir çocuk İsrail güçlerinin açtığı ateş sonucu hayatını kaybetti. Nasır Hastanesi yetkililerine göre İsrail tanklarının yerinden edilmiş Filistinlilerin kaldığı çadırlara ateş açmasının ardından İsmail el-Bardavil isimli çocuğun cenazesi hastaneye getirildi. Gazze Sivil Savunma Sözcüsü Mahmud Bassal, hayatını kaybeden çocuğun 11 yaşında olduğunu açıkladı.

Filistinli kaynaklar çocuğun göğsünden vurulduğunu bildirdi. El-Mevasi, Gazze Şeridi'nin güneyinde savaş nedeniyle yerinden edilen çok sayıda Filistinlinin çadırlarda yaşadığı bölgeler arasında bulunuyor. Aynı gün Han Yunus'un farklı kesimlerinde İsrail ateşi ve saldırıları sonucu başka Filistinlilerin de yaralandığı bildirildi.

DEYR EL-BELAH'TA BİR KADIN HAYATINI KAYBETTİ

Gazze Şeridi'nin orta kesimindeki Deyr el-Belah bölgesinde de bir Filistinli kadın İsrail ateşi sonucu yaşamını yitirdi. Anadolu Ajansı'nın sağlık kaynaklarına dayandırdığı haberine göre 31 yaşındaki Fida Khader Toutah, Deyr el-Balah'ın doğusundaki Ebu Medin merkezi yakınlarında başından vuruldu.

Kadının İsrail askeri araçlarından açılan ateş sonucu vurulduğu bildirildi. Aynı gün Gazze'nin orta kesimindeki Bureyc Mülteci Kampı çevresinde de İsrail ateşi sonucu yaralanan Filistinlilerin olduğu açıklandı.

CİBALİYA'DA BİR FİLİSTİNLİ YAŞAMINI YİTİRDİ

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Cibaliya'da da bir Filistinlinin İsrail ateşi sonucu aldığı yaralar nedeniyle hayatını kaybettiği bildirildi. Gün içinde yayımlanan ilk haberlerde Cibaliya'daki ölümle birlikte Gazze'deki can kaybının üçe yükseldiği açıklanmıştı.

Filistin resmi haber ajansı WAFA ise kuzey Gazze'deki olayda Muhsen Ahmad Mustafa Bahja isimli Filistinlinin başından vurularak hayatını kaybettiğini aktardı. Günün ilerleyen saatlerinde Han Yunus'un El-Sikka bölgesindeki drone saldırısında bir kişinin daha yaşamını yitirmesiyle bildirilen günlük can kaybı dörde çıktı.

GAZZE'NİN FARKLI BÖLGELERİNDE YARALILAR VAR

Can kayıplarının yanı sıra Gazze'nin farklı bölgelerinde İsrail ateşi ve saldırıları sonucu yaralananlar da bildirildi. Bureyc Mülteci Kampı ve Han Yunus'taki olaylarda dokuz Filistinlinin yaralandığı, yaralılar arasında iki kadın ile bir çocuğun bulunduğu aktarıldı. Kuzeydeki Cibaliya el-Beled bölgesinde ise bir kadının İsrail güçlerinin açtığı ateş sonucu ağır yaralandığı bildirildi.

Han Yunus'un kuzeyindeki Hamad City bölgesinde üç Filistinlinin vurulduğu, El-Emel Mahallesi'nde ise iki kişinin topçu ateşinden kaynaklanan şarapnel parçalarıyla yaralandığı belirtildi. Refah'ın kuzeyindeki Şakuş bölgesinde de topçu ve tank ateşi bildirildi.

ATEŞKES SONRASINDA CAN KAYIPLARI DEVAM EDİYOR

İsrail ile Hamas arasında Ekim 2025'te ateşkes anlaşmasına varılmasına rağmen Gazze'deki saldırılar ve can kayıpları devam ediyor. Gazze'deki Filistin Sağlık Bakanlığının 21 Eylül itibarıyla aktarılan verilerine göre ateşkesin yürürlüğe girmesinden sonra 1.394'ten fazla Filistinli hayatını kaybetti, 4 bin 800'den fazla kişi yaralandı.

Gazze'deki sağlık kaynaklarının aynı gün açıkladığı verilere göre Ekim 2023'ten itibaren kaydedilen toplam can kaybı 73 bin 914'e, yaralı sayısı ise 174 bin 952'ye yükseldi. Gazze'deki çatışmalar ve saldırılar devam ettiği için açıklanan rakamlar sağlık makamlarının güncellemeleriyle değişebiliyor.

HULA BELEDİYESİNDEN HASTANENİN YAKILMASINA TEPKİ

Hula Belediyesi, İsrail güçlerini Lübnan'ın güneyindeki sınır köylerinde kamu tesislerini sistematik biçimde tahrip etmekle suçladı. Belediyenin açıklamasında Meys el-Cebel Devlet Hastanesi'nin yakılması son örnek olarak gösterilirken, bölgedeki kamu hizmetlerinin zarar gördüğüne dikkat çekildi.

Belediye, İsrail askerlerinin daha önce Hula'daki resmi okul ile kreşi de tahrip ettiğini belirtti. Meys el-Cebel Devlet Hastanesi'nde yaşanan son olay ise kamu kurumlarının dokunulmazlığına yönelik “açık bir ihlal” olarak nitelendirildi.

LÜBNAN DEVLETİ VE BM'YE ÇAĞRI

Hula Belediyesi, hastanenin yakılmasının ardından Lübnan devletine, Birleşmiş Milletler'e ve uluslararası insani yardım kuruluşlarına çağrıda bulundu. Açıklamada olaydan sorumlu olanların hesap vermesinin sağlanması istendi.

Lübnan Sağlık Bakanlığı da uluslararası topluma benzer bir çağrı yaptı. Bakanlık, Dünya Sağlık Örgütü ve Uluslararası Kızılhaç Komitesi dahil uluslararası kuruluşlardan olaya ilişkin harekete geçmelerini ve Lübnan sağlık sektörüne yönelik saldırılar konusunda hesap verebilirliğin sağlanmasına katkıda bulunmalarını talep etti.

SAĞLIK BAKANLIĞI: HASTANE TAMAMEN ATEŞE VERİLDİ

Lübnan Sağlık Bakanlığının 18 Eylül tarihli açıklamasına göre İsrail güçleri Meys el-Cebel Devlet Hastanesi'ni tamamen ateşe verdi. Bakanlık, İsrail güçlerinin daha önce hastaneye yerleştiğini ve binayı askeri mevzi olarak kullandığını da belirtti.

Bakanlık açıklamasında, hastanenin yakılmasının Lübnan'ın güneyindeki insanların sağlık hizmetlerine erişimini engellediği savunuldu. Sağlık tesisleri ve sağlık çalışanlarının hedef alınmasının savaş suçu ve uluslararası anlaşmaların ihlali olduğunu belirten bakanlık, olayın uluslararası düzeyde soruşturulmasını istedi.

HASTANE EKİM 2024'TEN BERİ HİZMET DIŞIYDI

Meys el-Cebel Devlet Hastanesi, son olaydan önce de İsrail saldırılarında zarar görmüştü. Hastane, Ekim 2024'ün başlarında düzenlenen saldırıların ardından hizmet dışı kalmıştı. Mart 2025'te Lübnan Sağlık Bakanı Rakan Nasreddine hastaneyi ziyaret etmiş, yeniden inşa çalışmaları öncesinde hasar tespit süreci başlatılmıştı.

Hastanenin geçmişte de doğrudan zarar gördüğü bildirildi. Lübnan Sağlık Bakanlığının aktardığı bilgilere göre Kasım 2023'te hastaneye isabet eden bir saldırıda bir çalışan yaralanmış ve acil servis bölümünde hasar meydana gelmişti. Sağlık Bakanlığı, daha sonraki süreçte hastanenin onarılması, yeniden hizmete hazırlanması ve tıbbi ekipmanlarla donatılması için çalışma yürütüldüğünü açıkladı.

İSRAİL-LÜBNAN SINIRINDA GERİLİM SÜRÜYOR

Meys el-Cebel'deki olay, Lübnan'ın güneyinde İsrail askeri operasyonlarının ve sınır geriliminin devam ettiği bir dönemde yaşandı. Lübnan ordusu 9 Eylül'de yayımladığı açıklamada, İsrail'in güneydeki saldırılarının ve yıkım faaliyetlerinin Lübnan ordusunun bölgede istikrar sağlamaya yönelik çalışmalarını engellediğini savundu.

Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü'nün bölgede 7 bin 500'den fazla barış gücü personeli ve yaklaşık 50 noktası bulunuyor. UNIFIL'in 2026'nın sonunda çekilmesinin planlanması nedeniyle Lübnan'ın güneyindeki güvenlik düzenlemeleri de uluslararası görüşmelerin gündeminde yer alıyor. Avrupa ve Arap ülkelerinden askeri yetkililer 17 Eylül'de Paris'te bir araya gelerek UNIFIL sonrasında Lübnan'ın güvenlik ihtiyaçlarına ilişkin seçenekleri görüştü.

LÜBNAN SAĞLIK SEKTÖRÜNDEKİ HASAR GÜNDEMDE

Lübnan Sağlık Bakanlığı, son dönemde ülkedeki başka sağlık tesislerinin de İsrail saldırılarında zarar gördüğünü bildirdi. Bakanlık, 6 Eylül'de Nebatiye el-Favka'daki Ghandour Hastanesi'nin İsrail saldırıları sonucunda tamamen yıkıldığını açıklamış ve sağlık tesislerinin korunmasına ilişkin uluslararası insancıl hukuk hükümlerine dikkat çekmişti.

Bakanlığın 7 Eylül tarihli verilerine göre 2 Mart ile 7 Eylül arasındaki saldırılarda 4 bin 381 kişi hayatını kaybetti, 12 bin 402 kişi yaralandı. Bakanlık, 8 Ekim 2023 ile 7 Eylül 2026 arasındaki toplam can kaybını ise 8 bin 948, yaralı sayısını 30 bin 638 olarak açıkladı. Rakamlar Lübnan Sağlık Bakanlığının kayıtlarına dayanıyor.

BESSENT: İRAN HAVAYOLLARI DÜNYA GENELİNDE DURACAK

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, yaptırımların İranlı havayolu şirketlerinin uluslararası faaliyetleri üzerinde kısa süre içinde etkili olacağını söyledi. Bessent, iki gün içinde Amerikan yaptırımlarının ağırlığı altında İran havayollarının küresel faaliyetlerinde ciddi sorunlarla karşılaşacağını belirterek, “Tüm İran havayolları dünya genelinde duracak” ifadelerini kullandı.

Bessent’in açıklaması, Washington’ın İran’ın havacılık sektörünü küresel finans ve hizmet ağlarından uzaklaştırmaya yönelik yaptırım politikasının ardından geldi. ABD Hazine Bakanlığı, 8 Eylül’deki açıklamasında İran havacılık sektörüne destek sağladığını belirttiği toplam 36 hedefe yaptırım uygulandığını duyurdu. Yaptırım kararının içinde İran’da faaliyet gösteren 27 havayolu şirketi de yer aldı.

YAKIT, İNİŞ HİZMETİ VE BİLET SATIŞI UYARISI

Bessent, İran havayollarının uçuşlarına ev sahipliği yapmaya devam eden ülke ve şirketlere yönelik de uyarıda bulundu. İranlı şirketlerin uçaklarının havalimanlarına inmesi durumunda söz konusu uçaklara yakıt ve iniş hizmetlerinin sağlanmaması gerektiğini söyleyen Bessent, bilet satışlarının da yaptırımların kapsamına girebileceğini belirtti.

ABD Hazine Bakanı, “Eğer inerlerse onlara yakıt sağlayamazsınız, iniş hizmeti veremezsiniz, biletlerini satamazsınız; aksi takdirde dolar sisteminden çıkarılırsınız” dedi. Bessent’in sözleri, Washington’ın yaptırımların uygulanmasında yalnızca İranlı şirketleri değil, söz konusu şirketlerin faaliyetlerinin devam etmesine yardımcı olan yabancı kuruluşları da hedef alabileceğine işaret eden ABD politikasını yansıtıyor.

ABD 27 İRAN HAVAYOLUNU YAPTIRIM LİSTESİNE ALDI

ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC), 8 Eylül 2026’da İran havacılık sektörüne yönelik kapsamlı bir yaptırım paketi açıkladı. ABD yönetiminin “Operation Economic Outcast” adı altında yürüttüğü yaptırım programı kapsamında İran’da faaliyet gösteren 27 havayolu şirketi yaptırım listesine eklendi. Hazine Bakanlığı, yaptırımların İran’ın faal durumdaki kalan havayolu şirketlerini kapsadığını açıkladı.

Yaptırım listesinde Air Shiraz, Asa Jet Airline, Ata Airlines Company, Atlas Aviation Group, Ava Airlines, Chabahar Airlines Company, Erwan Airline Company, Fly Kish Airlines, Fly Persia Airlines, Iran Air Tour, Iran Aseman Airlines, Jsky Airlines, Kish Airlines, Karun Airlines Company, Lad Airways, Mehr Airways, Nasim Air, Pars Oghyanous Kish Company, Qeshm Air, Raimon Airways, Saha Airlines, Sepehran Airlines, Soroush Air, Taban Airlines, Toos Airlines, Varesh Airlines ve Zagros Airlines bulunuyor.

ABD HAVACILIK SEKTÖRÜNE YÖNELİK BASKIYI GENİŞLETTİ

ABD Hazine Bakanlığı, 27 havayolunun yanı sıra İran’ın havacılık sektörüne uçak ve teknoloji temininde rol oynadığını ileri sürdüğü şirketler, yabancı aracılar ve çeşitli hizmet sağlayıcıları da hedef aldı. OFAC’ın 8 Eylül tarihli yaptırım kararında toplam 36 hedef bulunurken Washington, İran’ın ABD menşeli uçaklara ve hassas teknolojilere erişmek için paravan şirketler ile üçüncü ülkelerdeki aracılardan yararlandığını savundu.

