Haaretz'in 22 Ekim'de yayımladığı ve The Times of Israel ile diğer basın kuruluşlarının da aktardığı söyleşide Lauder, Netanyahu'nun kendi siyasi geleceğini ülkenin çıkarlarının önüne koyduğunu savundu. İsrail'deki yönetim anlayışını eleştiren Lauder, geçmişte Netanyahu ile yürüttüğü diplomatik girişimleri, aralarındaki dostluğun sona ermesini ve yaklaşan seçimlere ilişkin görüşlerini de anlattı.

RON LAUDER'DEN İSRAİLLİLERE: YAZIKLAR OLSUN SİZE

Dünya Yahudi Kongresi Başkanı Ronald Lauder, İsrail'in ABD'deki iki büyük siyasi partiden gördüğü desteğin zayıfladığını savundu. Netanyahu yönetiminin izlediği politikaların ABD ile ilişkileri olumsuz etkilediğini belirten Lauder, Demokrat Parti'deki desteğin kaybedildiğini, Cumhuriyetçi Parti'de de benzer bir sürecin yaşandığını söyledi.

Lauder, İsrail toplumuna yönelik açıklamasında Demokrat Parti'nin kaybedildiğini ve Cumhuriyetçi Parti'nin de kaybedilmekte olduğunu belirterek yaşananlardan İsraillileri sorumlu tuttu. İsrail halkına "Yazıklar olsun size" sözleriyle seslenen Lauder, önceki kuşakların uğruna mücadele ettiği toprakların mevcut politikalar nedeniyle kaybedildiğini savundu.

ABD'DEKİ DEMOKRAT VE CUMHURİYETÇİ PARTİ DESTEĞİNE DİKKAT ÇEKTİ

Ronald Lauder, İsrail'in ABD'deki geleneksel siyasi desteğine ilişkin de açıklamalarda bulundu. Netanyahu yönetiminin dış politika tercihleri nedeniyle Washington'daki partiler üstü desteğin zarar gördüğünü ileri süren Lauder, Demokrat Parti'nin ardından Cumhuriyetçi Parti ile ilişkilerin de zayıfladığını ifade etti.

Lauder, ABD Başkanı Donald Trump'ın Netanyahu'ya yönelik tutumuna ve Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'ndaki mesafeli yaklaşımına da değindi. İsrail'in ABD ile ilişkilerindeki gelişmeleri değerlendiren Lauder, Netanyahu hükümetinin politikalarını eleştirdi.

AVRUPA VE YAHUDİ DİASPORASIYLA İLİŞKİLERİN ZAYIFLADIĞINI SÖYLEDİ

Ronald Lauder, İsrail'in yalnızca ABD'de değil, Avrupa'da ve dünyanın farklı ülkelerinde yaşayan Yahudi toplulukları arasında da destek kaybettiğini savundu. Yaklaşık 20 yıldır Dünya Yahudi Kongresi Başkanlığı görevini yürüttüğünü hatırlatan Lauder, bu süre boyunca Avrupa'daki ve diğer ülkelerdeki Yahudi kuruluşlarını ziyaret ettiğini, devlet ve hükümet başkanlarıyla görüştüğünü anlattı.

Lauder, İsrail'in Avrupa ile ilişkilerinin yanı sıra Yahudi diasporasıyla bağlarının da zayıfladığını belirtti. Diaspora Yahudilerinin İsrail'e bağlılıklarını sürdürdüğünü ancak İsrail yönetiminin kendilerini koruduğunu düşünmediklerini ifade etti.

Dünya Yahudi Kongresi Başkanı, Mayıs 2026'da The Jerusalem Post'a verdiği başka bir röportajda da İsrail'in diaspora Yahudilerinin desteğini garanti olarak görmemesi gerektiğini söylemişti. Lauder, İsrail ile dünya genelindeki Yahudi toplulukları arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesi çağrısında bulunmuştu.

NETANYAHU YÖNETİMİNİ MUZ CUMHURİYETİNE BENZETTİ

Haaretz'e verdiği söyleşide İsrail'in siyasi sistemini de eleştiren Lauder, uzun yıllar boyunca kamuoyu önünde konuşmadığını belirtti. İsrail'i diğer ülkelerden ayıran özelliklerden birinin demokratik yapısı olduğunu ifade eden Lauder, mevcut yönetim anlayışının bu yapıdan uzaklaştığını savundu.

Yaklaşık 20-30 yıldır sessiz kaldığını söyleyen Lauder, İsrail'deki mevcut tabloyu "muz cumhuriyetine" benzetti. Netanyahu'nun demokratik kurallara uygun davranmadığını ileri süren Dünya Yahudi Kongresi Başkanı, ülkedeki siyasi sistemin işleyişine ilişkin eleştirilerini dile getirdi.

BEN-GVİR VE SMOTRİCH'İN HÜKÜMETTE YER ALMASINA KARŞI ÇIKTI

Lauder, İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ile Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'in politikalarını da eleştirdi. Her iki ismin siyasi partilerinin gelecekte kurulacak hükümetlerde görev almasına karşı olduğunu belirten Lauder, mevcut koalisyonun İsrail'e zarar verdiğini savundu.

Netanyahu'ya yönelik açıklamasında aşırı sağcı partilerin hükümetten uzak tutulması gerektiğini söyleyen Lauder, Ben-Gvir ve Smotrich'in partilerinin yeni hükümette herhangi bir rol üstlenmesi halinde İsrail'in ağır sonuçlarla karşı karşıya kalacağı görüşünü dile getirdi.

NETANYAHU İLE YILLARCA YAKIN DOSTLUK YAPTI

Ronald Lauder, Haaretz'e verdiği röportajda Netanyahu ile geçmişteki ilişkilerine de değindi. İkili arasında uzun yıllar yakın bir dostluk bulunduğunu belirten Lauder, Netanyahu ile bazı dönemlerde her gün, bazı dönemlerde ise haftalık olarak görüştüklerini söyledi. Görüşmelerinde siyasi konuların yanı sıra farklı meseleleri de ele aldıklarını anlattı.

Netanyahu ile ilişkisinin zaman içerisinde bozulduğunu ifade eden Lauder, iki isim arasındaki görüş ayrılıklarının geçmişte yürütülen diplomatik girişimlerle bağlantılı olduğunu belirtti. Lauder, Netanyahu ile son görüşmesinin yaklaşık iki veya üç yıl önce gerçekleştiğini aktardı.

SURİYE İLE GİZLİ BARIŞ GÖRÜŞMELERİNİN AYRINTILARINI ANLATTI

Ronald Lauder, 1990'lı yılların sonlarında İsrail ile Suriye arasında yürütülen diplomatik temaslarda üstlendiği rol hakkında da açıklamalarda bulundu. Netanyahu'nun bilgisi ve onayıyla dönemin Suriye lideri Hafız Esad ve Lübnan Başbakanı Refik Hariri ile temaslar gerçekleştirdiğini belirten Lauder, görüşmelerde Golan Tepeleri'nin statüsünün ele alındığını söyledi.

Lauder'ın anlatımına göre görüşmeler sırasında İsrail'in işgal altında tuttuğu Golan Tepeleri'nden çekilmesini de içeren 10 maddelik bir anlaşma taslağı hazırlandı. Suriye tarafının anlaşmayı imzalamaya hazır olduğunu, Netanyahu'nun da şartları kabul ettiğini ileri süren Lauder, sürecin daha sonra sonuçsuz kaldığını anlattı.

LAUDER: NETANYAHU BARIŞ YERİNE SİYASETİ SEÇTİ

Dünya Yahudi Kongresi Başkanı, Suriye ile yürütülen görüşmelerin sonuçsuz kalmasından Netanyahu'yu sorumlu tuttu. Lauder, Netanyahu'nun anlaşmanın imzalanması için dönemin Savunma Bakanı Ariel Şaron'un da ikna edilmesini şart koştuğunu ileri sürdü.

Ariel Şaron'un anlaşmayı desteklemeyeceğini Netanyahu'ya söylediğini aktaran Lauder, buna rağmen Başbakan'ın anlaşmayı imzalamadığını belirtti. Netanyahu'nun siyasi geleceğini anlaşmanın önüne koyduğunu savunan Lauder, söz konusu gelişmeden sonra aralarındaki ilişkinin eskisi gibi olmadığını ifade etti.

Lauder, müzakereler için aylarca çalıştığını ve Netanyahu'nun anlaşmanın sorumluluğunu üstlenmediğini belirterek yaşananların ardından kendisini ihanete uğramış hissettiğini söyledi.

SARA NETANYAHU'NUN HEDİYE TALEPLERİNDEN SÖZ ETTİ

Lauder, Netanyahu ile dostluğunun bozulmasında Başbakan'ın eşi Sara Netanyahu'nun taleplerinin de etkili olduğunu anlattı. Haaretz'in aktardığına göre Sara Netanyahu'nun, oğlu Yair'in bar mitzvah töreni için Lauder'den 25 bin dolarlık hediye istediği belirtildi.

Lauder ayrıca hissedarı olduğu Kanal 10 televizyonunun haber içeriklerine Netanyahu ve yakın çevresi tarafından müdahale edilmek istendiğini ileri sürdü. Söz konusu talepleri kabul etmediğini belirten Lauder, Netanyahu ailesiyle ilişkisinin zamanla sona erdiğini anlattı.

27 EKİM SEÇİMLERİ ÖNCESİNDE GADİ EİSENKOT HAKKINDA KONUŞTU

Ronald Lauder, 27 Ekim'de yapılacak İsrail genel seçimlerine ilişkin görüşlerini de Haaretz ile paylaştı. Siyasi sistemden rahatsız olduğunu belirten Lauder, oy kullanmak istemediğini ancak bir tercih yapmak zorunda kalması halinde eski Genelkurmay Başkanı ve Yaşar Partisi lideri Gadi Eisenkot'u seçeceğini söyledi.

Netanyahu dışındaki muhalefet liderlerine genel bir destek açıklamayan Lauder, seçimlere ilişkin görüşlerini mevcut siyasi düzene yönelik eleştirileriyle birlikte dile getirdi. Netanyahu'nun yeniden seçilmesine de karşı çıkan Lauder, mevcut başbakanın görevini sürdürmesinin İsrail açısından ağır sonuçlar doğuracağını savundu.

İSRAİL'DEKİ MÜLKLERİNİ SATTIĞINI VEYA BAĞIŞLADIĞINI AÇIKLADI

Ronald Lauder, röportajda İsrail'deki gayrimenkullerine ilişkin de bilgi verdi. Daha önce yılın belirli dönemlerini İsrail'de geçirdiğini belirten Lauder, ülkedeki mülklerinin tamamını sattığını veya bağışladığını açıkladı. Tel Aviv'deki dairesini satması konusunda karışık duygular yaşadığını da ifade etti.

İsrail'e yeniden dönme niyetinin bulunmadığını söyleyen Lauder, ülkedeki sürekli siyasi çekişmelerden rahatsız olduğunu belirtti. Buna karşılık İsrail'in güneyinde düzenlenen bir festivalde gençlerin barış şarkısı söylediği görüntülerden etkilendiğini de anlattı.

RON LAUDER KİMDİR?

Ronald S. Lauder, ABD'li milyarder iş insanı, yatırımcı, sanat koleksiyoncusu ve eski kamu görevlisi olarak tanınıyor. Estée Lauder kozmetik şirketinin kurucu ailesinden gelen Lauder, 2007 yılından bu yana Dünya Yahudi Kongresi Başkanlığı görevini yürütüyor.

Uluslararası Yahudi kuruluşlarının temsil faaliyetlerinde yer alan Lauder, yıllar boyunca devlet başkanları, başbakanlar ve hükümet temsilcileriyle görüşmeler gerçekleştirdi. Auschwitz-Birkenau Anıt Vakfı'nın da başkanlığını yürüten Lauder, Netanyahu ile geçmişteki yakın ilişkilerinin yanı sıra İsrail ile Arap ülkeleri arasındaki diplomatik temaslarda üstlendiği görevlerle de biliniyor.

"İçeriden Parçalanma" başlığını taşıdığı aktarılan değerlendirmeye ilişkin bilgilerin iki ABD'li kaynaktan elde edildiği bildirildi. CIA'nin mevcut istihbarat varsayımlarını sorgulamak ve alternatif senaryolar geliştirmekle görevli birimine atfedilen raporun tamamı kamuoyuna açıklanmadı. Haberin yayımlandığı sırada CIA'den konuya ilişkin resmi bir açıklama yapılmazken raporda bulunduğu ileri sürülen tespitler bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanamadı.

CIA'NİN GİZLİ RAPORUNDA İSRAİL İÇİN HANGİ RİSKLER YER ALIYOR?

Drop Site News'in aktardığı bilgilere göre CIA'nin Kırmızı Hücre birimi tarafından hazırlandığı öne sürülen değerlendirmede, İsrail'in siyasi, ekonomik ve toplumsal sorunlarının iç çatışma riskini artırabileceği senaryosu ele alındı. Devlet yapısının işleyişinin ciddi şekilde zarar görmesi ve kurumsal düzenin çökmesi ihtimali de rapora atfedilen uyarılar arasında gösterildi.

Kırmızı Hücre birimi, geleneksel istihbarat değerlendirmelerinde kullanılan varsayımları sorgulamak ve alternatif gelişme senaryoları hazırlamak amacıyla faaliyet yürütüyor. Ağustos ayında hazırlandığı belirtilen raporun içeriği iki ABD'li kaynağın aktardığı bilgiler üzerinden kamuoyuna yansırken belgenin tamamına ilişkin resmi bir doğrulama bulunmuyor.

EKONOMİK BASKILAR VE ASKERİ HARCAMALAR GÜNDEMDE

CIA'ye atfedilen değerlendirmede İsrail ekonomisi üzerindeki baskılar ve artan askeri harcamalar, toplumsal gerilimi etkileyen unsurlar arasında sıralandı. Gazze, Lübnan ve İran'daki askeri operasyonların ekonomik ve toplumsal etkilerinin ülkedeki mevcut ayrışmaları derinleştirdiği ileri sürüldü.

Uzun süredir devam eden askeri faaliyetlerin kamu kaynakları ve toplum üzerindeki yüküne de değinildi. Haberde, ekonomik sorunlarla güvenlik harcamalarının aynı dönemde artmasının siyasi ve toplumsal istikrar açısından risk oluşturabileceği yönündeki değerlendirmelere yer verildiği aktarıldı.

ZORUNLU ASKERLİK VE ULTRA-ORTODOKS YAHUDİLERİN MUAFİYETİ TARTIŞILIYOR

İsrail'de zorunlu askerlik uygulaması ve ultra-Ortodoks Yahudilerin askerlik hizmetinden muaf tutulmasına ilişkin anlaşmazlıklar, raporda yer aldığı belirtilen başlıca toplumsal sorunlar arasında bulunuyor. Özellikle uzun süre yedek askerlik görevi yapan kesimlerin üzerindeki yükün artmasıyla askerlik muafiyetlerine yönelik tepkilerin büyüdüğü ifade edildi.

Askerlik yükümlülüğünün toplumun farklı kesimleri arasında nasıl paylaştırılacağına ilişkin tartışmaların siyasi ayrışmaları da etkilediği kaydedildi. Haberde, muafiyet uygulamalarına yönelik anlaşmazlıkların İsrail'deki toplumsal gerilimi artırabilecek unsurlar arasında değerlendirildiği belirtildi.

YEDEK ASKERLERİN GÖREVE ÇAĞRILMASI VE PSİKOLOJİK SORUNLAR

Değerlendirmede, Gazze, Lübnan ve İran'daki askeri operasyonların askerler ve aileleri üzerindeki etkilerine de yer verildiği aktarıldı. Uzun süre cephede görev yapan askerlerin yaşadığı psikolojik sorunlar ve yedek askerlerin tekrar tekrar göreve çağrılmasının toplum üzerindeki yükü artırdığı ifade edildi.

Askerlik hizmetine ilişkin tartışmaların yalnızca muafiyetlerle sınırlı kalmadığı, uzun süreli askeri görevlerin oluşturduğu toplumsal baskının da değerlendirmede ele alındığı bildirildi. Yedek askerlik yükümlülükleri ve askerlerin yaşadığı sorunlar, iç gerilimi etkileyebilecek başlıklar arasında gösterildi.

BATI ŞERİA'DAKİ GASIPLARIN ŞİDDETİ DE RAPORDA YER ALDI

Drop Site News'in haberine göre işgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilere yönelik gasıp şiddeti de CIA'ye atfedilen değerlendirmede ele alındı. Söz konusu şiddet olayları, İsrail'in karşı karşıya olduğu siyasi ve toplumsal riskler arasında sıralandı.

Batı Şeria'daki gelişmelerin yanı sıra Gazze, Lübnan ve İran'daki askeri operasyonların etkileri de raporda bulunduğu ileri sürülen güvenlik başlıkları arasında yer aldı. Haberde, farklı bölgelerde devam eden çatışmaların İsrail'in iç siyasi ve toplumsal sorunlarıyla birlikte değerlendirildiği belirtildi.

NETANYAHU HÜKÜMETİ İLE YARGI ARASINDAKİ GERİLİM

CIA'ye atfedilen değerlendirmede İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun iktidarını sürdürme çabasının siyasi ve anayasal gerilimi artıran unsurlar arasında bulunduğu ileri sürüldü. Netanyahu hükümeti ile yargı kurumları arasındaki anlaşmazlıkların, ülkede daha önce kitlesel protestolara neden olan siyasi kutuplaşmayı derinleştirebileceği belirtildi.

İsrail'de yargının yetkileri ve hükümetin yargı üzerindeki etkisine ilişkin tartışmalar son yıllarda geniş katılımlı protestolara yol açmıştı. Yargı düzenlemelerine karşı düzenlenen gösteriler ve bazı yedek askerlerin göreve katılmama yönündeki girişimleri, ülkede ulusal güvenlik ve toplumsal birlik konularının tartışılmasına neden olmuştu.

İSRAİL CUMHURBAŞKANI HERZOG'DAN İÇ SAVAŞ UYARISI

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, ülkedeki siyasi kutuplaşma ve şiddet olaylarına ilişkin daha önce yaptığı açıklamalarda iç çatışma tehlikesine dikkat çekmişti. Herzog, 21 Temmuz 2026 tarihinde yaklaşan seçimler öncesinde gerçekleştirdiği ulusa sesleniş konuşmasında siyasi rakiplerin düşman olarak görülmemesi gerektiğini söylemişti.

Seçim sürecinin iç savaşa dönüşmemesi çağrısında bulunan Herzog, ülkede tehlikeli şiddet olaylarının yeniden yaşandığını belirtmişti. Cumhurbaşkanı, seçimlerin İsrail toplumunun birlik ve bütünlüğü açısından önem taşıdığını ifade ederken seçim güvenliğine yönelik iç ve dış tehditlere de dikkat çekmişti.

ESKİ YÜKSEK MAHKEME BAŞKANI AHARON BARAK DA UYARMIŞTI

İsrail'in eski Yüksek Mahkeme Başkanı Aharon Barak da ülkedeki siyasi ve toplumsal ayrışmalara ilişkin daha önce açıklamalarda bulunmuştu. Barak, toplumda derinleşen görüş ayrılıklarının iç çatışma riskini artırabileceği konusunda uyarıda bulunmuştu.

Barak'ın açıklamaları, İsrail'de yargı düzenlemeleri ve siyasi kutuplaşma etrafında devam eden tartışmalar kapsamında gündeme gelmişti. Cumhurbaşkanı Herzog ve eski Yüksek Mahkeme Başkanı Barak'ın uyarıları, ülkedeki iç gerilimlere ilişkin kamuoyuna yansıyan açıklamalar arasında bulunuyor.

ABD DESTEĞİNİN AZALMASI DA RİSKLER ARASINDA GÖSTERİLDİ

CIA tarafından hazırlandığı iddia edilen değerlendirmede İsrail'in uluslararası alanda giderek yalnızlaşması ve özellikle ABD kamuoyundaki desteğin azalması da ele alındı. Haberde, uluslararası desteğin zayıflamasının ülke içindeki siyasi ve toplumsal istikrarsızlığı artırabilecek unsurlar arasında gösterildiği aktarıldı.

Ekonomik baskılar, uzun süreli savaşlar ve siyasi çekişmelerin aynı dönemde yoğunlaşmasının İsrail'in karşı karşıya olduğu sorunları daha karmaşık hale getirebileceği belirtildi. ABD kamuoyundaki destek düzeyi ve uluslararası ilişkilerde yaşanabilecek değişiklikler, değerlendirmeye atfedilen dış politika başlıkları arasında yer aldı.

YATIRIMLARIN AZALMASI VE BÖLGESEL İLİŞKİLERİN BOZULMASI SENARYOSU

Drop Site News'in haberinde, İsrail'deki iç siyasi gerilimin derinleşmesi halinde ekonomik yatırımların azalması ve ülkenin bölgesel ilişkilerinin olumsuz etkilenmesi gibi senaryoların da ele alındığı bildirildi. Söz konusu ihtimallerin ekonomik sorunlar, askeri harcamalar ve siyasi anlaşmazlıklarla bağlantılı olarak değerlendirildiği aktarıldı.

CIA'ye atfedilen raporun tamamı yayımlanmadığı için bu senaryoların belgede hangi kapsamda ve hangi verilerle ele alındığına ilişkin ayrıntılar kamuoyuna açıklanmış değil. ABD istihbarat kurumundan da haberin yayımlandığı sırada değerlendirmeyi doğrulayan resmi bir açıklama yapılmadı.

CIA RAPORU İDDİASINDA RESMİ DOĞRULAMA BULUNMUYOR

İsrail'de iç çatışma ve devlet yapısının çökmesi ihtimaline ilişkin iddialar, Drop Site News'in iki ABD'li kaynağa dayandırdığı habere dayanıyor. İngiliz The Telegraph gazetesine de yansıyan değerlendirmeye ilişkin belgenin tamamı kamuoyuyla paylaşılmadı.

