Arınç, Raşid el-Gannuşi’nin Tunus’un demokratik dönüşüm sürecinde diyalogu, toplumsal uzlaşıyı ve halk iradesini önceleyen yaklaşımıyla ülkenin siyasi tarihinde önemli bir yer edindiğini vurguladı. Gannuşi’nin siyasi kimliğinin ve geçmişte yürüttüğü çalışmaların yalnızca Tunus açısından değil, bölgedeki demokratik hareketler bakımından da değerlendirilmesi gerektiğine işaret etti.

TUTUKLULUĞUN İNSANİ BOYUTUNA DİKKAT ÇEKTİ

Raşid el-Gannuşi’nin ilerleyen yaşı ve kamuoyuna yansıyan sağlık durumu nedeniyle tutukluluğunun artık yalnızca siyasi tartışmalar çerçevesinde ele alınamayacağını belirten Arınç, meselenin evrensel vicdanı ilgilendiren insani bir boyuta ulaştığını söyledi.

Arınç, hiçbir insanın hayatını cezaevinde noktalamaması gerektiğine inandığını dile getirerek Gannuşi’nin mevcut koşullarının hukuki ve insani değerler çerçevesinde yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini kaydetti. Açıklamasında sağlık durumu ve yaş faktörünün dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Arınç, sürecin siyasi görüş ayrılıklarının ötesinde ele alınması çağrısı yaptı.

KAYS SAİD’E SÜRECİ YENİDEN DEĞERLENDİRME ÇAĞRISI

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said’e de seslenen Bülent Arınç, Gannuşi’nin tutukluluğuna ilişkin sürecin hukukun ve insani değerlerin ışığında yeniden değerlendirilmesini istedi. Böyle bir adımın Tunus’un istikrarına, toplumsal barışına ve demokratik geleceğine katkı sağlayacağını ifade etti.

Arınç, Cumhurbaşkanı Kays Said tarafından atılacak olumlu bir adımın yalnızca Tunus halkı nezdinde değil, uluslararası toplum tarafından da memnuniyetle karşılanacağını belirtti. Tunus’un siyasi sorunlarının diyalog ve uzlaşı zemininde çözülmesinin ülkenin geleceği açısından kritik öneme sahip olduğunu kaydetti.

ERDOĞAN’IN ÖNCÜLÜĞÜNDE ORTAK DİPLOMASİ ÖNERİSİ

Bülent Arınç, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın öncülüğünde Tunus ile güçlü ilişkilere sahip dost ve kardeş ülkelerin Gannuşi konusunda ortak bir girişimde bulunabileceğini söyledi. Batılı liderlerin de sürece dâhil edilmesi gerektiğini belirten Arınç, yapıcı diplomasi ve ortak insani sorumluluk anlayışıyla gerçekleştirilecek müşterek bir çağrının çözüm yolunda büyük ve değerli bir katkı sağlayacağını ifade etti.

Türkiye’nin Tunus ile sahip olduğu güçlü ilişkilerin diplomatik girişim açısından önemli bir imkân sunduğunu dile getiren Arınç, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın liderliğinin uluslararası nitelikte bir çağrının oluşturulması için yeterli olduğunu savundu. Arınç, dost ülkelerin ve Batılı liderlerin aynı insani zeminde buluşmasının Gannuşi’nin durumunun yeniden değerlendirilmesini sağlayabileceğine dikkat çekti.

“CUMHURBAŞKANIMIZIN GÜÇLÜ LİDERLİĞİ YETERLİDİR”

Ortak çağrının Tunus’un iç işlerine müdahale anlamına gelmeyeceğine işaret eden Arınç, girişimin insani değerler, hukuk ve diplomatik çözüm temelinde şekillenmesi gerektiğini vurguladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın uluslararası alandaki etkisinin ve Tunus ile kurulan ilişkilerin böyle bir çağrının hayata geçirilmesi açısından önemli olduğunu belirtti.

Arınç, “Sayın Cumhurbaşkanımızın güçlü liderliği böyle bir çağrının tesisi için yeterlidir” ifadelerini kullanarak Türkiye’nin öncülük edebileceği diplomatik sürecin Raşid el-Gannuşi’nin durumunun çözümüne katkı sağlayabileceğini kaydetti.

Gazze Şeridi’ndeki Filistin Sağlık Bakanlığı, Ekim 2023-Temmuz 2026 döneminde ailelerin maruz kaldığı kayıplara ilişkin istatistiklerin yer aldığı “Filistinli Ailelere Yönelik Katliamlar” başlıklı raporu yayımladı. Raporda, saldırılarda tamamen yok olan ailelerin yanı sıra yalnızca bir ferdi veya birden fazla ferdi hayatta kalan ailelere ilişkin veriler ile ebeveynlerini kaybeden çocukların bölgelere göre dağılımı ayrıntılı şekilde aktarıldı.

2 BİN 276 AİLEDEN HİÇ KİMSE HAYATTA KALMADI

Rapora göre, Ekim 2023-Temmuz 2026 döneminde İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik saldırılarında 2 bin 276 Filistinli aileden toplam 8 bin 858 kişi hayatını kaybetti. Ailelerin bütün fertlerinin yaşamını yitirmesi nedeniyle söz konusu aileler Filistin nüfus kayıtlarından tamamen silindi.

Aynı dönemde saldırılara hedef olan 2 bin 348 Filistinli aileden toplam 8 bin 340 kişi yaşamını yitirdi ve söz konusu ailelerden yalnızca birer kişi hayatta kaldı. İsrail saldırılarından etkilenen 4 bin 903 ailede ise birden fazla aile ferdinin yaşamını sürdürdüğü kaydedildi.

60 BİN 737 ÇOCUK YETİM VEYA ÖKSÜZ KALDI

Filistin Sağlık Bakanlığının raporunda, İsrail saldırılarında annesini, babasını veya her iki ebeveynini kaybeden Filistinli çocuklara ilişkin verilere de yer verildi. Gazze Şeridi genelinde toplam 60 bin 737 çocuğun saldırılar nedeniyle yetim veya öksüz kaldığı bildirildi.

Ebeveyn kaybı yaşayan çocukların 52 bin 95’inin babasını, 5 bin 929’unun annesini kaybettiği belirtildi. İsrail saldırılarında hem annesini hem de babasını kaybeden çocukların sayısının ise 2 bin 713 olduğu aktarıldı.

EN FAZLA EBEVEYN KAYBI GAZZE VİLAYETİNDE YAŞANDI

Yetim veya öksüz kalan çocukların kentlere göre dağılımında en ağır kaybın Gazze vilayetinde yaşandığı bildirildi. Gazze vilayetinde 19 bin 700 çocuk babasını, 2 bin 83 çocuk annesini, bin 75 çocuk ise hem annesini hem de babasını kaybetti.

Gazze’nin kuzeyinde 12 bin 32 çocuğun babasını, bin 464 çocuğun annesini kaybettiği kaydedildi. Bölgede her iki ebeveynini birden kaybeden çocukların sayısının 635 olduğu belirtildi.

ORTA BÖLGEDE 7 BİNDEN FAZLA ÇOCUK EBEVEYN KAYBI YAŞADI

Gazze Şeridi’nin Orta Bölgesi’nde 6 bin 362 çocuk babasını, 862 çocuk annesini kaybetti. Saldırılarda hem annesini hem de babasını kaybeden çocukların sayısı 418 olarak kayıtlara geçti.

Orta Bölge’de açıklanan veriler doğrultusunda toplam 7 bin 642 çocuğun en az bir ebeveynini kaybettiği belirlendi. Bölgeye ilişkin sayılar, Gazze Şeridi genelindeki ebeveyn kayıplarının önemli bölümünün Orta Bölge’de de yaşandığını ortaya koydu.

HAN YUNUS’TA 10 BİNDEN FAZLA ÇOCUK ANNE VEYA BABASINI KAYBETTİ

Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus kentinde 8 bin 839 çocuğun babasını, 949 çocuğun annesini kaybettiği bildirildi. Kentte hem annesini hem de babasını kaybeden çocukların sayısı 378 olarak açıklandı.

Han Yunus’a ilişkin veriler, kentte toplam 10 bin 166 çocuğun annesini, babasını veya her iki ebeveynini kaybettiğini gösterdi. Ebeveynlerinden en az birini kaybeden çocuklar arasında babasını kaybedenlerin sayısı diğer gruplara göre daha yüksek kaydedildi.

REFAH’TA 5 BİN 940 ÇOCUK EBEVEYNLERİNDEN EN AZ BİRİNİ KAYBETTİ

Gazze Şeridi’nin güneyindeki Refah kentinde 5 bin 162 çocuğun babasını, 571 çocuğun annesini kaybettiği belirtildi. Kentte hem annesini hem de babasını kaybeden çocukların sayısının 207 olduğu bildirildi.

Refah’a ilişkin açıklanan veriler doğrultusunda 5 bin 940 çocuğun ebeveynlerinden en az birini İsrail saldırılarında kaybettiği kaydedildi. Filistin Sağlık Bakanlığının raporunda yer alan bölgesel verilerin toplamı, Gazze Şeridi genelinde yetim veya öksüz kalan çocuk sayısının 60 bin 737’ye ulaştığını gösterdi.

İranlı üst düzey bir yetkili, ABD ile Suudi Arabistan’ın Hürmüz Boğazı konusunda gerçekçi olmadığını belirttiği planları ilerletmesi amacıyla Umman’a baskı yaptığını öne sürdü. Yetkili, İran’ın boğaza giriş sağlayan güzergahın tamamını ve çıkış güzergahının bir bölümünü kontrol etme talebini sürdürdüğünü söyledi.

İRAN YÜZDE 50-50 ORTAK KONTROLÜ KABUL ETMEDİ

İranlı yetkili, Umman ile Hürmüz Boğazı üzerinde yüzde 50-50 oranında ortak kontrol kurulmasının Tahran’ın çıkarlarına hizmet etmeyeceğini ifade etti. İran’ın Umman’ı değerli bir komşu olarak gördüğünü belirten yetkili, buna rağmen boğazdaki kontrol yetkisinden vazgeçilmeyeceğini kaydetti.

Tahran yönetiminin yaklaşımına göre Hürmüz Boğazı’na giriş yapılan deniz güzergahının tamamı İran’ın denetiminde olmalı. Çıkış güzergahının da belirli bir bölümünün İran tarafından kontrol edilmesi talep ediliyor.

ABD VE SUUDİ ARABİSTAN’A BASKI SUÇLAMASI

İranlı yetkili, ABD ile Suudi Arabistan’ın Umman üzerinden Hürmüz Boğazı’na ilişkin farklı bir yönetim modeli oluşturmaya çalıştığını ileri sürdü. Söz konusu planların İran’ın bölgedeki yetkisini sınırlandırmayı amaçladığını savundu.

ABD ve Suudi Arabistan’dan İranlı yetkilinin iddialarına ilişkin açıklama yapılmadı. Umman yönetimi de İran’ın öneriyi reddettiği yönündeki açıklamalara ilişkin yeni bir değerlendirme paylaşmadı.

ÜÇ PETROL TANKERİ DURDURULDU

İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı’nda üç petrol tankerinin durdurulduğunu açıkladı. Tankerlerin güvensiz ve yasa dışı bir rota izledikleri yönündeki uyarılara uymadığı bildirildi.

Açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün İran tarafından sürdürüldüğü belirtildi. Durdurulan tankerlerin hangi ülkelere ait olduğu, taşıdıkları yükler ve gemilere yönelik işlemlerin nasıl sürdürüleceği konusunda ayrıntı verilmedi.

ABD MÜDAHALESİNE KARŞILIK UYARISI

Devrim Muhafızları Ordusu, bölgedeki gemilere yönelik hukuka aykırı olarak nitelendirdiği ABD askeri müdahalelerinin ve verilen talimatların karşılıksız kalmayacağını bildirdi.

Açıklamada, İran’ın boğazdaki deniz trafiğini takip etmeyi ve gerekli gördüğü gemilere müdahale etmeyi sürdüreceği belirtildi. ABD’nin bölgedeki askeri faaliyetlerinin Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimi artırdığı öne sürüldü.

UMMAN ORTAK BÖLGESEL MEKANİZMA ÖNERDİ

Umman’ın İran’a sunduğu teklifte, Hürmüz Boğazı’nın ortak bir bölgesel mekanizma aracılığıyla yönetilmesi önerildi. Model kapsamında boğazdan geçen gemilere güvenlik sağlanması ve deniz trafiğinin ortak biçimde yönetilmesi planlandı.

Öneriye göre boğazı kullanan gemilerden geçiş sırasında çevresel koruma, navigasyon ve arama kurtarma hizmetleri için gönüllü bir hizmet bedeli alınacaktı. Söz konusu ücretin zorunlu geçiş ücreti yerine bölgesel hizmetlerin finansmanında kullanılması öngörüldü.

ÜÇ AYRI DENİZ ROTASI GÜNDEME GELDİ

Umman’ın teklif kapsamında deniz trafiğinde kullanılmak üzere üç farklı rota önerdiği bildirildi. Rotaların gemi hareketlerini düzenlemek, güvenliği artırmak ve çevresel riskleri azaltmak amacıyla hazırlandığı belirtildi.