ABD yönetimi ayrıca İran ile bağlantılı havacılık faaliyetlerine yönelik üç yetkilendirmeyi askıya aldı. Hazine Bakanlığının açıklamasına göre bunlar arasında İran üzerinden gerçekleştirilen uçuşlara ilişkin bazı izinler ile ABD menşeli veya ABD kontrolündeki ticari uçakların İran’a uçmasına olanak sağlayan düzenlemeler bulunuyor. Havacılık güvenliğiyle ilgili taleplerin ise OFAC tarafından ayrı ayrı değerlendirileceği belirtildi.

YABANCI ŞİRKETLER İÇİN İKİNCİL YAPTIRIM RİSKİ

Washington’ın yaptırım politikası, İranlı havayolu şirketleriyle çalışan ABD dışındaki şirketler açısından da sonuçlar doğurabilecek hükümler içeriyor. ABD Hazine Bakanlığı, uçak transferleri, kargo hizmetleri ve genel satış acenteliği dahil olmak üzere yaptırım uygulanan İran havayollarının faaliyetlerini kolaylaştıran yabancı şirket veya kişilerin yaptırım riskiyle karşılaşabileceğini bildirdi.

ABD Hazine Bakanlığının açıklamasına göre yaptırım kapsamındaki kişi ve kuruluşların ABD’de bulunan veya ABD vatandaşlarının kontrolündeki mal varlıkları bloke ediliyor. Washington ayrıca yaptırım uygulanan kişi ve şirketlerle belirli işlemleri gerçekleştiren finans kuruluşları ile diğer tarafların da yaptırımlara maruz kalabileceğini belirtiyor.

ABD'NİN İRAN'A YÖNELİK “OPERATION ECONOMIC OUTCAST” PROGRAMI

İran havacılık sektörüne yönelik karar, ABD yönetiminin 24 Ağustos 2026’da başlattığı “Operation Economic Outcast” programının bir parçasını oluşturuyor. ABD Hazine Bakanlığı program kapsamında dijital varlıklar, teknoloji, altın, havacılık ve deniz taşımacılığı dahil olmak üzere İran ekonomisinin çeşitli alanlarına yönelik yaptırım yetkilerini genişletti. Washington, İran ile ekonomik ilişkilerini sürdüren yabancı kişi ve kuruluşların ikincil yaptırım riskiyle karşılaşabileceğini duyurdu.

ABD Hazine Bakanlığı, program kapsamında İran’ın uluslararası finans sistemine erişimini sınırlandırmayı hedeflediğini açıkça belirtiyor. Washington yönetimi, İran havacılık sektörünün Devrim Muhafızları dahil yaptırım kapsamındaki yapıların personel, silah ve ekipman taşınmasında kullanıldığını öne sürüyor. İran yönetiminin ve yaptırıma uğrayan şirketlerin ABD’nin söz konusu suçlamalarına ilişkin tutumları, yaptırım kararlarının hukuki ve siyasi etkilerine yönelik uluslararası değerlendirmelerden ayrı olarak ele alınıyor.

GEMİ KAPTANI VURULMA OLAYINI BİLDİRDİ

UKMTO tarafından paylaşılan bilgilere göre olay, geminin Tawakkul Adası yakınlarında seyretmesi sırasında meydana geldi. Geminin kaptanı, seyir sırasında geminin bilinmeyen bir cisimden kaynaklanan enkaz tarafından vurulduğunu yetkililere bildirdi. Olayda söz konusu cismin kaynağına veya niteliğine ilişkin ek bir bilgi paylaşılmadı.

YARALANAN OLMADI

İlk bildirimlere göre gemide bulunan kişiler arasında herhangi bir yaralanma yaşanmadı. Olayın ardından çevre üzerinde herhangi bir olumsuz etkinin meydana geldiğine ilişkin de bildirim yapılmadı. UKMTO açıklamasında, geminin mevcut durumuyla ilgili bildirilen bilgiler yaralanma ve çevresel etki bulunmadığıyla sınırlı kaldı.

GEMİ SEYRİNE DEVAM EDECEK

Yaşanan olayın ardından geminin yolculuğunu sürdürmesine karar verildi. UKMTO’nun aktardığı bilgilere göre gemi, planlanan bir sonraki uğrak limanına doğru seyrine devam edecek. Geminin adı, taşıdığı yük, bayrağı ve bir sonraki uğrak limanının neresi olduğu konusunda açıklamada ayrıntı verilmedi.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA AYNI GÜN İKİNCİ OLAY

Son gelişme, Hürmüz Boğazı’nda aynı gün içerisinde gemilerin dahil olduğu ikinci olay olarak kaydedildi. Paylaşılan bilgide, günün erken saatlerinde meydana gelen ilk olaya ilişkin ayrıntılara yer verilmezken, ikinci olayın Tawakkul Adası yakınlarında gerçekleştiği belirtildi.

EL-HUSİ: ABD İLE ÇATIŞMA SÜRECEK

Abdülmelik el-Husi, ABD ile yaşanan çatışmanın Washington’ın hedefinin “Yemen halkı üzerinde hakimiyet” olduğunu düşündükleri sürece devam edeceğini söyledi. Husi lideri, konuşmasında ABD’nin Yemen’deki gelişmelere yönelik yaklaşımına ilişkin değerlendirmelerini aktarırken, Washington ile Husiler arasındaki gerilimin temelinde Yemen üzerindeki nüfuz mücadelesinin bulunduğunu savundu.

El-Husi’nin açıklaması, ABD’nin Yemen’de yeniden doğrudan askeri müdahalede bulunup bulunmayacağına ilişkin tartışmaların sürdüğü sırada geldi. Reuters, ABD Başkanı Donald Trump’ın Husilere yönelik planlanan hava saldırılarını gerçekleştirmeme kararı aldığının bildirildiğini aktarırken, Axios da Trump’ın Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın taleplerinin ardından Husilere yönelik saldırıları değerlendirdiğini ancak daha sonra bundan vazgeçtiğini bildirdi.

ABD VE SUUDİ ARABİSTAN'A İLİŞKİN İDDİA

Husi lideri, televizyonda yayımlanan konuşmasında ABD’nin Suudi Arabistan ile birlikte gruba karşı ortak bir tırmanış seçeneğini değerlendirdiğini de iddia etti. El-Husi, bölgedeki gelişmelerin ABD ve İsrail’in gündemini etkilediğini savunarak söz konusu durumun Riyad açısından sorun oluşturduğunu ileri sürdü.

El-Husi, “Bölgesel koşullar ABD ve İsrail’i bir ölçüde meşgul tuttu ve Yemen halkına yönelik saldırı ve ablukasında onların katılımını isteyen Suudi rejimi için bir sorun yarattı” ifadelerini kullandı. Açıklamada dile getirilen ortak tırmanış iddiasına ilişkin ABD veya Suudi Arabistan tarafından aynı kapsamda doğrulanmış bir açıklama yer almadı.

WASHINGTON'IN YEMEN'DEKİ TUTUMU GÜNDEMDE

ABD’nin Husilere yönelik yaklaşımı son günlerde bölgedeki gelişmelerle birlikte yeniden gündeme geldi. ABD Başkanı Trump’ın hafta sonunda Husilere karşı askeri saldırıları değerlendirdiği, ancak daha sonra operasyonun gerçekleştirilmediği bildirildi. Reuters’ın aktardığına göre Husilerin Yemen’in stratejik bölgelerindeki ilerleyişi, Suudi Arabistan destekli güçler açısından yeni bir askeri baskı oluştururken Washington’ın doğrudan müdahil olup olmayacağı da tartışma konusu oldu.

Husilerin siyasi büro üyesi Muhammed el-Buhayti ise Washington ile Umman üzerinden dolaylı temasların gerçekleştiğini ve grubun ABD gemilerini hedeflemeyeceğine ilişkin tutumunu ilettiğini açıkladı. Umman’ın arabuluculuğunda yürütülen temaslar, ABD ile Husiler arasında 2025 yılında varılan ve Amerikan gemilerine yönelik saldırılar ile ABD hava saldırılarının durdurulmasını kapsayan anlaşmanın ardından geldi.

YEMEN'DE CEPHE HATLARINDA ÇATIŞMALAR SÜRÜYOR

Siyasi ve askeri gerilime paralel olarak Yemen içindeki cephelerde de çatışmalar devam ediyor. Suudi Arabistan tarafından desteklenen Yemen hükümet güçleri pazartesi günü yaptıkları açıklamada, Taiz kentinin batısı ve güneyinde bulunan bazı ön cephe mevzilerini Husi savaşçılardan geri aldıklarını duyurdu.

Taiz, son dönemde Yemen hükümet güçleri ile Husiler arasındaki çatışmaların yoğunlaştığı bölgelerden biri olarak öne çıkıyor. Yemen hükümetine bağlı güçlerin daha önce Taiz’in batısındaki Husi mevzilerine yönelik saldırılar düzenlediği bildirilirken, çatışmalar El-Cevf, El-Beyda, Hudeyde, Lahic ve diğer bazı bölgelerde de devam etti. Hükümet güçleri çeşitli cephelerde ilerleme sağladıklarını açıklarken Husiler de bazı saldırıları püskürttüklerini ve karşı güçlere kayıplar verdirdiklerini öne sürdü. Savaş alanındaki tarafların tüm iddiaları bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanabilmiş değil.

BABÜLMENDEP ÇEVRESİNDEKİ MÜCADELE YOĞUNLAŞTI

Yemen’deki son çatışmalarda Kızıldeniz’i Aden Körfezi’ne bağlayan Babülmendep Boğazı ve çevresindeki bölgeler de askeri mücadelenin merkezlerinden biri haline geldi. Husilerin Yemen’in batı kıyısındaki ilerleyişi, stratejik su yoluna erişim ve bölgedeki kontrol açısından taraflar arasındaki çatışmayı yoğunlaştırdı. Reuters, Husi güçlerinin Taiz ve Lahic vilayetlerindeki stratejik bölgelerde ilerlemeye çalıştığını bildirirken, Suudi Arabistan destekli güçler de söz konusu ilerleyişe karşı operasyonlarını sürdürüyor.

Babülmendep, Kızıldeniz ile Aden Körfezi arasındaki deniz trafiğinin geçtiği stratejik bir geçiş noktası konumunda bulunuyor. Yemen’deki askeri hareketliliğin boğaz çevresine yoğunlaşması, ülkedeki iç savaşın yanı sıra bölgesel deniz taşımacılığı ve enerji sevkiyatlarını da yeniden gündeme taşıdı.

YEMEN'DEKİ ÇATIŞMALAR YENİDEN ŞİDDETLENDİ

Yemen’de büyük çaplı çatışmalar, Birleşmiş Milletler arabuluculuğunda 2022’de sağlanan ateşkesin ardından önemli ölçüde azalmıştı. Son dönemde Husiler ile uluslararası alanda tanınan Yemen hükümetini destekleyen güçler arasındaki çatışmaların yeniden yoğunlaşmasıyla Taiz dahil çok sayıda cephede askeri operasyonlar arttı. İran ile bağlantılı Husiler başkent Sana dahil Yemen’in kuzeyindeki geniş bölgelerde kontrolü elinde tutarken, hükümete bağlı güçler kaybedilen bölgeleri geri almak amacıyla operasyonlarını sürdürüyor.

Netanyahu’nun hamlesinin zamanlaması, yaklaşan seçimler nedeniyle ayrıca dikkat çekiyor. Maariv tarafından yayımlanan ve Lazar Research ile Panel4All tarafından 16-17 Eylül tarihlerinde gerçekleştirilen ankette, “başbakan olarak kimi tercih edersiniz?” sorusunda Yashar lideri Gadi Eisenkot yüzde 48, Netanyahu ise yüzde 40 seviyesinde ölçüldü. Böylece Eisenkot, söz konusu araştırmada Netanyahu’nun 8 puan önünde yer aldı. Channel 13 için gerçekleştirilen başka bir ankette ise Eisenkot yüzde 45, Netanyahu yüzde 36 seviyesinde ölçüldü. Bununla birlikte İsrail’de başbakan doğrudan halk tarafından seçilmediği için kişisel tercih anketleri seçim sonucunu tek başına belirlemiyor; hükümetin kurulabilmesi için 120 sandalyeli Knesset’te en az 61 milletvekilinin desteğinin sağlanması gerekiyor.

SEÇİME HAFTALAR KALA ANKETLER YAKINDAN İZLENİYOR

Netanyahu açısından tablo yalnızca başbakanlık tercihi anketlerinden ibaret değil. Eylül ayının ilk yarısındaki 15 anketin ortalamasında Likud ile Eisenkot liderliğindeki Yashar’ın 23,2’şer sandalye seviyesinde olduğu hesaplandı. Reuters’ın 16 Eylül’de aktardığı güncel değerlendirmede ise Yashar’ın Likud karşısında yaklaşık 3 puanlık avantaja sahip olduğu, Netanyahu karşıtı partilerin sandalye projeksiyonlarında önde görünmesine rağmen seçim sonrasındaki koalisyon aritmetiğinin belirsizliğini koruduğu belirtildi. Dolayısıyla “Netanyahu 8 puan geride” ifadesi, son Maariv araştırmasındaki doğrudan başbakanlık tercihi karşılaştırmasını ifade ediyor; bütün seçim anketlerinin ortak sonucu olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.