CIA'nin Kırmızı Hücre birimi tarafından ağustos ayında hazırlandığı öne sürülen "İçeriden Parçalanma" başlıklı raporun varlığı ve aktarılan içeriği bağımsız olarak doğrulanmış değil. Haberde yer alan iç savaş, kurumsal çöküş, ekonomik daralma ve uluslararası desteğin azalmasına ilişkin ifadeler, doğrulanmış gelişmeler değil, gizli değerlendirmeye atfedilen risk senaryoları olarak aktarıldı.

Türk diplomatik kaynaklarından edinilen bilgilere göre Türkiye'nin girişimiyle düzenlenecek toplantının gündeminde İsrail-Filistin meselesi, ABD ile İran arasındaki savaş, Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler, Yemen'deki güvenlik sorunları ve Rusya-Ukrayna Savaşı'nın sona erdirilmesine yönelik diplomatik çabalar bulunuyor. Görüşmelerde ayrıca Orta Doğu ülkeleri ile Avrupa devletleri arasındaki iş birliğinin geliştirilmesi ve farklı bölgelerdeki krizlere yönelik diplomatik koordinasyonun artırılması konuları değerlendirilecek.

İSTANBUL'DA 7 ÜLKE İLK KEZ AYNI FORMATTA BİR ARAYA GELECEK

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın ev sahipliğinde gerçekleştirilecek toplantı, Türkiye, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan, İngiltere, Fransa ve Almanya'nın katılımıyla düzenlenecek. Yedi ülkenin ilk kez aynı diplomatik formatta buluşacağı görüşmelerde, Orta Doğu ve Avrupa'nın güvenliğini ilgilendiren gelişmeler üzerinde durulacak.

İran, Yemen ve Ukrayna'daki savaşların bölgesel güvenlik ve uluslararası deniz ulaşımı üzerinde oluşturduğu tehditler toplantının gündeminde yer alacak. Katılımcı ülkeler arasında mevcut krizlere ilişkin diplomatik temasların geliştirilmesi ve güvenlik alanındaki iş birliği imkânlarının değerlendirilmesi hedefleniyor.

ABD-İRAN SAVAŞININ SONA ERDİRİLMESİ GÖRÜŞÜLECEK

İstanbul'daki toplantının gündem maddelerinden birini ABD ile İran arasındaki savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimler oluşturacak. Türk diplomatik kaynaklarına göre Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın çatışmaların sonlandırılması için diplomatik çözümün gerekliliğini vurgulaması bekleniyor.

Görüşmelerde İran'daki savaşın Orta Doğu'nun güvenliğine ve uluslararası deniz ulaşımına etkileri ele alınacak. Bölgedeki çatışmaların sona erdirilmesine yönelik diplomatik çabalar, katılımcı ülkeler arasında görüşülecek başlıklar arasında bulunuyor.

İSRAİL-FİLİSTİN MESELESİ DE TOPLANTININ GÜNDEMİNDE

Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenecek görüşmelerde İsrail-Filistin meselesi de ele alınacak. Türk diplomatik kaynakları, bölgedeki çatışmaların ve güvenlik sorunlarının yedi ülkenin katılımıyla değerlendirileceğini bildirdi.

Toplantıda Orta Doğu'daki gelişmeler kapsamında bölge ülkeleri ile Avrupa devletleri arasındaki diplomatik temasların artırılması imkânları da görüşülecek. İsrail-Filistin meselesi, İran'daki savaş ve Yemen'deki güvenlik sorunları, toplantının Orta Doğu'ya ilişkin gündemini oluşturacak.

HÜRMÜZ VE BABÜLMENDEP BOĞAZLARINDA SEYRÜSEFER GÜVENLİĞİ MASADA

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın toplantıda Hürmüz ve Babülmendep boğazlarında seyrüsefer serbestisinin korunmasının önemine dikkat çekmesi bekleniyor. Türk diplomatik kaynaklarına göre uluslararası deniz ulaşımının güvenliği, İran ve Yemen'deki çatışmalarla bağlantılı olarak görüşülecek.

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'ni Umman Körfezi'ne bağlayan ve küresel enerji sevkiyatlarında kullanılan önemli deniz geçiş noktalarından biri olarak biliniyor. Babülmendep Boğazı ise Kızıldeniz ile Aden Körfezi arasında bağlantı sağlayarak uluslararası ticaret gemilerinin kullandığı güzergâhlardan birini oluşturuyor.

Her iki boğazda yaşanan güvenlik sorunları, enerji sevkiyatlarını ve uluslararası deniz taşımacılığını doğrudan ilgilendiriyor. Toplantıda söz konusu güzergâhlarda gemilerin serbest geçişinin korunması ve deniz ulaşımına yönelik tehditler üzerinde durulacak.

TÜRKİYE'DEN SUUDİ ARABİSTAN'IN GÜVENLİĞİNE DESTEK MESAJI

İstanbul'daki görüşmelerde Yemen'deki İran destekli Husilerin saldırıları ve Suudi Arabistan'ın güvenliği de gündeme gelecek. Türk diplomatik kaynakları, Hakan Fidan'ın Husilerin saldırılarına karşı Suudi Arabistan'ın güvenliğine Türkiye tarafından verilen desteği yineleyeceğini aktardı.

Söz konusu desteğin Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalandığı belirtilen Mekke Savunma İttifakı anlaşması çerçevesinde ele alınması bekleniyor. Görüşmelerde Yemen'deki gelişmeler ile bölgesel güvenlik konuları, katılımcı ülkelerin gündeminde yer alacak.

YEMEN'DEKİ ÇATIŞMALAR VE KIZILDENİZ'DEKİ DENİZ ULAŞIMI GÖRÜŞÜLECEK

Yemen'deki güvenlik sorunları, Babülmendep Boğazı ve Kızıldeniz üzerinden gerçekleştirilen uluslararası deniz taşımacılığıyla bağlantılı olarak değerlendirilecek. İran destekli Husilerin saldırıları, bölgedeki güvenlik gündeminin başlıkları arasında bulunuyor.

Babülmendep Boğazı, Kızıldeniz üzerinden Süveyş Kanalı'na uzanan deniz ticaret güzergâhının önemli geçiş noktalarından birini oluşturuyor. Bölgedeki çatışmaların deniz ulaşımına yönelik etkileri ve seyrüsefer serbestisinin korunması, toplantıda ele alınacak konular arasında yer alıyor.

RUSYA-UKRAYNA SAVAŞININ SONA ERDİRİLMESİ İÇİN YÜRÜTÜLEN ÇABALAR ELE ALINACAK

Yedi ülkenin katılımıyla düzenlenecek toplantıda Rusya-Ukrayna Savaşı'nın sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimler de görüşülecek. Türk diplomatik kaynaklarına göre Hakan Fidan, savaşın sonlandırılması için yürütülen çabalar kapsamında Türkiye'nin çalışmalarını muhataplarına aktaracak.

Görüşmelerde Rusya-Ukrayna Savaşı'nın bölgesel güvenliğe etkileri ve çatışmaların Karadeniz'e yayılmasını önlemeye yönelik çalışmalar üzerinde durulacak. Türkiye'nin Karadeniz'deki güvenlik risklerine ilişkin yaklaşımı da katılımcı ülkelerle paylaşılacak.

HAKAN FİDAN KARADENİZ'DEKİ GÜVENLİK RİSKLERİNE DİKKAT ÇEKECEK

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Rusya-Ukrayna Savaşı'nın Karadeniz'e sıçrama ihtimalinin oluşturduğu risklere dikkat çekmesi bekleniyor. Türk diplomatik kaynakları, Fidan'ın çatışmaların Karadeniz'e yayılmasını önlemek amacıyla Türkiye tarafından yürütülen faaliyetleri toplantıda anlatacağını bildirdi.

Karadeniz'in güvenliği, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimlerle birlikte ele alınacak. Toplantıda bölgesel güvenlik tehditleri ve çatışmaların yayılmasının önlenmesine ilişkin konular görüşülecek.

ORTA DOĞU ÜLKELERİ İLE AVRUPA ARASINDA DİPLOMATİK KOORDİNASYON HEDEFİ

Türkiye'nin girişimiyle düzenlenecek toplantıda bölge ülkeleri ile Avrupa devletleri arasındaki iş birliğinin geliştirilmesi imkânları da değerlendirilecek. Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın yanı sıra İngiltere, Fransa ve Almanya'nın katılımıyla Orta Doğu ve Avrupa'yı ilgilendiren güvenlik sorunları ortak gündemde ele alınacak.

Yedi ülkenin ilk kez aynı formatta gerçekleştireceği toplantıda İsrail-Filistin meselesinden ABD-İran savaşına, Yemen'deki gelişmelerden Karadeniz'in güvenliğine kadar farklı başlıklarda diplomatik görüşmeler yapılacak. Toplantının sonuçlarına ve ülkeler arasında alınabilecek ortak kararlara ilişkin henüz resmi bir açıklama bulunmuyor.

Suriye resmi haber ajansı SANA'nın aktardığına göre mahkeme, perşembe günü yaptığı açıklamada gıyabi hükümlerin hukuki sonuçlar doğurduğunu ve uluslararası takip işlemlerinin yasal prosedürler çerçevesinde yürütüldüğünü bildirdi. Mahkeme Başkanı Fahreddin el Iryan, geçiş dönemi adaleti sürecinin devam ettiğini belirterek suçlara karışan kişilerin yargılanması ve hak sahiplerinin haklarının iade edilmesi yönündeki çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

BEŞAR ESED VE MAHİR ESED'İN DOSYALARI INTERPOL'E SEVK EDİLDİ

Şam 4. Ağır Ceza Mahkemesi, Beşar Esed ve kardeşi Mahir Esed'in de aralarında bulunduğu firari sanıklar hakkında verilen gıyabi kararların uluslararası takip işlemlerine konu edildiğini açıkladı. Mahkemenin bildirimine göre dosyalar, sanıkların uluslararası düzeyde takip edilmesi amacıyla hukuki prosedürler kapsamında Interpol'e sevk edildi.

Mahkeme tarafından yapılan açıklamada, gıyabi kararların hukuki sonuçlar doğurduğu ancak kesin hüküm niteliğinde olmadığı belirtildi. Interpol'e yapılan sevkin uluslararası takip sürecine yönelik olduğu bildirilirken sanıklar hakkında Interpol tarafından ayrıca bir kırmızı bülten çıkarılıp çıkarılmadığına ilişkin bilgi paylaşılmadı.

MAHKEME BAŞKANI: ADALET SUÇLARA KARIŞAN HERKESİN PEŞİNE DÜŞECEK

Mahkeme Başkanı Fahreddin el Iryan, SANA'ya yaptığı açıklamada Suriye'deki geçiş dönemi adaleti sürecinin ilerlemeye devam ettiğini söyledi. Eski yönetim döneminde işlendiği belirtilen suçlarla ilgili yargılamaların sürdüğünü ifade eden Iryan, sorumluluğu bulunan kişilerin yargı önüne çıkarılması ve mağdurların haklarının iade edilmesi gerektiğini vurguladı.

Iryan, sürece ilişkin açıklamasında, "Geçiş dönemi adaleti süreci ilerlemeye devam ediyor. Adalet, suçlara karışan herkesin peşine düşecek ve haklar sahiplerine iade edilecek" ifadelerini kullandı.

FİRARİ SANIKLAR YAKALANIRSA YENİDEN YARGILANACAK

Fahreddin el Iryan, gıyabi hükümlerin hukuki niteliğine ilişkin de bilgi verdi. Sanıkların mahkemede hazır bulunmadığı durumlarda verilen kararların adalet sürecinin kesintiye uğramasını önlemeyi amaçladığını belirten Iryan, söz konusu hükümlerin kesinleşmiş kararlar olarak değerlendirilmediğini açıkladı.

Mahkeme Başkanı'nın verdiği bilgilere göre firari sanıkların yakalanması veya yetkili makamlara teslim olması halinde haklarında verilen gıyabi hükümler kendiliğinden düşecek. Sanıkların hazır bulunduğu yeni bir yargılama süreci işletilecek ve mahkeme huzurunda yeni bir karar verilene kadar yargılama işlemleri yeniden yürütülecek.

BEŞAR ESED'İN SORUMLULUĞU EMİR-KOMUTA ZİNCİRİ ÜZERİNDEN TESPİT EDİLDİ

Mahkeme Başkanı Fahreddin el Iryan, Beşar Esed hakkında verilen hükmün yalnızca geçmişte devlet başkanlığı görevini yürütmüş olmasına dayanmadığını belirtti. Iryan, Esed'in sorumluluğunun eski yönetimin emir ve komuta zinciri üzerinden tespit edildiğini ve mahkemenin elinde buna ilişkin deliller bulunduğunu söyledi.

Iryan'ın açıklamasına göre söz konusu deliller, hiyerarşinin en üst kademesinden sahadaki uygulayıcılara kadar uzanan emirlerin verilmesine Beşar Esed'in doğrudan katıldığını belgeliyor. Mahkeme, eski yönetim döneminde işlendiği belirtilen suçlara ilişkin sorumluluk değerlendirmesini emirlerin verilmesi ve uygulanmasındaki rol üzerinden yürüttüğünü bildirdi.

DEVRİK REJİMİN DELİLLERİ GİZLEMEYE ÇALIŞTIĞI AÇIKLANDI

Fahreddin el Iryan, devrik Esed yönetiminin iktidardan düşmeden önce suçlara ilişkin delilleri ortadan kaldırmaya ve sorumluluktan kaçmaya yönelik girişimlerde bulunduğunu ileri sürdü. Özellikle tutukluların akıbetini ortaya koyabilecek belgelerin ve diğer kanıtların gizlenmeye çalışıldığını ifade etti.

Mahkeme Başkanı, eski yönetimin faaliyetlerine ilişkin şu açıklamayı yaptı:

"Devrik rejim, düşüşünden önce delilleri karartmaya ve işlediği suçların sorumluluğundan kaçmak için tutukluların akıbetini ortaya koyabilecek her türlü kanıtı gizlemeye çalıştı."

Iryan, delillerin gizlenmesine yönelik girişimlerin kayıp kişilerin akıbetinin belirlenmesini zorlaştırdığını bildirdi. Mahkemenin, eski yönetim döneminde kaybolan veya tutuklanan kişilerin durumlarının ortaya çıkarılması konusunda son derece zorlu bir görevle karşı karşıya bulunduğunu belirtti.

BEŞAR ESED VE ESKİ REJİM YETKİLİLERİNE İDAM VE MÜEBBET HAPİS CEZALARI VERİLMİŞTİ

Şam 4. Ağır Ceza Mahkemesi, daha önce devrik Esed yönetiminin önde gelen isimleri hakkında çeşitli mahkûmiyet kararları vermişti. Yargılamalarda Beşar Esed, kardeşi Mahir Esed, eski askeri ve güvenlik yetkilileri ile siyasi ve dini görevlilerin de aralarında bulunduğu sanıklar hakkında idam ve müebbet hapis cezaları kararlaştırılmıştı.

Mahkemenin önceki kararlarında bazı sanıklar duruşmalarda hazır bulunurken firari durumdaki diğer kişiler hakkında gıyabi hükümler kurulmuştu. Beşar Esed hakkında da gıyaben idam cezası verilmişti.

ATIF NECİB, VESİM ESED VE AHMED HASSUN HAKKINDAKİ KARARLAR

Eski yönetim yetkililerine yönelik yargılamalarda Atıf Necib, Vesim Esed ve Ahmed Hassun hakkında sanıkların huzurunda hükümler verildi. Mahkeme, söz konusu kişilerin dosyalarını firari sanıkların yargılandığı dosyalardan ayrı bir usulle ele aldı.

Beşar Esed, Mahir Esed ve firari durumdaki diğer sanıklar hakkında ise gıyabi kararlar verildi. Son açıklamayla birlikte bu kararların uluslararası takip işlemlerine konu edildiği duyuruldu. Mahkeme, firari sanıkların yakalanması veya teslim olması halinde yeniden yargılama yapılacağını da bildirdi.

Yetkililer, olası krizlerde elektrik, su, telefon ve internet hizmetlerinin kesintiye uğrayabileceğine, günlük yaşamda kullanılan ödeme sistemleri ile tedarik zincirlerinin de aksayabileceğine dikkat çekti. İngiltere Savunma Bakanı olarak aktarılan Wes Streeting, güvenlik tehditlerinin gerçek olduğunu belirterek vatandaşların paniğe kapılmadan hazırlıklı olması gerektiğini ifade etti. Güvenlik Bakanı Dan Jarvis ise bireysel hazırlıkların acil durum ekiplerinin çalışmalarına katkı sağlayacağını bildirdi.

İNGİLTERE'DE HÜKÜMETTEN 72 SAATLİK ACİL DURUM HAZIRLIĞI ÇAĞRISI

İngiltere hükümetinin başlattığı "Be Ready" kampanyası, vatandaşların doğal afetler, aşırı hava koşulları, siber saldırılar ve kritik altyapı sistemlerinde yaşanabilecek aksaklıklara karşı hazırlıklı olmasını amaçlıyor. Kampanya çerçevesinde her hanenin en az üç günlük temel ihtiyaçlarını karşılayabilecek miktarda malzeme bulundurması tavsiye ediliyor.

Hükümetin hazırlık çağrısı, yalnızca doğal afetlerle sınırlı tutulmuyor. Devlet kaynaklı güvenlik tehditleri, gelişmiş siber saldırılar ve günlük yaşamı etkileyebilecek altyapı kesintileri de kampanyanın kapsamına dahil ediliyor. Vatandaşlardan, temel hizmetlere geçici olarak erişemedikleri durumlarda ihtiyaç duyabilecekleri malzemeleri önceden temin etmeleri isteniyor.

KİŞİ BAŞINA 9 LİTRE SU STOKLANMASI ÖNERİLDİ

Kampanya kapsamında yapılan tavsiyelerde içme suyu stokuna özel yer verildi. İngiltere hükümeti, vatandaşların kişi başına günlük 3 litre su bulundurmasını ve üç günlük hazırlık için toplam 9 litre içme suyu ayırmasını önerdi.

Acil durumlarda kullanılmak üzere hazırlanması istenen temel ihtiyaç malzemeleri arasında şunlar bulunuyor:

• İçme suyu: Kişi başına günlük 3 litre, üç gün için toplam 9 litre.

• Dayanıklı gıdalar: Uzun süre saklanabilen ve kolay tüketilebilen bozulmayan gıda ürünleri.

• İlk yardım malzemeleri: Acil durumlarda kullanılabilecek temel sağlık ekipmanları.

• El feneri: Elektrik kesintilerinde aydınlatma sağlamak için.

• Battaniye: Isınma ihtiyacının karşılanmasına yardımcı olmak amacıyla.

• Nakit para: Elektronik ödeme sistemlerinin çalışmadığı durumlarda kullanılmak üzere.

• Pilli radyo: Telefon, internet ve elektrik hizmetlerinde kesinti yaşanması halinde bilgi edinmek için.

Hükümetin tavsiyeleri, vatandaşların günlük yaşamda kullandıkları temel hizmetlerin geçici olarak devre dışı kalması ihtimaline karşı evlerinde hazırlık yapmasını kapsıyor.

ELEKTRİK, SU, TELEFON VE İNTERNET KESİNTİLERİNE KARŞI UYARI

İngiltere hükümeti, büyük ölçekli acil durumlarda enerji ve iletişim altyapısında aksaklıklar meydana gelebileceğini bildirdi. Elektrik ve su hizmetlerinin yanı sıra telefon şebekeleri ile internet bağlantılarının da kesintiye uğrayabileceği belirtilerek vatandaşların hazırlıklarını söz konusu ihtimalleri dikkate alarak yapması istendi.

Yetkililer, tedarik zincirlerinde yaşanabilecek aksaklıkların temel ihtiyaç ürünlerine erişimi etkileyebileceğine de işaret etti. Siber saldırılar nedeniyle elektronik ödeme sistemlerinin çalışmaması ihtimaline karşı nakit para bulundurulması, kampanyada yer alan önlemler arasında gösterildi.

SAVUNMA BAKANI STREETİNG: TEHDİTLER VARSAYIMSAL DEĞİL, GERÇEK

Haberde İngiltere Savunma Bakanı olarak belirtilen Wes Streeting, ülkenin Telford kentindeki bir savunma sanayisi tesisinde yaptığı konuşmada ulusal güvenlik ve kriz hazırlıkları hakkında açıklamalarda bulundu. Streeting, İngiltere'nin doğal afetler, gelişmiş siber saldırılar ve devlet destekli terörizm gibi tehditlere karşı hazırlık düzeyini artırması gerektiğini söyledi.

Rusya ve diğer düşman devletlerin günlük yaşamda kullanılan kritik altyapıları hedef alabileceği uyarısında bulunan Streeting, karşı karşıya kalınan risklere ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"Bu tehditler varsayımsal değil, gerçek. Başka yerlerde değil, giderek daha fazla burada karşımıza çıkıyor."

Streeting, yalnızca kamu kurumlarının değil, hanelerin ve işletmelerin de olası kriz durumlarında nasıl hareket edeceklerini önceden planlamalarının önemine değindi.

İNGİLTERE HÜKÜMETİNDEN PANİK YAPMAYIN MESAJI

Wes Streeting, BBC'nin "Question Time" programında yaptığı açıklamada da hükümetin hazırlık kampanyasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Kampanyanın halkı korkutmak amacıyla başlatılmadığını belirten Streeting, vatandaşların güvenlik tehditlerine karşı bilinçli hareket etmesini istediklerini söyledi.

Streeting, hükümetin yaklaşımını şu sözlerle açıkladı:

"İnsanların tetikte olmalarını, ancak paniğe kapılmamalarını istiyoruz."