Teklifte İran’ın Hürmüz Boğazı’nın kontrolünü tek başına elinde bulundurmaması gerektiği maddesi de yer aldı. Bölgesel mekanizmanın İran ile Umman’ın yanı sıra diğer Körfez ülkelerinin katılımıyla işletilmesi öngörüldü.

MODEL MALAKKA BOĞAZI ÖRNEĞİNE DAYANDIRILDI

Umman’ın önerisinin, Malakka Boğazı’nda uygulanan iş birliği modelinden yararlanılarak hazırlandığı ifade edildi. Malakka Boğazı modelinde, deniz yolunu kullanan taraflar navigasyon, çevre koruma ve arama kurtarma faaliyetlerine gönüllü olarak mali destek sağlıyor.

Hürmüz Boğazı için hazırlanan planda da benzer bir yapının kurulması ve geçiş güvenliğinin bölgesel iş birliği aracılığıyla sağlanması amaçlandı. Önerinin Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleri tarafından da desteklendiği öne sürüldü.

GARİBABADİ İRAN’IN ŞARTLARINI AÇIKLADI

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Umman ile yapılan görüşmelerde Hürmüz Boğazı’ndaki bir güzergahın tamamen, diğer güzergahın ise kısmen İran’ın kontrolünde olması yönünde teklif sunduklarını açıkladı.

Garibabadi, Umman’ın İran’ın önerisini kabul etmemesi halinde Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmaya devam edeceğini söyledi. İran’ın çatışmaların yeniden başlaması ihtimaline hazır olduğunu da ifade etti.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA GERİLİM SÜRÜYOR

Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği ve kontrol yetkisi konusunda İran ile bölge ülkeleri arasındaki anlaşmazlık devam ediyor. Umman’ın ortak yönetim modeli üzerinde uzlaşma sağlanamaması, bölgesel çözüm girişimlerinin sonuçsuz kalmasına neden oldu.

İran’ın boğazdaki kontrol yetkisinin korunmasına yönelik tutumu ile Umman’ın ortak mekanizma önerisi arasındaki görüş ayrılığı sürerken tarafların yeni bir müzakere takvimi belirleyip belirlemediğine ilişkin açıklama yapılmadı.

Anlaşma hakkında bilgi sahibi üç kaynağın verdiği bilgilere göre Tahran yönetiminin, ilk sevkiyatını birkaç hafta içinde alması beklenen 300 ila 400 taşınabilir hava savunma sistemi için sözleşme imzaladığı iddia edildi. Anlaşmanın toplam değerinin 60 ila 70 milyon dolar arasında olduğu belirtildi.

Kaynaklar, sözleşmenin Çin üretimi QW-12 ve FN-16 omuzdan atılan hava savunma sistemlerini kapsadığını aktardı. Taraflar arasında anlaşmaya varıldığı ancak teslimat tarihleri, toplam miktar ve uygulamaya ilişkin diğer ayrıntıların değişebileceği kaydedildi.

ANLAŞMANIN HONG KONG MERKEZLİ ŞİRKET ÜZERİNDEN YAPILDIĞI İDDİA EDİLDİ

Sözleşmenin, Hong Kong merkezli Zhongqing Baoshang International Investment şirketiyle imzalandığı öne sürüldü. Kaynaklar, şirketin İran tarafı ile Çinli tedarikçi arasında aracı olarak faaliyet gösterdiğini ileri sürdü.

Şirketin ana kuruluşu olan Pekin merkezli Zhong Qing Bao Shang Group, konuya ilişkin gönderilen açıklama talebine yanıt vermedi. İran Dışişleri Bakanlığı da iddialara ilişkin ilk aşamada açıklama yapmadı.

Kaynaklar, konunun hassasiyeti nedeniyle isimlerinin açıklanmasını istemedi. İddiaların bağımsız kaynaklarca doğrulanmadığı belirtildi.

ÇİN İDDİALARI REDDETTİ

Çin Dışişleri Bakanlığı, söz konusu haberlere ilişkin yaptığı açıklamada iddiaların tamamen asılsız olduğunu bildirdi.

Bakanlık, Çin’in çatışmanın sona erdirilmesi ve barışın desteklenmesi için sürekli rol oynadığını belirtti. Pekin yönetimi, İran’a söz konusu hava savunma sistemlerinin satıldığı yönündeki iddiaları doğrulamadı.

PAKİSTAN SEVKİYATTA ROL ALDIĞI İDDİASINI YALANLADI

Kaynaklar, tarafların üzerinde anlaştığını belirttiği plana göre ilk teslimatların Çin’in batısındaki Urumçi kentinden hava yoluyla başlatılacağını ve Pakistan üzerinden İran’a ulaştırılacağını ileri sürdü.

Sevkiyatın Pakistan’dan İran’a hava yoluyla mı yoksa kara yoluyla mı yapılacağına ilişkin bilgi paylaşılmadı. Pakistan ordusunun basın birimi ISPR ise ülkenin Çin’den İran’a hava savunma silahlarının ulaştırılmasında rol aldığına yönelik iddiaların tamamen uydurma ve yanlış olduğunu açıkladı.

Pakistan Dışişleri Bakanlığından konuya ilişkin açıklama talebine yanıt verilmedi.

İRAN HAVA SAVUNMASINI YENİDEN GÜÇLENDİRMEYE ÇALIŞIYOR

İran’ın, ABD ve İsrail tarafından füze, insansız hava aracı ve hava savunma programlarıyla bağlantılı tesislerine düzenlenen saldırıların ardından yeniden silahlanmaya ihtiyaç duyduğu belirtildi.

Tahran yönetimi, saldırılara balistik füze ve insansız hava aracı atışlarıyla karşılık verdi. Çatışmalar sırasında sabit askeri tesislerin ve stratejik altyapının gelişmiş savaş uçakları ile hassas güdümlü mühimmatlara karşı korunmasında yaşanan güçlükler gündeme geldi.

ABD, iki hafta süren bombardımanı cumartesi günü durdurdu. ABD Başkanı Donald Trump, beş aydır devam eden çatışmayı sona erdirmeyi amaçlayan müzakerelerin başarısız olması halinde saldırıların yeniden başlayacağını söyledi.

Çatışmanın nisandan bu yana teorik olarak ateşkes halinde olduğu ancak taraflar arasındaki askeri gerilimin sürdüğü aktarıldı.

YÜZLERCE SİSTEMİN KISA MENZİLLİ SAVUNMAYI GENİŞLETECEĞİ BELİRTİLDİ

Yüzlerce taşınabilir hava savunma sisteminin teslim edilmesinin İran’ın kısa menzilli savunma kapasitesini önemli ölçüde artıracağı belirtildi. Anlaşmanın gerçekleşmesi halinde Çin ile İran arasındaki askeri ilişkilerin derinleştiğine işaret edeceği ifade edildi.

İran, son 20 yılda füze, insansız hava aracı ve radar sistemlerine önemli yatırımlar yaptı. Askeri uzmanlar, taşınabilir hava savunma sistemlerinin küçük ekipler tarafından kullanılabilmesi, kısa sürede farklı noktalara yerleştirilebilmesi ve sabit bataryalara göre daha az hedef oluşturması nedeniyle önem taşıdığını belirtiyor.

QW SERİSİNE İLİŞKİN BAŞKA GÖRÜŞMELERİN DE YAPILDIĞI ÖNE SÜRÜLDÜ

Avrupalı bir güvenlik kaynağı, ülkesindeki yetkililerin İran’a QW serisi taşınabilir hava savunma sistemlerinin muhtemel satışını içeren birden fazla sözleşme görüşmesinden haberdar olduğunu söyledi.

Görüşmelerin QW-12, QW-18 ve QW-19 sistemlerini kapsadığı ileri sürüldü. Orta Doğu’daki ikinci bir güvenlik kaynağı ise İran’ın QW-12 ve QW-18 füzeleri satın almak için girişimde bulunduğunu bildiklerini ancak anlaşmanın sonuçlandığından haberdar olmadıklarını belirtti.

SİSTEMLER ALÇAKTAN UÇAN HEDEFLERE KARŞI TASARLANDI

QW-12 ve FN-16 sistemleri, alçaktan uçan savaş uçakları, helikopterler ve insansız hava araçlarına karşı kullanılmak üzere tasarlanmış, kızılötesi güdümlü karadan havaya füzeler olarak biliniyor.

Omuzdan atılabilen sistemlerin askeri tesisler, enerji altyapısı ve hassas noktaların çevresine hızla konuşlandırılabildiği belirtiliyor. Savunma uzmanları QW-12’yi QW-18 ve QW-19 gibi daha yeni modellere göre daha sınırlı kapasiteye sahip olarak değerlendiriyor.

QW-12 sistemlerinin buna rağmen insansız hava araçları ve alçak irtifada uçan hedeflere karşı kısa menzilli bir savunma katmanı sağlayabildiği ifade ediliyor.

KARA YOLLARININ KULLANILMASI DA GÜNDEME GELDİ

İki Batılı istihbarat kaynağı ile İranlı bir yetkili, Tahran yönetiminin Çin’den askeri malzeme ve çift kullanımlı bileşenlerin daha az dikkat çekecek şekilde taşınması için kara güzergahlarını da değerlendirdiğini ileri sürdü.

Kara yolu seçeneğinin sevkiyatların kesintiye uğrama riskini azaltmak amacıyla ele alındığı belirtildi. Planlanan güzergahlar, gönderilecek malzeme miktarı ve teslimat takvimine ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

İran’ın yıllardır süren yaptırımlar ve savunma ürünlerinin ithalatına yönelik kısıtlamalara rağmen yerli silah üretimi ile yabancı tedarikçileri birlikte kullanmayı sürdürdüğü kaydedildi.

GEMİSAVAR FÜZE ANLAŞMASI DA GÜNDEME GELMİŞTİ

İran’ın daha önce Çin’den gemisavar seyir füzeleri satın almak üzere ayrı bir anlaşmaya yaklaştığı öne sürülmüştü. Görüşmeler hakkında bilgi sahibi kişilere dayandırılan iddialarda söz konusu füze sistemlerinin İran’ın deniz savunma kapasitesini güçlendirmeyi amaçladığı belirtilmişti.

Söz konusu anlaşmanın sonuçlanıp sonuçlanmadığı doğrulanmadı. Çin ve İran makamları, gemisavar füze görüşmelerinin mevcut durumuna ilişkin ayrıntılı açıklama yapmadı.

Bölgeden aktarılan bilgilere göre İsrail ordusuna ait cipler ve tanklar kampa girerken askeri hareketlilik çevredeki Filistinlilerin günlük yaşamını olumsuz etkiledi. İsrail ordusunun Ramallah’ın yanı sıra işgal altındaki Batı Şeria’nın farklı bölgelerinde düzenlediği baskınların sürdüğü bildirildi.

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, baskından bir gün önce orduya işgal altındaki Batı Şeria’daki bir mülteci kampını kontrol altına alması yönünde talimat verdiğini açıklamıştı. Katz, söz konusu mülteci kampının adını paylaşmamıştı.

İSRAİL ORDUSU FİLİSTİN TIP KOMPLEKSİ’NE BASKIN DÜZENLEDİ

İsrail güçlerinin gece saatlerinde Ramallah’taki Filistin Tıp Kompleksi’ne baskın düzenlediği belirtildi. Bölgede yaşayan Filistinliler, hastane yerleşkesinin daha önce de İsrail ordusunun baskınlarına hedef olduğunu bildirdi.

İsrail güçlerinin bir hafta önce de sağlık kompleksinin yerleşkesine girdiği ve acil servis girişine göz yaşartıcı gaz attığı aktarıldı. Sağlık kuruluşunun, İsrailli gasıpların saldırılarında yaralananlar da dahil olmak üzere çok sayıda Filistinlinin tedavi edildiği önemli merkezlerden biri olduğu kaydedildi.

BEYTÜLLAHİM’DE BİR EV ATEŞE VERİLDİ

İsrailli gasıpların işgal altındaki Batı Şeria’nın güneyinde yer alan Beytüllahim kentinde bir evi ateşe verdiği bildirildi. Sağlık ekiplerinin evde bulunan aileyi tahliye ettiği belirtildi.

Yangında can kaybı veya yaralanma olup olmadığına ilişkin bilgi paylaşılmazken evde meydana gelen hasarın boyutuna dair de açıklama yapılmadı. İsrailli gasıpların Batı Şeria’nın farklı bölgelerinde Filistinlilere ve mülklerine yönelik saldırıları devam ediyor.

KATZ ORDUNUN BİR MÜLTECİ KAMPINI KONTROL ALTINA ALMASINI İSTEDİ

İsrail Savunma Bakanı Katz, İsrail ordusuna işgal altındaki Batı Şeria’da bulunan bir mülteci kampını kontrol altına alma talimatı verdiğini söyledi. Katz’ın açıklamasında hangi kampın hedef alınacağına ilişkin ayrıntı yer almadı.