Netanyahu seçim kampanyasının kritik aşamasında sağ bloktaki parçalanmayı azaltmaya da çalışıyor. Reuters, eylül ayı başında Netanyahu’nun sağ partilerin oylarının seçim barajı altında kalmasını engellemek amacıyla küçük sağ partiler arasında birleşme sağlanması için yoğun girişimlerde bulunduğunu bildirdi. Netanyahu’nun iktidar blokunun seçimden sonra hükümeti kurabilecek 61 sandalyeye ulaşıp ulaşamayacağı, İsrail siyasetindeki temel belirsizliklerden biri olmayı sürdürüyor.

NETANYAHU EŞİ SARA İLE TÜNELLERE GİRDİ

Seçim atmosferinin giderek yoğunlaştığı süreçte Netanyahu bu kez dünyanın en hassas dini ve siyasi noktalarından biri olan Kudüs’te görüntü verdi. Netanyahu ile eşi Sara Netanyahu, Ağlama Duvarı çevresindeki tünellerden geçti. Netanyahu daha sonra Yahudilerin Yom Kippur öncesinde gerçekleştirdiği “Selihot” dualarına katıldı. Görüntülerde Netanyahu’nun güvenlik önlemleri altında bölgede bulunduğu ve tünellerdeki taşlara dokunduğu görüldü.

Netanyahu tünellerde kaydedilen mesajında bulunduğu alanı Yahudi tarihi ve kimliğiyle ilişkilendirerek, “Varlığımızın temel taşına dokunmak heyecan verici” dedi. “Kutsalların Kutsalı” olarak tanımladığı noktaya çok yakın olduklarını söyleyen Netanyahu, Romalıların Tapınağı yıktığını ve taşları devirdiğini belirttikten sonra “Biz buradayız ve her zaman burada kalacağız” ifadelerini kullandı.

MESCİD-İ AKSA ÇEVRESİNDE GERİLİM

Netanyahu’nun ziyareti, Mescid-i Aksa çevresinde İsraillilerin girişlerinin arttığı bir dönemde gerçekleşti. Filistin’in Kudüs Valiliği, İsrail güvenlik güçlerinin koruması altında çok sayıda İsraillinin bölgeye girdiğini açıkladı. Al Jazeera’nın aktardığı valilik verilerine göre 20 Eylül Pazar günü yerel saatle 10.00’a kadar yaklaşık 570 İsrailli Mescid-i Aksa’nın avlularına girdi ve dini ritüeller gerçekleştirdi.

İsrailli gruplar Yom Kippur dönemi öncesinde destekçilerine “Selihot” duaları için bölgede toplanma çağrıları yaparken, Filistin tarafı söz konusu girişlere karşı tepki gösterdi. Kudüs Valiliği de Filistinlilere Mescid-i Aksa’ya gelmeleri yönünde çağrıda bulundu. Dini takvimle seçim takviminin aynı dönemde kesişmesi, Kudüs’teki gelişmelerin siyasi boyutuna ilişkin tartışmaları daha da artırdı.

TÜNELLER NEDEN YILLARDIR TARTIŞILIYOR?

Eski Şehir’in altında ve Ağlama Duvarı çevresinde bulunan tüneller, İsrail-Filistin ihtilafının en hassas başlıklarından birini oluşturuyor. İsrail tarafı bölgedeki çalışmaları arkeolojik ve tarihî araştırmalar çerçevesinde değerlendirirken, Filistinli yetkililer ve çeşitli Müslüman kurumlar kazıların Mescid-i Aksa yerleşkesine yönelik risk oluşturduğunu savunuyor. Dolayısıyla tüneller yalnızca arkeoloji tartışmasının değil, Kudüs’ün egemenliği, dini mirası ve kutsal mekânların statüsü konusundaki daha geniş anlaşmazlığın da parçası durumunda.

Netanyahu’nun seçimlere haftalar kala söz konusu tünellere girerek “Biz buradayız ve her zaman burada kalacağız” mesajını vermesi de bu nedenle yalnızca dini bir ziyaret olarak değerlendirilmedi. Ziyaretin Yom Kippur dönemi, Mescid-i Aksa çevresindeki hareketlilik ve 27 Ekim seçimleri öncesindeki yoğun siyasi rekabetle aynı zamana denk gelmesi, görüntülerin hem İsrail iç siyasetinde hem de Filistin meselesi bağlamında geniş yankı uyandırmasına yol açtı. Netanyahu’nun mesajının seçim kampanyasındaki etkisinin ne olacağı ise sandığa kadar yayımlanacak yeni kamuoyu araştırmaları ve seçim sonrasındaki koalisyon aritmetiğiyle daha net görülecek.

MISIR İLE ABD ARASINDAKİ STRATEJİK İLİŞKİLER ELE ALINDI

Mısır Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Muhammed eş-Şennavi, görüşmede Mısır ile ABD arasındaki stratejik ilişkilerin güçlendirilmesine yönelik başlıkların ele alındığını açıkladı. Sisi, iki ülke arasındaki ilişkilerin farklı alanlarda gelişmeye devam ettiğini belirterek bölgesel ve uluslararası konulardaki koordinasyon ve istişareye dikkat çekti. Mısır Cumhurbaşkanı ayrıca ülkesinin ABD’yi siyasi, güvenlik ve ekonomik alanlarda önemli bir stratejik ortak olarak gördüğünü ifade etti.

İRAN KRİZİ VE DENİZ GÜVENLİĞİ GÜNDEMDEYDİ

Görüşmenin önemli gündem maddelerinden birini İran krizi ve bölgedeki güvenlik gelişmeleri oluşturdu. Sisi, İran krizini çözüme kavuşturacak kapsamlı bir anlaşmaya ulaşılmasına yönelik çabalara Mısır’ın destek verdiğini belirtti. Sisi’ye göre siyasi ve diplomatik yollarla sağlanacak kapsamlı bir çözüm, bölgesel güvenlik ve istikrarın yeniden tesis edilmesinin yanı sıra uluslararası deniz taşımacılığı ve seyrüsefer özgürlüğünün güvence altına alınmasına katkıda bulunacak.

Sisi ayrıca bölgesel krizlerin siyasi ve diplomatik yollarla çözülmesinin ve krizlerin temel nedenlerinin kapsamlı şekilde ele alınmasının önemini vurguladı. Mısır Cumhurbaşkanlığı açıklamasında Kahire yönetiminin Arap ülkelerinin güvenliği ve egemenliğinin korunmasına yönelik tutumuna da yer verildi.

RATCLIFFE TRUMP’IN SELAMLARINI SİSİ’YE İLETTİ

CIA Direktörü John Ratcliffe, görüşmede ABD Başkanı Donald Trump’ın selamlarını Sisi’ye iletti. Ratcliffe, ABD yönetiminin Orta Doğu’da güvenlik ve istikrarın güçlendirilmesi amacıyla Mısır ile yakın iş birliği ve koordinasyonu sürdürme konusundaki yaklaşımını aktardı. Ratcliffe ayrıca Mısır’ın bölgesel krizlerin barışçıl ve kapsamlı biçimde çözülmesine yönelik girişimlerdeki rolüne ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

CIA İLE MISIR İSTİHBARATI ARASINDAKİ İŞ BİRLİĞİ

Görüşmede CIA ile Mısır Genel İstihbarat Servisi arasındaki mevcut iş birliği de gündeme geldi. Ratcliffe, iki kurum arasında güvenlik ve istihbarat alanlarının yanı sıra terörle mücadele, organize suç ve sınır aşan suçlarla mücadele konularında yürütülen iş birliğine dikkat çekti.

GAZZE’DE ATEŞKES PLANININ İKİNCİ AŞAMASI ELE ALINDI

Sisi ile Ratcliffe arasındaki görüşmenin diğer önemli gündem maddesi Gazze Şeridi ve Filistin meselesindeki gelişmeler oldu. Sisi, ABD Başkanı Trump’ın Gazze’deki ateşkesin güçlendirilmesini amaçlayan planının ikinci aşamasının tam olarak uygulanmasının kritik önem taşıdığını söyledi. Mısır Cumhurbaşkanı, ikinci aşamanın uygulanmasını sağlayacak yol haritasına ulaşılması amacıyla arabulucular tarafından yürütülen çalışmalara da değindi.

Sisi, Gazze’de ateşkesin güçlendirilmesi, sivillerin korunması ve insani yardımların bölgeye yeterli ve kesintisiz biçimde ulaştırılması gerektiğini ifade etti. Filistin meselesinde siyasi sürecin yeniden başlatılması için uygun koşulların oluşturulmasını isteyen Sisi, çözüm sürecinin uluslararası kararlar ve iki devletli çözüm temelinde yürütülmesine yönelik Mısır’ın tutumunu yineledi.

RATCLIFFE’DEN MISIR’IN GAZZE’DEKİ ROLÜNE VURGU

Ratcliffe, Gazze’de ateşkes anlaşmasına ulaşılmasında Mısır’ın üstlendiği role değindi. CIA Direktörü, Kahire yönetiminin barış sürecinin ilerletilmesi ve bölgesel istikrarın desteklenmesi amacıyla sürdürdüğü çalışmalara ilişkin ABD’nin değerlendirmelerini aktardı.

SUDAN KRİZİ DE GÖRÜŞÜLDÜ

Kahire’deki görüşmede Sudan’daki savaş ve ülkedeki gelişmeler de ele alındı. Sisi, Mısır’ın Sudan’ın birliği ve istikrarının yanı sıra ulusal kurumlarının korunmasına verdiği desteği yineledi. Sudan’ın egemenliği, birliği ve toprak bütünlüğünün Mısır açısından temel ilkeler arasında bulunduğunu belirten Sisi, Kahire’nin savaşın sona erdirilmesi, insani koşulların iyileştirilmesi ve siyasi çözüm sürecinin desteklenmesi amacıyla uluslararası ve bölgesel platformlarda yürüttüğü çalışmalara değindi.

SOMALİ VE AFRİKA BOYNU GÜNDEMDEYDİ

Görüşmeler sırasında Afrika Boynuzu’ndaki gelişmeler de değerlendirildi. Sisi, Somali’de güvenlik ve istikrarın güçlendirilmesine yönelik girişimlere Mısır’ın tam destek verdiğini belirterek Somali’nin egemenliği ve toprak bütünlüğünün ihlal edilmesine karşı olduklarını ifade etti.

Ratcliffe ise ABD’nin Mısır’ın Afrika kıtasında güvenlik ve istikrarın desteklenmesine yönelik faaliyetlerine verdiği önemi dile getirdi. CIA Direktörü, özellikle Sudan krizi, Somali ve Afrika Boynuzu’ndaki gelişmeler ile uluslararası deniz güvenliği konusunda iki ülkenin ilgili makamları arasındaki koordinasyon ve istişarenin sürdürülmesinin önemini vurguladı.

GÜVENLİK VE İSTİHBARAT KOORDİNASYONU SÜRECEK

Mısır Cumhurbaşkanlığının açıklamasına göre taraflar, güvenlik ve jeopolitik sorunların yanı sıra terör örgütleri, organize suç ve sınır aşan suçlarla mücadelede koordinasyonun önemine dikkat çekti. Bölgesel ve uluslararası gelişmeler konusunda değerlendirme ve istihbarat paylaşımının sürdürülmesi de görüşmede ele alınan konular arasında yer aldı.

Buhayti, Yemen’deki askeri kapasitelerinin yalnızca ülke içerisindeki çatışmalarla sınırlı olmadığını ve bölgesel ölçekte bir mücadeleyi sürdürebilecek seviyeye ulaştığını savundu. Açıklamalar, Suudi Arabistan’ın Husi saldırılarına karşı hava savunma kapasitesini güçlendirmek amacıyla müttefiklerinden destek aradığı bir dönemde geldi.

TÜRKİYE VE PAKİSTAN’A YÖNELİK MESAJ

Buhayti’nin farklı bir medya kuruluşuna yaptığı açıklamada Türkiye ve Pakistan’ı da Yemen’deki çatışmalara doğrudan müdahil olmamaları konusunda uyardığı bildirildi. Husi yetkili, iki ülkenin Suudi Arabistan’ın yanında askeri olarak savaşa katılması halinde karşılık verileceği mesajını iletti.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos 2026’da Mekke Ortak Savunma Anlaşması imzalandı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın açıklamasına göre anlaşma savunma amacı taşıyor ve tarafların bölgesel güvenlik konusunda ortak hareket etmesine yönelik kurumsal bir yapı oluşturuyor. Anlaşma kapsamında kurulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi’nin ilk toplantısı da 31 Ağustos’ta İstanbul’da gerçekleştirildi.

TÜRKİYE SUUDİ ARABİSTAN’A DESTEK VERMEYE HAZIR OLDUĞUNU AÇIKLADI

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Husi saldırılarının ardından Suudi Arabistan’ın ortaya çıkabilecek askeri ihtiyaçlarının karşılanması konusunda Türkiye’nin destek vermeye hazır olduğunu açıkladı. Fidan, Riyad’ın özellikle teknik ve askeri ihtiyaçları bulunabileceğini ve Türkiye’nin Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında bunların karşılanmasına nasıl katkı sağlayabileceğini değerlendireceğini belirtti.

Türkiye veya Pakistan’ın Yemen’de Husilere karşı doğrudan bir kara ya da hava operasyonuna katıldığına ilişkin doğrulanmış bir gelişme bulunmuyor. Suudi Arabistan’ın hava savunma önleyici füze stoklarının azalması nedeniyle Fransa, İngiltere, Pakistan ve Mısır’ın da aralarında bulunduğu ülkelerden destek aradığı bildirilirken, AP’nin haberinde söz konusu ülkelerden herhangi birinin doğrudan askeri destek taahhüdünde bulunmadığı aktarılmıştı.