Hazırlık çağrısının belirli bir tehdide yönelik olmadığını ifade eden Streeting, evlerde bulundurulacak gıda ve su stoklarının farklı acil durumlarda kullanılabileceğini bildirdi. Elektrik kesintileri ve siber saldırılar nedeniyle ödeme sistemlerinin devre dışı kalması, bakanın verdiği örnekler arasında yer aldı.

GÜVENLİK BAKANI DAN JARVIS'TEN VATANDAŞLARA HAZIRLIK ÇAĞRISI

İngiltere Güvenlik Bakanı Dan Jarvis de "Be Ready" kampanyası kapsamında vatandaşların alabileceği bireysel önlemlere ilişkin açıklamalarda bulundu. Jarvis, hanelerin temel ihtiyaçlarını karşılayabilecek şekilde hazırlık yapmasının acil durumlarda güvenlik ve kurtarma ekiplerinin çalışmalarını kolaylaştıracağını belirtti.

Jarvis'e göre vatandaşların basit hazırlıklar yapması, acil müdahale ekiplerinin daha fazla desteğe ihtiyaç duyan kişilere öncelik vermesine imkân sağlayacak. İngiltere hükümetinin kampanyayla ülkenin farklı kriz durumlarına karşı dayanıklılığını artırmayı hedeflediğini ifade eden Jarvis, benzer uygulamaların diğer Avrupa ülkelerinde de yürütüldüğünü hatırlattı.

FRANSA, İRLANDA VE HOLLANDA'DA DA BENZER KAMPANYALAR YÜRÜTÜLÜYOR

İngiltere Güvenlik Bakanı Dan Jarvis, acil durum hazırlıklarına yönelik çalışmaların yalnızca İngiltere ile sınırlı olmadığını bildirdi. Fransa, İrlanda ve Hollanda'da da vatandaşların krizlere karşı hazırlıklı olmasını amaçlayan benzer kampanyaların yürütüldüğünü söyledi.

Söz konusu çalışmalar kapsamında bireylerin ve hanelerin acil durumlarda temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesine yönelik hazırlıklar öne çıkıyor. İngiltere'nin "Be Ready" kampanyası da gıda, içme suyu, iletişim ve temel güvenlik malzemelerinin önceden hazırlanmasını esas alıyor.

İNGİLTERE'DE 32 KAMU HİZMETİ SİTESİ ERİŞİME KAPATILMIŞTI

İngiltere'deki acil durum hazırlıkları gündeme gelirken ülkede daha önce yaşanan bir siber güvenlik gelişmesi de dikkat çekti. Dünya genelinde çok sayıda internet sitesinde kullanılan PHP programlama dilinde kritik bir güvenlik açığı tespit edilmesinin ardından İngiltere'de kamu hizmetlerine ait 32 internet sitesi tedbir amacıyla erişime kapatılmıştı.

Güvenlik açığı nedeniyle alınan önlem, kamu kurumlarının dijital hizmetlerine yönelik koruma çalışmaları kapsamında uygulanmıştı. İngiltere hükümetinin hazırlık kampanyasında siber saldırıların ve internet hizmetlerindeki kesintilerin olası acil durum senaryoları arasında yer alması da vatandaşlara yapılan uyarıların kapsamını oluşturuyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Kanada Başbakanı Carney, heyetler arası görüşmelerin ardından iki ülke arasında hazırlanan üç anlaşmanın imza törenine katıldı. Liderler, imza töreninin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında görüşmelerin sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Erdoğan, uzun yıllardır Türkiye ile Kanada arasında devam eden kopukluğun giderildiğini belirterek ilişkilerin stratejik ortaklık düzeyine çıkarılması konusunda mutabakata varıldığını duyurdu.

ERDOĞAN: KANADA İLE İLİŞKİLERİMİZİ STRATEJİK ORTAKLIĞA YÜKSELTİYORUZ

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kanada Başbakanı Mark Carney'i Türkiye'de ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek görüşmelerde ikili ilişkilerin bütün yönleriyle değerlendirildiğini söyledi. İki ülkenin gelecekteki iş birliğine yönelik kararlar aldığını belirten Erdoğan, stratejik ortaklık kararının yalnızca diplomatik bir açıklamayla sınırlı kalmayacağını ifade etti.

Erdoğan, "Carney ile ilişkilerimizin geleceğine yönelik tarihi bir adım attık. Kanada ile ilişkilerimizi stratejik ortaklığa yükseltiyoruz. İlişkilerimizi stratejik ortaklık düzeyine çıkarmamız, kağıt üzerinde kalacak sembolik bir adım olmayacaktır." ifadelerini kullandı. Türkiye ile Kanada arasındaki ilişkilerde yeni bir dönemin başladığını belirten Cumhurbaşkanı, "Uzun yıllara sari Türkiye-Kanada kopukluğunu bugün gidermiş olduk. Şimdi Türkiye ve Kanada arasında yeni bir dönemi başlatıyoruz." dedi.

ENERJİ, TİCARET VE SAVUNMA SANAYİİNDE YENİ PROJELER GÜNDEMDE

Cumhurbaşkanı Erdoğan, stratejik ortaklık kapsamında enerji, ticaret ve savunma sanayii başta olmak üzere çok sayıda alanda ortak çalışmalar yürütüleceğini açıkladı. Görüşmelerde söz konusu sektörlere yönelik iş birliği fırsatlarının ele alındığını belirten Erdoğan, iki ülkenin yeni projeleri hayata geçirmeyi hedeflediğini bildirdi.

Erdoğan, "Kanada ile stratejik ortaklık kararımızla önümüzdeki dönemde enerji, ticaret, savunma sanayii gibi birçok alanda iş birliği yapacağız. Bu alanlarda yeni projeleri hayata geçirmeyi hedefliyoruz." dedi. Savunma alanında bir mutabakat zaptı imzalandığını da açıklayan Cumhurbaşkanı, söz konusu belgenin iki ülke arasında varılan anlaşmalar arasında yer aldığını ifade etti.

TÜRKİYE İLE KANADA ARASINDA 10 MİLYAR DOLARLIK TİCARET HEDEFİ

Türkiye ile Kanada arasındaki ekonomik ilişkiler de liderlerin ortak basın toplantısında gündeme geldi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, iki ülke arasındaki ticaret ve yatırımların artırılması amacıyla Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerine yıl sonundan önce başlanmasının kararlaştırıldığını açıkladı. Erdoğan, ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine yönelik görüşmelerde ticaret hacmi için iki aşamalı hedef belirlendiğini söyledi.

Mevcut ticaret hacminin yaklaşık 3 milyar dolar seviyesinde olduğunu belirten Erdoğan, ilk aşamada 5 milyar dolara, sonraki aşamada ise 10 milyar dolara ulaşmayı hedeflediklerini ifade etti. Cumhurbaşkanı, Kanada'ya gerçekleştireceği ilk ziyarette iki ülkenin iş insanlarını bir araya getirmeyi planladığını da duyurdu. Erdoğan, iş dünyası temsilcilerinin katılımıyla ekonomik iş birliğine yönelik adımlar atılacağını belirtti.

DOĞRUDAN UÇUŞ SAYISI İKİ KATINA ÇIKARILACAK

Türkiye ve Kanada arasındaki hava ulaşımı da görüşmelerde ele alınan başlıklar arasında yer aldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, iki ülke arasındaki doğrudan uçuş sayısının iki katına çıkarılacağını açıkladı. Hava taşımacılığı alanındaki iş birliği kapsamında iki ülke arasında Hava Ulaştırma Antlaşması imzalandı.

Anlaşmaya Türkiye adına Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Kanada adına ise Dışişleri Bakanı Anita Anand imza attı. Uçuş sayılarının artırılması kararı, iki ülke arasındaki ulaşım bağlantılarının geliştirilmesine yönelik görüşmelerin sonuçları arasında açıklandı.

UKRAYNA, KÖRFEZ VE GAZZE'DEKİ GELİŞMELER ELE ALINDI

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kanada Başbakanı Mark Carney ile gerçekleştirdikleri görüşmelerde uluslararası ve bölgesel gelişmelerin de değerlendirildiğini bildirdi. Ukrayna'daki savaş ve Körfez bölgesindeki gelişmeler konusunda diplomatik çözüm yöntemlerinin ele alındığını belirten Erdoğan, barışın sağlanmasında diplomasinin rolüne ilişkin Kanada ile ortak görüş taşıdıklarını söyledi.

Erdoğan, "Ukrayna ve Körfez'de diplomatik yöntemlerin barışa giden yolu açması konusunda aynı görüşteyiz." ifadelerini kullandı. Gazze'deki gelişmelere de değinen Cumhurbaşkanı, Kanada'nın İsrail'in gasp edilen topraklardaki faaliyetlerine yönelik yaptırım adımlarını değerlendirdi. Erdoğan, "Gazze'de Kanada'nın istilacı yerleşimlere yönelik yaptırım adımlarını, İsrail hükümetinin ihlallerinin caydırılması noktasında isabetli görüyoruz." açıklamasında bulundu.

CARNEY: TÜRKİYE ÇOK İSTİSNAİ BİR ORTAK

Kanada Başbakanı Mark Carney, ortak basın toplantısında Türkiye ile ilişkilerin geliştirilmesine ilişkin açıklamalarda bulundu. Kanada'nın güvenilir ülkelerle kapsamlı ortaklıklar kurmayı amaçladığını belirten Carney, Türkiye'nin ülkesi açısından önemli bir ortak olduğunu söyledi. İki ülke arasındaki güvenlik iş birliğinin derinleştiğini ifade eden Kanada Başbakanı, Türkiye'nin savunma kapasitesi ve uluslararası alandaki faaliyetlerine değindi.

Carney, "Türkiye çok istisnai bir ortak. Kanada güvenilir ortaklarla derin ortaklıklar kurma peşinde. Güvenlik işbirliğimiz daha derin." dedi. Türkiye'nin NATO içerisindeki askeri konumuna dikkat çeken Carney, "Türkiye, NATO'nun en büyük ikinci silahlı kuvvetlerine ve en yenilikçi hızla gelişen savunma sanayilerinden birine sahip. Türkiye dünyanın farklı bölgelerinde çetrefilli çatışmaların çözümünde çok önemli bir rol oynuyor." ifadelerini kullandı. Kanada Başbakanı, Türkiye ile kurulan ortaklığın gelecek nesiller boyunca gelişerek devam edeceğini de belirtti.

TÜRKİYE VE KANADA ARASINDA 3 ANLAŞMA İMZALANDI

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Kanada Başbakanı Mark Carney'in huzurunda düzenlenen törende savunma sanayii, hava ulaştırma ve enerji alanlarında toplam üç anlaşma imzalandı. İki ülkenin ilgili bakanları ve üst düzey yetkilileri tarafından imza altına alınan belgeler, liderlerin ortak basın toplantısında açıkladığı iş birliği başlıklarını kapsadı.

Savunma Sektörü Ortaklıkları Mutabakat Zaptı, Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün ile Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand tarafından imzalandı. Mutabakat zaptı, Türkiye ile Kanada arasında savunma alanında iş birliğinin geliştirilmesine yönelik hazırlanan belgeler arasında yer aldı.

Hava Ulaştırma Antlaşması, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ile Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand tarafından imzalandı. Anlaşma, iki ülke arasındaki hava ulaştırma ilişkilerini kapsarken Cumhurbaşkanı Erdoğan da doğrudan uçuş sayısının iki katına çıkarılması kararını kamuoyuna duyurdu.

Enerji Alanında İşbirliğine Dair Ortak Bildiri ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Kanada Enerji Bakanı Tim Hodgson tarafından imzalandı. Enerji alanındaki ortak bildiri, iki ülke arasında enerji sektöründe iş birliğinin geliştirilmesine yönelik görüşmeler kapsamında imza altına alındı.

ERDOĞAN KANADA'YA ZİYARET GERÇEKLEŞTİRECEĞİNİ AÇIKLADI

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kanada Başbakanı Mark Carney'in Türkiye ziyaretinin ardından ikili temasların devam edeceğini belirtti. Kanada'ya gerçekleştireceği ilk ziyarette Türk ve Kanadalı iş insanlarını bir araya getireceğini açıklayan Erdoğan, görüşmelerde alınan kararlar doğrultusunda yeni adımlar atılacağını söyledi.

Erdoğan, "Kanada'ya yapacağım ilk ziyaretimde, iş adamlarımızı bir araya getirerek adımlarımızı atacağız." ifadelerini kullandı. Kanada Başbakanı Carney de iki ülke arasındaki ortaklığın gelecek nesiller boyunca gelişerek devam edeceğini vurguladı.

Filistinli seçmenler açısından seçimlerin temel gündemini, Gazze Şeridi'nde 2023 yılından itibaren devam eden İsrail saldırıları, işgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilere yönelik uygulamalar ve İsrail'deki Filistinli vatandaşların karşı karşıya kaldığı politikalar oluşturuyor. Seçmenlerin bir bölümü oy kullanmayı Netanyahu hükümetini değiştirmek için bir araç olarak görürken diğerleri, seçimlere katılmanın Filistinlilere eşit haklar tanımadığı gerekçesiyle eleştirdikleri İsrail siyasi sistemine meşruiyet kazandıracağını savunuyor.

İLK KEZ OY KULLANACAK FİLİSTİNLİ GENÇLER KARAR AŞAMASINDA

İşgal altındaki Doğu Kudüs'ün Beyt Hanina Mahallesi'nde yaşayan 19 yaşındaki Leyla Atamneh, çocukluğundan itibaren İsrail seçimlerinin ailesinde tartışmalara neden olduğunu anlatıyor. İsrail vatandaşlığına sahip ve seçimlerde oy kullanma hakkı bulunan az sayıdaki Filistinli Kudüslüden biri olan Atamneh'in babası, Arap partilerinin oluşturduğu listelere oy verilmesi gerektiğini savunurken annesi seçimlere katılmamayı tercih ediyordu.

Atamneh'in aktardığına göre annesi, Filistinlilerin İsrail seçimlerinde oy kullanmasının ülkede demokratik bir sistem bulunduğu ve Filistinlilerin Yahudi vatandaşlarla eşit haklara sahip olduğu yönündeki söylemleri güçlendirdiğini düşünüyor. Annesi, seçimlere katılımın ardından Filistinlilerin yine ayrımcı uygulamalarla ve aşırı sağ hükümetlerle karşı karşıya kaldığını belirterek sandığa gitmeyi reddediyordu.

27 Ekim'de hayatında ilk kez oy kullanacak Atamneh ise farklı bir tercih yapmaya hazırlanıyor. Genç seçmen, işgal altındaki Batı Şeria ve Gazze Şeridi'nde yaşayan, İsrail hükümetinin politikalarından doğrudan etkilenmelerine rağmen seçimlerde söz hakkı bulunmayan milyonlarca Filistinliyi temsil etme sorumluluğu hissettiğini söylüyor.

Atamneh, tek bir oyun büyük bir değişiklik oluşturamayacağının farkında olduğunu ancak Filistinlilere küçük de olsa umut verebilme ihtimalini önemseyerek sandığa gideceğini ifade ediyor. Arapça konuşan genç seçmen, seçim yayınlarının büyük ölçüde İbranice yapılması nedeniyle siyasi tartışmaları takip etmekte zorlandığını ve partilerin ilk kez oy kullanacak Filistinli gençlerin taleplerine yeterince yer vermediğini belirtiyor.

FİLİSTİNLİ SEÇMENLERİN GÜNDEMİNDE GAZZE VE BATI ŞERİA VAR

İsrail vatandaşı Filistinlilerin seçimlere yaklaşımında, Gazze'deki savaş ve Batı Şeria'da yaşanan gelişmeler belirleyici konular arasında yer alıyor. Netanyahu hükümetinin Gazze'ye yönelik saldırıları, uluslararası alanda soykırım suçlamalarının odağında bulunurken Filistinli seçmenler de yaşananları seçim tercihleriyle doğrudan ilişkilendiriyor.

Hayfa Üniversitesi Siyaset Bilimi Uzmanı Esad Ganem, seçimlerin Gazze'deki soykırım, Batı Şeria'daki etnik temizlik ve İsrail vatandaşı Filistinlilere yönelik sert devlet politikalarının sürdüğü bir dönemde gerçekleştirildiğine dikkat çekiyor. Ganem, Filistinli toplumun ve siyasi temsilcilerinin karşı karşıya oldukları gelişmeler nedeniyle ciddi endişe taşıdığını belirtiyor.

Celile bölgesindeki bir Dürzi köyünde yaşayan 36 yaşındaki Filistinli Hristiyan Hanan da güvenlik kaygılarının giderek arttığını anlatıyor. Hanan, Batı Şeria'daki gasp edilen topraklarda yaşayan İsrailli gasıpların geçen ay Celile'deki Filistinli Mecd el-Kurum yerleşimi yakınlarında yasa dışı bir ileri karakol kurmaya girişmesini örnek gösteriyor.

Hanan'a göre yaşanan gelişmeler, Batı Şeria'da görülen toprak gasbı girişimlerinin İsrail sınırları içerisindeki Filistinli toplulukların yaşadığı bölgelere de uzanabileceği yönündeki endişeleri artırıyor. Filistinli seçmen, yaşadığı korkunun kendisini oy kullanmaya ve çevresindeki insanları seçimlere katılmaya teşvik ettiğini söylüyor.

SMOTRICH'İN YAPAY ZEKA İLE HAZIRLANAN SEÇİM VİDEOSU TARTIŞMA YARATTI

İsrail'in aşırı sağcı Maliye Bakanı ve Dini Siyonizm Partisi lideri Bezalel Smotrich'in seçim kampanyasında yayımladığı yapay zeka üretimi video da Filistinli seçmenlerin gündemine girdi. Videoda Batı Şeria'da yaşayan bir Filistinli, Celile'deki akrabasını telaş içerisinde arayarak Yahudilerin kendilerine doğru geldiğini ve Batı Şeria'da yaptıklarını Celile'de de gerçekleştireceklerini söylüyor.

Hanan, videonun ve Mecd el-Kurum yakınlarındaki girişimin İsrailli gasıpların daha fazla Filistin toprağını ele geçirmeye çalışabileceği yönündeki endişelerini artırdığını belirtiyor. Yaşananların ardından seçimlere katılma isteğinin güçlendiğini söyleyen Hanan, diğer Filistinli vatandaşların da oy kullanması gerektiğini savunuyor.

ARAP PARTİLERİNİN SEÇİME GİRMESİ ENGELLENMEK İSTENDİ

Seçimler öncesinde Arap partilerinin siyasi yarıştan çıkarılmasına yönelik girişimler de tartışmalara neden oldu. İsrail Merkez Seçim Komitesi, 23 Eylül'de Ra'am ile Hadash, Balad ve Ta'al partilerinin oluşturduğu Ortak Liste'nin seçimlere katılmasını engelleme yönünde karar aldı.

İsrail Yüksek Mahkemesi, seçim komitesinin her iki siyasi oluşuma yönelik kararını bozdu. Ancak Balad Partisinden Sami Ebu Şehade, mahkeme üyelerinin çoğunluğunun kendisi hakkındaki adaylık yasağını desteklediğinin anlaşılmasının ardından adaylığını geri çekti.

Kararlar, İsrail vatandaşı Filistinliler arasında farklı tepkilere yol açtı. Bazı seçmenler Arap partilerinin engellenmeye çalışılmasını mevcut siyasi sistemin meşruiyetine yönelik eleştirilerinin gerekçesi olarak değerlendirirken diğerleri seçimlere daha güçlü katılım sağlanması gerektiğini savundu.

Arap-Yahudi ilişkileri uzmanı Sabit Ebu Ras, Filistinlilerin siyasi baskı altında olduklarını hissettiklerini ve yaşananların sandığa katılım oranını yükseltebileceğini ifade ediyor. Ebu Ras'a göre Arap partilerine yönelik girişimler, Filistinli vatandaşların seçimlerde daha fazla temsil elde etme isteğini güçlendiriyor.

FİLİSTİNLİ SEÇMENLERDE KATILIM HEDEFİ YÜZDE 75

İsrail'deki Filistinli vatandaşların seçimlere katılım oranı son beş genel seçimde yaklaşık yüzde 45 ile yüzde 65 arasında değişti. Son olarak 2022 yılında yapılan seçimlerde Filistinli seçmenlerin yaklaşık yüzde 53'ü sandığa gitti.

Filistinli bir seçim kampanyası yetkilisinin aktardığı araştırmalara göre 27 Ekim seçimlerinde oy kullanmayı planlayan Filistinli vatandaşların oranı yaklaşık yüzde 62 seviyesinde bulunuyor. Kampanya ekipleri ise katılımın yüzde 70 ile yüzde 75 aralığına yükselmesini hedefliyor.

Filistinli seçmenlerin yüzde 75 oranında sandığa gittiği son seçim 1999 yılında gerçekleşmişti. Söz konusu seçimlerde Filistinli seçmenlerin yüksek katılımı, Ehud Barak'ın Binyamin Netanyahu karşısında başbakanlık yarışını kazanmasına katkı sağlamıştı.

Kampanya yetkilileri, benzer bir katılım düzeyine yeniden ulaşmayı amaçlıyor. Yüksek katılımın yalnızca Arap partilerinin milletvekili sayısını artırmakla kalmayabileceği, aynı zamanda Amcha Yisrael ve The Reservists gibi küçük sağ partilerin yüzde 3,25'lik seçim barajını aşmasını zorlaştırabileceği belirtiliyor.

İsrail'deki seçim sisteminde barajın altında kalan partiler parlamentoda temsil edilemiyor. Oy dağılımında yaşanacak değişiklikler, 120 sandalyeli Knesset'te hükümet kurabilecek blokların sandalye sayılarını da etkileyebiliyor.