Celazun Mülteci Kampı’na düzenlenen baskının, Katz’ın söz konusu açıklamasından bir gün sonra gerçekleştiği bildirildi. İsrail makamları, baskının Savunma Bakanı’nın talimatıyla bağlantılı olup olmadığına ilişkin açıklama yapmadı.

FİLİSTİNLİLER BASKINLARIN ARTMASINDAN ENDİŞELİ

Bölgedeki Filistinliler, İsrail ordusunun baskınları ve İsrailli gasıpların saldırıları nedeniyle işgal altındaki Batı Şeria’da günlük yaşamın kesintiye uğradığını ifade ediyor.

Bazı Filistinliler, İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik saldırılarının ardından işgal altındaki Batı Şeria üzerindeki askeri baskıyı artıracağı görüşünü dile getiriyor. İsrail ordusunun mülteci kamplarına, kentlere ve sağlık kuruluşlarına yönelik operasyonları bölgedeki gerilimi artırıyor.

Filistin Esirler Cemiyetinden yapılan açıklamada, gözaltıların büyük bölümünün Nablus ve çevresinde gerçekleştirildiği belirtildi. İsrail askerlerinin Filistinlilere ait evlere baskın düzenlediği ve gözaltına alınan kişileri bilinmeyen bölgelere götürdüğü aktarıldı.

Son gözaltıların, İsrail ordusunun işgal altındaki Batı Şeria genelinde sürdürdüğü yoğun baskın ve gözaltı dalgasının devamı niteliğinde olduğu bildirildi. Nablus başta olmak üzere bölgedeki kent, kasaba ve köylere yönelik askerî operasyonların son günlerde arttığı kaydedildi.

GÖZALTILARIN BÜYÜK BÖLÜMÜ NABLUS’TA

Filistin Esirler Cemiyeti, gece boyunca gerçekleştirilen baskınlarda en az 20 Filistinlinin gözaltına alındığını açıkladı. Gözaltına alınanların çoğunun Nablus bölgesinde yaşadığı belirtildi.

İsrail güçlerinin baskınlar sırasında evlerde arama yaptığı, bazı kişileri sorguladığı ve gözaltına aldığı ifade edildi. Operasyonların ayrıntıları ile gözaltına alınanların kimliklerine ilişkin kapsamlı bilgi paylaşılmadı.

BATI ŞERİA’DA ASKERÎ BASKINLAR ARTTI

İsrail ordusu, son günlerde Nablus ve çevresindeki Filistin yerleşimlerine yönelik baskınlarını yoğunlaştırdı. Askerî birliklerin yolları kapattığı, kontrol noktalarını artırdığı ve çok sayıda Filistinliyi gözaltına aldığı bildirildi.

İsrail güçlerinin bölgedeki operasyonları sırasında evlere, sağlık kuruluşlarına ve kamuya ait yapılara girdiği yönünde haberler yayımlandı. Filistinliler, askerî baskınların günlük yaşamı aksattığını ve kentler arasındaki ulaşımı zorlaştırdığını belirtti.

İSRAİLLİ GASIPLARIN SALDIRILARI DA SÜRÜYOR

İşgal altındaki Batı Şeria’da İsrail askerlerinin baskınlarının yanı sıra İsrailli gasıpların Filistinlilere yönelik saldırılarında da artış yaşanıyor.

Silahlı gasıp grupların Filistinlilerin yaşadığı köy ve kasabalara girdiği, evlere ve kamuya açık alanlara saldırdığı, tarım arazileri ile mülklere zarar verdiği bildiriliyor. Bazı saldırılarda Filistinlilerin öldüğü veya yaralandığı, ailelerin yaşadıkları bölgeleri terk etmek zorunda kaldığı belirtiliyor.

EVLERE VE FİLİSTİNLİLERE YÖNELİK SALDIRILAR

Filistinli bölge sakinleri, İsrailli gasıpların silahlı gruplar hâlinde köylere girdiğini, insanlara evlerinde veya halka açık alanlarda saldırdığını ifade ediyor.

Son dönemde Nablus çevresinde yaşanan saldırılarda evlerin hedef alındığı, ağaçların söküldüğü ve Filistinlilere ait mülklerin tahrip edildiği bildirildi. İsrail askerlerinin bazı olaylarda gasıplara eşlik ettiği veya saldırılara müdahale etmediği yönünde iddialar da bulunuyor.

GASIP ŞİDDETİ NEDENİYLE YERİNDEN EDİLMELER ARTTI

Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisinin verilerine göre, İsrailli gasıpların saldırıları ve bu saldırılarla bağlantılı erişim kısıtlamaları nedeniyle 2026 yılında 2 bin 300’den fazla Filistinli yerinden edildi.

BM verilerinde, gasıp saldırılarıyla bağlantılı ölümlerin 2026’nın ilk aylarında bir önceki yılın toplamını geçtiği, şiddet olaylarının Filistinlilerin yaralanmasının ve yerinden edilmesinin başlıca nedenlerinden biri hâline geldiği belirtildi.

GÖZALTI VE SALDIRILAR BÖLGEDEKİ GERİLİMİ ARTIRDI

İsrail ordusunun askerî operasyonları, kitlesel gözaltılar, yol kapatmaları ve İsrailli gasıpların saldırıları Batı Şeria’daki güvenlik durumunu ağırlaştırdı.

Filistinli yetkililer ve insan hakları örgütleri, İsrail güçlerinin ve gasıp grupların eylemlerinin Filistinlilerin can güvenliğini tehdit ettiğini, yaşam alanları üzerindeki baskıyı artırdığını ve bölgedeki gerilimi derinleştirdiğini bildiriyor.

Çoğunluğu Şii silahlı gruplardan oluşan ve Irak’ın resmi güvenlik yapılanmasının bir parçası olarak faaliyet gösteren Haşdi Şabi tarafından yapılan açıklamada, can kaybı ve yaralı sayısına ilişkin verilerin ilk belirlemelere dayandığı belirtildi. Sahadaki inceleme ve hasar tespit çalışmalarının devam ettiği, ölü ve yaralı sayısının artabileceği kaydedildi.

SALDIRILAR YEDİ VİLAYETTEKİ NOKTALARI HEDEF ALDI

Haşdi Şabi’nin açıklamasına göre saldırılar, başkent Bağdat’ın yanı sıra Vasıt, Musul’un da bulunduğu Ninova, Basra, Kerkük, Kerbela ve Diyala vilayetlerindeki birliklere ve askeri noktalara yönelik gerçekleştirildi.

Hava saldırılarının hedef alınan bölgelerdeki binalarda, araçlarda ve askeri teçhizatta farklı boyutlarda hasara yol açtığı bildirildi. Hasarın kapsamına ve saldırılarda kullanılan mühimmata ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

30. TUGAYA SAAT 03.20’DE SALDIRI DÜZENLENDİ

Bağdat’tan aktarılan bilgilere göre saldırılardan biri yerel saatle 03.20’de Haşdi Şabi’ye bağlı 30. Tugayın konuşlandığı noktaya düzenlendi. Söz konusu saldırıda 20 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

Haşdi Şabi’nin Irak devlet güçlerinin yasal bir parçası olması nedeniyle saldırının ülkenin egemenliğine yönelik önemli bir ihlal niteliği taşıdığı ifade edildi. Irak makamları tarafından saldırılara ilişkin ilk saatlerde resmi bir açıklama yapılmadı.

IRAK HÜKÜMETİ ACİL TOPLANTI YAPTI

Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi’nin saldırıların ardından kabine üyeleriyle acil toplantı gerçekleştirdiği bildirildi. Toplantıda saldırılara karşı atılabilecek adımların ve hükümet tarafından yapılacak resmi açıklamanın ele alındığı aktarıldı.

Bağdat yönetiminin toplantının ardından nasıl bir tutum benimseyeceğine ve saldırılara ilişkin hangi diplomatik ya da güvenlik adımlarını atacağına dair bilgi paylaşılmadı.

KÖRFEZ ÜLKELERİ GERİLİMİN AZALTILMASINI GÖRÜŞTÜ

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan Al Suud, Katar, Kuveyt ve Bahreynli mevkidaşlarıyla telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, görüşmelerde bölgedeki gerilimin azaltılmasına yönelik çabaların sürdürülmesinin öneminin vurgulandığı belirtildi.

Faysal bin Ferhan’ın Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman bin Casim Al Sani, Kuveyt Dışişleri Bakanı Şeyh Cerrah Cabir el-Ahmed es-Sabah ve Bahreyn Dışişleri Bakanı Abdullatif bin Raşid ez-Zeyani ile görüştüğü kaydedildi.

HÜRMÜZ VE BABÜLMENDEP’TE SEYRÜSEFER GÜVENLİĞİ VURGUSU

Görüşmelerde, yaşanan krizin güvenlik ve ekonomi üzerindeki etkilerinin sınırlandırılması amacıyla Hürmüz Boğazı ile Babülmendep Boğazı’ndaki seyrüsefer serbestisinin korunması gerektiği ifade edildi.

Bakanlar, İran ile Irak ve Yemen’de İran bağlantılı olduğunu belirttikleri silahlı grupların saldırılarını kınadı. Körfez İşbirliği Konseyi çatısı altında koordinasyonun sürdürülmesi ve ortak çalışmaların güçlendirilmesi konusunda mutabık kalındığı bildirildi.

Zelenskiy, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada Trump ile “iyi bir görüşme” gerçekleştirdiklerini belirterek Ukraynalıların hayatlarının korunması ve barışın sağlanması amacıyla yürütülen ortak çalışmalar için teşekkür etti. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de Trump’ın Zelenskiy ve aynı gün görüştüğü İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile temaslarını “olumlu ve verimli” olarak nitelendirdi.

GÖRÜŞME BİR SAATTEN UZUN SÜRDÜ

ABD basınında yer alan haberlere göre Trump ile Zelenskiy arasındaki kapalı görüşme bir saatten biraz daha uzun sürdü. Tarafların görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenlemediği, Zelenskiy’nin ele alınan başlıklara ilişkin bilgileri sosyal medya hesabından paylaştığı belirtildi.

Zelenskiy, Oval Ofis’te yapılan görüşmede Ukrayna’nın hava savunma kapasitesi, ABD ile stratejik iş birliği ve Rusya ile yürütülen diplomatik sürecin yeniden canlandırılması konularının değerlendirildiğini açıkladı. Ukrayna lideri, ülkesinin önceliğinin balistik füzelere karşı savunma sistemlerini güçlendirmek olduğunu kaydetti.

PATRİOT FÜZELERİNİN UKRAYNA’DA ÜRETİMİ GÖRÜŞÜLDÜ

Zelenskiy, Trump ile görüşmesinde Patriot hava savunma sistemlerinde kullanılan önleme füzelerinin Ukrayna’da üretilmesine olanak sağlayacak lisanslar üzerinde durduklarını bildirdi. Tarafların, söz konusu füzelerin Ukrayna’da veya ortak ülkelerde üretilmesine yönelik düzenlemeleri ele aldığı aktarıldı.

Trump’ın temmuz ayı başında Ukrayna’ya Patriot önleme füzelerinin ortak üretimi için lisans verilmesini kabul ettiği belirtilmişti. Patriot sistemleri, Rusya’nın balistik füze ve hava saldırılarına karşı Ukrayna savunmasının temel unsurları arasında yer alıyor.

HAVA SAVUNMASI ÖNCELİKLİ BAŞLIK OLDU

Zelenskiy, ABD ziyaretinden önce yaptığı açıklamada Ukrayna’nın bir numaralı önceliğinin balistik füzelere karşı savunma ve Washington ile stratejik iş birliği olduğunu ifade etti. Görüşmede Patriot önleme füzelerinin yanı sıra Ukrayna’nın hava savunmasını güçlendirebilecek farklı seçeneklerin de gündeme geldiğini belirtti.

Ukrayna’nın Rusya tarafından gerçekleştirilen yoğun hava saldırıları nedeniyle Patriot mühimmatı tedarikinde sıkıntı yaşadığı bildirildi. Kiev yönetimi, balistik füzelerin etkisiz hale getirilmesi amacıyla Patriot sistemleri ve önleme füzelerinin üretim ve tedarikinin artırılmasını talep ediyor.

BARIŞ GÖRÜŞMELERİNİN YENİDEN CANLANDIRILMASI ELE ALINDI

Trump ile Zelenskiy arasındaki görüşmede Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimler de değerlendirildi. Zelenskiy, dört yılı aşkın süredir devam eden savaşla ilgili diplomatik sürecin yeniden canlandırılmasının önemli olduğunu söyledi.

ABD’nin savaşta arabuluculuk faaliyetlerini sürdürdüğü ancak Washington’ın son haftalarda farklı dış politika başlıklarına yoğunlaşması nedeniyle diplomatik girişimlerin yavaşladığı belirtildi. Görüşmede Rusya ile temasların yeniden hızlandırılmasına yönelik seçeneklerin ele alındığı bildirildi.

ORTAK İNSANSIZ HAVA ARACI ÜRETİMİ GÜNDEMDE

Kiev ve Washington’ın ortak insansız hava aracı üretimine yönelik bir anlaşma üzerinde de çalıştığı aktarıldı. Planlanan iş birliğinin, ABD’nin savaş sırasında öne çıkan insansız hava aracı teknolojilerindeki üretim kapasitesini artırmasına katkı sağlaması öngörülüyor.