ABD İLE HUSİLER ARASINDA TEMAS

Buhayti’nin açıklamalarında ABD ile yürütülen temaslar da yer aldı. Husi yetkili, grubun Yemen’in batı kıyısındaki ilerleyişinin ardından Washington’un kendileriyle temas kurduğunu söyledi. Buhayti, Husilerin ABD’yi veya diğer ülkeleri Bab el Mendeb’de hedef alma niyetinde olmadığını, saldırıların Suudi Arabistan bağlantılı unsurlarla sınırlı tutulacağını savundu.

ABD Başkanı Donald Trump da yönetiminin Husilerle görüşmeler gerçekleştirdiğini açıklarken grubun Washington ile doğrudan bir çatışmaya girmek istemediğini ifade etti. AP’nin aktardığına göre Umman, ABD ve Husi temsilcileri arasındaki temaslara aracılık etti. Buhayti doğrudan görüşme yapıldığı bilgisini teyit etmezken Umman üzerinden dolaylı temasların gerçekleştirildiğini doğruladı.

ABD GEMİLERİNE SALDIRMAMA GÜVENCESİ

ABD ile Husiler arasındaki temasların önemli gündem maddelerinden birini Kızıldeniz ve Bab el Mendeb’deki deniz trafiği oluşturdu. Buhayti, Husilerin Bab el Mendeb’i tamamen kapatmayı amaçlamadığını ve diğer ülkelere ait gemilerin boğazdan geçişine izin verileceğini söyledi. Suudi Arabistan bağlantılı gemiler ise Husilerin saldırı tehdidinin kapsamı dışında bırakılmadı.

Kızıldeniz’i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlayan Bab el Mendeb, uluslararası deniz taşımacılığının önemli geçiş noktaları arasında bulunuyor. Husilerin Yemen’in batı kıyısındaki ilerleyişi ve bölgedeki bazı stratejik noktaları kontrol altına alması, grubun Kızıldeniz’deki deniz trafiği üzerindeki etkisini artırdı.

2025’TE ABD İLE HUSİLER ARASINDA ANLAŞMAYA VARILMIŞTI

Washington ile Husiler arasında Umman’ın arabuluculuğunda 2025 yılında bir anlaşmaya varılmıştı. Düzenleme kapsamında ABD’nin Yemen’e yönelik hava saldırılarını sonlandırması karşılığında Husilerin Amerikan gemilerine saldırmaması öngörülmüştü.

Son temaslarda tarafların söz konusu düzenlemeyi koruma yönünde hareket ettiği bildirildi. ABD yönetimi de Yemen’de yeniden tırmanan çatışmalara doğrudan askeri müdahalede bulunmuş değil.

SUUDİ ARABİSTAN’A FÜZE VE İHA SALDIRILARI SÜRECEK

Buhayti, Amerikan gemilerine yönelik güvence verirken Suudi Arabistan’a düzenlenen füze ve insansız hava aracı saldırılarının devam edeceğini açıkladı. Husi yetkili, saldırıların sona ermesi için Riyad’ın Husi kontrolündeki Yemen bölgelerine uygulandığını söyledikleri hava ve deniz kısıtlamalarını kaldırmasını ve Kızıldeniz’de Husi kontrolündeki limanlara gemilerin ulaşmasına izin vermesini talep etti.

Husiler, son çatışmaların Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun Sana Uluslararası Havalimanı’na düzenlediğini öne sürdükleri saldırının ardından tırmandığını savunuyor. Saldırı nedeniyle İran’dan gelen ve bir Husi heyetini taşıyan uçağın Sana’ya inişinin engellendiği belirtildi. Sonrasında Husiler Suudi Arabistan’a yönelik füze ve İHA saldırılarını artırırken Kızıldeniz ile Bab el Mendeb’de Suudi bağlantılı gemilere yönelik abluka ilan etti.

RİYAD’A BALİSTİK FÜZE SALDIRISI

Suudi Arabistan yönetimi, cumartesi günü Husilerin Riyad’ı balistik füzeyle hedef almaya çalıştığını ve füzenin hava savunma sistemleri tarafından önlendiğini açıkladı. Husiler ise daha sonra Riyad’daki “hassas hedefleri” füze ve İHA’larla vurduklarını öne sürdü. Tarafların saldırıların sonuçlarına ilişkin açıklamaları bağımsız olarak bütünüyle doğrulanmış değil.

Riyad’daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı yakınlarında cumartesi günü alevler ve yoğun siyah duman görüldü. Suudi makamları gece boyunca başkent ve çevresinde güvenlik uyarıları yayımlarken Yemen’deki çatışmaların Suudi Arabistan topraklarına yansıması bölgesel gerilimi artırdı.

HUSİLER: BARIŞIN KAPISINI KAPATMADIK

Husilerin Yüksek Siyasi Konsey Başkanı Mehdi el Meşat da grubun 2014 yılında Sana’yı ele geçirmesinin yıl dönümü dolayısıyla yaptığı konuşmada müzakere seçeneğini tamamen dışlamadıklarını söyledi. Husiler, Suudi Arabistan’a yönelik saldırıların durdurulmasını ise Yemen’de uygulandığını söyledikleri kısıtlamaların kaldırılması şartına bağladı.

Husiler eylül ayında Yemen’in batı kıyısında ilerleyerek stratejik liman kenti Muha ile Kızıldeniz’deki bazı önemli adaların kontrolünü ele geçirdi. Gelişmeler sonucunda Husiler Bab el Mendeb’deki deniz trafiğini daha yakından takip edebilecekleri yeni mevziler kazanırken Suudi Arabistan destekli Yemen hükümeti güçleri bazı bölgelerden çekildi.

YEMEN’DEKİ ATEŞKES ORTAMI SONA ERDİ

Buhayti, batı kıyısındaki son kazanımların Yemen’deki güç dengesini değiştirdiğini savundu. Yemen’de yeniden başlayan yoğun çatışmalar, 2022’den itibaren büyük ölçüde devam eden ateşkes ortamının da sona ermesine neden oldu. Yıllardır devam eden Yemen iç savaşında en az 150 bin kişinin yaşamını yitirdiği tahmin ediliyor.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki savunma iş birliği nedeniyle Yemen’deki son gelişmeler Ankara ve İslamabad açısından da yakından takip ediliyor. Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında oluşturulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi çalışmalarına başlarken, Türkiye veya Pakistan’ın Husilere karşı Yemen’de doğrudan askeri operasyona katılacağı yönünde açıklanmış bir karar bulunmuyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı John F. Kennedy Uluslararası Havalimanı’nda Türkiye’nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ahmet Yıldız, Türkiye’nin Washington Büyükelçisi Sedat Önal, New York Başkonsolosu Büyükelçi Muhittin Ahmet Yazal ve diğer ilgililer karşıladı. Erdoğan, havalimanındaki karşılamanın ardından New York’taki Türkevi’ne geçti.

ERDOĞAN 22 EYLÜL’DE BM GENEL KURULU’NA HİTAP EDECEK

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın New York ziyaretinin ana gündem maddelerinden birini Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu oluşturuyor. Devlet ve hükümet başkanları ile diğer üst düzey temsilcilerin katılacağı genel görüşmeler 22 Eylül’de başlayacak ve 28 Eylül’de sona erecek. Erdoğan, genel görüşmelerin ilk günü olan 22 Eylül’de BM Genel Kurulu kürsüsünden konuşacak.

Erdoğan’ın 22 Eylül’de yapacağı konuşma, Cumhurbaşkanı olarak Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’na 16’ncı hitabı olacak. Genel görüşmelerin ilk gününde dördüncü sırada söz alacak olan Erdoğan’ın konuşması, New York programının öne çıkan başlıklarından birini oluşturacak.

BM GENEL KURULU’NUN TEMASI BELLİ OLDU

Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu genel görüşmeleri, “Güveni yeniden inşa etmek, dönüşümü yönetmek: Herkes için sonuç üreten bir Birleşmiş Milletler” temasıyla gerçekleştirilecek. BM’nin resmi programına göre genel görüşmeler 22-26 Eylül ile 28 Eylül tarihlerinde New York’taki Birleşmiş Milletler Genel Merkezi’nde yapılacak. 81.Genel Kurul dönemine Bangladeşli diplomat Khalilur Rahman başkanlık ediyor. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda 193 üye ülke yer alırken, yüksek düzeyli hafta kapsamında devlet ve hükümet başkanları ile üst düzey temsilciler küresel ve bölgesel gelişmelere ilişkin ülkelerinin görüşlerini açıklayacak.

ERDOĞAN’IN KONUŞMASINDA GAZZE VE FİLİSTİN GÜNDEMDE

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın BM Genel Kurulu konuşmasında Gazze ve Filistin konularına geniş yer vermesi öngörülüyor. Erdoğan’ın Gazze’deki gelişmeler, Filistin’in devlet olarak tanınması ve İsrail’e yönelik uluslararası alanda atılması gündemde olan adımlara ilişkin Türkiye’nin yaklaşımını Genel Kurul’da paylaşması bekleniyor.

Erdoğan’ın konuşmasında bölgesel ve uluslararası gelişmelere ilişkin Türkiye’nin görüşlerine de yer vermesi planlanıyor. Cumhurbaşkanı’nın Gazze’deki duruma dikkati çekmesi ve BM üyesi ülkelere İsrail’in saldırıları konusunda mesajlar vermesi öngörülüyor.

NEW YORK’TA LİDERLERLE İKİLİ GÖRÜŞMELER YAPACAK

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ABD ziyareti BM Genel Kurulu’ndaki konuşmasıyla sınırlı olmayacak. New York programı kapsamında Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri ile görüşmesi planlanan Erdoğan, çeşitli ülkelerin devlet ve hükümet başkanlarıyla da ikili temaslarda bulunacak.

Görüşmelerde Türkiye’nin ilgili ülkelerle ikili ilişkilerinin yanı sıra bölgesel ve uluslararası gelişmelerin ele alınması planlanıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın programında ayrıca ABD’de yaşayan vatandaşların temsilcileri, Türk-Amerikan iş çevreleri ve düşünce kuruluşlarının temsilcilerinin katılacağı çeşitli buluşmalar bulunuyor.

23 EYLÜL’DE İKLİM ETKİNLİĞİNE KATILACAK

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın New York programındaki bir diğer başlığı iklim gündemi oluşturacak. Erdoğan’ın 23 Eylül’de Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri tarafından düzenlenecek iklim etkinliğinde konuşma yapması planlanıyor.

Birleşmiş Milletler’in 2026 Yüksek Düzeyli Haftası programında 23 Eylül’de iklim eylemi ve adil dönüşüm konusunda üst düzey bir etkinlik düzenlenecek. Programda büyük ekonomiler, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler, iklim değişikliğine karşı kırılgan ülkeler ile önemli enerji üreticisi ve tüketicisi ülkelerin temsilcilerinin yer alması öngörülüyor.

ERDOĞAN’A GENİŞ HEYET EŞLİK EDİYOR

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ABD ziyaretine eşi Emine Erdoğan’ın yanı sıra kabine üyeleri ve üst düzey yetkililerden oluşan geniş bir heyet eşlik ediyor. Heyette Adalet Bakanı Akın Gürlek, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile Ticaret Bakanı Ömer Bolat yer alıyor.

Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Prof. Dr. Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç ve Türk Devletleri Teşkilatı Aksakallar Konseyi Başkanı Binali Yıldırım da Cumhurbaşkanı Erdoğan’a ABD ziyaretinde eşlik eden isimler arasında bulunuyor.

ERDOĞAN’IN ABD ZİYARETİ 23 EYLÜL’E KADAR SÜRECEK

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 20-23 Eylül tarihlerini kapsayan ABD programında BM Genel Kurulu konuşması, ikili lider görüşmeleri, Birleşmiş Milletler kapsamındaki etkinlikler ve farklı kesimlerin temsilcileriyle gerçekleştirilecek buluşmalar yer alıyor. Erdoğan’ın New York’taki diplomatik temaslarının ziyaret programı doğrultusunda 23 Eylül’e kadar devam etmesi planlanıyor.

Yerel ve güvenlik kaynaklarına dayandırılan haberde saldırı sırasında bir Filistinlinin yaralandığı belirtildi. Taşların hedef aldığı Filistinliye ait araçta da maddi hasar meydana geldi.

FİLİSTİNLİLERİN ARAÇLARINI TAŞLADILAR

Saldırının Beytüllahim’in güney kırsalına ulaşımı sağlayan güzergâhlardan birinde meydana geldiği bildirildi. Bölgede toplanan İsrailli grubun Filistin plakalı araçları hedef aldığı ve araçlara taş attığı aktarıldı.

Saldırıda yaralanan Filistinlinin sağlık durumuna ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı. Olay sırasında zarar gören aracın da taşların isabet etmesi sonucu hasar aldığı belirtildi.

BATI ŞERİA'DAKİ SALDIRILARDA YÜZDE 63 ARTIŞ

Batı Şeria’da Filistinlilere yönelik İsrailli grupların saldırılarındaki artış İsrail güvenlik kurumlarının verilerine de yansıdı. İsrail basınının güvenlik verilerine dayandırdığı bilgilere göre 2026’nın ilk altı ayında “milliyetçi suç” kapsamında 660 olay kaydedildi.

2025’in ikinci yarısında kaydedilen olay sayısı 405 olurken, 2026’nın ilk yarısında rakam 660’a çıktı. Verilere göre aynı dönemde söz konusu saldırılar nedeniyle 140 Filistinli yaralandı, 6 Filistinli hayatını kaybetti. Temmuz ayında yaklaşık 100 olayın daha kayıtlara geçtiği bildirildi.

BM'DEN BATI ŞERİA İÇİN UYARI

Birleşmiş Milletler de işgal altındaki Batı Şeria’da Filistinlilere yönelik saldırılardaki artışa ilişkin temmuz ayında açıklama yaptı. BM İnsan Hakları Ofisi, İsrailli gruplar ile İsrail güvenlik güçlerinin bazı olaylarda Filistinli topluluklara yönelik saldırılarda birlikte hareket ettiğinin kayıtlara geçtiğini bildirdi.