FİLİSTİNLİ SEÇMENLERİN PARTİLERE GÜVENİ SINIRLI

Sandığa katılımı artırmaya yönelik girişimlere rağmen Filistinli seçmenlerin Arap partilerinin performansına ilişkin eleştirileri devam ediyor. Celile'de yaşayan Hanan, her seçim öncesinde Arap milletvekillerinin toplumun sorunlarına yeterince çözüm üretemediğini düşündüğü için oy kullanmamayı değerlendirdiğini anlatıyor.

Hanan, siyasi alanda kadınların yeterince temsil edilmemesinden ve yeni isimlerin ön plana çıkmamasından da şikâyet ediyor. Buna rağmen her seçimde sandığa gittiğini belirten Filistinli seçmen, oyunun bir değişikliğe katkıda bulunabileceğini düşündüğünü söylüyor.

Hayfa Üniversitesi'nden Esad Ganem ise geniş çaplı bir seçim boykotunun artık Filistinli toplum içerisinde sınırlı bir görüş olduğunu savunuyor. Ganem, mevcut hükümetin görev süresinin sona erdirilmesine katkı sağlama ihtimalinin seçmenler açısından önemli hale geldiğini ifade ediyor.

Hanan da seçimlere katılmanın İsrail devletinin varlığını kabul etmek şeklinde yorumlanabileceğinin farkında olduğunu ancak mevcut siyasi koşulları göz ardı ederek hareket etmenin mümkün olmadığını dile getiriyor.

Filistinli kampanya yetkililerinden biri ise Yahudi ve Arap vatandaşların eşit oy hakkına sahip olduğu seçim gününü, Filistinlilerin siyasi eşitliği kullanabildiği tek gün olarak nitelendiriyor.

NETANYAHU VE MUHALEFET 61 SANDALYEYE ULAŞAMAYABİLİR

Kamuoyu araştırmaları, Netanyahu liderliğindeki aşırı sağ blok ile Netanyahu karşıtı Siyonist muhalefetin tek başına hükümet kurmak için gerekli 61 milletvekilliğine ulaşmakta zorlanabileceğini gösteriyor. Seçim sonuçlarının söz konusu tabloyu doğrulaması halinde Ra'am ile Ortak Liste'nin tutumu, koalisyon görüşmelerinin merkezine yerleşebilir.

İsrail'in 120 sandalyeli parlamentosunda hiçbir siyasi blokun çoğunluğu sağlayamaması ve hükümet kurma girişimlerinin sonuçsuz kalması durumunda yeniden genel seçim yapılması gerekecek. Yeni hükümet kuruluncaya kadar mevcut Netanyahu hükümeti görevini sürdürecek.

Netanyahu, İsrail tarihinin en uzun süre görev yapan başbakanı olma özelliğini taşıyor. Liderliğindeki mevcut hükümet ise ülkenin siyasi tarihindeki en aşırı sağ yönetim olarak nitelendiriliyor.

Arap partilerinin elde edeceği milletvekili sayısı, yalnızca kendi seçmenlerinin temsilini değil, Netanyahu karşıtı siyasi partilerin hükümet kurabilmek için hangi seçeneklere yöneleceğini de belirleyebilecek.

BENNETT VE EISENKOT ARAP PARTİLERİYLE İTTİFAKA KARŞI

Seçim anketlerinin ortaya koyduğu tabloya rağmen Netanyahu karşıtı muhalefetin önde gelen isimleri, Arap partileriyle hükümet kurma konusunda mesafeli açıklamalar yapıyor.

Muhalefet lideri Naftali Bennett, Arap partilerinin Siyonist olmadığını belirterek hükümet kurmak için söz konusu partilerin desteğine dayanmayacaklarını açıkladı.

İsrail ordusunun eski Genelkurmay Başkanı ve muhalefetin olası başbakan adaylarından Gadi Eisenkot da Arap partileriyle ortaklık kurulmasına karşı olduğunu ifade etti. Eisenkot, Netanyahu'nun kendisini Arap siyasi temsilcilerle ilişkilendiren seçim söylemlerini reddetti.

Netanyahu'nun seçim kampanyasında kullandığı sloganlardan biri, Ta'al Partisi lideri Ahmed Tibi'yi hedef alıyor. Netanyahu, Eisenkot'un hükümet kurabilmesi için Tibi'nin desteğine ihtiyaç duyacağı iddiasını öne çıkararak muhalefetin Arap partileriyle ilişkisini seçim konusu haline getiriyor.

GENÇ SEÇMEN ATAMNEH STRATEJİK OY YERİNE ORTAK LİSTE'Yİ SEÇTİ

İlk kez sandığa gidecek Leyla Atamneh, oy vereceği partiye karar verirken stratejik tercih ile siyasi ilkeleri arasında kaldığını anlatıyor. Başlangıçta Netanyahu karşıtı bir hükümetin kurulmasını kolaylaştırabileceğini düşündüğü Ra'am Partisine veya liberal Siyonist çizgideki Demokratlar Partisine oy vermeyi değerlendirdiğini belirtiyor.

Ra'am, özellikle Negev bölgesindeki Bedevi seçmenlerden destek alan, dini açıdan muhafazakâr bir siyasi parti olarak tanınıyor. Demokratlar ise liberal Siyonist siyasi çizgide faaliyet gösteriyor. Her iki partinin de Netanyahu karşıtı bir hükümette yer alma ihtimali, Atamneh'in ilk değerlendirmesinde etkili oldu.

Ancak genç seçmen, nihai kararını Ortak Liste'den yana verdiğini söylüyor. Atamneh, bazı konularda uzlaşmaya açık olsa da temel ahlaki ve siyasi değerlerinden vazgeçmek istemediğini, Filistinlilerin Filistinli siyasi temsilcileri desteklemesi gerektiğine inandığını dile getiriyor.

RA'AM'IN 2021'DE HÜKÜMETE GİRMESİ YENİDEN GÜNDEMDE

Ra'am Partisi, 2021 yılında İsrail'de kurulan geniş koalisyon hükümetine katılarak ülke tarihinde hükümet ortağı olan ilk Arap partisi olmuştu. Netanyahu'nun iktidardan uzaklaşmasını sağlayan koalisyonda yer alan parti, 2021-2022 döneminde hükümet ortaklığını sürdürmüştü.

Ra'am lideri Mansur Abbas, Filistinli vatandaşların haklarının korunması, kamu kaynaklarına erişimin artırılması ve toplumsal sorunların çözümü için hükümet içerisinde yer almanın gerekli olduğunu savunuyor.

Partinin yaklaşımı, Filistinli toplumun bütün kesimlerinde aynı desteği görmüyor. Siyaset bilimci Esad Ganem, Abbas'ın sınırlı bütçe kazanımları karşılığında siyasi konularda fazla taviz verdiğini savunarak Filistinli kimliği ve temel siyasi taleplerin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtiyor.

Bedevi seçmenlerin ise Ra'am'a daha güçlü destek vermesi bekleniyor. Arap-Yahudi ilişkileri uzmanı Sabit Ebu Ras, Bedevi toplumundaki siyasi tartışmaların ağırlıklı olarak vatandaşlık hakları ve günlük yaşam koşulları üzerinden şekillendiğini ifade ediyor.

Ebu Ras'a göre Bedevi topluluklarının öncelikleri arasında resmî statüsü tanınmayan köylerin tanınması, eğitim yatırımlarının artırılması ve istihdam olanaklarının geliştirilmesi bulunuyor. Ra'am'ın yeniden hükümet ortağı olması, söz konusu taleplerin karşılanması için bir fırsat olarak görülüyor.

ORTAK LİSTE HÜKÜMETE GİRMEDEN DESTEK VERMEYİ TARTIŞIYOR

Esad Ganem, İsrail'deki Filistinli siyasi hareketlerin kendi toplumları içerisinde ortak ve güçlü bir siyasi yapı oluşturamamasının temsil kapasitesini sınırladığını belirtiyor. Ancak Ganem'e göre hükümete doğrudan katılmadan dışarıdan destek verilmesi de siyasi sonuç doğurabilecek seçenekler arasında bulunuyor.

Ganem, 1993 yılında Filistinli partilerin İzak Rabin hükümetini kabineye katılmadan desteklemesini örnek gösteriyor. Netanyahu hükümetinin değiştirilmesi için Arap partilerinin mutlaka koalisyon ortağı olmasının gerekmediğini, hükümet değişikliği isteyen parlamento çoğunluğunun parçası olabileceklerini söylüyor.

Ortak Liste lideri Yusuf Cebarin de geçen hafta yaptığı açıklamada, belirli koşulların kabul edilmesi halinde Netanyahu karşıtı bir hükümete dışarıdan destek vermeye hazır olduklarını ifade etti.

Cebarin'in dile getirdiği koşullar arasında Filistin devletinin kurulmasına yönelik siyasi bir yolun açılması ile İsrail'deki Filistinli topluluklarda organize suç ve şiddetle mücadele edilmesi yer alıyor.

ARAP PARTİLERİNİN 15 İLA 17 MİLLETVEKİLİ ÇIKARMASI GÜNDEMDE

Arap-Yahudi ilişkileri uzmanı Sabit Ebu Ras, muhalefetteki siyasi aktörlerin seçim öncesinde Arap partileriyle işbirliğini reddetmelerine rağmen sandıktan çıkacak sonuçlara göre tutumlarını değiştirebileceklerini düşünüyor.

Ebu Ras, Arap partilerinin Knesset'te 15, 16 veya 17 milletvekilliğine ulaşması halinde hükümet kurmak isteyen siyasi liderlerin kendileriyle görüşmek zorunda kalabileceklerini belirtiyor. Muhalefet liderlerinin kamuoyu önünde Arap partileriyle ortaklığı kabul etmediğini ancak seçim sonrasında farklı açıklamalar yapabileceklerini savunuyor.

Eisenkot liderliğindeki bir muhalefet hükümetinin Arap partilerinin desteğini kabul edebileceği görüşünü dile getiren Ebu Ras, koalisyonun kurulması için doğrudan hükümet ortaklığının dışında farklı işbirliği modellerinin de gündeme gelebileceğine işaret ediyor.

GAZZE'DE 38 YAKININI KAYBEDEN EBU RAS HÜKÜMET DEĞİŞİKLİĞİ İSTİYOR

İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik saldırılarında 38 akrabasını kaybeden Sabit Ebu Ras, Netanyahu karşıtı bir hükümetin kurulmasının Filistin sorununu bütünüyle çözmeyeceğini kabul ediyor. Ancak mevcut hükümetin politikalarının değiştirilmesinin Filistinlilerin maruz kaldığı saldırı ve hak ihlallerinin azaltılması açısından önemli olduğunu düşünüyor.

Ebu Ras, işgalin sona erdirilmesi yönündeki siyasi hedeflerini korumakla birlikte önceliğinin Filistinlilerin hayatını kurtarmak olduğunu ifade ediyor. Hükümet değişikliğini de söz konusu öncelik çerçevesinde değerlendiriyor.

Filistinli siyasi temsilcilerin seçimlere ilişkin açıklamalarında, Netanyahu'nun iktidardan uzaklaştırılması ile Filistinlilerin uzun vadeli siyasi talepleri arasında ayrım yapıldığı görülüyor. Ra'am, hükümet ortaklığı aracılığıyla kazanım elde etmeyi savunurken Ortak Liste, belirli siyasi koşullar karşılığında dışarıdan destek seçeneğini gündeme getiriyor.

ATAMNEH ANNESİNİ DE SANDIĞA GİTMEYE İKNA ETTİ

Doğu Kudüs'te yaşayan Leyla Atamneh, seçimlere katılmama yönündeki görüşünü uzun yıllardır sürdüren annesini de bu kez oy kullanmaya ikna ettiğine inanıyor. Genç seçmen, mevcut hükümetin devam etmesi ile Netanyahu karşıtı bir yönetimin kurulması arasında Filistinliler açısından farklı sonuçlar doğabileceğini düşünüyor.

Atamneh'e göre Netanyahu hükümetinin yeniden göreve gelmesini engellemek, bir Filistinlinin ölümünün veya bir evin yıkım kararının önlenmesine katkı sağlayabilirse oy kullanmak anlam taşıyacak. Ancak genç seçmen, seçimlere katılımın İsrail'in uluslararası alanda demokratik bir ülke olarak kendisini sunmasına katkıda bulunabileceği yönündeki kaygılarını da koruyor.

İsrail vatandaşı Filistinlilerin seçimler öncesinde karşı karşıya bulunduğu ikilem, Atamneh'in ailesindeki farklı görüşlerde de kendisini gösteriyor. Bir tarafta mevcut hükümeti değiştirmek amacıyla sandığa katılma isteği, diğer tarafta Filistinlilerin eşit haklara sahip olmadığı gerekçesiyle eleştirilen siyasi sisteme katılmayı reddeden yaklaşım bulunuyor.

27 Ekim'deki seçimlerde Filistinli seçmenlerin katılım oranı, Ra'am ile Ortak Liste'nin parlamentoda kaç sandalye kazanacağını ve Netanyahu karşıtı partilerin hükümet kurmak için ihtiyaç duyacakları desteği şekillendirecek.

Kaynak: Al Jazeera

Resmi verilere göre 9,4 milyon nüfuslu Küba'da yaklaşık 2,7 milyon kişi evlerinde şebeke suyuna erişemiyor. Ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 29'una karşılık gelen söz konusu kesim, içme, yemek pişirme, temizlik ve çamaşır gibi günlük ihtiyaçları için suyu farklı kaynaklardan temin etmek zorunda kalıyor. Fransız haber ajansı AFP'ye konuşan yetkililer ve bölge sakinleri, ocak ayından itibaren su teminindeki sorunların belirgin biçimde ağırlaştığını aktardı.

KÜBA'DA NEDEN MİLYONLARCA KİŞİ SUSUZ KALDI?

Küba'daki su krizinin temel nedenlerinden birini elektrik kesintileri oluşturuyor. Ülkede şebeke suyunun yüzde 80 ila 85'inin hanelere ulaştırılabilmesi için elektrikli türbinlerle çalışan pompalama sistemlerine ihtiyaç duyuluyor. Elektrik arzındaki kesintiler, suyun dağıtım hatlarına aktarılmasını engelleyerek çok sayıda yerleşim bölgesinde muslukların susuz kalmasına neden oluyor.

ABD'nin enerji ablukası nedeniyle derinleşen yakıt sıkıntısı, elektrik üretimindeki sorunları ağırlaştırırken uzun süreli kesintiler ülke genelinde günlük yaşamın bir parçası haline geldi. Elektrik şebekesindeki aksaklıklar yalnızca evlerin enerji ihtiyacını değil, su pompalama istasyonlarının çalışmasını da doğrudan etkiliyor. Su dağıtım sisteminin büyük ölçüde elektrik enerjisine bağımlı olması, kesintilerin milyonlarca haneye yansımasına yol açıyor.

ULUSAL SU İDARESİ: KRİZ OCAK AYINDAN BERİ AĞIRLAŞIYOR

Küba Ulusal Su İdaresinin üst düzey yetkililerinden Yunior Gonzalez, AFP'ye yaptığı açıklamada su teminindeki sorunların yalnızca elektrik kesintilerinden kaynaklanmadığını belirtti. Pompalama ve dağıtım sistemlerinde kullanılan ekipmanların arızalanması, su borularındaki sızıntılar ve ülkede yaşanan kuraklık da mevcut krizi ağırlaştıran etkenler arasında bulunuyor.

Gonzalez, ocak ayından itibaren su teminindeki durumun gözle görülür biçimde kötüleştiğini ifade etti. Elektrik kesintileriyle birlikte altyapıdaki teknik sorunların devam etmesi, suyun hanelere düzenli ulaştırılmasını güçleştiriyor. Ülke genelinde su dağıtımının sürdürülebilmesi için hem enerji teminine hem de mevcut altyapının çalışır durumda tutulmasına ihtiyaç duyuluyor.

RESTORANINI AÇIK TUTABİLMEK İÇİN BAHÇESİNE KUYU KAZDIRDI

Küba'daki su sıkıntısı, evlerin yanı sıra ticari işletmelerin faaliyetlerini de etkiliyor. Başkent Havana'nın yaklaşık 100 kilometre doğusunda bulunan Matanzas vilayetinde restoran işleten Kevin Martinez, su kesintileri nedeniyle işletmesini defalarca kapatmak zorunda kaldı. Düzenli su temin edemeyen Martinez, sorunu çözebilmek amacıyla restoranının bahçesine kuyu açtırdı.

Daha önce haftada üç kez tankerle su satın alan işletmeci, sürekli su temin etmenin maliyetinden kurtulmak için yer altı su kaynaklarına yöneldi. Martinez, yaşadığı süreci AFP'ye şu sözlerle anlattı:

"Tesisimizi su olmadığı için defalarca kapatmak zorunda kaldık; kuyu kazma noktasına da böyle geldik. Kömürle yemek pişirmek ya da güneş paneli kurmak zorunda kalacağımı düşünmediğim gibi bir gün kuyu kazacağımı da hiç hayal etmezdim."

10 METRE DERİNLİKTE SU BULUNDU, KUYU KAZICILARINA TALEP ARTTI

Kevin Martinez'in restoranında açılan kuyuda yerin 10 metre altında suya ulaşıldı. Kuyu kazma işlemini gerçekleştiren Elizardo Cardoso, son dönemde işlerine yönelik talebin olağanüstü arttığını belirtti. Şebeke suyuna düzenli erişemeyen işletmeler ve ev sahipleri, kendi su kaynaklarını oluşturmak için kuyu kazıcılarına başvuruyor.

Maddi imkanı bulunan Kübalılar, mülklerine kuyu açtırmanın yanı sıra bahçelerine sarnıçlar inşa ettiriyor veya çatılarına su depoları yerleştiriyor. Söz konusu yöntemler, merkezi su şebekesinden bağımsız su temin etmek ya da kesintiler sırasında kullanılabilecek suyu depolamak amacıyla tercih ediliyor.

KAÇAK SU POMPALARI MAHALLELERDEKİ SU BASINCINI DÜŞÜRÜYOR

Küba'da bazı vatandaşlar, şebekede kalan sınırlı miktardaki suyu evlerine çekebilmek için borulara izinsiz pompalar bağlıyor. Halk arasında "su hırsızı" olarak adlandırılan cihazlar, dağıtım hatlarındaki suyun pompa yardımıyla belirli hanelere aktarılmasını sağlıyor.

Aynı mahallede çok sayıda kaçak pompanın kullanılması, şebekedeki su basıncının tamamen düşmesine neden olabiliyor. Basıncın azalmasıyla birlikte diğer evlere su ulaşması engellenirken merkezi dağıtım sistemindeki mevcut sorunlar daha da ağırlaşıyor. Özellikle kendi kuyusunu açtırma veya pompa satın alma imkanı bulunmayan haneler, suya erişimde daha fazla güçlük yaşıyor.

KÜBALILAR SUYU KİLOMETRELERCE UZAKTAN EVLERİNE TAŞIYOR

Kendi imkanlarıyla kuyu açamayan veya su pompası satın alamayan Kübalılar, günlük ihtiyaçlarını karşılamak için sokaklardaki su kaynaklarına yöneliyor. Vatandaşlar, açık borulardan ve ortak su noktalarından doldurdukları bidonları kilometrelerce uzaklıktaki evlerine taşımak zorunda kalıyor.

Su taşımak için el arabaları, bisikletler, otomobillerin bagajları ve at arabaları kullanılıyor. Su kaynaklarının bulunduğu noktalarda bidon ve kovalarla bekleyen vatandaşlar, temin ettikleri suyu evlerine ulaştırdıktan sonra yemek pişirme, çamaşır yıkama ve temizlik gibi ihtiyaçlarını karşılamak için kullanıyor.

HAVANA'DA 200 LİTRELİK SU DEPOSUNU EL ARABASIYLA TAŞIYOR

Başkent Havana'nın tarihi merkezinde yaşayan 30 yaşındaki Maykel Aguilar, günlük su ihtiyacını sokakta bulunan bir su borusundan karşılıyor. Aguilar, 200 litrelik deposunu ve kovalarını borudan akan suyla doldurduktan sonra el arabasıyla evine götürüyor. Eve ulaştığında ise taşıdığı suyu merdivenlerden yukarı çıkarması gerekiyor.

Aguilar, bir seferde taşıyabildiği suyun günlük ihtiyaçları karşılamakta yetersiz kaldığını belirterek, "Böyle küçük bir seferlik su; bir posta çamaşır yıkamaya, evi temizlemeye ve yemek pişirmeye ancak yetiyor. Hemen ardından suyunuz yine bitiyor." dedi. Havana'da yaşayan çok sayıda kişi, benzer şekilde su temin etmek için gün içinde ortak su noktalarına gidiyor.

İKİ ÇOCUK ANNESİ YUSİMY GUERRA: BU GÜNLÜK BİR MÜCADELE

Küba'daki su sıkıntısından etkilenenler arasında 40 yaşındaki iki çocuk annesi Yusimy Guerra da bulunuyor. Ortak su kaynaklarında bidon ve kovalarıyla bekleyen Guerra, her gün elektrik kesintileri yaşandığını ve ailesinin su ihtiyacını karşılamak için sürekli su taşımak zorunda kaldığını anlattı.

Guerra, elektrik ve su kesintilerinin günlük yaşam üzerindeki etkisini "Bu günlük bir mücadele" sözleriyle ifade etti. Su noktalarında oluşan sıralar, şebeke suyuna erişemeyen vatandaşların temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için başvurduğu yöntemlerden biri haline geldi.

SU KRİZİ HAVANA'DA PROTESTOLARA YOL AÇTI

Küba'da su temininde yaşanan sorunlar, ülkedeki diğer ekonomik ve sosyal sıkıntılarla birlikte toplumsal huzursuzluğun artmasına neden oluyor. Yüksek enflasyon, gıda kıtlığı ve ilaç teminindeki güçlüklerin devam ettiği ülkede su kesintileri de vatandaşların günlük yaşamını etkileyen başlıca sorunlar arasında bulunuyor.