Ukrayna’nın 2026 yılı içinde 6 ila 7 milyon kısa menzilli saldırı dronu üretme yolunda ilerlediği, Pentagon’un 1,1 milyar dolarlık üretim programı kapsamında Şubat 2027’ye kadar yaklaşık 200 bin insansız hava aracı sipariş etmesinin beklendiği belirtildi.

ZELENSKİY GRAHAM’IN CENAZESİ İÇİN ABD’YE GELDİ

Zelenskiy’nin ABD’ye, hayatını kaybeden Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham’ın cenaze törenine katılmak amacıyla geldiği bildirildi. Graham, ABD Senatosunda Ukrayna’ya desteğiyle tanınan isimler arasında yer alıyordu.

Ukrayna liderinin ziyareti kapsamında Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ve Cumhuriyetçi ile Demokrat senatörlerden oluşan bir heyetle ayrı görüşmeler gerçekleştirmesi planlandı. Temaslar, ABD Senatosunun Lindsey O. Graham Rusya ve İran Yaptırımları Yasası için ilk oylamaya hazırlandığı dönemde yapıldı.

TRUMP AYNI GÜN NETANYAHU’YU DA AĞIRLADI

Trump, Zelenskiy ile yaptığı görüşmenin ardından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu da Beyaz Saray’da kabul etti. İki liderin görüşmeleri aynı gün ve arka arkaya gerçekleştirildi.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump’ın Zelenskiy ve Netanyahu ile yaptığı görüşmelerin olumlu ve verimli geçtiğini açıkladı. Netanyahu ile temaslarda İran, Lübnan ve bölgesel diplomasi başlıklarının ele alındığı bildirildi.

İKİ LİDER ARASINDAKİ İLİŞKİLERDE YUMUŞAMA

Trump ile Zelenskiy arasındaki son görüşme, iki lider arasında önceki yıl yaşanan gerginliğin ardından ilişkilerdeki yumuşamanın yeni bir göstergesi olarak değerlendirildi. Şubat 2025’te Oval Ofis’te yapılan görüşmede Trump ve ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Zelenskiy’yi Amerikan yardımları konusunda yeterince minnettar davranmamakla suçlamıştı.

İki lider son haftalarda Ankara’daki NATO Zirvesi ile Fransa’nın Evian-les-Bains kentindeki G7 Zirvesi’nde de görüşmüştü. Trump, Ankara’daki temasların ardından Zelenskiy ile iyi ilişkilere sahip olduğunu ifade etmişti.

ABD’NİN UKRAYNA’YA YARDIM POLİTİKASI

Trump yönetimi, Ukrayna’ya yönelik yeni askeri yardımları önemli ölçüde azaltırken Avrupa ülkeleri Kiev’in temel mali ve askeri destekçileri haline geldi. Washington yönetimi ise Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik arabuluculuk çalışmalarını sürdürdü.

Patriot önleme füzelerinin ortak üretimine yönelik görüşmeler ve insansız hava aracı alanında planlanan iş birliği, ABD ile Ukrayna arasındaki savunma ilişkilerinin üretim ve teknoloji paylaşımı üzerinden devam ettiğini gösteren başlıklar arasında yer aldı.

Arakçi, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada İran’ın da gerilim istemediğini belirterek ülkesinin vatandaşlarına veya çıkarlarına yönelik herhangi bir saldırının kabul edilemez olduğunu vurguladı. İran Dışişleri Bakanı, saldırı nedeniyle oluşan zararların karşılanması gerektiğini ifade etti.

UKRAYNA’DAN “KASITSIZ SALDIRI” GÜVENCESİ

Arakçi, Ukraynalı mevkidaşı Sybiha ile yaptığı telefon görüşmesinde İran gemisine yönelik saldırının kasıtlı olmadığı yönünde güvence aldığını açıkladı. Ukrayna tarafının herhangi bir gerilim arayışında bulunmadığını belirttiğini aktaran Arakçi, görüşmede olayın sonuçlarının da değerlendirildiğini kaydetti.

İran Dışişleri Bakanı, Ukrayna’nın saldırının niteliğine ilişkin verdiği güvenceyi kamuoyuyla paylaşırken olayın ayrıntıları, geminin bulunduğu bölge ve meydana gelen hasarın boyutuna ilişkin ek bilgi vermedi.

İRAN GERİLİM İSTEMEDİĞİNİ BİLDİRDİ

Arakçi, İran’ın da Ukrayna ile gerilimi artırmak istemediğini ifade etti. İran vatandaşlarına veya ülkenin çıkarlarına yönelik saldırıların kabul edilemez olduğunu söyleyen Arakçi, Tahran yönetiminin konuya ilişkin tutumunu Ukrayna tarafına açık biçimde ilettiğini belirtti.

Telefon görüşmesinde tarafların olayın yeni bir gerilime dönüşmemesi konusunda benzer yaklaşım sergilediği aktarılırken İran, saldırının yol açtığı sonuçların giderilmesini talep etti.

“KAYIPLARIN KARŞILANMASI GEREKİYOR”

İran Dışişleri Bakanı Arakçi, saldırı nedeniyle oluşan kayıplar için tazminat sağlanması gerektiğini söyledi. Arakçi, zararların karşılanmasına yönelik talebini Ukrayna tarafına ilettiğini bildirdi.

İran makamlarının olayın ardından hukuki veya diplomatik olarak atacağı ilave adımlara ilişkin açıklama yapılmadı. Ukrayna tarafının tazminat talebine nasıl yanıt verdiğine dair bilgi de paylaşılmadı.

SYBIHA GÖRÜŞMEYİ “AÇIK VE DOĞRUDAN” OLARAK NİTELENDİRDİ

Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, Arakçi ile yaptığı telefon görüşmesini “açık” ve “doğrudan” olarak nitelendirdi. Sybiha, görüşmeye ilişkin açıklamasında ele alınan başlıkların ayrıntılarına yer vermedi.

Tarafların açıklamaları, İran gemisine yönelik saldırının ardından diplomatik temasların sürdüğünü gösterdi. İran ve Ukrayna, olayın gerilime dönüşmemesi yönündeki tutumlarını karşılıklı olarak iletti.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Trump’ın Netanyahu ve aynı gün görüştüğü Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile temaslarının olumlu ve verimli geçtiğini bildirdi. Netanyahu görüşmesinde İran, Gazze ve bölgesel güvenlik konularının öne çıktığı belirtilirken Türkiye’ye olası F-35 satışı toplantının gündemine alınmadı.

F-35 KONUSU GÖRÜŞMEDE ELE ALINMADI

İsrail Başbakanlığı İletişim Direktörü Omer Dostri, Trump ile Netanyahu arasında Beyaz Saray’da yapılan görüşmede Türkiye’ye F-35 savaş uçağı satılması meselesinin konuşulmadığını açıkladı. Açıklama, Netanyahu’nun Washington ziyareti öncesinde olası satışa karşı çıkması ve Trump’ın söz konusu itirazı reddetmesinin ardından geldi.

Türkiye’ye F-35 satışı başlığının iki liderin resmi görüşmesinde gündeme gelmemesi, son günlerde Washington ile Tel Aviv arasında tartışma konusu olan savunma ihracatı meselesini yeniden gündeme taşıdı. İsrail tarafından görüşmenin ardından yapılan açıklamada konuya ilişkin yeni bir talep veya itiraz dile getirildiği bilgisi paylaşılmadı.

TRUMP İSRAİL’İN İTİRAZINA TEPKİ GÖSTERMİŞTİ

Trump, Netanyahu’nun Türkiye’ye F-35 satışına karşı çıktığı yönündeki soruya Air Force One’da gazetecilere yaptığı açıklamayla yanıt verdi. ABD’nin savunma ihracatı kararlarının başka ülkeler tarafından belirlenemeyeceğini söyleyen Trump, “Kimse bana neyi satıp satmayacağımızı söyleyemez.” ifadelerini kullandı.

Türkiye’yi önemli bir müttefik olarak nitelendiren Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ilişkilerine de değindi. Trump’ın açıklamaları, Washington yönetiminin Türkiye’nin F-35 programına yeniden dahil edilmesi veya uçakların satılması ihtimalini değerlendirdiği bir dönemde yapıldı.

NETANYAHU TÜRKİYE’YE SATIŞA KARŞI ÇIKMIŞTI

Netanyahu, Washington ziyareti öncesinde Türkiye’ye F-35 savaş uçakları veya uçaklarla bağlantılı ileri teknolojilerin verilmesine karşı olduğunu açıklamıştı. İsrail Başbakanı, olası satışın İsrail’in bölgedeki askeri üstünlüğünü etkileyebileceğini savunmuştu.

İsrail yönetimi, bölge ülkelerine yapılacak gelişmiş silah satışlarında İsrail’in niteliksel askeri üstünlüğünün korunmasını talep ediyor. Netanyahu’nun itirazına rağmen Trump, savunma satışları konusundaki kararın ABD yönetimine ait olduğunu vurguladı.

TRUMP TÜRKİYE’YE F-35 SATIŞINI DEĞERLENDİRECEĞİNİ SÖYLEMİŞTİ

Trump, temmuz ayında Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi sırasında Cumhurbaşkanı Erdoğan ile gerçekleştirdiği görüşmede Türkiye’ye F-35 satışı konusunda karar vereceklerini söylemişti. ABD Başkanı, Türkiye’ye yönelik yaptırımların kaldırılacağını da ifade etmişti.

ABD Dışişleri Bakanlığının daha sonra Kongreye gönderdiği bir yazıda ise Türkiye’nin F-35 satın alabilmesi için gerekli şartları henüz karşılamadığı bildirilmişti. Türkiye, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından F-35 programından çıkarılmış ve ABD’nin CAATSA yaptırımlarına tabi tutulmuştu.

GÖRÜŞME BASINA KAPALI GERÇEKLEŞTİRİLDİ

Trump ile Netanyahu arasındaki toplantıya basın mensupları alınmadı. Görüşmenin süresi ve ele alınan bütün başlıklar hakkında ayrıntılı açıklama yapılmazken Netanyahu’nun ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Savunma Bakanı Pete Hegseth ile de temaslarda bulunduğu bildirildi.

İsrail Başbakanı’nın Washington ziyaretinde İran’ın nükleer faaliyetleri, Gazze’deki gelişmeler ve bölgesel güvenlik konularını gündeme getirmesi bekleniyordu. ABD basınında yer alan haberlerde, Trump ile Netanyahu arasındaki görüşmede ağırlıklı olarak İran politikası ve bölgesel gelişmelerin değerlendirildiği aktarıldı.

BEYAZ SARAY GÖRÜŞMEYİ “OLUMLU VE VERİMLİ” OLARAK NİTELENDİRDİ

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump ile Netanyahu arasındaki görüşmenin olumlu ve verimli geçtiğini açıkladı. Leavitt, toplantıda alınan kararlar veya tarafların üzerinde uzlaştığı konular hakkında ayrıntı vermedi.

Trump, Netanyahu’nun yanı sıra aynı gün Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy’i de Beyaz Saray’da ağırladı. Zelenskiy ile yapılan görüşmede Patriot önleme füzelerinin Ukrayna’da ortak üretimi ve Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin diplomatik girişimler ele alındı.

NETANYAHU GRAHAM’IN CENAZESİ İÇİN WASHINGTON’A GİTTİ

Netanyahu, hayatını kaybeden Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham’ın cenaze törenine katılmak amacıyla Washington’a gitti. İsrail Başbakanlığının ziyaret öncesinde yaptığı açıklamada Netanyahu’nun programı kapsamında Trump ile Beyaz Saray’da görüşeceği duyurulmuştu.

Trump ile Netanyahu’nun görüşmesi, İran savaşı sonrasında iki lider arasında yapılan ilk yüz yüze toplantı oldu. Görüşmenin ardından İsrail tarafı Türkiye’ye olası F-35 satışının toplantıda konuşulmadığını bildirirken Beyaz Saray konuya ilişkin ayrı bir açıklama yapmadı.

Gannuşi, babasının hastaneye kaldırılmasının ardından yaklaşık 10 gün boyunca nerede bulunduğu ve sağlık durumunun nasıl olduğu konusunda ailesine ve avukatlarına resmi bilgi verilmediğini ifade etti. Raşid Gannuşi’nin daha sonra yeniden cezaevine gönderildiğini belirten Yusra Gannuşi, hastanede bulunduğu süre boyunca yaşanan bilgi karartmasını ve ailesiyle avukatlarına erişiminin engellenmesini protesto etmek amacıyla açlık grevine başladıklarını öğrendiklerini aktardı.

HASTANEDEKİ BİLGİ KARARTMASINA AÇLIK GREVİYLE TEPKİ

Yusra Gannuşi, babasının hastanede tutulduğu dönemde ailesine ve avukatlarına bilgi verilmemesini protesto etmek amacıyla yemek yemeyi, su içmeyi ve ilaçlarını almayı reddettiğini söyledi. Açlık grevinin, Raşid Gannuşi’nin sağlık durumuna ilişkin resmi bilgi paylaşılmaması ve yakınlarıyla görüşmesinin engellenmesine karşı başlatıldığını belirtti.