BM verilerine göre söz konusu saldırıların sayısı 2023’ten itibaren her yıl artış gösterdi ve 2025 yılında 1.835 olay kaydedildi. Yalnızca 2026’nın ilk dört ayında dokuz Filistinli topluluktan yaklaşık 700 kişinin saldırılar nedeniyle yerinden edildiği açıklandı.

BEYTÜLLAHİM ÇEVRESİNDE SALDIRILAR SÜRÜYOR

Beytüllahim çevresinde bir gün önce de Filistinlilere yönelik farklı olaylar kaydedildi. WAFA’nın 19 Eylül tarihli haberine göre kentin doğusundaki Za’tara bölgesinde silahlı İsrailliler Filistinli çobanları takip ederek bölgeden uzaklaştırmaya çalıştı. Wadi Abu Njeim’de ise Filistinlilere ait arazilere hayvanların sokulduğu ve İsrailli grupların evlerin yakınında toplandığı bildirildi.

İsrail ordusu aynı gün Beytüllahim’in batısındaki Battir bölgesinde aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu bazı Filistinlileri saatlerce alıkoyduktan sonra serbest bıraktı. Bölgedeki Filistinlilerin araçlarının durdurulduğu ve kimlik kontrollerinin gerçekleştirildiği de WAFA tarafından aktarıldı.

Trump’ın açıklamalarında diplomatik görüşme ve anlaşma seçeneğinin yanı sıra İran yönetimine yönelik sert ifadeler de yer aldı. İran heyetinin Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için New York’a yapacağı ziyaret öncesinde gelen açıklamalar, iki ülke arasındaki temas ihtimalini de yeniden gündeme getirdi.

TRUMP: PEZEŞKİYAN İLE GÖRÜŞMEYE HAZIRIM

Trump, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile olası bir görüşmeye ilişkin açıklamasında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nu işaret etti. ABD Başkanı, “Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ile görüşmeye hazırım” dedi.

Trump’ın mesajı, Washington ile Tahran arasında devam eden gerilim ve dönem dönem gerçekleştirilen temasların ardından geldi. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun yüksek düzeyli haftası için çok sayıda ülkenin lideri New York’ta bulunacak.

TRUMP İRAN İÇİN ÜÇ SEÇENEK SIRALADI

ABD Başkanı, İran konusunda önlerindeki seçenekleri anlatırken anlaşma ihtimaline de yer verdi. Trump, seçenekleri İran’a yönelik askeri adımların artırılması, ülkenin ekonomik baskı altında bırakılması veya bir anlaşmaya varılması şeklinde sıraladı.

Trump, İran yönetimine yönelik sert ifadeler de kullanarak Tahran’ın izleyeceği tutum konusunda uyarıda bulundu. ABD Başkanı ayrıca İran konusunda önümüzdeki dönemde önemli gelişmeler yaşanacağını söyledi.

PEZEŞKİYAN NEW YORK'A GİTMEYE HAZIRLANIYOR

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu’nun yüksek düzeyli toplantılarına katılmak üzere New York’a gitmesi planlanıyor. Pezeşkiyan’ın İran heyetinin başında toplantılara katılması ve Genel Kurul’a hitap etmesi öngörülüyor.

İran heyetinde Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de yer alacak. Pezeşkiyan’ın New York’taki programı kapsamında farklı ülkelerden lider ve yetkililerle görüşmeler gerçekleştirmesi de planlanıyor.

ABD'DEN PEZEŞKİYAN VE ERAKÇİ'YE VİZE

ABD yönetimi, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin de aralarında bulunduğu İran’ın çekirdek heyetine Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun yüksek düzeyli haftasına katılabilmeleri için vize verilmesini onayladı.

ABD Dışişleri Bakanlığı, kararın Birleşmiş Milletler’e ev sahipliği yapan ülke olarak Washington’ın yükümlülükleri doğrultusunda alındığını açıkladı. İran’dan gelecek heyetin önceki yıla kıyasla daha küçük olacağı da bildirildi.

İRAN HEYETİNE SEYAHAT KISITLAMASI UYGULANACAK

Vize verilmesi İran heyetinin ABD içerisinde serbest şekilde hareket edebileceği anlamına gelmeyecek. Washington yönetimi, heyetin New York’taki hareketlerine yönelik seyahat kısıtlamaları uygulanacağını bildirdi.

İranlı yetkililerin hareket alanının Birleşmiş Milletler’deki resmi görevleri doğrultusunda sınırlandırılması planlanıyor. Benzer seyahat kısıtlamaları daha önce de Birleşmiş Milletler toplantıları için ABD’ye gelen İranlı yetkililere uygulanmıştı.

LÜKS ÜRÜN SATIN ALMALARINA DA SINIRLAMA

ABD yönetiminin İran heyetine yönelik uygulayacağı önlemler yalnızca seyahatle sınırlı olmayacak. İranlı yetkililerin lüks ürünler ile belirlenen bazı malları ABD’de satın almalarına yönelik kısıtlamalar da uygulanacak.

ABD Dışişleri Bakanlığı, İran heyetinin Genel Kurul çalışmalarına katılmasına izin verilirken mevcut Amerikan politikaları doğrultusunda seyahat ve satın alma sınırlamalarının sürdürüleceğini bildirdi.

GÖZLER BM GENEL KURULU'NDAKİ TEMASLARDA

Trump’ın Pezeşkiyan ile görüşmeye hazır olduğunu açıklaması ve ABD yönetiminin İran heyetine vize vermesiyle iki ülke arasındaki gelişmeler Birleşmiş Milletler Genel Kurulu öncesinde yeniden gündeme geldi. Taraflar arasında bir görüşmenin gerçekleşip gerçekleşmeyeceğine ilişkin resmi bir program ise henüz açıklanmadı.

Pezeşkiyan’ın New York programı kapsamında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’na hitap etmesi ve çeşitli temaslarda bulunması planlanıyor. Trump ise İran konusunda anlaşma seçeneğinin masada olduğunu belirtirken Tahran yönetimine yönelik sert mesajlarını da sürdürüyor.

Saldırının ardından Riyad'ın ana havalimanı yakınlarında alevler ve yoğun siyah duman görüldü. Suudi Arabistan makamları saldırı girişiminin yanı sıra ülkenin farklı noktalarını hedef alan başka saldırıların da engellendiğini bildirirken, Husiler Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu kentinde Suudi petrol şirketi Aramco'ya ait tesisleri hedef aldıklarını öne sürdü.

RİYAD'A FÜZE VE İHA SALDIRISI

Husiler tarafından yapılan açıklamada, Riyad'daki bazı "hassas noktaların" füze ve insansız hava araçlarıyla hedef alındığı belirtildi. Suudi Arabistan ise başkenti hedef alan balistik füzenin hava savunma sistemleri tarafından engellendiğini duyurdu.

Saldırı girişimi, Yemen'deki çatışmaların yeniden yoğunlaştığı dönemde Husilerin Riyad'ı hedef aldığı ilk saldırı olarak kayıtlara geçti. Suudi yetkililerin açıklamasına göre saldırıda can kaybı veya hasar meydana gelmedi.

HAVALİMANI YAKININDA ALEVLER VE SİYAH DUMAN

Reuters'ın aktardığı görüntülerde saldırıların ardından Riyad'ın ana havalimanı yakınlarında alevler ve büyük bir siyah duman bulutu görüldü. Havalimanı yolu, ana terminal binası ve çevredeki bazı tesislerin bulunduğu bölgeden yoğun duman yükseldi.

Suudi Arabistan makamları ilk aşamada dumanın kaynağına ilişkin açıklama yapmadı. Başkenti hedef alan füzenin engellendiği doğrulanırken, havalimanı yakınındaki alev ve dumanın saldırıyla doğrudan bağlantısına ilişkin ilk saatlerde resmi bir bilgi paylaşılmadı.

SUUDİ ARABİSTAN HAVA SAVUNMASINI DEVREYE SOKTU

Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, Husilerin Riyad'a gönderdiği balistik füzenin hava savunma sistemleri tarafından imha edildiğini açıkladı. Koalisyon ayrıca ülkenin farklı bölgelerini hedef alan saldırı girişimlerinin de engellendiğini bildirdi.

Açıklamada ülkenin güneybatısındaki Biş ve Farasan ile batıdaki Taif ve Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu'ya yönelik saldırı girişimlerine müdahale edildiği belirtildi. Suudi makamları söz konusu saldırılarda kullanılan füze ve insansız hava araçlarına karşı hava savunma sistemlerinin devreye girdiğini bildirdi.

RİYAD VE EL-HARÇ İÇİN UYARI YAPILDI

Saldırıların ardından Suudi Arabistan Sivil Savunma ekipleri Riyad ve başkentin doğusunda bulunan El-Harç bölgesindeki vatandaşlara yönelik hava saldırısı uyarısı yayımladı. Bölgedeki gelişmeler nedeniyle halktan güvenlik talimatlarına uyması istendi.

Yetkililer daha sonra Riyad ve El-Harç için tehlikenin sona erdiğini bildirdi. Saldırıların ardından bölgede alınan güvenlik önlemleri sürdürülürken, Riyad'ı hedef alan füzenin engellendiği açıklandı.

HUSİLER ARAMCO TESİSLERİNİ HEDEF ALDIKLARINI AÇIKLADI

Husiler, Riyad'a yönelik saldırının yanı sıra Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu kentinde bulunan Suudi petrol şirketi Aramco'ya ait tesisleri de hedef aldıklarını öne sürdü. Suudi yetkililer ise Yanbu'daki sivil altyapıya yönelik saldırı girişiminin engellendiğini bildirdi.

Yanbu, Suudi Arabistan'ın petrol ve enerji altyapısı açısından önemli merkezleri arasında bulunuyor. Husilerin Aramco tesislerine yönelik saldırı açıklamasını destekleyen bağımsız bir kanıt paylaşılmazken Aramco'dan da iddiaya ilişkin ilk aşamada açıklama gelmedi.

HUSİLER SANA'YA YÖNELİK SALDIRILARI GEREKÇE GÖSTERDİ

Husiler, Suudi Arabistan'a yönelik operasyonların Yemen'in başkenti Sana'ya düzenlenen saldırılara karşılık gerçekleştirildiğini öne sürdü. Yemen'de Husiler ile Suudi Arabistan arasındaki çatışmalar, bölgede bir süredir devam eden görece sakin dönemin ardından yeniden yoğunlaşmış durumda.

Husiler temmuz ayında Riyad'a yönelik deniz ablukası ilan etmelerinin ardından Suudi Arabistan'a karşı saldırılarını artırdı. Suudi şehirleri, enerji altyapısı ve deniz ulaşımına yönelik saldırılar, Kızıldeniz ve çevresindeki güvenlik durumunu da etkiliyor.

ABD'DEN ORTADOĞU'DAKİ VATANDAŞLARINA UYARI

Saldırıların ardından ABD Dışişleri Bakanlığı Ortadoğu'daki Amerikan vatandaşlarına yönelik güvenlik uyarısı yayımladı. Bakanlık, bölgede bulunan vatandaşlardan daha dikkatli olmalarını ve olası güvenlik risklerine karşı hazırlıklı bulunmalarını istedi.

Bölge dışında bulunan Amerikan vatandaşlarına ise Ortadoğu'ya yönelik seyahat planlarını yeniden değerlendirmeleri çağrısı yapıldı. ABD Dışişleri Bakanlığı, Suudi Arabistan ile Husiler arasındaki çatışmaların hızla tırmanma potansiyeli bulunduğunu belirtti.

TRUMP CAMP DAVID'DEN ERKEN DÖNDÜ

ABD Başkanı Donald Trump da Ortadoğu'daki gelişmelerin yaşandığı saatlerde hafta sonu için bulunduğu Camp David'deki programını planlanandan erken tamamlayarak Beyaz Saray'a döndü. Trump'ın normal programına göre Camp David'den daha sonra ayrılması bekleniyordu.

ABD yönetimi Trump'ın programındaki değişikliğin nedenini açıklamadı. Camp David bölgesinde yağmur ve gök gürültülü sağanak beklendiğine ilişkin hava tahminleri de bulunurken, Trump'ın dönüşü ABD Dışişleri Bakanlığının Ortadoğu'daki gerilime ilişkin güvenlik uyarısının ardından gerçekleşti.

TRUMP SUUDİ ARABİSTAN'IN ASKERİ DESTEK TALEBİNE OLUMLU YANIT VERMEDİ

Suudi Arabistan'ın Husilere karşı ABD'den askeri destek talebinde bulunduğu, ancak Donald Trump'ın söz konusu talebe şu aşamada olumlu yanıt vermediği bildirildi. Washington daha önce Husilere karşı Yemen'de askeri operasyonlar gerçekleştirmişti.

Husiler ile ABD arasında daha önce sağlanan ateşkesin ardından Washington'ın yeni çatışmalara doğrudan dahil olup olmayacağına ilişkin resmi bir karar açıklanmadı. ABD yönetimi bölgedeki vatandaşlarına yönelik güvenlik uyarılarını sürdürürken, Suudi Arabistan ile Husiler arasındaki çatışmaların hızlı biçimde tırmanabileceği uyarısında bulundu.

HAKAN FİDAN'DAN SUUDİ ARABİSTAN'A DESTEK AÇIKLAMASI

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suudi Arabistan'ın devam eden Husi saldırıları nedeniyle özellikle bazı teknik alanlarda askeri ihtiyaçlarının ortaya çıkabileceğini söyledi. Fidan, Türkiye'nin Pakistan'ın da dahil olduğu üçlü savunma anlaşması kapsamında Suudi Arabistan'a destek vermeye hazır olduğunu açıkladı.