Başkent Havana'nın farklı belediyelerinde son aylarda su kesintilerine karşı çok sayıda protesto düzenlendi. Özellikle kadınların öncülük ettiği gösterilerde, hanelere düzenli su ulaştırılamaması nedeniyle yaşanan sorunlar gündeme getirildi. Protestolar, su krizinin başkentteki farklı bölgelerde de etkisini sürdürdüğünü ortaya koydu.

KÜBA'DA 870'TEN FAZLA GÜNEŞ ENERJİLİ SU POMPASI KURULDU

Küba hükümeti, su temininde elektrik şebekesine olan bağımlılığı azaltmak amacıyla yenilenebilir enerji kaynaklarına yöneliyor. Ulusal su idaresi, elektrik kesintilerinden etkilenen pompalama sistemlerinin bir bölümünü güneş enerjisiyle çalıştırmak için yeni altyapı çalışmaları yürütüyor.

Ulusal Su İdaresi yetkilisi Yunior Gonzalez, ülke genelinde kurulması planlanan 1300 güneş enerjili su pompasından 870'ten fazlasının devreye alındığını açıkladı. Gonzalez, kurulan sistemlerden yaklaşık 500 bin kişinin yararlandığını bildirdi. Güneş enerjili pompalar, su temininde merkezi elektrik şebekesine duyulan ihtiyacı azaltmaya yönelik çalışmalar kapsamında kullanılıyor.

HAVANA'NIN ANA SU KAYNAĞINA İKİ BÜYÜK JENERATÖR YERLEŞTİRİLDİ

Küba yönetimi, güneş enerjili su pompalarının yanı sıra mevcut su altyapısının elektrik kesintileri sırasında çalışmasını sağlayacak yedek enerji sistemleri de kuruyor. Başkent Havana'nın ana su kaynaklarından biri olan Albear Su Kemeri'ne kısa süre önce dizelle çalışan iki büyük yedek jeneratör yerleştirildi.

Jeneratörlerin kurulması, elektrik kesintileri sırasında su temininde yaşanan aksaklıkları azaltmaya yönelik altyapı çalışmaları arasında yer alıyor. Ulusal Su İdaresi yetkilisi Yunior Gonzalez ise güneş enerjili pompalar ve yedek jeneratörler gibi yatırımların oldukça yüksek maliyet gerektirdiğini belirtti.

İsrail ordusundan yapılan açıklamada, 21 Ekim itibarıyla askeri üslerde ve karakollarda kurulan sandıklarda oy verme işlemlerinin başladığı bildirildi. Askerlerin ve komutanların 850'den fazla merkezde oy kullanabileceği belirtilirken askeri bölgelerde oluşturulan sandıkların 27 Ekim'de genel seçimler için oy verme işlemlerinin sona ermesine kadar açık tutulacağı kaydedildi.

İSRAİL ORDUSU 850'DEN FAZLA NOKTADA SEÇİM MERKEZİ KURDU

İsrail ordusu, 26. İsrail Meclisi seçimleri kapsamında askerlerin ve komutanların oy kullanabilmesi için askeri bölgelerde seçim hazırlıklarını tamamladığını açıkladı. Ordu tarafından yapılan bilgilendirmede, farklı bölgelerde bulunan askeri üsler ve karakollarda toplam 850'den fazla oy verme merkezinin oluşturulduğu belirtildi.

Askeri personelin görev yaptığı bölgelerde oy kullanabilmesine yönelik düzenleme kapsamında sandıklar 21 Ekim'de açıldı. İsrail ordusu, söz konusu merkezlerde oy verme işlemlerinin 27 Ekim'de yapılacak parlamento seçimlerinin tamamlanmasına kadar devam edeceğini duyurdu. Düzenleme, askerlerin yanı sıra komutanların da görev bölgelerinde oy kullanmasını kapsıyor.

GAZZE ŞERİDİ VE BATI ŞERİA'DA OY VERME MERKEZLERİ AÇILDI

İsrail ordusunun açıkladığı seçim düzenlemesi kapsamında, işgal altında bulunan Filistin topraklarında da askeri oy verme merkezleri oluşturuldu. Gazze Şeridi ve Batı Şeria'daki İsrail askeri varlığının bulunduğu bölgeler, askerler ve komutanlar için sandık kurulan noktalar arasında yer aldı.

İsrail ordusunun açıklamasında, Gazze Şeridi ve Batı Şeria'daki askeri merkezlerin 27 Ekim'deki parlamento seçimleri için yürütülen oy verme sürecine dahil edildiği belirtildi. Söz konusu sandıkların İsrail ordusu mensuplarının oy kullanmasına yönelik oluşturulduğu kaydedildi.

LÜBNAN'IN GÜNEYİNDEKİ İŞGAL BÖLGELERİNDE DE SANDIK KURULDU

İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyinde işgal altında tuttuğu bölgelerde de seçim merkezleri kurduğunu açıkladı. Askeri üsler ve karakollarda oluşturulan oy verme noktalarının, bölgede görev yapan İsrail askerleri ile komutanların 26. Parlamento seçimlerine katılmasını sağlamak amacıyla hazırlandığı bildirildi.

Lübnan'ın güneyindeki askeri merkezlerde oy verme işlemleri, İsrail ordusunun diğer bölgelerdeki seçim takvimiyle aynı tarihte başladı. Ordu açıklamasına göre söz konusu merkezlerdeki sandıklar da 27 Ekim'de oy verme sürecinin sona ermesine kadar açık kalacak.

SURİYE TOPRAĞI HERMON DAĞI'NDA İSRAİL ASKERLERİ OY KULLANIYOR

İsrail ordusunun seçim merkezi kurduğu bölgeler arasında Suriye'ye ait Hermon Dağı da bulunuyor. Şeyh Dağı olarak da bilinen ve İsrail'in işgal altında tuttuğu bölgeler arasında yer alan Hermon'da, askeri personelin oy kullanabilmesi için sandıklar oluşturuldu.

Ordu tarafından yayımlanan açıklamada, Hermon Dağı'ndaki askeri merkezlerin de erken oy verme uygulamasına dahil edildiği belirtildi. Suriye toprağındaki söz konusu bölgede görev yapan İsrail askerleri ve komutanları, 27 Ekim'deki seçimler öncesinde açılan sandıklarda oy kullanabilecek.

İSRAİL'DE PARLAMENTO SEÇİMLERİ 27 EKİM'DE YAPILACAK

İsrail'de 26. Parlamento seçimleri 27 Ekim 2026 tarihinde gerçekleştirilecek. Askeri personel için 21 Ekim'de başlayan oy verme işlemleri, seçim gününe kadar devam edecek. İsrail ordusu, askerlerin görev yaptıkları bölgelerde oy kullanabilmesi amacıyla askeri üslerde ve karakollarda kurulan merkezleri seçim sürecine dahil etti.

İsrail'deki parlamento seçimlerinde seçmenler, 120 sandalyeli İsrail Meclisi Knesset'in üyelerini belirliyor. Seçimlerin ardından hükümetin kurulabilmesi için Meclis'teki çoğunluğun desteğinin sağlanması gerekiyor. Başbakanlık görevini üstlenecek isim de parlamentodaki hükümet kurma süreci sonucunda belirleniyor.

NETANYAHU İLE GADİ EİSENKOT ARASINDA SEÇİM YARIŞI

İsrail'de parlamento seçimleri öncesinde yapılan kamuoyu yoklamaları, mevcut Başbakan Binyamin Netanyahu'nun Likud Partisi ile muhalif lider Gadi Eisenkot'un Yashar Partisi arasındaki yarışın başa baş devam ettiğini gösteriyor. İki siyasi parti, 27 Ekim'de gerçekleştirilecek seçimler öncesinde kamuoyu araştırmalarında öne çıkan aktörler arasında yer alıyor.

Kamuoyu yoklamalarında iki parti arasındaki rekabetin yakın seyretmesi, seçim öncesindeki siyasi tablonun temel unsurlarından birini oluşturuyor. İsrail'de hükümetin kurulması, seçimlerin ardından parlamentoda yeterli sayıda milletvekilinin desteğinin alınmasına bağlı bulunuyor.

İSRAİL'DE BAŞBAKAN NASIL SEÇİLİYOR?

İsrail'de başbakan, halk tarafından doğrudan seçilmiyor. Ülkede uygulanan parlamenter sistem kapsamında seçmenler milletvekillerini belirlerken hükümetin kurulması için Meclis'te çoğunluk desteğinin sağlanması gerekiyor. Başbakanlık görevini, parlamentodaki en az 61 milletvekilinin güvenoyunu alabilecek bir hükümet kurmayı başaran kişi üstleniyor.

Knesset'teki toplam 120 sandalye dikkate alındığında hükümetin güvenoyu alabilmesi için en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor. Dolayısıyla 27 Ekim'deki seçimlerde partilerin kazanacağı milletvekili sayıları, seçim sonrası hükümet kurma sürecinin temelini oluşturacak.

ERDOĞAN'DAN MİÇOTAKİS'E ELEKTRİK, SU VE DOĞAL GAZ TEKLİFİ

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın BM zirvesi kapsamında Yunanistan Başbakanı Miçotakis ile yaptığı görüşmenin ayrıntılarını paylaşan Fidan, enerji alanında iş birliği teklifinin gündeme geldiğini söyledi. Erdoğan'ın, Yunanistan'ın uzak mesafelerden enerji temin etmek amacıyla Avrupa fonlarından yüksek miktarda kaynak kullanması yerine Türkiye'nin sağlayabileceği imkânlardan yararlanmasını önerdiğini belirtti.

Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Miçotakis'e yönelik sözlerini şöyle aktardı:

"Elektriği 2.000 kilometre uzaklıktan getirmek için Avrupa fonlarından 2 milyar avronun üzerinde harcama yapmak yerine, elektriği bizden satın almanızı tercih ederim. Türkiye anakarasından, yalnızca 70 mil uzaklıktan size su, elektrik ve doğal gaz sağlayabiliriz."

Erdoğan'ın teklifinde, Yunanistan'ın enerji temini için planladığı uzun mesafeli bağlantılar ile Türkiye üzerinden sağlanabilecek kaynaklar arasındaki mesafe farkı yer aldı. Fidan'ın aktardığı açıklamada, Avrupa fonlarından yapılacak 2 milyar avroyu aşan harcamaya karşılık Türkiye anakarasından 70 mil mesafede elektrik, su ve doğal gaz sağlanabileceği ifade edildi.

YUNANİSTAN'IN KARASULARINI 12 MİLE ÇIKARMA MESELESİ

Bakan Fidan, açıklamalarında Türkiye ile Yunanistan arasında uzun süredir gündemde bulunan Ege Denizi'ndeki karasuları anlaşmazlığına da değindi. Yunanistan'ın karasularının genişliğini 12 deniz miline çıkarma ihtimali hakkında konuşan Fidan, Atina yönetiminin Türkiye ile mevcut sorunlar çözülmeden tek taraflı bir adım atmayacağı yönünde açık bir taahhütte bulunmadığını söyledi.

Fidan, Yunanistan'ın tutumuna ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"Yunanistan, Türkiye ile mesele çözülmeden böyle bir adıma başvurmayacağını hiçbir zaman açıkça beyan etmemiştir."

Türkiye'nin iki ülke arasındaki anlaşmazlıkların çözümü konusunda mevcut durumu koruduğunu belirten Fidan, sorunların karşılıklı görüşmeler yoluyla ele alınmasına ilişkin yaklaşımını da anlattı. Bakan Fidan, Ankara'nın sorunların medeni yöntemlerle çözülmesini beklediğini ve mevcut statükonun korunduğunu ifade etti.

FİDAN: SORUNLARIMIZI MEDENİ ŞEKİLDE ÇÖZMEYİ BEKLİYORUZ

Türkiye ile Yunanistan arasındaki meselelerin çözülebileceğini belirten Dışişleri Bakanı Fidan, anlaşmazlıkların giderilmesi için siyasi iradenin önemine dikkat çekti. İki ülke arasındaki mevcut durumun sürdürüldüğünü ifade eden Fidan, çözüm için gerekli siyasi meşruiyetin Cumhurbaşkanı Erdoğan'da bulunduğunu söyledi.

Fidan, konuya ilişkin açıklamasında, "Şimdiye kadar sorunlarımızı medeni bir şekilde çözmeyi bekleyerek statükoyu koruyoruz. Bu mesele çözülebilirdir. Problemin çözümü için ihtiyaç duyulan siyasi iradeyi ortaya koyabilecek gerekli siyasi meşruiyete yalnızca Cumhurbaşkanı Erdoğan sahiptir." ifadelerini kullandı.

Bakan Fidan, Türkiye-Yunanistan ilişkilerindeki anlaşmazlıkların çözümü için Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın siyasi konumuna işaret ederken Yunanistan tarafına da çağrıda bulundu. Erdoğan'ın görevde bulunduğu dönemin değerlendirilmesi gerektiğini belirten Fidan, iki ülke arasındaki sorunların çözümü için birlikte çalışılması mesajını verdi.

YUNANİSTAN'A ERDOĞAN İLE ÇALIŞMA ÇAĞRISI

Dışişleri Bakanı Fidan, Yunanistan'a yönelik mesajında Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın sorunların çözümünde gerekli siyasi meşruiyete sahip olduğunu bir kez daha vurguladı. Yunan yetkililere mevcut dönemi değerlendirmeleri yönünde tavsiyede bulunan Fidan, Erdoğan ile birlikte çalışılması gerektiğini ifade etti.

Fidan, "Sorun çözülebilir. Sorunu çözmek için gereken siyasi meşruiyete sahip tek kişi Cumhurbaşkanı Erdoğan'dır. Yunan dostlarıma tavsiyem, o hâlâ oradayken anı yakalayın ve onunla çalışın." dedi.

Bakan Fidan'ın açıklamalarında, iki ülke arasındaki sorunların çözümüne yönelik siyasi iradenin yanı sıra Yunanistan'ın iç siyasi gündeminde Türkiye'nin nasıl ele alındığı da yer aldı. Fidan, Yunan siyasetinde Türkiye karşıtı söylemlerin kullanımına ilişkin değerlendirmelerini paylaştı.

FİDAN: TÜRKİYE OLMADAN YUNAN İÇ SİYASETİ VAR OLAMAZ

Yunanistan'ın iç politikasında Türkiye karşıtı açıklamalara yer verilmesine değinen Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, söz konusu söylemlerin Yunan siyasi hayatında kullanıldığını belirtti. Türkiye karşıtı söylemleri aspirin benzetmesiyle anlatan Fidan, Yunanistan'ın iç siyasi tartışmalarında Türkiye'nin sahip olduğu yere ilişkin ifadeler kullandı.

Fidan, "Yunan iç siyasetinde biraz anti-Türkiye retoriği gereklidir. Bu aspirin gibidir. Türkiye olmadan Yunan iç siyaseti var olamaz." dedi.

Brüksel'deki temaslarının ardından yaptığı açıklamalarda Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Miçotakis'e sunduğu enerji teklifini paylaşan Fidan, Ege Denizi'ndeki 12 deniz mili anlaşmazlığına ilişkin Türkiye'nin yaklaşımını ve iki ülke arasındaki sorunların çözümü konusunda Erdoğan'ın rolüne dair görüşlerini aktardı. Bakan Fidan'ın açıklamalarında Yunanistan'a enerji tedariki, karasularının genişletilmesi ve ikili ilişkilerde siyasi diyalog başlıkları yer aldı.

ERDOĞAN İLE ALİYEV ARASINDA TELEFON GÖRÜŞMESİ

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev arasındaki telefon görüşmesinin ayrıntıları Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından kamuoyuyla paylaşıldı. Açıklamada, liderlerin Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin yanı sıra bölgesel ve uluslararası gündemdeki gelişmeleri ele aldığı belirtildi. Erdoğan, görüşmede iki ülke arasındaki kardeşlik bağlarına dikkat çekerek mevcut iş birliğinin daha ileri seviyelere taşınacağını ifade etti.

Telefon görüşmesi, Azerbaycan'daki okullarda uygulanan başörtüsü kısıtlaması nedeniyle Ankara ile Bakü arasında görüş ayrılıklarının yaşandığı bir dönemde gerçekleşti. Türkiye'den gelen eleştirilere Azerbaycan yönetiminin tepki göstermesinin ardından iki ülke arasındaki ilişkiler kamuoyunda gündeme gelmişti. Söz konusu gelişmelerin ardından Erdoğan ve Aliyev'in doğrudan temas kurması, iki ülke liderlerinin diplomatik görüşmelerini sürdürmesi açısından gündemde yer aldı.

AZERBAYCAN'DAKİ BAŞÖRTÜSÜ KISITLAMASI GÜNDEME GELMİŞTİ

Azerbaycan'daki okullarda başörtüsüne yönelik uygulanan kısıtlamalar, Türkiye ile Azerbaycan arasında görüş ayrılıklarına neden olan konular arasında yer aldı. Uygulamalara Türkiye'den yöneltilen eleştiriler, Bakü yönetiminin tepkisiyle karşılaştı. İki ülke arasında yaşanan karşılıklı açıklamalar, Erdoğan ile Aliyev arasındaki telefon görüşmesinden önce gündeme gelen gelişmeler arasında bulunuyordu.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının telefon görüşmesine ilişkin açıklamasında ise başörtüsü kısıtlamasının liderler arasında ele alınıp alınmadığına dair herhangi bir bilgi verilmedi. Resmî açıklamada görüşmenin gündemi Türkiye-Azerbaycan ikili ilişkileri, bölgesel ve küresel gelişmeler, iki ülke arasındaki iş birliği ve Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi olarak aktarıldı.

ERDOĞAN'DAN TÜRKİYE-AZERBAYCAN İŞ BİRLİĞİ MESAJI

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev ile gerçekleştirdiği görüşmede Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerin temelinde bulunan kardeşlik bağlarına vurgu yaptı. Erdoğan, iki ülkenin kardeşlik hukukundan aldığı güçle iş birliğini daha ileri seviyelere taşıyacağını belirtti.

İletişim Başkanlığının açıklamasında Erdoğan'ın iki ülke arasındaki iş birliğine ilişkin ifadelerine yer verilirken, görüşmede bölgesel ve küresel gelişmelerin de ele alındığı bildirildi. Liderlerin söz konusu gelişmeler kapsamında hangi başlıkları ayrıntılı olarak görüştüğüne ilişkin ek bilgi paylaşılmadı.

ALİYEV'E ANKARA'DAKİ TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI ZİRVESİ İÇİN DAVET

Telefon görüşmesinin gündemindeki konulardan biri de 29-30 Ekim 2026 tarihlerinde Ankara'da düzenlenecek Türk Devletleri Teşkilatı 13'üncü Zirvesi oldu. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'i Türkiye'nin başkentinde gerçekleştirilecek zirveye davet etti. Davet, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının görüşmeye ilişkin açıklamasında da yer aldı.

Türk Devletleri Teşkilatı, üye ülkeler arasındaki siyasi, ekonomik, kültürel ve diğer alanlardaki iş birliğinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürütüyor. Ankara'da gerçekleştirilecek 13'üncü zirveye ilişkin Aliyev'e iletilen davet, Erdoğan ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı arasındaki telefon görüşmesinde açıklanan somut gündem maddelerinden biri oldu. Aliyev'in davete verdiği yanıta ilişkin ise paylaşılan açıklamada bilgi bulunmadı.

ERDOĞAN, AZERBAYCAN'IN BAĞIMSIZLIĞININ 35'İNCİ YILINI KUTLADI

Cumhurbaşkanı Erdoğan, telefon görüşmesinde Azerbaycan'ın bağımsızlığının 35'inci yıl dönümünü de kutladı. Azerbaycan, 18 Ekim 1991 tarihinde bağımsızlığını yeniden kazanmıştı. Ülkenin bağımsızlığının 35'inci yıl dönümü, 18 Ekim 2026 tarihinde kutlandı.

Erdoğan'ın Aliyev'e ilettiği kutlama mesajı, İletişim Başkanlığının açıklamasında yer alan başlıklardan biri oldu. Cumhurbaşkanı, Azerbaycan'ın bağımsızlık yıl dönümünü bir kez daha kutlarken Aliyev'e Ankara'daki Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi için davetini de iletti.

CUMHURBAŞKANLIĞI İLETİŞİM BAŞKANLIĞINDAN RESMÎ AÇIKLAMA

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, Erdoğan ile Aliyev arasındaki telefon görüşmesinin ardından yaptığı açıklamada iki liderin ele aldığı konuları ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın mesajlarını kamuoyuyla paylaştı. Açıklamada şu ifadeler kullanıldı:

"Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Liderler, Türkiye-Azerbaycan ikili ilişkileri ile bölgesel ve küresel gelişmeleri ele aldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan görüşmede Türkiye ile Azerbaycan’ın kardeşlik hukukundan aldığı güçle iş birliğini daha ileri seviyelere taşıyacağını ifade etti.

Cumhurbaşkanımız görüşmede, Azerbaycan’ın bağımsızlığının 35’inci yıl dönümünü bir kez daha kutlarken Aliyev’i, Ankara’da düzenlenecek Türk Devletleri Teşkilatı 13’üncü Zirvesi’ne davet etti."

Resmî açıklamada görüşmenin süresine ilişkin herhangi bir ayrıntı paylaşılmadı. Liderler arasında ele alınan bölgesel ve küresel gelişmelerin kapsamı hakkında da ayrıca bilgi verilmedi.

Görüşmede Suriye ve bölgedeki son durum, işbirliği ve koordinasyon başlıkları üzerinde duruldu. Tarafların karşılıklı çıkarlarına hizmet edecek, güvenlik ve istikrarın güçlendirilmesine katkı sağlayacak adımları değerlendirdiği aktarıldı.