Raşid Gannuşi’nin yeniden cezaevine gönderildiğini ifade eden Yusra Gannuşi, ailesinin babasının sağlık durumuna ilişkin düzenli ve güvenilir bilgi talebini sürdürdüğünü kaydetti. Hastanede kaldığı süre boyunca uygulandığını öne sürdüğü bilgi kısıtlamasının, hem aile hem de avukatlar açısından ciddi kaygıya yol açtığını dile getirdi.

“BABAM 85 YAŞINDA, PARKİNSON VE TİROİT HASTASI”

Yusra Gannuşi, babasının 85 yaşında olduğunu, Parkinson ve tiroit hastalıkları bulunduğunu belirterek sağlık koşulları nedeniyle ailesinin yanında bakım görmesi gerektiğini söyledi. Raşid Gannuşi’nin cezaevinde kalmasının sağlık durumu açısından risk oluşturduğunu savunan Gannuşi, serbest bırakılması çağrısında bulundu.

Ailenin talebinin Raşid Gannuşi’nin gerekli tıbbi bakıma ve yakınlarının desteğine ulaşabilmesi olduğunu aktaran Yusra Gannuşi, babasının yaşı ve kronik rahatsızlıklarının dikkate alınması gerektiğini ifade etti. Sağlık durumunun yakından takip edilmesi ve ilaçlarına düzenli şekilde erişiminin sağlanması gerektiğini belirtti.

MUHALİF İSİMLERİN CEZAEVİNDE OLDUĞUNU SÖYLEDİ

Yusra Gannuşi, Nahda Hareketinin çok sayıda yöneticisi ile diğer muhalif isimlerin cezaevinde bulunduğunu söyledi. Söz konusu kişilerin yalnızca siyasi sürece karşı çıktıkları ve demokrasiyi savundukları gerekçesiyle tutuklandığını öne sürdü.

Raşid Gannuşi hakkında verilen cezaların toplamının müebbet hapse ek olarak 100 yılı aştığını ifade eden Yusra Gannuşi, söz konusu cezaların babasının siyasi tutumuyla bağlantılı olduğunu savundu. Cezaların amacının Gannuşi’yi cezalandırmak ve siyasi duruşunun karşılığını vermek olduğunu ileri sürdü.

“TUNUS’TA KORKU İKLİMİ OLUŞTURULUYOR”

Yusra Gannuşi, Tunus’ta yeniden bir korku ortamı oluşturulmak istendiğini ve muhalif isimlere verilen ağır cezaların toplum üzerinde baskı kurmak amacıyla kullanıldığını iddia etti. Siyasi tutuklamaların ve uzun hapis cezalarının muhalefeti sınırlandırmayı hedeflediğini savundu.

Gannuşi, ağır cezalara rağmen darbenin beşinci yılında binlerce Tunuslunun yeniden sokaklara çıktığını söyledi. Gösterilerde ekonomik kriz, insan hakları ihlalleri ve siyasi tutukluların serbest bırakılması taleplerinin dile getirildiğini aktardı.

EKONOMİK KRİZ VE TEMEL HİZMETLERDEKİ AKSAKLIKLARA DİKKAT ÇEKTİ

Yusra Gannuşi, Tunus’un yüksek enflasyon, ilaç kıtlığı, elektrik ve su kesintileriyle karşı karşıya olduğunu ifade etti. Ülkedeki siyasi sürecin mevcut ekonomik ve sosyal sorunları daha da ağırlaştırdığını savundu.

Tunus halkının yaşanan gelişmelerin ardından, eksikliklerine rağmen demokrasinin diktatörlükten daha üstün olduğunu gördüğünü belirten Gannuşi, toplumun yeniden bir araya gelmesi gerektiğini söyledi. Özgürlük ve onurun tüm vatandaşlar için yeniden tesis edilmesi amacıyla demokratik yapının yeniden kurulması çağrısında bulundu.

ULUSLARARASI HUKUK MEKANİZMALARI DAHİL YASAL YOLLAR SÜRDÜRÜLECEK

Yusra Gannuşi, babası Raşid Gannuşi ve diğer siyasi tutuklular için hukuki girişimlerin devam edeceğini açıkladı. Ulusal ve uluslararası hukuk mekanizmaları dahil olmak üzere bütün yasal yolları kullanmayı sürdüreceklerini belirtti.

Ailenin, Raşid Gannuşi’nin sağlık durumu, cezaevi koşulları ve avukatlarıyla iletişimine ilişkin gelişmeleri takip etmeye devam edeceğini kaydeden Yusra Gannuşi, serbest bırakılma talebini yineledi.

Kaynak: Fokus Plus Afrika

Trablus’un Zahra bölgesinde toplanan yüzlerce gösterici, Libya Ulusal Petrol Kurumuna bağlı şirketlerin binaları önünde protesto düzenledi. Göstericiler, şirketlerin girişlerine kamyonlarla getirilen moloz yığınları dökerek binalara giriş ve çıkışları engelledi.

GÖSTERİCİLER SİVİL İTAATSİZLİK İLAN ETTİ

Elektrik kesintilerine tepki gösteren protestocular, Libya Ulusal Petrol Kurumuna bağlı şirketlerin binaları önünde sivil itaatsizlik ilan ettiklerini açıkladı. Göstericiler, kesintilere yönelik çözüm sağlanana kadar eylemlerini sürdüreceklerini belirtti.

Protestolar sırasında bazı noktalarda yangın çıkarıldığı bildirildi. Güvenlik güçlerinin gösterilerin düzenlendiği bölgelerdeki önlemleri ve olaylara ilişkin müdahaleleri hakkında ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

KAMU KURUMLARININ GİRİŞLERİ KAPATILDI

Trablus’un çeşitli bölgelerinde bir gün önce de elektrik kesintilerine karşı gösteriler düzenlendi. Protestocular, Dışişleri Bakanlığı, Libya Ulusal Televizyonu ile Libya Posta ve Telekomünikasyon Şirketinin binaları önlerine kamyonlarla moloz taşıdı.

Moloz yığınlarının kurumların girişlerine dökülmesi nedeniyle bazı binalara giriş ve çıkışlar engellendi. Gösterilerin farklı kamu kurumları ve devlet şirketlerinin bulunduğu bölgelere yayılmasıyla protestoların kapsamı genişledi.

ELEKTRİK KESİNTİLERİ 10 SAATE KADAR ULAŞIYOR

Libya’nın çeşitli kentlerinde yaklaşık bir aydır günlük 4 ila 10 saat arasında değişen elektrik kesintileri yaşanıyor. Kesintilerin uzun süre devam etmesi, konutlarda ve iş yerlerinde günlük faaliyetlerin aksamasına yol açıyor.

Ülke genelinde hava sıcaklıklarının 45 dereceye kadar ulaşması, elektrik kesintilerinin etkisini artırıyor. Soğutma sistemlerinin çalışmaması ve temel hizmetlerde yaşanan aksamalar nedeniyle kesintiler günlük yaşamı olumsuz etkiliyor.

DİBEYBE ELEKTRİK ŞİRKETİNİ SORUMLU TUTTU

Libya Başbakanı Abdulhamid Dibeybe, 18 Temmuz’da yaptığı açıklamada, ülke genelindeki elektrik kesintilerinden Libya Genel Elektrik Şirketini sorumlu tuttu. Dibeybe, kesintilerin nedenleri ve şirket yönetiminin uygulamaları hakkında soruşturma başlatılması gerektiğini kaydetti.

Dibeybe, şirketi denetim ve hesap verebilirliği reddeden bir yönetime teslim etmeyeceklerini vurguladı. Elektrik hizmetlerindeki aksaklıklardan sorumlu kişilerin belirlenmesi ve gerekli işlemlerin yapılması çağrısında bulundu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Irak Başbakanı Zeydi, ikili görüşmenin ardından heyetler arası toplantıya başkanlık etti. Görüşmelerin tamamlanmasının ardından iki ülke arasındaki işbirliğini geliştirmeyi amaçlayan çeşitli anlaşmalar imza altına alındı.

“TERÖRSÜZ BÖLGE VİZYONUMUZ İÇİN ÇALIŞIYORUZ”

Anlaşmaların imzalanmasının ardından Erdoğan ve Zeydi ortak basın toplantısı düzenledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin Irak’a her alanda destek vermeye hazır olduğunu belirterek iki ülke arasında stratejik nitelikte adımlar atıldığını söyledi.

Kalkınma Yolu Projesi’nin bölgesel ticaret ve ulaşım açısından taşıdığı öneme işaret eden Erdoğan, projenin mevcut şartlarda her zamankinden daha önemli hale geldiğini gördüklerini ifade etti. Erdoğan, görüşmelerde İran, Suriye ve Filistin başta olmak üzere bölgesel gelişmeler hakkında da fikir alışverişinde bulunduklarını aktardı.

TİCARET HACMİNİN ARTIRILMASI HEDEFLENİYOR

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye ile Irak arasındaki ticaret hacminin geçen yıl 17 milyar dolara yaklaştığını belirterek söz konusu rakamı daha ileri bir seviyeye taşımak istediklerini kaydetti. Ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştirilmesine yönelik çalışmaların devam edeceğini bildiren Erdoğan, iki ülkenin karşılıklı menfaatleri doğrultusunda yeni işbirliği alanlarına odaklandığını dile getirdi.

Irak’ın ihtiyaç duyduğu savunma sanayisi ürünlerinin tedarik edilmesi konusunda Türkiye’nin üzerine düşeni yapmaya hazır olduğunu vurgulayan Erdoğan, savunma sanayisindeki işbirliğinin iki ülke arasındaki ilişkilerin önemli başlıklarından biri olduğunu söyledi.

IRAK’IN HUZUR VE İSTİKRARINA VURGU

Irak’ın savaş ve istikrarsızlık ortamından etkilenen ülkelerden biri olduğunu belirten Erdoğan, komşu ülkenin huzur ve istikrarını Türkiye’nin durumundan ayrı değerlendirmediklerini ifade etti. Türkiye’nin Irak’ın güvenliği, istikrarı ve kalkınmasına verdiği desteğin devam edeceğini kaydeden Erdoğan, bölgesel barışın sağlanması için yakın temasların sürdürüldüğünü bildirdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, enerji alanında yapılan görüşmelere ilişkin Irak tarafının Türkiye’ye günlük 1 milyon varil petrol verebileceğini bildirdiğini de aktardı. Enerji işbirliğinin iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine katkı sağlayacak alanlardan biri olduğu belirtildi.

TERÖRLE MÜCADELEDE YAKIN DİYALOG

Türkiye ile Irak’ın terörle mücadele konusunda yakın diyalog içinde olduğunu belirten Erdoğan, “Terörsüz Türkiye” süreci ile terörsüz bölge vizyonunun gerçeğe dönüşmesi için Iraklı yetkililerle temasların sürdürüldüğünü söyledi.

Erdoğan, Türkiye’nin hem kendi güvenliğini hem de Irak’ın huzur ve istikrarını tehdit eden terör yapılanmalarına karşı işbirliğini önemsediğini belirterek güvenlik alanındaki ortak çalışmaların devam edeceğini ifade etti.

ZEYDİ: ZİYARETİMİZ PROTOKOL İCABI DEĞİL

Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi de Türkiye ziyaretinin yalnızca protokol kapsamında gerçekleştirilen bir temas olmadığını söyledi. Zeydi, ziyaretin iki ülke arasında asırlar öncesine dayanan ilişkilerin pekiştirilmesinin bir göstergesi olduğunu belirtti.

Türkiye ile Irak arasındaki tarihi ve toplumsal bağlara dikkati çeken Zeydi, gerçekleştirilen görüşmelerin ikili ilişkilerin farklı alanlarda geliştirilmesine katkı sağlayacağını ifade etti.

TÖRENE GENİŞ KATILIM

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleştirilen görüşme ve imza törenine Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu katıldı.

Törende ayrıca Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın, Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü Hasan Doğan, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hakkı Susmaz ve Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç yer aldı.

Türkiye’nin Bağdat Büyükelçisi Anıl Bora İnan ile Ankara Valisi Yakup Canbolat da görüşme ve imza törenine katılan isimler arasında bulundu.

Trump, İran’ın enerji santralleri ve köprüleri gibi altyapı tesislerini hedef almaktan kaçınmak istediğini söyledi. Görüşmelerden sonuç alınamaması halinde ABD’nin yeniden askeri seçeneğe başvurabileceği yönündeki açıklamalarını sürdüren Trump, İran’ın yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğini ifade etti.

“İRAN’A KARŞI ÇOK GÜÇLÜ BİR KONUMDAYIZ”

İran ile anlaşmaya varılmasının askeri operasyonların genişletilmesinden daha iyi olacağını belirten Trump, “Şu anda İran’a karşı çok güçlü bir konumdayız. İran ile bir anlaşmaya varmak, ülkenin geri kalanını yok etmekten daha iyidir.” dedi.

Trump, İran’a ilişkin değerlendirmesinde görüşmelerde ilerleme sağlandığını belirterek diplomatik sürecin devam ettiğini kaydetti. ABD Başkanı, anlaşma ihtimalinin bulunduğunu ancak Tahran’ın müzakerelerde üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmesi gerektiğini söyledi.