Fidan, Suudi Arabistan'ın toprak bütünlüğü ve egemenliğine yönelik ciddi saldırılar bulunduğunu belirterek Türkiye'nin Riyad yönetimiyle dayanışma içinde olduğunu ifade etti. Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki ortak savunma anlaşması, taraflardan birine yönelik silahlı saldırının diğer ülkelere de yapılmış sayılması hükmünü içeriyor.

BM GÜVENLİK KONSEYİ HUSİ SALDIRILARINI KINADI

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi de Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarını kınadı. Konsey üyeleri, sivilleri ve enerji altyapısını etkileyen saldırıların durdurulması çağrısında bulunurken, Kızıldeniz ve Babülmendep'teki deniz ulaşımına yönelik saldırı ve tehditlere de tepki gösterdi.

Konsey, Husilere askeri gerilimi ve sivilleri etkileyen saldırıları derhal sona erdirme çağrısı yaptı. Açıklamada Suudi Arabistan ile dayanışma vurgulanırken ülkenin uluslararası hukuk kapsamındaki meşru müdafaa hakkına da atıfta bulunuldu.

YEMEN'DEKİ ÇATIŞMALAR YENİDEN YOĞUNLAŞTI

Husiler ile Suudi Arabistan arasındaki saldırılar, Yemen'de yıllardır devam eden çatışmaların yeniden yoğunlaştığı bir dönemde gerçekleşiyor. Husiler, Yemen'in en kalabalık bölgeleri dahil ülkenin önemli bir bölümünde kontrolü elinde bulundururken, son dönemde Kızıldeniz kıyısındaki askeri faaliyetlerini de artırdı.

Suudi şehirleri, enerji altyapısı ve deniz taşımacılığının hedef alınması Kızıldeniz üzerinden gerçekleştirilen ticaret ve petrol sevkiyatlarını da doğrudan ilgilendiriyor. Riyad'a yönelik son saldırının ardından Suudi Arabistan'daki hava savunma faaliyetleri ve Yemen'deki askeri gelişmeler yakından takip ediliyor.

Trump'ın dönüşü, Ortadoğu'da askeri hareketliliğin arttığı ve Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarını yoğunlaştırdığı bir dönemde gerçekleşti. Suudi Arabistan, Husilerin başkent Riyad'ı hedef alan balistik füzesinin hava savunma sistemleri tarafından engellendiğini duyururken, saldırıda can kaybı veya hasar bildirilmedi.

TRUMP CAMP DAVID'DEN ERKEN AYRILDI

ABD Başkanı Donald Trump, hafta sonunu geçirmek üzere bulunduğu Maryland'deki başkanlık yerleşkesi Camp David'den planlanandan erken ayrıldı. Trump'ın programındaki değişikliğin ardından Washington'a dönerek Beyaz Saray'a geçtiği bildirildi.

Beyaz Saray tarafından Trump'ın program değişikliğinin gerekçesine ilişkin resmi bir neden açıklanmadı. ABD basınında yer alan haberlerde ise dönüşün, Ortadoğu'da artan gerilim ve Yemen'deki Husiler ile Suudi Arabistan arasındaki çatışmaların yoğunlaştığı bir döneme denk geldiğine dikkat çekildi.

HUSİLER RİYAD'I BALİSTİK FÜZEYLE HEDEF ALDI

Suudi Arabistan makamları, Yemen'deki Husilerin başkent Riyad'a yönelik balistik füze saldırısı gerçekleştirmeye çalıştığını açıkladı. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, Riyad'a yönelen füzenin hava savunma sistemleri tarafından engellendiğini bildirdi.

Riyad'da patlama sesi duyulurken kentin ana havalimanının yakınlarında duman görüldüğü bildirildi. Suudi yetkililer olay sonucunda can kaybı veya hasar meydana gelmediğini açıkladı. Husilerin Riyad'a yönelik saldırısı, son dönemde yeniden yoğunlaşan çatışmalar sırasında Suudi başkentini hedef alan ilk saldırı olarak kayıtlara geçti.

HUSİLER "HASSAS NOKTALARI" HEDEF ALDIKLARINI AÇIKLADI

Husiler saldırının ardından yaptıkları açıklamada Riyad'daki "hassas" noktaları füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldıklarını duyurdu. Örgüt ayrıca Suudi Arabistan'ın önemli petrol merkezlerinden Yanbu'daki Aramco tesislerini hedef aldığını öne sürdü.

Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon ise Riyad'ın yanı sıra Taif, Yanbu, Farasan ve ülkenin farklı bölgelerini hedef alan saldırıların engellendiğini açıkladı. Husilerin bazı hedeflere yönelik saldırı iddiaları bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmadı.

RİYAD HAVALİMANI YAKINLARINDA DUMAN GÖRÜLDÜ

Saldırının yaşandığı saatlerde Riyad'ın ana havalimanının yakınlarında alevler ve yoğun siyah duman görüldü. Suudi Arabistan'da yetkililer gece saatlerinde Riyad ve çevresinde olası tehlikeye karşı uyarılar yayımladı.

Tehlike uyarılarının ardından Riyad ve El Harç bölgesinde durumun normale döndüğüne ilişkin bilgilendirme yapıldı. Suudi makamları, Riyad'ı hedef alan balistik füzenin engellendiğini bildirirken saldırı girişiminin ardından bölgedeki güvenlik önlemleri artırıldı.

ABD'DEN BÖLGE İÇİN GÜVENLİK UYARILARI

Ortadoğu'daki gelişmelerin ardından ABD Dışişleri Bakanlığı ve bölgedeki bazı Amerikan diplomatik temsilcilikleri güvenlik uyarıları yayımladı. Açıklamalarda bölgedeki askeri çatışmaların hızlı biçimde tırmanma potansiyeli taşıdığı belirtilerek Amerikan vatandaşlarına gelişmeleri yakından takip etmeleri çağrısı yapıldı.

Uyarılarda hava sahalarının kapatılması, uçuşların iptal edilmesi ve seyahatlerde aksama yaşanması ihtimallerine de dikkat çekildi. Trump'ın Camp David'den erken dönmesi de söz konusu güvenlik uyarılarının yapıldığı ve bölgedeki askeri hareketliliğin arttığı süreçte gerçekleşti.

HUSİLERE YÖNELİK ASKERİ SEÇENEKLER GÜNDEMDE

ABD basınında yer alan haberlerde Washington yönetiminin Yemen'deki Husi hedeflerine karşı atılabilecek adımları değerlendirdiği öne sürüldü. Trump yönetiminin farklı seçenekler üzerinde çalıştığına ilişkin haberler yayımlanırken, ABD tarafından Husilere yönelik yeni bir askeri operasyon kararı resmi olarak açıklanmadı.

Washington yönetimi daha önce de Husilerin Kızıldeniz'deki saldırıları ve bölgedeki askeri faaliyetleri nedeniyle Yemen'deki hedeflere yönelik operasyonlar gerçekleştirmişti. Son saldırıların ardından ABD'nin bölgedeki Amerikan unsurlarının güvenliği ile Suudi Arabistan ve Körfez'deki gelişmeleri takip ettiği bildirildi.

ORTADOĞU'DA GERİLİM YÜKSELİYOR

Riyad'a yönelik saldırı girişimi, Yemen'deki çatışmaların yeniden yoğunlaştığı bir dönemde gerçekleşti. Husilerin Suudi şehirlerine, enerji altyapısına ve bölgedeki deniz ulaşım hatlarına yönelik saldırıları son dönemde artarken, Suudi Arabistan da Yemen'deki çatışmalarda uluslararası alanda destek arayışını sürdürüyor.

Bölgedeki gelişmeler Kızıldeniz ve Körfez'deki güvenlik durumunun yanı sıra uluslararası deniz taşımacılığı ve enerji altyapısını da yakından ilgilendiriyor. Trump'ın Camp David programını erken sonlandırmasının resmi gerekçesi açıklanmazken, Washington'ın Ortadoğu'daki gelişmeleri yakından takip ettiği bildiriliyor.

GÖZLER BEYAZ SARAY'IN ATACAĞI ADIMLARDA

Trump'ın Washington'a dönmesinin ardından ABD'nin Husilere karşı yeni bir askeri adım atıp atmayacağına ilişkin resmi bir karar açıklanmadı. ABD yönetiminin bölgedeki gelişmeleri ve olası seçenekleri değerlendirdiğine yönelik haberler Amerikan ve uluslararası basına yansıdı.

Suudi Arabistan'a yönelik saldırıların seyri ve Washington'ın vereceği karşılık, Yemen'deki çatışmaların bundan sonraki sürecinde takip edilen başlıklar arasında bulunuyor. ABD'nin bölgeye yönelik güvenlik uyarıları ise olası askeri gerilim nedeniyle yürürlükte tutuluyor.

Philadelphia'daki konser, ABD turnesinde yer alan rapçi Macklemore'un "Özgür Filistin" açıklamaları nedeniyle kadrodan çıkarılmasının ardından Sheeran'ın verdiği ilk konser olmasıyla da gündeme geldi. Sheeran sahneye yalnız çıkarken, konser sırasında dinleyicilerine hitap ederek İsrail ve Filistin'deki gelişmeler hakkındaki düşüncelerini paylaştı.

MACKLEMORE'UN KADRODAN ÇIKARILMASININ ARDINDAN İLK KONSER

Ed Sheeran'ın Philadelphia konseri öncesinde ABD turnesinin kadrosuyla ilgili yaşanan gelişmeler gündeme gelmişti. Turnede yer alan rapçi Macklemore, "Özgür Filistin" açıklamalarının ardından kadrodan çıkarılmıştı. Sheeran, yaşanan tartışmaların ardından çıktığı ilk konserde sahnede tek başına yer aldı.

Konserin düzenlendiği stadyumun çevresinde Filistin destekçisi gruplar protesto gösterileri düzenledi. Gösteriler nedeniyle bölgede yoğun güvenlik önlemleri alınırken Sheeran, konser programını sürdürerek dinleyicilerinin karşısına çıktı.

"ARTIK BU KONUDAKİ HİSLERİMİ GİZLEYEMEM"

Konser sırasında dinleyicilerine seslenen Ed Sheeran, kariyeri boyunca siyasi konularda yorum yapmaktan uzak durmaya çalıştığını anlattı. Müziğinin ve konserlerinin insanları ayrıştırmak yerine birlik duygusu etrafında buluşturmasını istediğini belirten Sheeran, İsrail ve Filistin'deki gelişmeler konusunda düşüncelerini paylaşma gereği duyduğunu ifade etti.

Sheeran, yaşananları siyasi bir tartışmadan ziyade insani bir mesele olarak ele aldığını belirterek, "Bu bir insani mesele ve artık bu konudaki hislerimi gizleyemem" dedi. Sanatçının açıklamaları konseri izleyen dinleyicilere yaptığı konuşmanın devamında Gazze'deki duruma ilişkin sözleriyle sürdü.

"GAZZE'DE YAŞANANLAR FELAKET NİTELİĞİNDE"

Gazze'de yaşananların kendisini derinden etkilediğini söyleyen Ed Sheeran, bölgedeki duruma ilişkin, "Gazze'de yaşananlar felaket niteliğinde, savunulamaz ve orantısız" ifadelerini kullandı. Sheeran, konuşmasında sivillerin ve çocukların hayatını kaybetmesine de değindi.

Sivillerin ve çocukların yaşamını yitirmesinden duyduğu üzüntüyü dile getiren İngiliz şarkıcı, yalnızca Gazze'deki gelişmelerin değil, Batı Şeria'da yaşananların da göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi. Sheeran, İsrail ve Filistin'deki gelişmeler hakkındaki düşüncelerini aktarırken konuşmasının insani boyutuna vurgu yaptı.

"YETERİNCE BİLGİM OLMADIĞINI BİLİYORUM"

Ed Sheeran, bölgede yaşananlarla ilgili daha fazla bilgi edinmeye çalıştığını ve mağdurlara yardımcı olabileceği yolları araştırdığını da anlattı. Konuya ilişkin bilgi düzeyi konusunda temkinli konuşan sanatçı, yaşananları daha iyi anlayabilmek amacıyla dinlemeyi ve öğrenmeyi sürdürdüğünü ifade etti.

Sheeran, "Dinlemeye ve öğrenmeye çalışıyorum çünkü yeterince bilgim olmadığını biliyorum" sözleriyle yaklaşımını açıkladı. Konuşmasını sürdürdüğü sırada duygulanan İngiliz şarkıcının gözyaşlarını tutamadığı görüldü.

SHEERAN KONUŞMASI SIRASINDA GÖZYAŞLARINI TUTAMADI

Philadelphia'daki konser, Filistin destekçisi grupların stadyum çevresindeki protestoları ve alınan yoğun güvenlik önlemleri altında gerçekleştirildi. Macklemore'un turne kadrosundan çıkarılmasının ardından ilk kez sahneye çıkan Sheeran, kariyeri boyunca siyasi yorumlardan uzak durmaya çalıştığını söylese de Gazze'de yaşananlara ilişkin düşüncelerini dinleyicileriyle paylaştı.

Gazze'deki durumu "felaket niteliğinde, savunulamaz ve orantısız" olarak tanımlayan Sheeran, siviller ve çocukların hayatını kaybetmesine değindi, Batı Şeria'daki gelişmelerin de göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi. Yaşananlar hakkında daha fazla bilgi edinmeye çalıştığını belirten sanatçı, konuşmasının ilerleyen bölümünde duygulanarak gözyaşlarını tutamadı.

Erdoğan’ın programında BM Genel Kurulu’ndaki konuşmasının yanı sıra Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri ile görüşmesi ve çeşitli ülkelerin devlet ve hükümet başkanlarıyla ikili temaslarda bulunması yer alıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ayrıca ABD’de yaşayan Türk vatandaşlarının temsilcileri, Türk-Amerikan iş çevreleri ve düşünce kuruluşlarının temsilcilerinin katılacağı programlara iştirak etmesi öngörülüyor.