ŞARA VE BARRACK ŞAM'DA BİR ARAYA GELDİ

Suriye Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre, Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye ile Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack arasında başkent Şam'da görüşme gerçekleştirildi. Görüşmede Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani de hazır bulundu.

Cumhurbaşkanlığı tarafından paylaşılan bilgilerde, Şara ile Barrack'ın Suriye'yi ve bölgeyi ilgilendiren gelişmeler üzerinde görüş alışverişinde bulunduğu belirtildi. Görüşmenin gündeminde ortak ilgi alanına giren meselelerde işbirliği ve koordinasyonun sağlanmasına ilişkin konular yer aldı.

SURİYE VE BÖLGEDEKİ SON GELİŞMELER ELE ALINDI

Şam'da gerçekleştirilen görüşmede, Suriye'deki gelişmeler ile bölgesel gündem değerlendirildi. Suriye Cumhurbaşkanlığının açıklamasında, tarafların ortak ilgi alanına giren bir dizi konuda işbirliği ve koordinasyon meselelerini görüştüğü ifade edildi.

Açıklamada, ele alınan bölgesel gelişmelerin ayrıntılarına ilişkin bilgi verilmedi. Görüşmede hangi konularda somut kararlar alındığına dair herhangi bir duyuru da yapılmadı.

GÜVENLİK VE İSTİKRARIN GÜÇLENDİRİLMESİ GÖRÜŞÜLDÜ

Şara ile Barrack arasındaki temasın gündeminde güvenlik ve istikrarın güçlendirilmesine yönelik adımlar da yer aldı. Suriye Cumhurbaşkanlığı, iki tarafın çıkarlarına hizmet edecek ve güvenlik ile istikrara katkı sağlayacak konuların değerlendirildiğini bildirdi.

Taraflar arasında ele alınan adımların kapsamına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmazken, görüşme sonrasında herhangi bir uygulama takvimi açıklanmadı. Cumhurbaşkanlığının duyurusunda, işbirliği ve koordinasyon konularının görüşüldüğü bilgisine yer verildi.

SURİYE DIŞİŞLERİ BAKANI ŞEYBANİ DE GÖRÜŞMEDE YER ALDI

Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile ABD'li diplomat Tom Barrack arasında yapılan görüşmeye katıldı. Şeybani'nin toplantıda hazır bulunduğu bilgisi, Suriye Cumhurbaşkanlığı tarafından yapılan açıklamada doğrulandı.

ABD'nin Ankara Büyükelçisi olmasının yanı sıra Suriye ve Irak Özel Temsilcisi olarak da görev yapan Tom Barrack'ın Şam'daki görüşmesinde, bölgesel gelişmeler ve karşılıklı çıkarlar doğrultusunda yürütülebilecek işbirliği konuları gündeme geldi. Görüşmeye ilişkin kamuoyuyla paylaşılan bilgiler, Suriye Cumhurbaşkanlığının açıklamasındaki başlıklarla sınırlı kaldı.

Katar Devleti Savunma Bakanlığı, Endonezya Savunma Bakanlığı, Pakistan Savunma Bakanlığı ve Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanlığı arasında imzalanan mutabakat, savunma sanayisi alanında çok taraflı iş birliğinin geliştirilmesini öngörüyor. Dört ülkenin askerî üretim alanındaki imkân ve kabiliyetlerinden yararlanılarak ortak projelerin desteklenmesi, teknik bilgi paylaşımının artırılması ve savunma sistemlerine yönelik çalışmaların genişletilmesi mutabakatın temel hedefleri arasında yer alıyor.

BEDİR MUTABAKAT ZAPTI'NI DÖRT ÜLKENİN SAVUNMA TEMSİLCİLERİ İMZALADI

Doha'da gerçekleştirilen imza törenine Türkiye, Katar, Pakistan ve Endonezya'nın savunma alanındaki üst düzey yetkilileri katıldı. Mutabakat Zaptı'na Türkiye adına Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler imza atarken Katar'ı Başbakan Yardımcısı ve Savunma İşlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Şeyh Saud bin Abdulrahman bin Hasan Al Sani temsil etti.

Endonezya adına Savunma Bakan Yardımcısı Yusuf Jauhari'nin, Pakistan adına ise Savunma Bakanı Khawaja Muhammed Asıf'ın imzaladığı mutabakatla dört ülke arasında savunma sanayisi ve askerî iş birliğini kapsayan çok taraflı bir çerçeve oluşturuldu. Anlaşma, ülkelerin karşılıklı iş birliğini güçlendirme ve stratejik ortaklıklarını geliştirme yönündeki ortak iradeleri doğrultusunda imzalandı.

SAVUNMA SANAYİSİNDE ORTAK ÜRETİM VE ENTEGRASYON HEDEFLENİYOR

Bedir Mutabakat Zaptı'nın temel başlıklarından birini askerî üretim alanında iş birliğinin teşvik edilmesi oluşturuyor. Anlaşmayla dört ülkenin savunma sanayisinde sahip olduğu üretim kabiliyetlerinden karşılıklı olarak yararlanılması, mevcut kapasitenin geliştirilmesi ve üretim süreçlerinde entegrasyon sağlanması amaçlanıyor.

Mutabakat kapsamında ülkelerin savunma sanayisi alanındaki teknik imkânlarının ortak çalışmalarla değerlendirilmesi öngörülüyor. Askerî üretim kapasitelerinin geliştirilmesiyle hem anlaşmaya taraf ülkelerin hem de müttefik ve dost ülkelerin savunma alanındaki ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik iş birliği yapılması hedefleniyor.

Savunma sanayisindeki iş birliğinin yalnızca mevcut askerî üretim faaliyetleriyle sınırlı kalmaması, modern savunma sistemlerinin gelişimiyle uyumlu çözümlerin ve sanayi kollarının oluşturulmasına da katkıda bulunması amaçlanıyor. Dört ülkenin üretim alanındaki farklı yeteneklerinin ortak çalışmalar kapsamında bir araya getirilmesi, mutabakatın sanayi entegrasyonuna ilişkin hedefleri arasında bulunuyor.

ASKERÎ EĞİTİM, ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME ALANLARINDA İŞ BİRLİĞİ

Anlaşmanın kapsadığı diğer alanlar arasında teknik askerî eğitim ile araştırma ve geliştirme faaliyetleri bulunuyor. Dört ülkenin askerî kabiliyetlerinin güçlendirilmesi amacıyla teknik bilgi birikiminin paylaşılması, eğitim alanındaki iş birliklerinin desteklenmesi ve savunma teknolojilerine yönelik araştırma çalışmalarının geliştirilmesi öngörülüyor.

Araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde kurulacak iş birliğiyle modern savunma sistemlerine ilişkin teknik çalışmaların desteklenmesi amaçlanıyor. Mutabakat, katılımcı ülkelerin savunma alanındaki teknik kapasitelerinden ortak şekilde yararlanılmasına ve askerî ihtiyaçlara yönelik çözümlerin geliştirilmesine ilişkin hedefleri de içeriyor.

ANLAŞMAYA NEDEN 'BEDİR' ADI VERİLDİ?

Türkiye, Katar, Pakistan ve Endonezya arasında imzalanan çok taraflı mutabakata, dolunay anlamına gelen 'Bedir' adı verildi. Adlandırmada, dört ülkenin savunma sanayisi alanındaki farklı kabiliyetleriyle birbirini tamamlaması anlayışı esas alındı.

Mutabakatın askerî ve ekonomik boyutları da söz konusu tamamlayıcılık yaklaşımı üzerine oluşturuldu. Katılımcı ülkelerin üretim imkânlarının bir araya getirilmesiyle savunma sanayisinde karşılıklı iş birliğinin genişletilmesi ve ortak faaliyetlerin desteklenmesi planlanıyor.

DÖRT ÜLKENİN SAVUNMA SANAYİSİ KAPASİTELERİ BİR ARAYA GETİRİLECEK

Bedir Mutabakat Zaptı, katılımcı ülkeler açısından ekonomik iş birliğini de kapsıyor. Dört ülkenin askerî üretim alanındaki mevcut kabiliyetlerinin değerlendirilmesi ve savunma sanayisi kapasitelerinin geliştirilmesi yoluyla karşılıklı ekonomik ilişkilerin desteklenmesi amaçlanıyor.

Anlaşmada öngörülen entegrasyon sayesinde ülkelerin savunma sanayisindeki üretim faaliyetlerinin ortak ihtiyaçlar doğrultusunda geliştirilmesi hedefleniyor. Savunma sistemlerinin üretimi ve geliştirilmesine yönelik iş birlikleriyle müttefik ve dost ülkelerin ihtiyaçlarının karşılanmasına katkı sağlanması da mutabakatın ekonomik ve sanayi boyutundaki hedefleri arasında gösteriliyor.

GÜVENLİK VE İSTİKRAR ALANINDA ÇOK TARAFLI İŞ BİRLİĞİ

Mutabakat, savunma sanayisindeki faaliyetlerin yanı sıra Türkiye, Katar, Pakistan ve Endonezya arasındaki askerî ilişkilerin kapsamının genişletilmesini de amaçlıyor. Katılımcı ülkeler arasında güvenlik ve istikrarı destekleyen iş birliklerinin geliştirilmesi, ortak hedefler doğrultusunda çok taraflı ilişkilerin güçlendirilmesi öngörülüyor.

Savunma sanayisi sektöründeki ilişkilerin ilerletilmesi ve askerî kabiliyetlerin artırılması, anlaşmanın güvenlik alanındaki başlıkları arasında bulunuyor. Dört ülke arasında oluşturulan mutabakat çerçevesiyle ortak çalışmaların desteklenmesi ve stratejik ortaklıkların savunma sanayisi alanında geliştirilmesi hedefleniyor.

YAŞAR GÜLER BEDİR MUTABAKATI İÇİN KATAR'A GİTTİ

Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler, dört ülke arasında imzalanması planlanan savunma sanayisi iş birliği mutabakatı kapsamında 20 Ekim 2026'da Katar'a hareket etti. Doha'daki temasları kapsamında Katarlı mevkidaşı Şeyh Saud bin Abdulrahman Al Sani ile bir araya gelen Güler, Türkiye'nin Doha Büyükelçiliğini de ziyaret etti.

Bakan Güler, büyükelçilik ziyaretinde Türkiye'nin Doha Büyükelçisi Yakup Caymazoğlu ve Doha Silahlı Kuvvetler ve Deniz Ataşesi Albay Özgür Özkan'dan devam eden çalışmalar hakkında bilgi aldı. Katar ziyaretinin gündemindeki dört ülkeyi kapsayan savunma sanayisi mutabakatı ise 21 Ekim'de imzalandı.

Resmî duyuruda, söz konusu kişilerin Azerbaycan'ın egemenliğine, millî güvenliğine, anayasal düzenine, halkına ve yönetimine yönelik açıklamalarda bulunduğu ileri sürüldü. Açıklamada ayrıca iktidarın zor kullanılarak değiştirilmesine yönelik çağrılar, dinî radikalizm temelinde şiddetin teşvik edilmesi ve dinî nefretin körüklenmesi de kararın gerekçeleri arasında sıralandı. Bakanlık, 31 kişinin ülkeye girişinin yasaklandığını belirtirken her bir isim hakkında hangi somut açıklamanın esas alındığına ilişkin ayrı ayrı bilgi paylaşmadı.

GİRİŞ YASAĞI LİSTESİNDE FATİH ERBAKAN VE ÖMER FARUK GERGERLİOĞLU DA VAR

Azerbaycan'ın açıkladığı listede Türkiye'de farklı siyasi partilerde görev yapan isimler bulunuyor. Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu ve HÜDA PAR Genel Başkan Yardımcısı Yahya Uğraş, giriş yasağı getirilen kişiler arasında yer aldı. HÜDA PAR Batman mali ve idari işler sorumlusu Sait Seyitoğlu ile Toprak Partisi Genel Başkanı Ömer Ulutaş da aynı karara dahil edildi.

Siyasi isimlerin yanı sıra eski Ayasofya imamı ve Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi öğretim üyesi Mehmet Boynukalın, gazeteci ve yazar Yusuf Kaplan, İsmail Kılıçarslan ve eski futbol hakemi, spor yorumcusu Ahmet Çakar da listede bulunuyor. Azerbaycan makamlarının yayımladığı açıklamada, söz konusu kişilerin tamamının yürürlükteki mevzuat doğrultusunda istenmeyen kişiler listesine alındığı ifade edildi.

BAKÜ YÖNETİMİ GİRİŞ YASAĞININ GEREKÇESİNİ AÇIKLADI

Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, kararın gerekçesini ülkenin egemenliği, anayasal düzeni ve millî güvenliğiyle ilişkilendirdi. Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, çeşitli sosyal medya ağları ve internet platformları üzerinden Azerbaycan Cumhuriyeti'nin halkına ve yönetimine karşı açıklamalar yapıldığı öne sürüldü. Söz konusu açıklamaların ülkenin güvenliğini ve anayasal düzenini hedef aldığı savunuldu.

Bakanlık, gerekçeler arasında yönetimin zor yoluyla değiştirilmesine yönelik çağrıların yanı sıra dinî radikalizm temelinde şiddetin, dinî nefretin ve düşmanlığın körüklenmesini de gösterdi. Ancak duyuruda hangi kişinin hangi ifadeleri nedeniyle listeye dahil edildiği belirtilmedi. İlgili kişilerin tamamına aynı gerekçenin mi uygulandığı, yoksa farklı açıklama ve faaliyetlerin mi değerlendirildiği konusunda ayrıntı verilmedi.

AZERBAYCAN'IN GİRİŞ YASAĞI GETİRDİĞİ 31 TÜRK VATANDAŞININ TAM LİSTESİ

Azerbaycan Dışişleri Bakanlığının 406/26 sayılı açıklamasında, ülkeye girişleri yasaklanan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları ve duyuruda belirtilen görevleri şu şekilde sıralandı:

1. Ahmet Barış İyison: İyison Medya şirketinin ve Gazeteciabi projesinin yöneticisi.

2. Cem Özyurt: Blog yazarı.

3. Akın Duru: TV8 ve Acunmedya çalışanı.

4. Dursun Eker: Gazeteci, File Prodüksiyon Hizmetleri.

5. Adem Özköse: Gazeteci, siyasi analist ve yazar.

6. Muhammed Emin Yıldırım: Köklü Değişim dergisi ve medya grubunun İstanbul temsilcisi.

7. Cüneyt Sezer: Blog yazarı, sosyolog, yayıncı ve siyasi analist.

8. Serhat Koyuncu: Kamuoyunda faaliyet gösteren isim.

9. Mikail Ayyıldız: Dinî araştırmacı ve yazar.

10. Ahi Aratoğlu: Araştırmacı yazar, şair ve sosyolog.

11. Muharrem Çavuş: 2020-2025 yılları arasında AK Parti Boğaziçi Gençlik Kolları Başkanlığı görevinde bulunan isim.

12. Fatih Erbakan: Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı.

13. Yahya Uğraş: HÜDA PAR Genel Başkan Yardımcısı.

14. Aydın Binboğa: Ekonomist ve siyasetçi.

15. Hakkı Eren: Köklü Değişim gazetecisi.

16. Sait Seyitoğlu: HÜDA PAR Batman mali ve idari işler sorumlusu.

17. Mehmet Boynukalın: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi profesörü ve eski Ayasofya imamı.

18. Okan Aytaş: Gazeteci ve Finansopia Medya sahibi.

19. Mert Armağan: Gazeteci.

20. Yaşar Yavuz: Yeni Şafak, Diriliş Postası ve Referans yayınlarında görev yapmış gazeteci.

21. Ahmet Sırrı Arvas: Şair, gazeteci ve yazar.

22. Yusuf Kaplan: Yazar ve gazeteci.

23. Erdinç Teğmen: Erte Medya sahibi.

24. Ahmet Çakar: Spor yorumcusu ve eski futbol hakemi.

25. Halil Atakan Ay: İlahiyatçı.

26. İsmail Kılıçarslan: TVNET ve Yeni Şafak yazarı.

27. Murat Şahin: Akit TV program sunucusu.

28. İrfan Kaya Ülger: Akit TV program sunucusu.

29. Fatin Dağıstanlı: Akit TV program sunucusu.

30. Ömer Ulutaş: Toprak Partisi Genel Başkanı.

31. Ömer Faruk Gergerlioğlu: Milletvekili.

GAZETECİLER, YAZARLAR VE TELEVİZYON YORUMCULARI DA LİSTEYE ALINDI

Azerbaycan'ın giriş yasağı kararı yalnızca siyasetçilerle sınırlı kalmadı. Gazeteci ve yazar Adem Özköse, Yusuf Kaplan, İsmail Kılıçarslan, Mert Armağan, Yaşar Yavuz ve Ahmet Sırrı Arvas gibi medya alanında faaliyet gösteren isimler de istenmeyen kişiler arasında yer aldı. Akit TV program sunucuları Murat Şahin, İrfan Kaya Ülger ve Fatin Dağıstanlı da Azerbaycan'a girişleri yasaklanan kişiler olarak açıklandı.

Medya şirketleri ve dijital yayıncılık alanında görev yapan Ahmet Barış İyison, Okan Aytaş ve Erdinç Teğmen'in yanı sıra TV8 ve Acunmedya çalışanı Akın Duru da listede bulundu. Spor yorumculuğuyla tanınan eski hakem Ahmet Çakar'ın da aynı karara dahil edilmesiyle farklı meslek gruplarından kişiler hakkında giriş yasağı uygulanmış oldu.

DİNÎ ÇEVRELERDEN İSİMLER DE GİRİŞ YASAĞI KAPSAMINDA

Azerbaycan makamlarının açıkladığı isimler arasında akademik ve dinî alanlarda faaliyet gösteren kişiler de bulunuyor. Eski Ayasofya imamı Mehmet Boynukalın'ın yanı sıra dinî araştırmacı ve yazar Mikail Ayyıldız ile ilahiyatçı Halil Atakan Ay da ülkeye girişleri yasaklananlar arasında gösterildi. Köklü Değişim dergisi ve medya grubunun İstanbul temsilcisi Muhammed Emin Yıldırım ile aynı yayın kuruluşunda gazetecilik yapan Hakkı Eren de listede yer aldı.

Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, açıklamasında dinî radikalizm temelinde şiddet, nefret ve düşmanlığın teşvik edildiği yönünde iddialara yer verdi. Bununla birlikte, dinî alanda faaliyet gösteren isimlerin hangi söz veya paylaşımları nedeniyle giriş yasağı kapsamına alındığına ilişkin ayrı ayrı açıklama yapılmadı.

AZERBAYCAN'DAN YENİ TEDBİRLERİN SÜRECEĞİ MESAJI

Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, resmî duyurusunun sonunda ülkeye karşı çağrılarda bulunulması ve düşmanlığın teşvik edilmesi olarak nitelendirdiği faaliyetlere yönelik tedbirlerin devam edeceğini açıkladı. Bakanlık, benzer içerikteki eylem ve açıklamalara karşı mevzuat çerçevesinde işlem yapılmasını sürdüreceğini bildirdi.

21 Ekim 2026 tarihli kararla 31 Türkiye Cumhuriyeti vatandaşının Azerbaycan'a girişi resmen yasaklanırken, bakanlığın duyurusunda tedbirlerin ne kadar süre uygulanacağına ilişkin ayrıca bir tarih belirtilmedi. Listedeki kişilere yönelik bireysel kararların ayrıntıları da kamuoyuyla paylaşılmadı.

TÜRKİYE İLE AZERBAYCAN ARASINDA DİPLOMATİK TEMASLAR SÜRÜYOR

Türkiye ve Azerbaycan arasında diplomatik ilişkiler ve stratejik iş birliği kapsamında yürütülen temaslar devam ediyor. İki ülkenin dışişleri bakanları, 15 Eylül'de gerçekleştirdikleri ortak basın toplantısında stratejik ortaklık, bölgesel ilişkiler ve Türk dünyasındaki iş birliği konularını gündeme getirmişti.

Azerbaycan'ın 21 Ekim'de duyurduğu giriş yasağı kararı ise doğrudan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan 31 kişiyi kapsıyor. Resmî açıklamada iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilere yönelik ayrıca bir karar bildirilmezken, giriş yasağı getirilen isimlerin bağlı oldukları siyasi partilerden ve ilgili kişilerden karara ilişkin açıklama yapılıp yapılmayacağına dair bilgi verilmedi.

İran merkezli Tesnim Haber Ajansı'nın kimliği açıklanmayan bir güvenlik kaynağına dayandırdığı haberin ardından yapılan açıklamada, iddiaların gerçeği yansıtmadığı ifade edildi. Büyükelçilik, yalnızca IKBY sınırları içerisinde değil, Irak'ın diğer bölgelerinde de Ukrayna'ya ait herhangi bir insansız hava aracı, İHA birliği veya söz konusu sistemlerle bağlantılı personel bulunmadığını bildirdi.

UKRAYNA'DAN İHA İDDİALARINA RESMİ YALANLAMA

Ukrayna'nın Bağdat Büyükelçiliği, IKBY'deki askeri varlığına ilişkin ortaya atılan iddiaların ardından yazılı açıklama yayımladı. Açıklamada, Ukrayna'nın Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'ne insansız hava araçları ve bu araçların faaliyetlerini yürütecek askeri birlikler gönderdiği yönündeki bilgilerin tamamen asılsız olduğu belirtildi.

Büyükelçilik, söz konusu haberlerde yer alan bilgileri kasıtlı dezenformasyon olarak nitelendirdi. Ukrayna'nın Irak'ın herhangi bir bölgesinde İHA faaliyetlerine yönelik askeri konuşlandırma gerçekleştirmediği vurgulanırken, iddiaların ülkenin Irak'taki varlığına ilişkin gerçeği yansıtmadığı kaydedildi.