ENERJİ SANTRALLERİ VE KÖPRÜLERE SALDIRMAK İSTEMEDİĞİNİ SÖYLEDİ

Trump, İran’ın enerji santralleri ve köprüleri gibi altyapı tesislerine yönelik saldırıları değerlendirip değerlendirmediğine ilişkin soruyu yanıtladı. Söz konusu hedeflere saldırmaktan kaçınmak istediğini belirten Trump, “Böyle bir niyetim yok.” ifadesini kullandı.

ABD Başkanı, İran ile görüşmelerin başarısız olması halinde askeri operasyonlara yeniden başlanabileceği mesajını da verdi. Washington yönetimi daha önce Hürmüz Boğazı ve bölgedeki güvenlik gelişmeleri üzerinden İran’ın enerji altyapısını hedef alabileceği yönünde açıklamalarda bulunmuştu.

“İRAN’IN ANLAŞMALARI BOZMASINA İZİN VEREMEYİZ”

İran’ın daha önce varılan mutabakatlara uyması gerektiğini savunan Trump, “İran’ın artık anlaşmaları bozmasına izin veremeyiz.” dedi.

Diplomatik görüşmeler sürerken askeri seçeneğin tamamen masadan kaldırılmadığını belirten Trump, İran’ın anlaşma koşullarına uymaması halinde ABD’nin yeniden harekete geçmeye hazır olduğunu ifade etti. ABD ile İran arasındaki temasların Umman’ın da dahil olduğu diplomatik kanallar üzerinden sürdüğü bildirildi.

NETANYAHU İLE İRAN KONUSUNDA AYRIŞMA MESAJI

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun çatışmayı sürdürmek istediğini söyleyen Trump, ABD yönetiminin önceliğinin anlaşmaya varılması olduğunu dile getirdi.

Trump’ın açıklamaları, Netanyahu ile gerçekleştireceği görüşme öncesinde geldi. İki liderin İran’ın nükleer faaliyetleri, devam eden diplomatik temaslar ve askeri operasyonların geleceğini ele alması bekleniyor. Netanyahu’nun İran üzerindeki askeri baskının sürdürülmesinden yana olduğu, Trump yönetiminin ise diplomatik çözeneğe daha fazla ağırlık verdiği bildirildi.

ABD İLE İRAN ARASINDAKİ GÖRÜŞMELER SÜRÜYOR

ABD yönetimi, İran ile yürütülen temaslarda ilerleme kaydedildiğini açıklarken tarafların karşılıklı saldırılara ara verdiği bildirildi. Görüşmelerde nükleer faaliyetlerin yanı sıra Hürmüz Boğazı’nın güvenliği ve bölgedeki askeri gerilimin azaltılması başlıkları ele alınıyor.

Trump, görüşmelerin sonuçsuz kalması durumunda ABD’nin İran’a yönelik saldırılara yeniden başlayabileceğini söyledi. İran yönetiminden Trump’ın son açıklamalarına ilişkin henüz kapsamlı bir yanıt gelmedi.

Yerel kaynaklardan alınan bilgiye göre, İsrail askerleri buldozer eşliğinde Batı Şeria’nın Kalkilya kentine girdi. Kentte bulunan radyo istasyonunun ofisine baskın düzenleyen askerler, içerideki ekipman ve çeşitli malzemelere el koydu.

RADYO OFİSİNDEKİ EKİPMANLARA EL KONULDU

İsrail askerleri, “Hüda Kur’an-ı Kerim” radyosunun yayın yaptığı merkezde inceleme yaptıktan sonra ofiste bulunan ekipman ve malzemeleri topladı. Baskının ardından radyo merkezinin faaliyetleri durdurularak ofis kapatıldı.

Radyo istasyonunun ne kadar süreyle kapalı kalacağına ilişkin bilgi paylaşılmazken, el konulan ekipman ve malzemelerin akıbetine dair de henüz açıklama yapılmadı.

RADYO BİNASININ GİRİŞİNE YAZI ASILDI

İsrail ordusu tarafından radyo binasının girişine kapatma kararına ilişkin bir yazı asıldı. Yazıda, kuruluşun “teröre karıştığı ve destek verdiği” iddiasıyla yasa dışı ilan edildiği ve kapatıldığı belirtildi.

İsrail makamları, söz konusu iddiaya ilişkin ayrıntılı bilgi veya kanıt paylaşmadı. Radyo yönetiminden de baskın ve kapatma kararına ilişkin henüz açıklama yapılmadı.

KAPATMA SÜRESİNE İLİŞKİN BİLGİ VERİLMEDİ

Kapatma kararının geçerlilik süresi ve radyo istasyonunun yeniden faaliyete geçip geçmeyeceği konusunda resmi bir duyuru yapılmadı. El konulan yayın ekipmanlarının ne zaman ve hangi koşullarda iade edileceğine ilişkin de bilgi verilmedi.

Baskının ardından radyo istasyonunun yayınlarının durduğu belirtilirken, İsrail ordusunun Kalkilya kentindeki faaliyetlerine ilişkin yerel kaynaklardan bilgi aktarılmaya devam edildi.

Depremin ardından kıyı bölgelerinde tsunami uyarısı verilirken, yetkililer bölgede yaşayan vatandaşlara deniz kıyılarından uzaklaşmaları ve yüksek kesimlere geçmeleri çağrısında bulundu.

SARSINTININ ŞİDDETİ EN YÜKSEK SEVİYEDE ÖLÇÜLDÜ

Japonya Meteoroloji Ajansı, depremin ülkede kullanılan Shindo sarsıntı şiddeti ölçeğinde en yüksek seviye olan 7 olarak kaydedildiğini bildirdi.

Japonya’da kullanılan Shindo ölçeği, depremin açığa çıkardığı enerjiyi ifade eden büyüklüğü değil, belirli bir noktada hissedilen sarsıntının şiddetini ölçüyor. Sıfır ile 7 arasında derecelendirilen ölçekte 7, insanların ayakta durmakta güçlük çektiği ve binalarda ciddi hasar meydana gelebildiği en güçlü sarsıntı seviyesi olarak tanımlanıyor.

KIYI BÖLGELERİ İÇİN TSUNAMİ UYARISI

Japon kamu yayıncısı NHK, depremin ardından kıyı bölgeleri için yaklaşık 1 metre yüksekliğinde tsunami uyarısı yapıldığını duyurdu.

Yetkililer, kıyı kesimlerinde yaşayan vatandaşlardan denizden ve nehir ağızlarından uzak durmalarını, güvenli ve yüksek bölgelere gitmelerini istedi. Tsunami tehlikesi sona erene kadar kıyı bölgelerine dönülmemesi yönünde uyarılar yapıldı.

BİRDEN FAZLA BÖLGEDE ACİL DEPREM UYARISI

Japon hükümeti, sarsıntının ardından Kumamoto, Nagasaki, Kagoshima, Fukuoka, Saga, Oita ve Miyazaki bölgeleri için acil deprem uyarısı yayımladı.

Yetkililer, ana depremin ardından meydana gelebilecek artçı sarsıntılara karşı dikkatli olunması çağrısında bulundu. Depremin yol açtığı olası can kaybı, yaralanma veya hasara ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

JAPONYA AKTİF DEPREM KUŞAĞINDA BULUNUYOR

Japonya, Pasifik Okyanusu çevresindeki yoğun deprem ve volkan hareketlerinin görüldüğü Pasifik Ateş Çemberi üzerinde yer alıyor. Dünyanın en aktif deprem kuşaklarından birinde bulunan ülkede her yıl yüzlerce sarsıntı kaydediliyor.

Yaklaşık 125 milyon kişinin yaşadığı takımadalarda meydana gelen sarsıntıların, dünyada kaydedilen depremlerin yaklaşık yüzde 18’ini oluşturduğu belirtiliyor. Japonya’da yapıların önemli bir bölümü depremlere dayanıklı olacak şekilde inşa edilirken, erken uyarı ve tahliye sistemleri de afet risklerine karşı kullanılıyor.

20 NİSAN’DAKİ DEPREMDE 10 KİŞİ YARALANMIŞTI

Ülkenin kuzey bölgelerinde 20 Nisan’da meydana gelen 7,7 büyüklüğündeki depremde en az 10 kişi yaralanmıştı. Sarsıntı, başkent Tokyo’daki yüksek katlı binalarda da hissedilmişti.

Depremin ardından Japon yetkililer, 8,0 ve üzeri büyüklükte yeni depremlerin meydana gelme riskinin arttığına ilişkin özel uyarı yayımlamıştı.

Kararın Türkiye’nin yanı sıra Çin, Rusya, Suudi Arabistan ve Belarus vatandaşlarını kapsadığı belirtildi. Söz konusu ülkelerin vatandaşları, 31 Ekim 2026’ya kadar mevcut vize uygulamasından yararlanmayı sürdürebilecek. Türk vatandaşları halen geçerli seyahat belgesiyle Karadağ’a vizesiz girerek 30 güne kadar kalabiliyor.

VİZE UYGULAMASI 1 KASIM’DA BAŞLAYACAK

Karadağ hükümetinin vize rejimine ilişkin düzenlemesine göre Türk vatandaşlarının vizesiz seyahat hakkı 31 Ekim 2026’nın sonunda sona erecek. Yeni uygulama 1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek.

Karadağ’a turistik, ticari veya başka amaçlarla seyahat edecek Türk vatandaşlarının yeni dönemde seyahat öncesinde vize başvurusu yapmaları gerekecek. Vize türleri, başvuru belgeleri, ücretler ve işlem sürelerine ilişkin ayrıntıların Karadağ makamları tarafından ayrıca duyurulması bekleniyor.

TÜRKİYE İLE BİRLİKTE BEŞ ÜLKE LİSTEDE

Yeni vize rejimi Türkiye, Çin, Rusya, Suudi Arabistan ve Belarus vatandaşlarını kapsayacak. Karadağ Dışişleri Bakanlığı, söz konusu ülkelerle uygulanan mevcut rejimin Avrupa Birliği’nin ortak vize politikasıyla uyumlu olmadığını bildirdi.

Düzenlemeyle birlikte beş ülkenin vatandaşlarının Karadağ’a vizesiz giriş yapmasına imkan veren uygulamalar sona erecek. Kararın, Karadağ’ın Avrupa Birliği’ne katılım sürecindeki yükümlülükleri çerçevesinde alındığı belirtildi.

AB VİZE POLİTİKASIYLA UYUM SAĞLANDI

Karadağ, vize politikasını Avrupa Birliği’nin kurallarıyla tamamen uyumlu hale getirerek katılım müzakerelerinin adalet, özgürlük ve güvenlik alanlarını kapsayan 24’üncü faslına ilişkin kriterlerden birini yerine getirdi.

Avrupa Birliği ile Karadağ arasındaki katılım müzakereleri Haziran 2012’de başladı. Müzakerelerde açılan 33 faslın 18’i geçici olarak kapatılırken, ülkenin üyelik sürecindeki reform ve uyum çalışmaları devam ediyor.

TÜRK VATANDAŞLARI HALEN 30 GÜN VİZESİZ KALABİLİYOR

Mevcut düzenlemeye göre Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları Karadağ’a vize almadan giriş yapabiliyor, ülke topraklarından transit geçebiliyor ve 30 güne kadar kalabiliyor. Söz konusu uygulama ekim ayının sonuna kadar devam edecek.

Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle Türk vatandaşlarının Karadağ seyahatinden önce vize temin etmesi gerekecek. Mevcut vizesiz kalış süresinin sona ermesiyle birlikte 30 günlük muafiyet de kaldırılacak.

VİZESİZ SEYAHAT 2025’TE GEÇİCİ OLARAK DURDURULMUŞTU

Karadağ hükümeti, başkent Podgoritsa’da yaşanan olaylar ve ardından düzenlenen protestolar sonrasında 27 Ekim 2025’te Türk vatandaşlarına yönelik vizesiz seyahat uygulamasını geçici olarak askıya almıştı.

Kararda, ülkede yaşayan yaklaşık 14 bin Türk vatandaşının durumunun dikkate alınacağı ve yasal ikametlerinin devamı için gerekli önlemlerin alınacağı belirtilmişti. Geçici askıya alma kararı, Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından yürürlüğe girmişti.

ARALIK AYINDA VİZE MUAFİYETİ YENİDEN BAŞLATILDI

Karadağ hükümeti, 23 Aralık 2025’te geçici askıya alma kararını kaldırarak Türk vatandaşlarına vizesiz seyahat imkanını yeniden tanıdı. Ancak vizesiz kalış süresi 90 günden 30 güne indirildi.

Hükümet, kararın Türk makamlarıyla güvenlik ve düzensiz göçün önlenmesine yönelik işbirliğinin güçlendirilmesinin ardından alındığını açıklamıştı. Vize rejiminin güvenlik riski değerlendirmelerine göre yeniden uygulanabileceği de belirtilmişti.