ERDOĞAN 22 EYLÜL’DE BM GENEL KURULU’NA HİTAP EDECEK

Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu genel görüşmeleri 22 Eylül Salı günü New York’taki BM Genel Merkezi’nde başlayacak. Cumhurbaşkanı Erdoğan da genel görüşmelerin ilk gününde BM Genel Kurulu’na hitap edecek. İletişim Başkanlığı tarafından açıklanan programda Erdoğan’ın konuşmasının 22 Eylül’de gerçekleştirileceği bildirildi.

Birleşmiş Milletlerin resmi takvimine göre 81. Genel Kurul genel görüşmeleri 22-26 Eylül tarihlerindeki oturumların ardından 28 Eylül’de gerçekleştirilecek oturumla tamamlanacak. Devlet ve hükümet başkanları ile diğer üst düzey temsilciler, görüşmeler kapsamında Genel Kurul kürsüsünden ülkelerinin gündemlerini ve uluslararası konulara ilişkin tutumlarını açıklayacak.

BM GENEL KURULU’NUN TEMASI BELLİ OLDU

BM 81. Genel Kurulu genel görüşmeleri, “Güveni yeniden inşa etmek, dönüşümü yönetmek: Herkes için sonuç üreten bir Birleşmiş Milletler” teması kapsamında gerçekleştirilecek. İletişim Başkanlığı tarafından Erdoğan’ın ziyaretine ilişkin yapılan açıklamada da aynı temaya yer verildi.

Birleşmiş Milletlerin İngilizce olarak “Restoring trust, managing transformation: a United Nations that delivers for all” şeklinde açıkladığı tema, 81. oturumun çalışmalarının temel başlığını oluşturuyor. BM Genel Kurulu’nun 81. dönem başkanlığını Bangladeşli Khalilur Rahman yürütüyor.

BM GENEL SEKRETERİ VE LİDERLERLE GÖRÜŞECEK

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın New York programının önemli bölümlerinden birini ikili diplomatik görüşmeler oluşturacak. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının açıklamasına göre Erdoğan, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin yanı sıra çeşitli ülkelerin devlet ve hükümet başkanlarıyla ikili görüşmeler gerçekleştirecek.

Görüşmeler Erdoğan’ın 20-23 Eylül tarihlerini kapsayan ABD ziyareti sırasında gerçekleştirilecek. İletişim Başkanlığı tarafından açıklanan programda ikili temasların yapılacağı belirtilirken görüşülecek liderlerin tamamına ilişkin ayrıntılı bir liste paylaşılmadı.

TÜRK-AMERİKAN İŞ ÇEVRELERİYLE BİR ARAYA GELECEK

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ABD ziyaretinde diplomatik temasların yanı sıra farklı programlara katılması da planlanıyor. Erdoğan’ın ABD’de yaşayan Türk vatandaşlarının temsilcileriyle bir araya gelmesi, Türk-Amerikan iş çevreleri ve düşünce kuruluşu temsilcilerinin katılacağı çeşitli programlara iştirak etmesi öngörülüyor.

İletişim Başkanı Burhanettin Duran tarafından duyurulan ziyaret programı 20 Eylül’de başlayacak ve 23 Eylül’de sona erecek. Erdoğan’ın 22 Eylül’deki BM Genel Kurulu hitabı da ziyaret programının ana başlıklarından birini oluşturacak.

BM 81. GENEL KURULU 8 EYLÜL’DE AÇILDI

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 81. olağan oturumu 8 Eylül 2026 tarihinde açıldı. BM’nin resmi programına göre 81. oturum 7 Eylül 2027 tarihine kadar devam edecek. Genel Kurul Başkanlığı görevini Bangladeşli diplomat Khalilur Rahman yürütüyor.

Rahman, 2 Haziran 2026’da New York’taki BM Genel Merkezi’nde gerçekleştirilen seçimde 81. dönem Genel Kurul Başkanı seçildi. Görev dönemi için çok taraflılık, sürdürülebilir kalkınma, iklim, insan hakları, dijital yönetişim ve BM reformu gibi alanları kapsayan başlıklar belirledi.

RAHMAN GÜVEN VURGUSU YAPTI

Khalilur Rahman, 81. dönemin açılışı kapsamında yaptığı konuşmada Birleşmiş Milletlere ve çok taraflı sisteme yönelik güven konusuna değindi. Dünyanın 1945’ten bu yana değiştiğini belirten Rahman, Birleşmiş Milletlerin de değişime uyum sağlaması gerektiğini ifade etti.

Rahman’ın dönem için açıkladığı çalışma başlıkları arasında barış ve güvenlik, 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları, iklim dayanıklılığı, insan hakları ve insani yardım, dijital yönetişim, yapay zekâ, çok taraflılık ve Birleşmiş Milletler reformu bulunuyor.

YAKLAŞIK 130 DEVLET VE HÜKÜMET BAŞKANI BEKLENİYOR

Birleşmiş Milletler tarafından paylaşılan bilgilere göre 81. Genel Kurul’un yüksek düzeyli haftasına yaklaşık 130 devlet ve hükümet başkanının katılması bekleniyor. Genel görüşmeler 22 Eylül’de başlayacak ve 28 Eylül’e kadar devam edecek.

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, örgüte üye 193 ülkenin temsil edildiği ana organlardan biri olarak faaliyet gösteriyor. Her üye ülke Genel Kurul’da bir oy hakkına sahip bulunuyor. Yıllık genel görüşmeler ise devlet ve hükümet başkanları ile diğer üst düzey temsilcileri New York’taki BM Genel Merkezi’nde bir araya getiriyor.

Soruşturma kapsamında elde edilen bulguların ardından çalışmalar; bilişim sistemlerinin banka veya kredi kurumlarının aracı olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık, Sermaye Piyasası Kanunu’na muhalefet, suç işlemek amacıyla örgüt kurma, örgüte üye olma ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçları kapsamında genişletildi. MASAK raporları, emniyet birimlerinin mali analizleri, MİT tarafından gerçekleştirilen çalışmalar ve uluslararası kanallardan ulaşılan mağdur başvuruları soruşturma dosyasına dahil edildi.

3 MİLYAR DOLARI AŞAN ULUSLARARASI DOLANDIRICILIK AĞI

Soruşturmalarda elde edilen verilere göre şebeke, faaliyetlerini tek bir ülkenin vatandaşlarına yönelik yürütmedi. Farklı ülkelerde yaşayan kişilerin internet üzerinden yayımlanan sahte yatırım reklamlarıyla sisteme dahil edildiği, mağdurların konuştuğu dile göre özel olarak seçilen çalışanlar üzerinden iletişim kurulduğu ve yüksek kazanç vaadiyle para yatırmaya yönlendirildiği belirlendi.

Mali incelemelerde şebekenin mağdurlardan elde ettiği haksız kazancın 3 milyar doların üzerinde olduğu tespit edildi. Uluslararası nitelikteki organizasyonun faaliyetlerini sürdürebilmek amacıyla hedef alınan ülkelerin dışında çağrı merkezleri oluşturduğu, şirketler ve finansal sistemler üzerinden örgütlü bir yapı kurduğu belirlendi.

ÇALIŞANLAR YALAN MAKİNESİNDEN GEÇİRİLDİ

MASAK raporları, emniyetin mali analizleri ve MİT’in saha çalışmaları sonucunda şebekenin çağrı merkezlerinde uyguladığı güvenlik sistemi de ortaya çıkarıldı. Çok sayıda yabancı dil bilen kişilerin “conversion agent” ve “retention agent” unvanlarıyla işe alındığı, çalışanların göreve başlamadan önce bir haftalık eğitimden geçirildiği tespit edildi.

İşe alınacak kişilerin güvenlik güçleriyle bağlantısının bulunup bulunmadığının belirlenmesi amacıyla yalan makinesi testine tabi tutulduğu, testte başarısız olanların işe alınmadığı belirlendi. Çalışanların çağrı merkezlerine cep telefonu sokmalarının yasaklandığı ve örgütün belirlediği katı güvenlik kuralları altında çalıştırıldıkları tespit edildi.

KOD ADLARI VE SAHTE HAYAT HİKAYELERİ KULLANDILAR

Şebekenin çalışanlarına gerçek isimleri yerine kullanmaları için kod adları verdiği belirlendi. Bir haftalık eğitim sürecinde çalışanlardan mağdurların güvenini kazanabilecek sahte hayat hikayeleri oluşturmaları istendiği ve söz konusu profillerde eğitim, kariyer ve yatırım alanında gerçeği yansıtmayan bilgiler kullanıldığı tespit edildi.

Organizasyonun çalışma saatleri de hedef aldığı kişilere göre düzenlendi. Çağrı merkezlerinin farklı ülkelerdeki saat dilimleri dikkate alınarak vardiyalı şekilde faaliyet yürüttüğü ve farklı dilleri konuşabilen çalışanların mağdurların bulunduğu bölgelere göre görevlendirildiği belirlendi.

SAHTE YATIRIM REKLAMLARIYLA İLK TEMAS KURULDU

Uluslararası dolandırıcılık ağının çalışma sisteminin ilk aşamasında sosyal medya, arama motorları ve çeşitli internet sitelerinde forex ve kripto para yatırımlarına ilişkin yüksek kazanç vaatleri içeren reklamlar yayımlandı. Reklamlar üzerinden kişisel bilgilerini sisteme kaydeden kişilerin verileri şebekenin kullandığı CRM adı verilen müşteri takip sistemine aktarıldı.

CRM sistemine düşen bilgiler mağdurun uyruğuna ve konuştuğu dile göre sınıflandırıldı. İlgili dili bilen çağrı merkezi çalışanı daha sonra mağdurla telefon üzerinden iletişime geçti. İlk görüşmelerde düşük miktarlı ödemelerle yatırım sistemine giriş yapılması sağlandı.

EKRANDA SAHTE KÂR GÖSTERDİLER

İlk ödemeyi yapan kişilerin daha deneyimli çalışanlara yönlendirildiği ve daha yüksek miktarlarda yatırım yapmaları için ikna edilmeye çalışıldığı tespit edildi. Mağdurların yurt dışındaki banka hesaplarına veya kripto para cüzdanlarına para göndermeleri sağlanırken, kullanılan sistemlerde yatırımların yüksek kazanç sağladığı izlenimi oluşturacak sahte veriler gösterildi.

Ekranlarında yatırımlarının değer kazandığını gören mağdurlardan daha fazla para yatırmaları istendi. Parasını çekmek isteyen kişilerin hesaplarının bloke edildiği, ardından “vergi”, “komisyon” veya “bloke kaldırma ücreti” gibi gerekçelerle yeniden ödeme talep edildiği belirlendi. Ödemelerin ardından mağdurlarla iletişimin kesildiği tespit edildi.

20 FARKLI ÜLKEDEN ŞÜPHELİLER GÖZALTINA ALINDI

Operasyonun uluslararası boyutu gözaltına alınan şüphelilerin uyruk dağılımına da yansıdı. İşlem yapılan 248 kişi kapsamında gözaltına alınan 201 şüpheliden 45’inin yabancı uyruklu olduğu ve yabancı şüphelilerin 20 farklı ülkenin vatandaşlarından oluştuğu belirlendi.

Gözaltına alınan yabancı şüpheliler arasında 9 İsrail ve 11 Pakistan vatandaşının yanı sıra Azerbaycan, Suriye, Ürdün, Ukrayna, Tayland, Endonezya ve Fas’tan 2’şer kişi bulunuyor. Kazakistan, Filipinler, İran, Çin, Lübnan, Filistin, Meksika, Mısır, Mozambik, Arjantin ve Bangladeş vatandaşı birer şüphelinin de gözaltına alınanlar arasında yer aldığı bildirildi.

YÜZLERCE ADRESE EŞ ZAMANLI OPERASYON

Soruşturma kapsamında İstanbul ve Muğla’da şebekenin faaliyetleriyle bağlantılı olduğu belirlenen şirket, çağrı merkezi, finans ofisi ve şüphelilere ait çok sayıda adrese eş zamanlı operasyon düzenlendi. Aramalarda örgütün kullandığı dijital materyaller ve soruşturma açısından delil niteliğinde olduğu değerlendirilen materyaller incelemeye alındı.

Operasyonların ardından suçtan elde edildiği değerlendirilen malvarlıkları, banka hesapları ve kripto varlıklarına yönelik el koyma işlemleri gerçekleştirildi. Hakkında işlem başlatılan ancak henüz yakalanamayan diğer şüphelilerin yakalanmasına yönelik çalışmaların sürdüğü bildirildi.

ZDF için Forschungsgruppe Wahlen tarafından 14-17 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirilen Politbarometer araştırmasında Sol Parti yüzde 22 ile ilk sırada yer aldı. Araştırmada CDU yüzde 20, AfD yüzde 18, Yeşiller yüzde 15, SPD yüzde 12 ve BSW yüzde 4 olarak ölçüldü. ZDF, söz konusu oranların seçim sonucu tahmini olmadığını özellikle belirtirken araştırmaya katılanların yüzde 23'ünün kimi destekleyeceği veya oy kullanıp kullanmayacağı konusunda henüz kesin karar vermediği kaydedildi.

SOL PARTİ YÜZDE 22 İLE İLK SIRADA

Berlin seçimlerine ilişkin son ZDF araştırması, Sol Parti ile CDU arasındaki yarışın yakın seyrettiğini gösterdi. Sol Parti yüzde 22 seviyesinde ölçülürken CDU yüzde 20 ile onu takip etti. AfD yüzde 18 ile üçüncü, Yeşiller yüzde 15 ile dördüncü ve SPD yüzde 12 ile beşinci sırada yer aldı. BSW'nin oy oranı ise yüzde 4 olarak ölçüldü.