"IRAK'IN HİÇBİR BÖLGESİNDE İHA VE PERSONEL KONUŞLANDIRMADIK"

Büyükelçilik açıklamasında, Ukrayna'nın Irak topraklarındaki faaliyetlerine ilişkin iddialara doğrudan yanıt verildi. İHA sistemleri, bu sistemleri kullanacak askeri birlikler ve ilgili personel hakkında ortaya atılan bilgilerin reddedildiği açıklamada şu ifadeler kullanıldı:

"Ukrayna, ne Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde ne de Irak’ın herhangi bir başka bölgesinde İHA, İHA birliği veya bunlarla bağlantılı personel konuşlandırmıştır."

Açıklamayla birlikte Ukrayna'nın yalnızca IKBY'de değil, Irak genelinde söz konusu askeri unsurlara sahip olduğu yönündeki iddialar da reddedilmiş oldu. Büyükelçilik, İHA konuşlandırıldığına ilişkin haberlerde yer alan bilgilerin Ukrayna'nın Irak'taki faaliyetleriyle örtüşmediğini bildirdi.

UKRAYNA: IRAK'IN EGEMENLİĞİNE VE TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜNE SAYGI DUYUYORUZ

Ukrayna'nın Bağdat Büyükelçiliği, insansız hava araçlarına ilişkin iddiaların yanı sıra Irak ile yürütülen diplomatik ilişkilere de değindi. Açıklamada, Ukrayna'nın Irak'ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne tam saygı duyduğu vurgulanarak iki ülke arasındaki ilişkilere ilişkin tutum aktarıldı.

Büyükelçilik, Irak merkezi hükümeti ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi ile sürdürülen dostane ilişkilere büyük önem verildiğini kaydetti. Ukrayna'nın hem Bağdat yönetimi hem de IKBY ile mevcut ilişkilerine ilişkin mesajları, askeri konuşlandırma iddialarının reddedildiği resmi açıklamada yer aldı.

MEDYA KURULUŞLARINA DOĞRULANMAMIŞ BİLGİLER KONUSUNDA ÇAĞRI

Ukrayna'nın diplomatik temsilciliği, İHA konuşlandırıldığına ilişkin haberlerin ardından medya kuruluşlarına da çağrıda bulundu. Büyükelçilik, kamuoyuna aktarılan bilgilerin doğruluğunun teyit edilmesi gerektiğini belirterek haberlerde güvenilir ve doğrulanmış bilgilerin esas alınmasını istedi.

Açıklamada, doğrulanmamış iddiaların medya aracılığıyla yayılmasından kaçınılması gerektiği ifade edildi. Büyükelçilik, Ukrayna'nın Irak'taki askeri varlığına ilişkin iddiaların asılsız olduğunu belirtirken haber kuruluşlarının bilgi doğrulama süreçlerine dikkat etmesini talep etti.

TESNİM HABER AJANSI BİNLERCE İHA KONUŞLANDIRILDIĞINI İDDİA ETMİŞTİ

Ukrayna'nın açıklamasına konu olan iddialar, İran merkezli Tesnim Haber Ajansı tarafından yayımlanan haberde gündeme gelmişti. Ajans, ismini açıklamadığı bir güvenlik kaynağına dayandırdığı haberinde, Ukrayna'nın Irak Kürt Bölgesel Yönetimi sınırları içerisinde İHA birlikleri konuşlandırdığını öne sürmüştü.

Tesnim'in haberinde, Ukrayna tarafından bölgeye binlerce insansız hava aracının yerleştirildiği de iddia edilmişti. Söz konusu iddiaların dayanağı olarak gösterilen güvenlik kaynağının kimliği kamuoyuyla paylaşılmazken, Ukrayna'nın Bağdat Büyükelçiliği haberin ardından yaptığı açıklamayla İHA, askeri birlik ve ilgili personel konuşlandırıldığı yönündeki bilgilerin tamamını reddetti.

İran Genç Gazeteciler Cemiyeti Haber Ajansının (YJC) aktardığına göre Muhibbi, ABD'nin geçmişte kullandığı "bombaların anası" adlı mühimmata atıfta bulunarak İran'ın silah kapasitesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Sözcü, açıklamasında hem geliştirilmekte olduğunu belirttiği silaha hem de İsrail ile yaşanan çatışmaların ardından İran'ın füze envanterinde meydana geldiğini öne sürdüğü değişimlere değindi.

İRAN'DAN "BOMBALARIN BABASI" AÇIKLAMASI

İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Hüseyin Muhibbi, ABD'nin "bombaların anası" olarak adlandırılan mühimmatı daha önce kullandığını hatırlatarak İran'ın da farklı bir silah üzerinde çalıştığını ifade etti. Muhibbi, söz konusu silahın kamuoyuna tanıtılması için hazırlık yapıldığını belirtti.

İranlı sözcü, yeni silaha ilişkin açıklamasında, "Bombaların babasını tanıtma aşamasındayız. Bu, düşman için yeni bir şey." ifadelerini kullandı. Muhibbi'nin açıklamasında silahın ağırlığı, patlayıcı kapasitesi, menzili, üretim durumu veya ne zaman tanıtılacağı konusunda herhangi bir teknik bilgiye yer verilmedi.

TRUMP'IN "BOMBALARIN ANASI" TEHDİDİ GÜNDEME GELMİŞTİ

Muhibbi'nin açıklaması, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a karşı GBU-43/B tipi mühimmatın kullanılabileceğine yönelik tehditlerinin gündeme geldiği süreçte yapıldı. ABD ordusunun en güçlü nükleer olmayan bombalarından biri olarak bilinen mühimmat, kamuoyunda "bombaların anası" adıyla tanınıyor.

İranlı askeri yetkililer de daha önce ABD'nin söz konusu mühimmatına karşılık "bombaların babası" ifadesini kullanmıştı. Muhibbi'nin son açıklamasında aynı adlandırmaya yeniden yer verilirken İran'ın tanıtmaya hazırlandığını belirttiği silahın özelliklerine ilişkin ayrıntılı bilgi açıklanmadı.

ABD "BOMBALARIN ANASI" MÜHİMMATINI 2017'DE AFGANİSTAN'DA KULLANMIŞTI

ABD ordusunun envanterinde bulunan GBU-43/B, yaklaşık 10 ton ağırlığındaki nükleer olmayan bir bomba olarak biliniyor. "Massive Ordnance Air Blast" (MOAB) adıyla tanımlanan mühimmat, geniş bir alanda yüksek patlama etkisi oluşturmak amacıyla geliştirilmişti.

ABD ordusu, GBU-43/B bombasını Nisan 2017'de Afganistan'da terör örgütü DEAŞ tarafından kullanılan tünel sistemlerini hedef alan bir operasyonda kullanmıştı. Söz konusu operasyon, mühimmatın muharebe koşullarındaki kullanımına ilişkin örneklerden biri olarak kayıtlara geçmişti.

İRAN: FÜZE SAYIMIZ 12 GÜNLÜK ÇATIŞMANIN ARDINDAN 1,5 KATINA ÇIKTI

İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Hüseyin Muhibbi, yeni silah açıklamasının yanı sıra ülkesinin füze envanterine ilişkin de bilgi verdi. Muhibbi, İran'ın sahip olduğu füze sayısının Haziran 2025'te İsrail ile yaşanan 12 günlük çatışmanın ardından 1,5 katına çıktığını iddia etti.

İranlı sözcünün açıklamasına göre füze envanterindeki artış, çatışmaların sona ermesinden sonraki dönemde gerçekleşti. Muhibbi, füze sayısındaki değişimi oransal olarak aktarırken envanterdeki toplam füze sayısına ve sistemlerin türlerine ilişkin rakam paylaşmadı. Açıklanan yüzde 50'lik artış iddiasına ilişkin bağımsız doğrulama bilgisi de verilmedi.

İRAN FÜZELERİNİN MENZİL, TAHRİP GÜCÜ VE İSABET ORANINA İLİŞKİN AÇIKLAMA

Hüseyin Muhibbi, İran'ın füze kapasitesindeki değişimin yalnızca envanterdeki sayı artışıyla sınırlı olmadığını da savundu. Ülkesinin füze sistemlerinin teknik özelliklerinde ilerleme kaydedildiğini belirten Muhibbi, menzil, tahrip gücü ve hedefi vurma kabiliyetine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

İranlı sözcü, füze sistemlerinin teknik kapasitesine ilişkin, "Füzelerin kalitesi çok arttı. Menzil, tahrip gücü ve isabet oranları arttı." dedi. Muhibbi, söz konusu gelişmelere ilişkin füze modelleri, menzil değerleri, test sonuçları veya isabet oranlarını gösteren sayısal verileri paylaşmadı.

ABYEI'DEKİ PAZAR YERİNE İHA SALDIRISI DÜZENLENDİ

Sudan ile Güney Sudan arasındaki tartışmalı Abyei bölgesinde bulunan Amiet Pazarı, 19 Ekim Pazartesi günü insansız hava araçlarının hedefi oldu. Abyei kentinin kuzeyindeki pazar yerinde bulunan yakıt deposunun vurulmasıyla büyük bir yangın çıktı. Saldırının ardından bölgede art arda patlamalar meydana gelirken, yangın pazar yerinde ağır hasara yol açtı.

Yakıt deposunda başlayan yangın, saldırının ardından bölgeye ulaşan ekiplerin çalışmalarını da güçleştirdi. Patlamalar ve yangın nedeniyle çok sayıda kişinin yaşamını yitirdiği, yaralananların ise sağlık kuruluşlarına sevk edildiği bildirildi.

ÖLÜ SAYISI 73'TEN 153'E YÜKSELDİ

Abyei Enformasyon Bakan Vekili Yohana Akol Ngor, 20 Ekim'de yaptığı açıklamada, Amiet Pazarı'na düzenlenen İHA saldırısında hayatını kaybedenlerin sayısının 153'e yükseldiğini duyurdu. Saldırının hemen ardından yapılan ilk belirlemelerde 73 kişinin yaşamını yitirdiği açıklanmıştı. Bölgede sürdürülen çalışmalar sonucunda can kaybına ilişkin rakam güncellendi.

Ngor, yakıt deposunda başlayan yangının devam ettiğini ve hayatını kaybedenlerin cenazelerine ulaşma çalışmalarının sürdüğünü belirtti. Yangının henüz kontrol altına alınamaması nedeniyle ölü sayısının daha da artabileceğini ifade etti.

YANGIN NEDENİYLE CENAZELERE ULAŞILAMIYOR

İHA saldırısının ardından yakıt deposunda çıkan yangın, hayatını kaybedenlerin cenazelerinin çıkarılmasını zorlaştırdı. Bazı cesetlerin tamamen yandığı bildirilirken, ekiplerin yangının etkili olduğu alanlarda çalışmalarını sürdürdüğü aktarıldı. Pazar yerinde meydana gelen patlamalar ve ardından başlayan yangın nedeniyle geniş çaplı hasar oluştuğu belirtildi.

Abyei Enformasyon Bakan Vekili Yohana Akol Ngor, bölgedeki koşulları anlatırken, "Yangın hala devam ediyor. Bu nedenle hayatını kaybedenlerin cenazelerini çıkarma çalışmaları sürüyor. Durum korkunç" ifadelerini kullandı. Yetkililer, yangının sürdüğü alanlarda cenazelerin çıkarılmasına yönelik çalışmaların henüz tamamlanamadığını bildirdi.

GÖRGÜ TANIĞI BEŞ BÜYÜK PATLAMA DUYDUĞUNU ANLATTI

Saldırı sırasında Amiet Pazarı'nda bulunan bir görgü tanığı, insansız hava araçlarının saldırısının ardından art arda beş büyük patlama duyduğunu söyledi. Patlamaları yakıt deposunda başlayan yangının takip ettiğini belirten tanık, olayın ardından çevrede bulunan insanların yaralılara yardım etmek için harekete geçtiğini anlattı.

Görgü tanığı, patlamalar sırasında çok sayıda kişiye şarapnel parçalarının isabet ettiğini ve yaralananların kurtarılmaya çalışıldığını ifade etti. Saldırının ardından pazar yerinde gördüklerini anlatan tanık, yalnızca bir noktada yanmış halde 28 kişinin cansız bedenini gördüğünü belirtti.

SALDIRININ ARDINDAN 8 BİN KİŞİ EVLERİNİ TERK ETTİ

Amiet Pazarı'na düzenlenen İHA saldırısının ardından Abyei bölgesinde yaşayan yaklaşık 8 bin kişinin yerinden edildiği bildirildi. Patlamalar ve yakıt deposunda başlayan yangın sonrasında bölge sakinleri yaşadıkları alanlardan ayrılmak zorunda kaldı. Saldırının yol açtığı can kayıplarının yanı sıra binlerce kişinin yerinden edilmesiyle bölgedeki insani ihtiyaçlar da arttı.

Yerinden edilen kişilerin hangi bölgelere gittiğine ve barınma koşullarına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı. Saldırıdan etkilenen bölgede yangın ve arama çalışmalarının devam ettiği, yaralıların tedavisi için sağlık ekiplerinin görev yaptığı aktarıldı.

SINIR TANIMAYAN DOKTORLAR 20'DEN FAZLA YARALININ HASTANEYE GETİRİLDİĞİNİ AÇIKLADI

Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), Abyei bölgesindeki saldırının ardından 20'den fazla yaralının Ameth Bek Hastanesi'ne getirildiğini duyurdu. Hastaneye ulaştırılan kişiler arasında ağır yanıkları bulunan yaralıların da yer aldığı bildirildi. Sağlık ekiplerinin saldırıda yaralanan kişilere yönelik acil tıbbi müdahalelerini sürdürdüğü belirtildi.

MSF'nin açıklamasına göre, hastaneye getirilen yaralılar için cerrahi müdahale, yara bakımı ve acil tedavi hizmetleri sağlanıyor. Patlamalarda şarapnel parçalarının isabet ettiği kişiler ile yangında yanık yaralanmaları yaşayan hastaların tedavisine devam edildiği aktarıldı.

GÜNEY SUDAN SALDIRIDAN SUDAN ORDUSUNU SORUMLU TUTTU

Güney Sudan yönetimi, Abyei bölgesindeki Amiet Pazarı'na düzenlenen ve 153 kişinin hayatını kaybettiği bildirilen İHA saldırısından Sudan ordusunu sorumlu tuttu. Güney Sudan Dışişleri Bakanlığı, saldırıya ilişkin tepkisini diplomatik kanallar üzerinden Sudan yönetimine iletti.

Güney Sudan Dışişleri Bakanlığı, saldırıyı protesto etmek amacıyla Sudan'ın büyükelçisini bakanlığa çağırdı. Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, sivillerin hayatını ve mülklerini tehlikeye atan askeri faaliyetlerin durdurulması istendi. Güney Sudan yönetimi, sivillerin zarar gördüğü saldırıya ilişkin Sudan ordusuna yönelik suçlamalarını kamuoyuyla paylaştı.

SUDAN ORDUSU İHA OPERASYONUNU DOĞRULADI

Sudan ordusundan üst düzey bir yetkili, Abyei bölgesinde insansız hava araçlarıyla askeri operasyon gerçekleştirildiğini doğruladı. Yetkili, operasyonun hedefinin pazar yerindeki siviller olmadığını, paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (HDK) gönderildiğini savunduğu yakıt tankerlerinin hedef alındığını ileri sürdü.

Sudan ordusu yetkilisi, saldırıda sivillerin hedef alınmadığını belirterek operasyonun HDK'ye yönelik olduğunu savundu. Güney Sudan yönetimi ise pazar yerinde meydana gelen can kayıplarından Sudan ordusunu sorumlu tuttu. Saldırıda hayatını kaybeden kişilerin kimliklerine ve hedef alınan unsurlara ilişkin tarafların açıklamaları bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanamadı.

SUDAN ORDUSU İLE HIZLI DESTEK KUVVETLERİ ARASINDAKİ ÇATIŞMALAR SÜRÜYOR

Sudan'da ordu ile paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri arasında Nisan 2023'te başlayan silahlı çatışmalar ülkenin farklı bölgelerinde devam ediyor. İki taraf arasındaki çatışmalarda insansız hava araçları da kullanılırken, son dönemde karşılıklı İHA saldırılarının yoğunlaştığı bildiriliyor.

Sudan'da devam eden çatışmalar nedeniyle sivil kayıplar yaşanırken, yerinden edilme ve sağlık hizmetlerine erişim sorunları da insani krizin başlıca unsurları arasında bulunuyor. Abyei bölgesindeki pazar yerine düzenlenen saldırının ardından açıklanan can kayıpları ve yaklaşık 8 bin kişinin yerinden edilmesi, çatışmaların siviller üzerindeki etkilerine ilişkin son gelişmeler arasında yer aldı.

PETROL ZENGİNİ ABYEI BÖLGESİNİN STATÜSÜ HALA TARTIŞMALI

Saldırının gerçekleştiği Abyei bölgesi, Sudan ile Güney Sudan arasında uzun süredir devam eden egemenlik anlaşmazlığının merkezinde bulunuyor. Petrol kaynaklarına sahip bölgenin hangi ülkeye bağlı olacağı konusu, Güney Sudan'ın 2011 yılında Sudan'dan bağımsızlığını kazanmasının ardından da çözüme kavuşturulamadı.

Abyei'nin siyasi ve idari statüsüne ilişkin anlaşmazlık devam ederken, bölgede yaşayan siviller Sudan'daki silahlı çatışmaların etkileriyle de karşı karşıya kalıyor. Amiet Pazarı'na yönelik 19 Ekim tarihli saldırıda hayatını kaybedenlerin sayısı 153 olarak açıklanırken, yangın nedeniyle cenazeleri çıkarma çalışmalarının sürdüğü ve can kaybının artabileceği bildirildi.

NETANYAHU VE HEGSETH OVDA HAVA ÜSSÜ'NDE BİR ARAYA GELDİ

İsrail devlet televizyonu KAN, Netanyahu ile Hegseth'in ülkenin güneyinde bulunan Ovda Hava Üssü'nde gizli bir görüşme gerçekleştirdiğini bildirdi. Basına kapalı düzenlenen toplantıda İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz'ın yanı sıra savunma ve güvenlik alanında görev yapan diğer üst düzey yetkililerin de hazır bulunduğu belirtildi.

Görüşmenin kamuoyuna duyurulmadan gerçekleştirilmesi ve toplantıya katılan isimler, İsrail basınında yayımlanan haberlerde yer aldı. ABD ve İsrail'in savunma yönetiminden üst düzey temsilcilerin bir araya geldiği toplantının ayrıntılarına ilişkin resmi makamlardan kapsamlı bir açıklama yapılmadı.

İSRAİL GENELKURMAY BAŞKANI EYAL ZAMİR TOPLANTIYA DAVET EDİLMEDİ

KAN'ın haberinde, İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir'in Netanyahu ile Hegseth arasındaki görüşmeye katılmadığı ve toplantıya davet edilmediği öne sürüldü. İsrail ordusunun en üst düzey komutanı konumundaki Zamir'in, savunma ve güvenlik konularının ele alındığı belirtilen toplantıda bulunmaması haberde özellikle vurgulandı.

İsrail devlet televizyonu, Zamir'in toplantıdan yalnızca haberdar edilmediği yönünde bir bilgi paylaşmak yerine, kendisine doğrudan davet gönderilmediğini bildirdi. KAN, konuya ilişkin haberinde, "Genelkurmay Başkanı Zamir, dün gece güneydeki bir hava üssünde düzenlenen olağan dışı toplantıya katılmadığı gibi davet de edilmedi." ifadelerine yer verdi.

ZAMİR'İN TOPLANTIYA NEDEN ÇAĞRILMADIĞI AÇIKLANMADI

İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir'in, Netanyahu ve Hegseth'in katıldığı görüşmeye neden davet edilmediğine ilişkin herhangi bir resmi gerekçe paylaşılmadı. İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz'ın da hazır bulunduğu belirtilen toplantıda Zamir'in yer almamasına ilişkin İsrailli yetkililerden bir açıklama gelmedi.

Toplantının hangi başlıklar altında yürütüldüğü, görüşmelere katılan diğer yetkililerin kimlikleri ve taraflar arasında hangi konuların ayrıntılı biçimde ele alındığı konusunda da resmi bilgi bulunmuyor. KAN'ın aktardığı davet edilmeme iddiasının gerekçesi henüz netlik kazanmadı.

GİZLİ GÖRÜŞMENİN ANA GÜNDEMİNDE İRAN YER ALDI

İsrail basınında yayımlanan haberlere göre, Netanyahu ile Hegseth arasındaki görüşmenin ana gündemini İran oluşturdu. ABD ve İsrail'in, İran'a yönelik geniş çaplı askeri operasyonları yeniden başlatma ihtimalini değerlendirdiği öne sürüldü. Görüşmede iki ülkenin İran'a yönelik olası askeri adımları üzerinde durduğu iddia edildi.

Toplantıda İran'a yönelik yeni bir saldırı konusunda hangi seçeneklerin görüşüldüğüne ilişkin ayrıntılar paylaşılmadı. ABD ve İsrail makamları tarafından olası operasyonların kapsamı, zamanlaması veya uygulanmasına yönelik somut bir karar alındığını doğrulayan resmi açıklama da yapılmadı.

ABD SAVUNMA BAKANI'NIN İSRAİL'E ASKERİ NAKLİYE UÇAĞIYLA GELDİĞİ İDDİA EDİLDİ

Görüşmeye ilişkin ortaya atılan iddialar arasında ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth'in İsrail'e yaptığı yolculuğun ayrıntıları da yer aldı. İsrail basınında, toplantının gizliliğini korumak amacıyla Hegseth'in resmi hükümet uçağı yerine askeri nakliye uçağı kullandığı ileri sürüldü.