KARADAĞ 2028’DE AB ÜYESİ OLMAYI HEDEFLİYOR

Karadağ, katılım müzakerelerini tamamlayarak 2028 yılında Avrupa Birliği’nin 28’inci üyesi olmayı hedefliyor. Avrupa Birliği ülkeleri, Nisan 2026’da Karadağ’ın katılım anlaşmasının hazırlanmasına yönelik çalışmaları başlatma kararı aldı.

Karadağ’ın vize politikasını AB kurallarıyla uyumlu hale getirmesi, üyelik sürecindeki önemli şartlardan biri olarak değerlendiriliyor. Ülkenin kalan müzakere fasıllarını kapatabilmesi için hukuk, sınır yönetimi, güvenlik ve göç politikalarındaki çalışmalarını sürdürmesi gerekiyor.

SEYAHAT ÖNCESİNDE GÜNCEL KURALLAR KONTROL EDİLMELİ

Karadağ’a 1 Kasım 2026’dan sonra seyahat etmeyi planlayan Türk vatandaşlarının vize başvuru koşullarını ülkenin diplomatik temsilciliklerinden takip etmeleri gerekiyor. Diplomatik, hususi ve hizmet pasaportu sahiplerinin uygulamadan nasıl etkileneceğine ilişkin ayrıntıların da resmi düzenlemelerle netleştirilmesi bekleniyor.

Seyahat planı yapanların vize başvuru merkezleri, Karadağ’ın Ankara Büyükelçiliği ve İstanbul Başkonsolosluğu tarafından yayımlanacak duyuruları kontrol etmeleri önem taşıyor. Türkiye’ye ilişkin mevcut resmi bilgilendirmede Türk vatandaşlarının 30 güne kadar vizesiz kalabildiği belirtiliyor.

ABD merkezli X sosyal medya platformundan videolu açıklama yapan Espriella, 7 Ağustos’ta başlayacak görev döneminin ilk 100 gününde uygulanacak dış politika ve kamu yönetimi adımlarını anlattı. Kolombiya’nın diplomatik temsilciliklerinin ülkenin stratejik ve ekonomik çıkarları doğrultusunda yeniden yapılandırılacağını belirtti.

KUDÜS’TE BÜYÜKELÇİLİK YENİDEN AÇILACAK

Espriella, seçim kampanyası dönemindeki vaatlerinden birinin Kolombiya’nın Kudüs Büyükelçiliğini yeniden açmak olduğunu hatırlattı. Görevi devraldıktan sonra söz konusu vaadin uygulamaya konulacağını ifade eden Espriella, İsrail ile diplomatik ilişkilerin yeniden tesis edilmesini planlıyor.

Seçilmiş Cumhurbaşkanı, Kolombiya’nın diplomatik varlığını ülke için stratejik fırsatların bulunduğu bölgelerde güçlendireceklerini belirtti. Kudüs’te büyükelçilik açılması, Espriella yönetiminin mevcut Cumhurbaşkanı Gustavo Petro dönemindeki İsrail politikasını değiştirecek adımlardan biri olacak.

FİLİSTİN’DE BÜYÜKELÇİLİK PLANI ASKIYA ALINACAK

Espriella, Kolombiya’nın Filistin’de büyükelçilik açılmasına ilişkin planının askıya alınacağını duyurdu. Planlanan diplomatik temsilciliğin hiçbir zaman fiilen faaliyete geçmediğini öne süren Espriella, yeni yönetimin söz konusu girişimi devam ettirmeyeceğini söyledi.

Mevcut Cumhurbaşkanı Gustavo Petro, 23 Mayıs 2024’te Filistin’in Ramallah kentinde Kolombiya Büyükelçiliği açılması için talimat vermişti. Espriella’nın açıklaması, Filistin’e yönelik diplomatik temsil planından vazgeçileceğini ve İsrail ile ilişkilerin yeniden güçlendirileceğini ortaya koydu.

İSRAİL İLE İLİŞKİLER YENİDEN KURULACAK

Kolombiya, İsrail’in Gazze’deki saldırılarını gerekçe göstererek 3 Mayıs 2024’te Tel Aviv yönetimiyle diplomatik ilişkilerini kesmişti. Espriella ise seçim kampanyasında İsrail ile ilişkilerin yeniden kurulacağını ve diplomatik temsilciliğin Kudüs’e taşınacağını açıklamıştı.

Sağ görüşlü Espriella, cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda sol görüşlü senatör Ivan Cepeda’yı az farkla geride bıraktı. Resmi olmayan ilk sonuçlara göre Espriella yüzde 49,66, Cepeda ise yüzde 48,70 oranında oy aldı. Espriella’nın 7 Ağustos’ta mevcut Cumhurbaşkanı Petro’dan görevi devralması planlanıyor.

NİJERYA’DA YENİ BÜYÜKELÇİLİK AÇILACAK

Espriella, Afrika’daki diplomatik yapılanmanın yeniden düzenleneceğini ve Nijerya’da yeni bir büyükelçilik açılacağını bildirdi. Söz konusu temsilciliğin Kolombiya’nın Afrika kıtasındaki ekonomik ve siyasi ilişkilerini geliştirmeyi hedefleyeceğini belirtti.

Afrika’daki mevcut diplomatik varlığın daha verimli hale getirileceğini kaydeden Espriella, dış temsilciliklerin sayısından çok Kolombiya’ya sağlayacağı somut katkıya odaklanılacağını söyledi.

14 BÜYÜKELÇİLİK KAPATILACAK

Kolombiya’nın Cezayir, Azerbaycan, Barbados, Çekya, Etiyopya, Gana, Haiti, Macaristan, Malezya, Romanya, Senegal, Güney Afrika, Küba ve Nikaragua’daki büyükelçiliklerinin kapatılacağı açıklandı. Espriella, kararın kamu kaynaklarından tasarruf sağlanması ve dış temsilciliklerin daha verimli hale getirilmesi amacıyla alınacağını belirtti.

Kapatılacak büyükelçiliklerin bulunduğu ülkelerle diplomatik ilişkilerin çoğunlukla bölgesel temsilcilikler üzerinden devam ettirileceği bildirildi. Bazı büyükelçiliklerin birden fazla ülkeden sorumlu olacak şekilde yeniden yetkilendirilmesi planlanıyor.

KÜBA VE NİKARAGUA İLE İLİŞKİLER KESİLECEK

Espriella, Küba ve Nikaragua dışındaki ülkelerde büyükelçiliklerin kapatılmasının diplomatik ilişkilerin sona erdirilmesi anlamına gelmediğini söyledi. Küba ve Nikaragua ile ilişkilerin ise tamamen kesileceğini bildirdi.

Yeni yönetimin söz konusu iki ülkenin hükümetleriyle herhangi bir diplomatik bağ kurmayacağını belirten Espriella, diğer ülkelerle ilişkilerin farklı temsilcilikler aracılığıyla sürdürüleceğini ifade etti.

BAZI DİPLOMATİK MİSYONLAR BİRLEŞTİRİLECEK

Kolombiya’nın bazı ülkelerde aynı şehirde faaliyet gösteren diplomatik misyonlarının tek çatı altında birleştirileceği açıklandı. Espriella, Paris’teki Fransa Büyükelçiliği ile UNESCO temsilciliğinin ayrı yapılarda faaliyet göstermesinin gereksiz maliyet oluşturduğunu söyledi.

Roma’daki İtalya Büyükelçiliği ile Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü temsilciliğinin de birleştirilmesi planlanıyor. Yeni yapılanmada tek bir büyükelçinin hem ülke nezdindeki diplomatik ilişkilerden hem de uluslararası kuruluşlardaki temsilden sorumlu olması öngörülüyor.

YEMİN TÖRENİ CALİ’DE YAPILACAK

Espriella, 7 Ağustos’ta düzenlenecek yemin töreninin Valle del Cauca yönetim bölgesine bağlı Cali kentinde yapılacağını açıkladı. Seçilmiş Cumhurbaşkanı daha önce töreni Cauca bölgesindeki Popayan kentinde bulunan bir askeri garnizonda gerçekleştirmeyi planladığını duyurmuştu.

İklim koşullarını gerekçe gösteren Espriella, tören yerinin değiştirildiğini belirtti. Cumhurbaşkanı Petro ise daha önce yaptığı açıklamada yemin töreninin herhangi bir askeri garnizonda düzenlenmesine izin vermeyeceğini bildirmişti.

PETRO’DAN İSRAİL POLİTİKASINA TEPKİ

Görev süresi sona erecek olan Cumhurbaşkanı Gustavo Petro, Espriella’nın İsrail ile diplomatik ilişkileri yeniden kurma kararına tepki gösterdi. Petro, İsrail’in Gazze’deki saldırılarına dikkati çekerek yeni yönetimin izleyeceği politikayı eleştirdi.

Petro, daha önce Espriella’nın İsrail ile ilişkileri yeniden tesis etme vaadini ülkenin onuruna yönelik bir saldırı olarak nitelendirmişti. Mevcut yönetim, İsrail’in Gazze’deki saldırıları nedeniyle diplomatik ilişkileri kesmiş ve Filistin’de büyükelçilik açılması yönünde karar almıştı.

GÖREVİ 7 AĞUSTOS’TA DEVRALACAK

Siyasi görev deneyimi bulunmayan avukat ve iş insanı Espriella, güvenlik, ekonomi ve kamu yönetiminde küçülme vaatleriyle yürüttüğü kampanyanın ardından cumhurbaşkanı seçildi. Espriella, devlet yapısının küçültülmesi, petrol ve doğal gaz üretiminin artırılması ve silahlı gruplara karşı daha sert güvenlik politikaları uygulanmasını savunuyor.

Espriella’nın görevi devralmasının ardından İsrail, Filistin, Küba, Nikaragua ve Afrika ülkelerine yönelik açıklanan diplomatik kararların ilk 100 günlük program kapsamında uygulamaya konulması bekleniyor.

Türkiye’nin askeri kapasitesine dikkati çeken Trump, Türk Silahlı Kuvvetlerinin büyük, güçlü ve gelişmiş teçhizata sahip bir ordu olduğunu söyledi. Türkiye ile İsrail arasında görüş ayrılıkları bulunduğunu da belirten Trump, söz konusu durumun Ankara’nın kendi kararı olduğunu kaydetti.

“TÜRKİYE BENİM İÇİN HARİKA BİR MÜTTEFİK OLDU”

Türkiye ile ilişkileri değerlendiren Trump, “Türkiye benim için harika bir müttefik oldu.” ifadesini kullandı. Ankara yönetiminin ABD ile ilişkilerindeki tutumundan memnuniyet duyduğunu belirten Trump, Türkiye’nin kendilerine karşı iyi bir yaklaşım sergilediğini söyledi.

Türkiye’nin NATO içindeki konumu ve bölgesel gelişmelerde üstlendiği rol, Trump yönetiminin son dönemde Ankara ile yürüttüğü görüşmelerin temel başlıkları arasında yer alıyor. Trump, temmuz ayında Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi sırasında da Türkiye’ye yönelik yaptırımların kaldırılması ve F-35 savaş uçaklarının satışının yeniden değerlendirilmesi konusunda açıklamalarda bulunmuştu.

ERDOĞAN’IN SURİYE POLİTİKASINA ÖVGÜ

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın çalışmalarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Trump, “Bence Erdoğan çok iyi bir iş çıkardı. Suriye konusunda iyi bir iş çıkardı.” dedi. Erdoğan’ı dostu olarak tanımlayan Trump, Türkiye’nin Suriye’deki gelişmelerde etkili bir aktör olduğunu ifade etti.

Trump ile Erdoğan arasındaki görüşmelerde Suriye’nin güvenliği, bölgesel istikrar ve yeni yönetimle ilişkiler öne çıkan başlıklar arasında bulunuyor. İki liderin daha önce gerçekleştirdiği temaslarda Suriye ve Gazze’deki gelişmelerin yanı sıra savunma alanındaki işbirliği de ele alınmıştı.

“KİMSE BANA NE SATIP NE SATMAYACAĞIMI SÖYLEYEMEZ”

Türkiye’ye savunma ürünleri satışı konusunda başka ülkelerin görüşlerinin kararlarını belirlemeyeceğini söyleyen Trump, “O benim dostum ve kimse bana ne satıp ne satmayacağımı söyleyemez.” ifadelerini kullandı.

Trump’ın açıklaması, Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programına yeniden dahil edilmesi ve Ankara’ya uygulanan yaptırımların kaldırılması tartışmalarının devam ettiği dönemde geldi. ABD Başkanı, daha önce Türkiye’ye yönelik yaptırımları kaldırmayı planladığını ve olası F-35 satışına ilişkin karar vereceğini açıklamıştı.

TÜRKİYE’NİN F-35 PROGRAMINA DÖNÜŞÜ GÜNDEMDE

Türkiye, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından F-35 programından çıkarılmış, Savunma Sanayii Başkanlığı ile bazı yetkililer ABD yaptırımlarının kapsamına alınmıştı. Ankara, programdan çıkarılmasına itiraz ederek ödediği bedeller ve teslim edilmeyen uçaklar konusunda çözüm talep etmişti.