Araştırmada seçmenlere Berlin Eyalet Başbakanlığı için kimi tercih ettikleri de soruldu. Katılımcıların yüzde 25'i Elif Eralp'i, yüzde 24'ü CDU adayı Stefan Evers'i ve yüzde 12'si Yeşiller adayı Werner Graf'ı tercih ettiğini belirtti. Katılımcıların yüzde 20'si üç ismin hiçbirini tercih etmezken yüzde 19'u adayları yeterince tanımadığını veya karar vermediğini bildirdi.

ELİF ERALP KAMPANYASINDA KONUT VE KİRALARA ODAKLANDI

Sol Parti'nin Berlin seçim kampanyasında konut sıkıntısı ve yüksek kira maliyetleri öne çıkan başlıklar arasında bulunuyor. Eralp seçim çalışmaları kapsamında seçmenlerle doğrudan temas kurarken kapı kapı yürütülen kampanyayla Sol Parti'nin konut politikalarını anlatıyor.

Berlin'deki konut sorunu seçim kampanyasının genelinde de önemli yer tutuyor. Reuters'ın aktardığı verilere göre kentte kiralar 2014'ten bu yana yaklaşık iki katına çıktı ve 2040'a kadar 211 bin ilave konuta ihtiyaç duyulacağı hesaplanıyor. Sol Parti ise kira kontrolleri, sosyal konutların artırılması ve kısa süreli turistik kiralamalara yönelik sınırlamalar gibi düzenlemeleri savunuyor.

TÜRK TOPLUMUNDA ERALP'E DESTEK

Eralp'in Türk kökenli olması Berlin'deki Türkiye kökenli seçmenler arasında da seçim sürecinde gündeme gelen başlıklardan biri oldu. Kaynak metinde, Türk toplumunun Sol Parti'nin siyasi çizgisine mesafeli bazı kesimlerinde de Eralp'e yönelik kişisel desteğin bulunduğu ve aday için "Bizim kız" ifadesinin kullanıldığı aktarılıyor.

Berlin'deki seçmenlerin sandıktaki tercihlerinin nasıl şekilleneceği ise 20 Eylül'deki oylamanın ardından kesinleşecek. Son kamuoyu araştırmaları farklı partilerin mevcut destek düzeylerini ortaya koyarken ZDF de yayımladığı araştırmanın seçim sonucuna ilişkin bir tahmin olmadığının altını çiziyor.

SEÇİM SONRASI KOALİSYON SEÇENEKLERİ GÜNDEMDE

ZDF'nin araştırmasındaki oranlar mevcut CDU-SPD eyalet hükümetinin aynı dağılımla parlamentoda çoğunluğu sağlayamayacağını gösteriyor. Araştırmadaki projeksiyona göre Sol Parti, Yeşiller ve SPD'den oluşabilecek üçlü bir ittifakın yanı sıra CDU, Yeşiller ve SPD'nin yer aldığı bir koalisyon da sayısal olarak çoğunluğa ulaşabilecek seçenekler arasında bulunuyor.

Kaynak metinde SPD içerisindeki bazı kesimlerin Sol Parti ile kurulabilecek bir ortaklığa mesafeli yaklaştığı aktarılırken olası koalisyon görüşmelerinde konut politikalarının tartışma başlıklarından biri olabileceği belirtiliyor. Sol Parti'nin özel şirketlerin elindeki çok sayıdaki konuta ilişkin kamulaştırma politikası da seçim döneminde tartışılan konular arasında bulunuyor.

ERALP'İN NETANYAHU AÇIKLAMASI DA GÜNDEM OLDU

Elif Eralp'in seçim sürecinde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkında yaptığı açıklamalar da uluslararası basına yansıdı. Eralp, seçilmesi halinde Netanyahu'nun tutuklanması konusunda hukuki çerçevede girişimde bulunacağını açıklamıştı.

Kaynak metinde İsrail basınında Eralp'in siyasi yükselişinin New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani ile karşılaştırıldığı aktarılıyor. Söz konusu haberlerde Berlin'deki sol siyasi oluşumlarla kentteki Yahudi toplumunun bazı kesimleri arasındaki ilişkiler de tartışma konusu olarak ele alınıyor.

ELİF ERALP KİMDİR?

Sol Parti'nin Berlin Eyalet Başbakanlığı için gösterdiği Elif Eralp 45 yaşında. Eralp, 1980 askeri darbesinin ardından Almanya'ya göç eden Kayserili bir baba ile Adanalı bir annenin çocuğu olarak Münih'te dünyaya geldi ve Hamburg'da büyüdü.

Çocukluk döneminde karşılaştığı haksızlıklar ve ayrımcılık nedeniyle 12 yaşındayken hukuk eğitimi almaya karar verdiğini anlatan Eralp, eğitim hayatının ardından Birleşmiş Milletler'de staj yaptı. Eralp daha sonraki dönemde göçmen ve mülteci hakları alanında çalışmalar yürüttü.

11 YIL SOL PARTİ'NİN HUKUK DANIŞMANLIĞINI YAPTI

Eralp, siyasi kariyerinden önce 11 yıl boyunca Federal Meclis'te Sol Parti'nin hukuk danışmanı olarak görev yaptı. 2021 yılında Berlin Eyalet Parlamentosu'na giren Eralp, o tarihten bu yana milletvekilliği görevini sürdürüyor.

Türkiye ile bağlarını koruduğunu ve ülkeyi her yıl ziyaret ettiğini belirten Eralp, öğrencilik döneminde İstanbul'da staj yaptığını da ifade ediyor. Türk mutfağını yakından takip ettiğini anlatan Eralp, 20 Eylül'deki Berlin seçimlerine Sol Parti'nin eyalet başbakan adayı olarak katılıyor.

BERLİN VE MECKLENBURG-VORPOMMERN 20 EYLÜL'DE SANDIK BAŞINDA

Almanya'da 20 Eylül Pazar günü iki önemli eyalet seçimi gerçekleştirilecek. Berlin'de 20. Eyalet Parlamentosu için oy kullanılacakken Mecklenburg-Vorpommern'de seçmenler 9. Eyalet Parlamentosu'nun üyelerini belirlemek üzere sandığa gidecek.

Berlin'deki son ZDF araştırmasında Sol Parti yüzde 22 ile CDU'nun iki puan önünde ölçülürken AfD yüzde 18 seviyesinde bulunuyor. Berlin'deki resmi seçim takvimine göre sandıklar 20 Eylül'de kurulacak ve kesin siyasi tablo kullanılan oyların sayılmasının ardından ortaya çıkacak.

TRUMP: ABD GEREKLİ OLANI YAPABİLECEK

Trump, Danimarka ve Grönland temsilcileriyle yürütülen çalışmalar sonucunda ABD'nin Grönland'da güvenlik ve savunma açısından gerekli gördüğü adımları atabilmesini sağlayacak bir düzenleme üzerinde uzlaşıldığını belirtti. ABD Başkanı, anlaşmayı Washington'ın Grönland'daki güvenlik ihtiyaçları üzerinde "kalıcı kontrol" elde etmesi şeklinde tanımladı.

Trump'ın açıklamasındaki "kalıcı kontrol" ifadesine karşılık Danimarka ve Grönland'ın ortak açıklamasında anlaşma farklı bir çerçevede tanımlandı. Resmi açıklamada düzenlemenin Grönland, Danimarka Krallığı, ABD ve Batı ittifakının güvenliğini güçlendirmeyi hedeflediği vurgulandı.

ABD'NİN RAKİPLERİNE GRÖNLAND SINIRLAMASI

Trump, anlaşma kapsamında ABD'nin rakibi olarak gördüğü ülkelerin Grönland'da askeri üs kuramayacağını veya askeri personel konuşlandıramayacağını söyledi. ABD Başkanı ayrıca hassas yatırımların da Washington'ın açık yazılı onayı olmadan gerçekleştirilemeyeceğini belirtti.

ABD'nin Grönland'daki askeri varlığının genişletilmesine yönelik planlama sürecinin de hemen başlayacağını açıklayan Trump, adada önemli büyüklükte bir Amerikan askeri varlığı oluşturulmasının planlandığını ifade etti. Trump, Grönland genelinde askeri varlık açısından uygun olabilecek çok sayıda nokta bulunduğunu söyledi.

ANLAŞMANIN GELECEK HAFTA İMZALANMASI PLANLANIYOR

Danimarka ve Grönland yönetimleri tarafından 18 Eylül'de yapılan ortak açıklamaya göre Grönland, Danimarka ve ABD'nin anlaşmayı gelecek hafta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında imzalaması bekleniyor. Üç hükümetin üzerinde çalıştığı düzenleme, Arktik ve Kuzey Atlantik bölgesindeki ortak güvenliğin güçlendirilmesini hedefliyor.

İmzaların atılması anlaşmanın doğrudan yürürlüğe girmesi anlamına gelmeyecek. Danimarka hükümetinin açıklamasına göre anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için gerekli ulusal parlamenter süreçlerden geçmesi gerekiyor. Nuuk ve Kopenhag'daki siyasi süreçlerin tamamlanmasının ardından düzenlemenin yürürlüğe girmesi öngörülüyor.

DANİMARKA EGEMENLİK VE TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜNÜ VURGULADI

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, anlaşmanın Grönland, Danimarka Krallığı ve ABD açısından ortak güvenlik çerçevesi oluşturduğunu belirtti. Frederiksen, düzenlemenin Arktik ve Kuzey Atlantik'teki ortak güvenliği güçlendireceğini, aynı zamanda NATO ve Avrupa'nın güvenliğiyle bağlantılı olduğunu ifade etti.

Frederiksen'in açıklamasında egemenlik konusu da yer aldı. Danimarka Başbakanı, anlaşmanın Danimarka Krallığı'nın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü, ayrıca Grönland halkının kendi geleceğini belirleme hakkını tanıdığını söyledi. Danimarka hükümetinin resmi açıklamasındaki söz konusu vurgu, Trump'ın anlaşmayı "kalıcı kontrol" şeklinde tanımlamasından farklı bir çerçeve ortaya koydu.

GRÖNLAND BAŞBAKANI NIELSEN'DEN GÜVENLİK MESAJI

Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen de anlaşmaya ilişkin açıklamasında güvenlik konusuna dikkat çekti. Nielsen, hazırlanmakta olan düzenlemenin Grönland'ın yanı sıra Danimarka Krallığı, ABD ve Batı ittifakının güvenliğini sağlamayı ve güçlendirmeyi amaçladığını belirtti.

Nielsen ayrıca anlaşmanın Grönland'ın çıkarlarını ve uluslararası iş birliğindeki konumunu tanıdığını ifade etti. Grönland yönetiminin açıklamasında, adanın Danimarka Krallığı içindeki statüsünün değiştirilmesine ilişkin herhangi bir hüküm duyurulmadı.

GRÖNLAND'IN STATÜSÜ GÜNDEMDEKİ YERİNİ KORUYOR

Grönland, Danimarka Krallığı bünyesinde geniş özerkliğe sahip bir bölge konumunda bulunuyor. Arktik'teki stratejik konumu nedeniyle ada, ABD açısından uzun süredir askeri ve jeopolitik önem taşıyor. Washington'ın Grönland'daki askeri varlığının geçmişi İkinci Dünya Savaşı dönemine uzanırken, ABD ile Danimarka arasında 1951 tarihli savunma anlaşması da bulunuyor. Danimarka ve bazı Avrupa ülkeleri Ocak 2026'da yayımladıkları ortak açıklamada, Arktik güvenliğinin NATO müttefikleriyle birlikte sağlanması gerektiğini ve egemenlik ile toprak bütünlüğü ilkelerinin korunacağını açıklamıştı.

Trump daha önce de ABD'nin Grönland üzerindeki kontrolünü artırmak istediğini birçok kez dile getirmişti. Yeni anlaşmaya ilişkin açıklamalar ise Washington'ın askeri ve güvenlik alanındaki yetkilerinin genişletilmesine odaklanırken, Danimarka hükümeti anlaşmanın Danimarka Krallığı'nın egemenliğini ve Grönland halkının kendi geleceğini belirleme hakkını tanıdığını özellikle vurguladı.

“ÇÖL KAPLANI”NIN OBJEKTİFİNDEN

Medine savunmasındaki kahramanlığı ile tanınan Fahreddin Paşa, halk arasında “Çöl Kaplanı” unvanı ile anılıyor. Paşa'nın çektiği ve koruduğu bu fotoğraflar, dönemin Medine'sine ait mimari yapıları, günlük yaşamı ve kutsal mekanları belgeliyor.

TARİHE TANIKLIK EDEN KARELER

Görüntülerde, Osmanlı askerlerinin Medine'deki varlığı, tarihi yapılar ve Harem-i Şerif çevresindeki günlük yaşam sahneleri yer alıyor. Fotoğrafların büyük bölümü daha önce hiç yayımlanmamıştı.

BİR YÜZYIL SONRA YENİDEN BAKIŞ

109 yıl önce çekilen bu fotoğraflar, hem tarih meraklıları hem de akademisyenler için önemli bir kaynak niteliğinde. Görseller, Osmanlı’nın kutsal topraklardaki son dönem varlığına dair belge olarak değerlendiriliyor.

2013 yılında Şam'ın Al-Tadamon semtinde Esed güçleri tarafından 41 sivilin çukura atılıp katledildiği, ardından ateşe verilerek yakıldığı görüntüler ortaya çıktı.

ABD Başkanı Biden, Kuzey Carolina'da bir konuşma gerçekleştirdi. Konuşması bitince ise herkesin garibine giden bir hareket yaparak boşlukla tokalaşmaya çalıştı.

90 bin askerimizin şehit olduğu Sarıkamış Faciası'na ilişkin Rus askerleri tarafından çekilmiş görüntüler.