Hegseth'in İsrail'e ulaşımında askeri nakliye uçağının tercih edildiği iddiasına ilişkin resmi bir doğrulama paylaşılmadı. ABD Savunma Bakanı'nın seyahat programı ve Ovda Hava Üssü'ndeki görüşmenin organizasyonuna dair ayrıntılar da kamuoyuna açıklanmadı.

İSRAİL'DEKİ 27 EKİM SEÇİMLERİNDEN SEKİZ GÜN ÖNCE TOPLANTI İDDİASI

İsrail'in Kanal 12 televizyonu, Netanyahu ile Hegseth arasında gerçekleştiği öne sürülen gizli görüşmenin zamanlamasına ilişkin bilgilere yer verdi. Kanalın haberinde, toplantının İsrail'de 27 Ekim'de yapılacağı belirtilen genel seçimlerden yalnızca sekiz gün önce gerçekleştirildiği aktarıldı.

Seçim takvimiyle aynı döneme denk geldiği belirtilen görüşmenin içeriğine ilişkin resmi bilgi paylaşılmazken, İsrail basınındaki haberlerde İran'a yönelik olası askeri operasyonların gündemde olduğu iddiası öne çıktı. Toplantının seçim süreciyle bağlantılı olarak düzenlendiğine ilişkin ise doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor.

NETANYAHU, TRUMP İLE İRAN KONUSUNU BİRDEN FAZLA KEZ GÖRÜŞTÜĞÜNÜ AÇIKLAMIŞTI

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, daha önce yaptığı açıklamalarda İran'a yönelik olası yeni saldırılar konusunda ABD Başkanı Donald Trump ile birden fazla kez görüştüğünü belirtmişti. Netanyahu'nun açıklamalarına göre, iki lider arasındaki temaslardan biri de 18 Ekim'de gerçekleşti.

ABD ve İsrail liderleri arasındaki görüşmelerin gündeminde İran'a yönelik yeni askeri adımların yer aldığı belirtilirken, söz konusu temasların ardından hangi kararların alındığına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı. Netanyahu ile Trump arasındaki görüşmeler, Hegseth'in İsrail'deki gizli toplantıya katıldığı iddialarından önce de gündeme gelmişti.

EKİM AYININ İLK HAFTASINDA YENİ SALDIRI İHTİMALİ GÖRÜŞÜLDÜĞÜ ÖNE SÜRÜLDÜ

İsrail basınında yer alan bir diğer iddiaya göre, Netanyahu ile Trump ekim ayının ilk haftasında da İran'a yönelik yeni bir askeri saldırı düzenlenmesi ihtimalini ele aldı. Görüşmenin, İsrail'de 27 Ekim'de yapılacağı belirtilen genel seçimler ve ABD'de 3 Kasım'da gerçekleştirilecek Kongre ara seçimleri öncesindeki dönemde yapıldığı aktarıldı.

İki liderin söz konusu görüşmelerde İran'a yönelik askeri operasyonların yeniden başlatılmasını değerlendirdiği ileri sürülürken, saldırı planlarının ayrıntıları veya olası bir harekât için takvim belirlenip belirlenmediği açıklanmadı. Ekim ayının ilk haftasındaki temasların içeriğine ilişkin iddialar da resmi makamlarca ayrıntılı biçimde doğrulanmadı.

İRAN'A YÖNELİK YENİ ASKERİ HAREKÂT KARARI ALINIP ALINMADIĞI BİLİNMİYOR

Netanyahu ile Hegseth arasında Ovda Hava Üssü'nde yapıldığı belirtilen görüşmede İran'a yönelik yeni bir askeri harekât konusunda somut karar alınıp alınmadığı henüz bilinmiyor. Toplantının içeriği, görüşmeye katılan yetkililer arasındaki değerlendirmeler ve ABD ile İsrail'in İran konusunda üzerinde uzlaştığı herhangi bir karar bulunup bulunmadığına ilişkin resmi açıklama yapılmadı.

İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir'in toplantıya davet edilmediği iddiası da açıklığa kavuşmayan konular arasında yer alıyor. KAN ve Kanal 12 tarafından aktarılan bilgiler, gizli görüşmenin katılımcıları, gündemi ve zamanlamasına ilişkin iddiaları içerirken, toplantının sonuçlarına dair resmi doğrulama bulunmuyor.

STARLINK KISITLAMASI 14 EKİM'DE BAŞLADI

SpaceX tarafından sağlanan Starlink hizmetinin askeri amaçlarla kullanılan Starshield sürümüne yönelik kısıtlamalar 14 Ekim'de uygulanmaya başladı. Ukraynalı yetkililer, yüksek hızda hareket eden askeri araçlara ve dronlara yerleştirilen uydu terminallerinin bağlantılarında kesintiler yaşandığını bildirdi. Ukrayna Devlet Başkanlığı Danışmanı Serhiy Beskrestnov, silahlı kuvvetlere önceden uyarı yapılmadığını ve sınırlama nedeniyle bazı askeri görevlerin aksadığını açıkladı.

Ukrayna'nın güneydoğusunda görev yapan 7. Hızlı Müdahale Kolordusu da bağlantı sorunları nedeniyle bazı operasyonların iptal edildiğini duyurdu. Birliğin aktardığı bilgilere göre saatte 110 ila 120 kilometre hızla hareket eden dronlarda dahi 10 ila 20 saniyelik iletişim kesintileri meydana geldi. Ukrayna Savunma Bakanlığı kaynakları, yaşanan sorunların askeri lojistik faaliyetlerini ve dronların kontrolünü zorlaştırdığını belirtti.

ELON MUSK'IN TALİMAT VERDİĞİ İDDİA EDİLDİ

The Wall Street Journal'ın haberinde, Starshield hizmetine yönelik hız sınırlaması kararının doğrudan Elon Musk tarafından alındığı ileri sürüldü. Gazeteye konuşan bazı ABD'li yetkililer, Musk'ın tek taraflı hareket ettiğini ve Başkan Donald Trump'ın Ukrayna'ya yönelik böyle bir yaptırım talimatı vermediğini savundu. Konuya yakın başka bir kaynak ise Musk'ın kısıtlamayı uygulamadan önce Trump dahil üst düzey yönetim yetkilileriyle görüştüğünü bildirdi.

Habere göre Musk ile Trump, sınırlamanın kamuoyuna yansımasının ardından telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Kaynaklardan biri, iki ismin karar uygulanmadan önce de konuyu ele aldığını öne sürdü. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin açıklamalarının ardından Beyaz Saray içerisinde talimatın kaynağını belirlemek amacıyla gayriresmi bir inceleme başlatıldığı aktarıldı.

UKRAYNA'NIN HAVA SAVUNMA DRONLARI ETKİLENDİ

Starshield sistemine getirilen sınırlama, Ukrayna ordusunun saldırı ve önleme dronlarında kullandığı uydu bağlantısını etkiledi. Ukraynalı yetkililerin verdiği bilgilere göre sistemin hareket halindeki terminaller için bağlantı hızı sınırı saatte 160 kilometre seviyesine çekildi. Sahadaki bazı birlikler ise bağlantı sorunlarının daha düşük hızlarda da ortaya çıktığını bildirdi.

Washington merkezli Carnegie Uluslararası Barış Vakfından askeri uzman Michael Kofman, Ukrayna kuvvetlerinin saldırı ve önleme dronlarını kullanma kabiliyetinin kısıtlamalardan etkilenmeye devam ettiğini belirtti. Ukraynalı yetkililer, bağlantı sorunlarının Rus füzelerine karşı yürütülen savunma faaliyetlerini de olumsuz etkilediğini ifade etti. Reuters'ın cephe hattından aktardığı bilgilere göre Donetsk bölgesindeki bazı topçu birlikleri de karargâhla iletişim kesintileri ve internet hızında düşüş yaşadı.

TRUMP VE MUSK'TAN RUS PETROL RAFİNERİLERİNE YÖNELİK SALDIRILARA TEPKİ

Starlink kısıtlaması, Washington ile Kiev arasında Rusya'nın enerji tesislerine yönelik saldırılar nedeniyle anlaşmazlık yaşandığı dönemde gündeme geldi. ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna'nın Rus petrol rafinerilerini hedef alan operasyonlarının enerji fiyatlarını artırdığını savunarak Kiev yönetiminden saldırıları durdurmasını istedi. Trump, 10 Ekim'deki açıklamasında Zelenskiy'yi Rusya'nın dizel yakıt tesislerine yönelik operasyonlar konusunda uyardığını söyledi.

Elon Musk da Trump'ın açıklamalarını içeren Beyaz Saray paylaşımına sosyal medya platformu X üzerinden yanıt vererek Zelenskiy'nin fazla ileri gittiğini ifade etti. Söz konusu açıklamaların üzerinden dört gün geçmesinin ardından Ukrayna ordusu Starshield bağlantılarında kısıtlamalar yaşandığını duyurdu.

Trump yönetimi, Rus dizeline yönelik yaptırımları hafifletme kararı da aldı. Washington yönetimi enerji fiyatlarını düşürmeyi hedeflediğini açıklarken, Reuters'ın aktardığı uzman görüşlerinde fiyat artışlarında ABD ve İsrail'in İran ile yürüttüğü savaşın daha büyük etkisi bulunduğu belirtildi.

BEYAZ SARAY VE PENTAGON'DAN FARKLI AÇIKLAMALAR

Elon Musk, Starlink kısıtlamasının duyulmasının ardından X hesabından yaptığı açıklamada Starshield sistemlerinin ABD hükümetinin kontrolünde olduğunu, hız ve kullanım sınırlamalarının ABD ordusu ve nihai olarak ABD Başkanı tarafından belirlendiğini savundu. Donald Trump ise 19 Ekim'de gazetecilere yaptığı açıklamada sınırlamadan kimin sorumlu olduğunu bilmediğini ve konunun açıklığa kavuşturulmasını istediğini söyledi.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, 20 Ekim'de yaptığı açıklamada Washington'ın Ukrayna'ya sağladığı desteği geri çekmediğini ve Pentagon'un Starlink konusunda herhangi bir talimat vermediğini ifade etti. Hegseth, SpaceX'in kendi hizmet koşulları hakkında karar alma yetkisine sahip olduğunu da belirtti.

Reuters'ın 15 Ekim'de yayımladığı ayrı bir araştırmada ise iki ABD'li yetkili ve konu hakkında bilgilendirilmiş bir Batılı yetkili, Starshield hizmetinin sınırlandırılmasına ilişkin talimatın Beyaz Saray içerisinden geldiğini öne sürmüştü. Kaynaklar, talimatı kimin verdiğini belirlememişti.

ZELENSKİY PENTAGON VE SPACEX'TEN AÇIKLAMA BEKLİYOR

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Starlink bağlantısındaki kısıtlamaların kaldırılmaması durumunda insan kayıpları yaşanabileceğini belirterek sorunun çözülmesini istedi. Ukrayna'nın Washington'daki üst düzey diplomatik temsilcisi Denys Sienik ise 20 Ekim'de yaptığı açıklamada Pentagon ve SpaceX ile üst düzey temasların sürdüğünü bildirdi. Sienik, Kiev yönetiminin kısıtlamanın nedenini ve hizmetin yeniden tam kapasiteyle sağlanıp sağlanmayacağını öğrenmek için resmi yanıt beklediğini söyledi.

Zelenskiy ayrıca ABD'nin Rus füze saldırılarını takip etmekte kullanılan istihbarat desteğini geçici olarak azalttığını öne sürdü. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio iddiayı reddederken, Savunma Bakanı Pete Hegseth de Washington'ın desteğini geri çekmediğini açıkladı. Rubio, Zelenskiy ile yaptığı telefon görüşmesinin ardından ABD-Ukrayna ilişkilerinde gerilim yaşandığını kabul etti.

REUTERS HABERİ BAĞIMSIZ OLARAK DOĞRULAYAMADI

Reuters, 20 Ekim'de yayımladığı haberinde The Wall Street Journal'ın Elon Musk hakkındaki iddiasını aktardı ancak bilgileri bağımsız olarak doğrulayamadığını açıkça belirtti. Haber ajansının yorum taleplerine Musk, SpaceX ve Beyaz Saray'dan ilk aşamada yanıt gelmedi.

Starshield kısıtlamalarının Ukrayna ordusunun faaliyetlerini etkilediği Ukraynalı askeri yetkililerin açıklamalarıyla doğrulanırken, kararın doğrudan Musk tarafından verildiği iddiasına ilişkin resmi ve bağımsız bir doğrulama henüz bulunmuyor.

İngiltere'nin askeri destek planında savaş uçaklarının yanı sıra bir Atlas A400M askeri nakliye uçağı ve askeri danışmanlar da yer alıyor. Daha önce Suudi Arabistan'a ilave savunma desteği sağlanacağını açıklayan Londra yönetiminin yeni planına ilişkin İngiltere Savunma Bakanlığından ise ilk aşamada resmi bir açıklama gelmedi.

İNGİLTERE SUUDİ ARABİSTAN'A TYPHOON SAVAŞ UÇAKLARI GÖNDERECEK

Bloomberg'in İngiliz yetkililere dayandırdığı haberde, İngiltere'nin Kraliyet Hava Kuvvetleri envanterindeki Typhoon savaş uçaklarını Suudi Arabistan'ın hava savunmasına destek amacıyla konuşlandırmayı planladığı belirtildi. Savaş uçaklarının görevinin, Husilerin düzenlediği hava saldırılarına karşı Suudi Arabistan'ın şehirlerinin ve altyapı tesislerinin korunmasına yardımcı olmak olduğu aktarıldı.

Haberde, Typhoon uçaklarının savunma amaçlı görevlerde kullanılacağı ifade edilirken konuşlandırılacak savaş uçağı sayısına ve görevlendirmenin ne kadar süreceğine ilişkin ayrıntı paylaşılmadı. Planlanan askeri desteğin, son haftalarda yoğunlaşan Husi saldırıları nedeniyle gündeme geldiği bildirildi.

ATLAS A400M NAKLİYE UÇAĞI VE ASKERİ DANIŞMANLAR DA GÖNDERİLECEK

İngiltere'nin Suudi Arabistan'a yönelik yeni askeri destek planı yalnızca savaş uçaklarını kapsamıyor. Bloomberg'in haberine göre Kraliyet Hava Kuvvetlerine ait bir Atlas A400M askeri nakliye uçağı da bölgeye gönderilecek. Askeri danışmanların da görevlendirilmesiyle Suudi Arabistan'ın savunma faaliyetlerine personel desteği sağlanması planlanıyor.

Atlas A400M uçağı, askeri personel ve malzeme taşımacılığında kullanılan bir nakliye platformu olarak görev yapıyor. İngiliz yetkililere dayandırılan haberde nakliye uçağının ve askeri danışmanların görevlerinin ayrıntılarına ilişkin ek bilgi verilmedi.

İNGİLTERE SAVUNMA BAKANLIĞINDAN HENÜZ AÇIKLAMA GELMEDİ

Bloomberg, savaş uçaklarının konuşlandırılmasına ilişkin bilgileri konu hakkında bilgi sahibi İngiliz yetkililere dayandırdı. İngiltere Savunma Bakanlığına yöneltilen açıklama talebine ise haberin yayımlandığı ilk aşamada yanıt verilmedi.

Bakanlığın henüz resmi bir açıklama yapmamış olması nedeniyle savaş uçaklarının sevk tarihi, konuşlandırılacağı üsler ve operasyonel görev kapsamı hakkında doğrulanmış ayrıntılar bulunmuyor. İngiliz basınında aktarılan plan, yetkililere dayandırılan bilgiler çerçevesinde kamuoyuna yansıdı.

İNGİLTERE SAVUNMA BAKANLIĞI KONUŞLANDIRMAYI RESMEN DOĞRULADI

Bloomberg'in İngiliz yetkililere dayandırdığı haberin ardından İngiltere Savunma Bakanlığı, 20 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı açıklamayla Suudi Arabistan'a sağlanacak ilave askeri desteği doğruladı. Bakanlık, RAF'a ait Typhoon savaş uçaklarının Suudi Arabistan'ın hava sahasını füze ve insansız hava aracı saldırılarına karşı korumak amacıyla savunma görevleri gerçekleştireceğini duyurdu.

Resmi açıklamada Typhoon uçaklarının Husilere yönelik doğrudan saldırı düzenlemeyeceği özellikle belirtildi. İngiltere'nin görevlendireceği uçakların, Suudi Arabistan kentlerini ve kritik ulusal altyapıyı hava saldırılarından korumaya yönelik operasyonlarda kullanılacağı bildirildi.

SAVUNMA BAKANI WES STREETING'DEN HUSİ SALDIRILARINA TEPKİ

İngiltere Savunma Bakanı Wes Streeting, Suudi Arabistan'a yönelik Husi saldırılarının devam etmesi üzerine ilave askeri desteği onayladığını açıkladı. Streeting, özellikle Riyad'daki havalimanının hedef alınmasına dikkat çekerek saldırıların bölgedeki güvenlik durumunu etkilediğini belirtti.

İngiliz Bakan, Typhoon savaş uçaklarının Suudi hava sahasını füze ve insansız hava araçlarına karşı korumaya yardımcı olacağını ifade etti. Streeting, kararın İngiltere'nin Suudi Arabistan'da daha önce konuşlandırdığı hava savunma ekipmanları ve askeri personel desteğine ilave olarak alındığını bildirdi.

EYLÜL AYINDA VOYAGER YAKIT İKMAL UÇAĞI DESTEĞİ AÇIKLANMIŞTI

İngiltere, Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarının yeniden başlamasının ardından eylül ayında ilave savunma desteği sağlayacağını duyurmuştu. Önceki destek paketi kapsamında Kraliyet Hava Kuvvetlerine ait Voyager havada yakıt ikmal uçağının görevlendirilmesi öngörülüyordu. Söz konusu açıklamada Typhoon savaş uçaklarının konuşlandırılmasına ilişkin bir karar yer almıyordu.

20 Ekim'de duyurulan yeni düzenlemeyle İngiltere, havada yakıt ikmali desteğinin süresini de uzatma kararı aldı. İngiliz hükümeti, Suudi Arabistan'ın savunma amaçlı hava operasyonlarına yönelik yakıt ikmal faaliyetlerinin devam edeceğini bildirdi.

HUSİLERİN SUUDİ ARABİSTAN'A YÖNELİK SALDIRILARI YOĞUNLAŞTI

Yemen'deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik füze ve insansız hava aracı saldırıları son haftalarda arttı. Başkent Riyad'daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı da saldırıların hedefleri arasında yer aldı. İngiliz hükümeti, sivil tesislere yönelik saldırıları kınadığını ve Suudi Arabistan'ın kendisini savunma hakkını desteklediğini açıkladı.

Bölgedeki çatışmalar Yemen'de de devam ediyor. Yemenli yetkililerin aktardığına göre 19 Ekim'de Suudi Arabistan destekli hükümet güçlerine ait bir eğitim kampına düzenlenen saldırıda 58 kişi hayatını kaybetti. Saldırının ardından İngiltere'nin Suudi Arabistan'a yönelik askeri desteğinin kapsamı genişletildi.

İNGİLTERE BÖLGEDEKİ ENERJİ VE GÜVENLİK RİSKLERİNE DİKKAT ÇEKTİ

İngiltere Savunma Bakanlığı, Körfez bölgesinde artan şiddetin enerji arzını ve uluslararası ticareti etkileyebileceğini belirtti. Bakanlığın açıklamasında, bölgedeki çatışmaların İngiltere'de yaşam maliyetleri, enerji tedariki ve işletmelerin giderleri üzerinde sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekildi.

Londra yönetimi, Suudi Arabistan'a sağlanacak askeri desteğin hava savunmasına yönelik olduğunu vurgularken Yemen'deki insani krizin de devam ettiğini belirtti. İngiltere, bölgedeki güvenlik gelişmelerini takip ederek mevcut savunma desteğine Typhoon savaş uçaklarını, A400M nakliye uçağını ve askeri danışmanları ekleme kararı aldı.

“ÇÖL KAPLANI”NIN OBJEKTİFİNDEN

Medine savunmasındaki kahramanlığı ile tanınan Fahreddin Paşa, halk arasında “Çöl Kaplanı” unvanı ile anılıyor. Paşa'nın çektiği ve koruduğu bu fotoğraflar, dönemin Medine'sine ait mimari yapıları, günlük yaşamı ve kutsal mekanları belgeliyor.

TARİHE TANIKLIK EDEN KARELER

Görüntülerde, Osmanlı askerlerinin Medine'deki varlığı, tarihi yapılar ve Harem-i Şerif çevresindeki günlük yaşam sahneleri yer alıyor. Fotoğrafların büyük bölümü daha önce hiç yayımlanmamıştı.

BİR YÜZYIL SONRA YENİDEN BAKIŞ

109 yıl önce çekilen bu fotoğraflar, hem tarih meraklıları hem de akademisyenler için önemli bir kaynak niteliğinde. Görseller, Osmanlı’nın kutsal topraklardaki son dönem varlığına dair belge olarak değerlendiriliyor.

2013 yılında Şam'ın Al-Tadamon semtinde Esed güçleri tarafından 41 sivilin çukura atılıp katledildiği, ardından ateşe verilerek yakıldığı görüntüler ortaya çıktı.

ABD Başkanı Biden, Kuzey Carolina'da bir konuşma gerçekleştirdi. Konuşması bitince ise herkesin garibine giden bir hareket yaparak boşlukla tokalaşmaya çalıştı.

Sosyal medyada başlatılan "#score4rights2022(Haklar için Skor 2022)" kampanyası ile olimpiyat sporcuları umudu temsil eden hilal (C) işareti yapmaya davet ediliyor. Kampanyanın amacı, Çin'in Doğu Türkistan, Tibet ve Hong Kong’da işlediği insanlık suçlarına dikkat çekmek.