Trump, Ankara’daki NATO Zirvesi sırasında Türkiye’ye uygulanan yaptırımların kaldırılacağını ve F-35 satışı konusunun Erdoğan ile görüşüleceğini belirtmişti. Satışın gerçekleşebilmesi için ABD yasaları ve Kongre süreciyle bağlantılı bazı konuların çözülmesi gerektiği aktarılmıştı.

TÜRKİYE-İSRAİL İLİŞKİLERİNE DEĞİNDİ

Türkiye’nin İsrail’e yönelik tutumuna da değinen Trump, Ankara’nın İsrail’i ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu desteklemediğini söyledi. Söz konusu yaklaşımın Türkiye’nin kararı olduğunu belirten Trump, bu durumun Türkiye ile ABD arasındaki ilişkiler hakkındaki olumlu değerlendirmesini değiştirmediğini ifade etti.

Türkiye ile İsrail arasındaki ilişkiler, Gazze’deki saldırılar ve Suriye’deki güvenlik gelişmeleri nedeniyle gerilimli bir dönemden geçiyor. Trump yönetiminin Ankara ve Tel Aviv arasındaki görüş ayrılıklarını yönetmeye çalıştığı, özellikle Suriye sahasında iki ülke arasında doğrudan gerilim yaşanmamasına önem verdiği belirtiliyor.

“TÜRKİYE ÇOK GÜÇLÜ BİR ÜLKE”

Türkiye’nin askeri gücüne ilişkin değerlendirmelerde bulunan Trump, ülkenin büyük ve güçlü bir orduya sahip olduğunu söyledi. Türk Silahlı Kuvvetlerinin çok sayıda gelişmiş askeri teçhizatı bulunduğunu belirten Trump, Türkiye’nin bölgesel askeri kapasitesine dikkati çekti.

Trump, “Türkiye harikaydı. Çok güçlü bir ülke. Muazzam bir ordu. Çok büyük bir ordu, çok güçlü bir ordu ve çok sayıda harika teçhizatı var.” ifadelerini kullandı.

TRUMP İLE ERDOĞAN ARASINDAKİ TEMASLAR SÜRÜYOR

Trump ve Erdoğan, son dönemde Suriye, Gazze, İran, Rusya-Ukrayna Savaşı ve savunma sanayisi gibi başlıklarda görüşmeler gerçekleştirdi. Trump, Erdoğan’la ilişkilerinde güçlü bir kişisel iletişimin bulunduğunu daha önceki açıklamalarında da dile getirmişti.

Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi sırasında iki lider arasında gerçekleştirilen görüşmelerde savunma ticareti ve bölgesel güvenlik konuları gündeme gelmişti. Trump’ın uçakta yaptığı son açıklamalar, Washington yönetiminin Türkiye ile askeri ve siyasi ilişkileri genişletmeye yönelik mesajlarının devamı olarak kayıtlara geçti.

Çin’in başlattığı diplomatik girişim kapsamında Pakistan ile İran, ABD’yle müzakerelerin yeniden başlatılmasına yönelik temasları yoğunlaştırdı. Çin ve Pakistan daha önce de çatışmaların durdurulması ve görüşmelerin yeniden başlaması çağrısında bulunurken, son girişimde Pekin yönetiminin müzakere sürecinin yeniden kurulmasında doğrudan rol aldığı bildirildi.

ÇİN İLK KEZ DOĞRUDAN ARABULUCU ROLÜ ÜSTLENDİ

Çin, ABD ile İran arasındaki çatışmalara ilişkin önceki açıklamalarında ateşkes ve müzakere çağrıları yaparken, yeni diplomatik girişimle tarafların yeniden görüşme masasına dönmesine yönelik sürecin doğrudan aktörlerinden biri haline geldi. Pekin yönetiminin başlattığı girişimde Pakistan’ın Tahran ve Washington arasındaki temasları yürüttüğü aktarıldı.

Pakistan ve İranlı yetkililerin, Çin’in başlattığı süreç kapsamında ABD ile yeni görüşmelerin zeminini oluşturmak amacıyla temaslarda bulunduğu bildirildi. Çin’in girişimi, Pekin’in çatışmaların başladığı dönemden bu yana ABD-İran hattındaki en belirgin diplomatik rolü olarak kayıtlara geçti.

TRUMP: İRAN İLE DERİN GÖRÜŞMELER YÜRÜTÜYORUZ

Trump, arabulucular olarak nitelendirdiği Çin ve Pakistan’ın talebi üzerine İran ile müzakerelere bir şans daha verdiğini söyledi. Taraflar arasında derin görüşmeler yürütüldüğünü belirten Trump, diplomatik kanalların açık tutulduğunu ancak Washington yönetiminin kısa sürede somut sonuç beklediğini ifade etti.

ABD Başkanı, İran’ın anlaşma konusunda önceki dönemlere göre daha ciddi göründüğünü ancak henüz anlaşmaya hazır olmadığını daha önce de açıklamıştı. Trump, müzakerelerin devam ettiğini belirtirken anlaşmanın yakın olduğuna ilişkin kesin bir değerlendirme yapmamıştı.

“BAŞARILI OLUNMAZSA ASKERİ HAREKÂTA DÖNECEĞİZ”

Trump, Çin ve Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerden kısa sürede sonuç alınmaması halinde ABD’nin geniş çaplı askeri harekâta yeniden başlayacağını söyledi. Diplomasiye sınırlı süre tanıyacağını belirten Trump, müzakere sürecinin hızlı biçimde ilerlemesi gerektiğini vurguladı.

İsrail yayın kuruluşu Channel 12’ye konuşan Trump, diplomatik sürecin dar bir zaman aralığı içinde yürütüldüğünü ifade etti. Görüşmelerin ya hızlı biçimde sonuç vermesi ya da ilerleme sağlanamadığının kabul edilmesi gerektiğini söyledi.

SALDIRILAR ARABULUCULARDAN GELEN ÇAĞRILARIN ARDINDAN DURDU

ABD Başkanı, bölgesel arabulucuların saldırıların durdurulması yönündeki çağrılarının ardından cuma günü İran’a yönelik bombardımanlara ara verdiğini açıkladı. İran ile temas halinde bulunan ülkelerin kendisinden ateş açılmamasını istediğini belirten Trump, talebi kabul etmesinin ABD açısından herhangi bir kazanç veya kayıp oluşturmadığını savundu.

ABD’nin İran’a yönelik hava saldırılarına ara vermesinin ardından Tahran yönetimi de karşı askeri operasyonlarını durdurdu. Pakistan ve Katar’ın öncülük ettiği arabuluculuk temaslarında tarafların çatışmalara ara vermesi ve önceki ateşkes düzenlemelerinin yeniden canlandırılması için ilerleme sağlandığı bildirildi.

NETANYAHU GÖRÜŞMESİ ÖNCESİNDE DİPLOMASİ MESAJI

Trump’ın açıklamaları, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yapılması planlanan görüşme öncesinde geldi. Netanyahu’nun Washington ziyaretinde görüşmelerin ana gündem maddesinin İran olması bekleniyor.

Netanyahu, İran’ın nükleer faaliyetleri ve bölgesel gelişmeler konusunda ABD ile yakın koordinasyonun sürdürülmesi gerektiğini belirtirken, Trump yönetimi diplomatik seçeneklerle askeri hazırlıkları birlikte değerlendirmeye devam ediyor.

PAKİSTAN DAHA ÖNCE DE ARABULUCULUK YAPTI

Pakistan, ABD ile İran arasındaki çatışmaların önceki aşamalarında da arabuluculuk rolü üstlendi. Nisan ayında Pakistan’ın girişimleriyle geçici ateşkes sağlanırken, Tahran ile Washington arasında savaşın kalıcı biçimde sona erdirilmesine yönelik görüşmeler yürütüldü.

Pakistan yönetimi ayrıca ABD’nin hazırladığı çözüm önerilerini İran tarafına ileten diplomatik kanal olarak görev yaptı. Washington yönetiminin hazırladığı 15 maddelik planın mart ayında Pakistan aracılığıyla Tahran’a ulaştırıldığı açıklanmıştı.

ÇİN VE PAKİSTAN ORTAK GİRİŞİM BAŞLATTI

Çin ile Pakistan, çatışmaların sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliğinin yeniden sağlanması amacıyla ortak diplomatik çalışmalar yürüttü. Pekin yönetimi mayıs ayında Pakistan’dan ABD-İran hattındaki arabuluculuk girişimlerini artırmasını istemişti.

İki ülke temmuz ayında da derhal ateşkes sağlanması ve tarafların müzakere masasına dönmesi için ortak çağrı yaptı. Çin’in son girişimiyle Pakistan’ın yürüttüğü temasların daha geniş bir diplomatik çerçeveye taşındığı belirtildi.

HÜRMÜZ BOĞAZI ANLAŞMAZLIĞI GERİLİMİ YENİDEN ARTIRDI

ABD ile İran arasında daha önce sağlanan nükleer ve barış mutabakatı, Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer düzenine ilişkin anlaşmazlıklar nedeniyle kesintiye uğradı. İran’ın boğazdaki geçişleri denetleme ve ücretlendirme talebine ABD karşı çıkarken, güvenli deniz trafiğinin sağlanması müzakerelerin temel başlıklarından biri oldu.

İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişlerini düzenleyecek ikili bir mekanizma kurulmasına yönelik görüşmeler yürütüldü. ABD ise bölgedeki deniz trafiğinin tek taraflı İran denetimine bırakılmasına karşı çıktı.

KARŞILIKLI SALDIRILAR MUTABAKATI ASKIYA ALDI

ABD’nin İran’daki askeri hedeflere yönelik hava saldırıları, taraflar arasındaki diplomatik sürecin kesintiye uğramasına neden oldu. İran ise saldırılara karşılık olarak Körfez ülkelerinde bulunan Amerikan askeri unsurlarını füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldı.

Çatışmalar sırasında Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği önemli ölçüde aksarken, küresel enerji piyasalarında arz güvenliğine ilişkin endişeler arttı. ABD’nin saldırılarına ara vermesi ve İran’ın karşı operasyonlarını durdurmasıyla yeni bir diplomatik süreç için alan açıldı.

ABD ORDUSUNDA MÜHİMMAT VE HEDEF DEĞERLENDİRMESİ

ABD’nin saldırılara ara verme kararında diplomatik girişimlerin yanı sıra askeri değerlendirmelerin de etkili olduğu bildirildi. ABD’li komutanların, hava savunma sistemlerinde kullanılan mühimmat stokları ve İran’da vurulabilecek hedeflerin azalması konusunda Trump yönetimini bilgilendirdiği aktarıldı.

ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine’in operasyonların devam etmesinin risklerine ilişkin değerlendirme sunduğu, CENTCOM Komutanı Brad Cooper’ın da saldırıların askeri etkinliğinin sınırlarına yaklaştığı görüşünü ilettiği bildirildi.

DİPLOMASİ İÇİN SINIRLI ZAMAN

Trump yönetimi, Çin ve Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerin kısa sürede somut sonuç vermesini bekliyor. ABD’nin talepleri arasında İran’ın nükleer faaliyetleri, Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer düzeni ve Amerikan askeri unsurlarına yönelik saldırıların sona erdirilmesi bulunuyor.

İran tarafı ise ABD’nin bombardımanları durdurmasını ve egemenlik haklarına yönelik taleplerden vazgeçmesini istiyor. Çin’in ilk kez doğrudan arabulucu aktör olarak yer aldığı yeni süreçte, taraflar arasındaki görüşmelerin sonucu ABD’nin askeri operasyonlara yeniden başlayıp başlamayacağını belirleyecek.

“ÇÖL KAPLANI”NIN OBJEKTİFİNDEN

Medine savunmasındaki kahramanlığı ile tanınan Fahreddin Paşa, halk arasında “Çöl Kaplanı” unvanı ile anılıyor. Paşa'nın çektiği ve koruduğu bu fotoğraflar, dönemin Medine'sine ait mimari yapıları, günlük yaşamı ve kutsal mekanları belgeliyor.

TARİHE TANIKLIK EDEN KARELER

Görüntülerde, Osmanlı askerlerinin Medine'deki varlığı, tarihi yapılar ve Harem-i Şerif çevresindeki günlük yaşam sahneleri yer alıyor. Fotoğrafların büyük bölümü daha önce hiç yayımlanmamıştı.

BİR YÜZYIL SONRA YENİDEN BAKIŞ

109 yıl önce çekilen bu fotoğraflar, hem tarih meraklıları hem de akademisyenler için önemli bir kaynak niteliğinde. Görseller, Osmanlı’nın kutsal topraklardaki son dönem varlığına dair belge olarak değerlendiriliyor.

Sosyal medyada başlatılan "#score4rights2022(Haklar için Skor 2022)" kampanyası ile olimpiyat sporcuları umudu temsil eden hilal (C) işareti yapmaya davet ediliyor. Kampanyanın amacı, Çin'in Doğu Türkistan, Tibet ve Hong Kong’da işlediği insanlık suçlarına dikkat çekmek.

Aşırı sağcı Yahudiler, İsrail’in başkenti Tel Aviv’de Filistinli tutuklu Hişam Ebu Hevaş’ın yattığı hastane önünde çekim yapmak için bekleyen AA Kameramanı Fayiz Ebu Rumeyle’yi darp etti.