AFP’ye konuşan ve ismi açıklanmayan bir Tayvanlı güvenlik yetkilisi, söz konusu konuşlandırmanın ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında Pekin’de gerçekleştirilen görüşme öncesinde başladığını belirtti.

Yetkili, liderler zirvesinin ardından bölgede bulunan Çin gemilerinin sayısının 100’ün üzerine çıktığını ifade etti.

TAYVAN YÖNETİMİNDEN “STATÜKOYU ÇİN BOZUYOR” MESAJI

Tayvan Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Joseph Wu, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda Çin gemilerinin bölgedeki dağılımını gösteren bir harita yayımladı.

23 Mayıs tarihli haritada Çin’e ait savaş gemileri ve sahil güvenlik unsurlarının Kore Yarımadası açıklarındaki Sarı Deniz’den Güney Çin Denizi’ne ve Batı Pasifik’e kadar yayıldığı görüldü.

Wu paylaşımında, “Dünyanın bu bölgesinde statükoyu bozan ve bölgesel barış ile istikrarı tehdit eden tek sorun Çin” ifadelerini kullandı.

Tayvanlı güvenlik kaynakları ayrıca bölgede Çin’e ait araştırma ve inceleme gemilerinin de bulunduğunu bildirdi. Gemilerin faaliyetlerine ilişkin detay paylaşılmazken, Çin donanmasının daha önce de bölgede geniş çaplı tatbikatlar gerçekleştirdiği belirtildi.

ÇİN TAYVAN ÜZERİNDEKİ BASKIYI ARTIRIYOR

Pekin yönetimi son yıllarda Tayvan çevresindeki askeri faaliyetlerini artırdı. Çin ordusu neredeyse her gün ada çevresine savaş uçakları ve savaş gemileri gönderirken, çok sayıda geniş kapsamlı tatbikat düzenledi.

Çin, Tayvan’ı kendi toprağının bir parçası olarak gördüğünü ve gerekirse güç kullanarak kontrol altına alabileceğini savunuyor.

Tayvan yönetimi ise olası bir Çin müdahalesine karşı güvenliğini büyük ölçüde ABD desteğiyle sağlamaya çalışıyor.

TAYVAN’DA SAVUNMA HARCAMALARINA DESTEK GÖSTERİSİ

Öte yandan Tayvan’ın başkenti Taipei’de binlerce kişi hükümetin savunma harcamalarını artırma planına destek vermek amacıyla yürüyüş düzenledi.

Göstericilerin bir bölümünün ABD ve Tayvan bayrakları taşıdığı görüldü.

ABD’nin baskısıyla Tayvan lideri Lai Ching-te yönetimi, ABD’den alınacak silah sistemleri ile yerli üretim insansız hava araçlarını kapsayan yaklaşık 40 milyar dolarlık ek savunma bütçesi önerdi.

Muhalefetin kontrolündeki parlamentonun ise yalnızca ABD silahlarını kapsayan 25 milyar dolarlık harcama paketini kabul ettiği belirtildi.

TRUMP’TAN “TAYVAN SORUNUNU ÇÖZECEĞİZ” AÇIKLAMASI

ABD Başkanı Donald Trump, Tayvan’a yönelik silah satışları konusunda Tayvan lideri Lai Ching-te ile görüşüp görüşmeyeceğine ilişkin soruya, “Herkesle konuşurum” yanıtını verdi.

Trump ayrıca Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile “harika bir görüşme” yaptığını belirterek, “Tayvan sorununu çözmek için çalışacağız” dedi.

Lai Ching-te ise Trump ile görüşmekten memnuniyet duyacağını ifade etti.

Tayvan ve ABD liderleri arasında doğrudan temas kurulmasının, uzun yıllardır sürdürülen diplomatik teamülleri zorlayabileceği ve Çin’in tepkisini çekebileceği değerlendiriliyor.

Açıklamada, “ABD, Tayvan’ın kendini savunmak için yeterli kapasiteyi muhafaza etmesine, hızlı şekilde caydırıcı güç inşa etmesine ve asimetrik savaşın avantajlarından yararlanmasına yardımcı olmaya devam ediyor. Bu, bölgesel barış ve istikrarın korunmasının temelini oluşturuyor.” denildi.

İKİNCİ TRUMP DÖNEMİNDEKİ İKİNCİ SATIŞ

Silah anlaşması, Donald Trump’ın ikinci kez başkanlık görevine gelmesinden bu yana Tayvan’a yapılan ikinci silah satışı oldu. Bu adım, Çin’in Tayvan üzerindeki siyasi ve askeri baskıyı artırdığı bir dönemde atıldı.

TAYVAN-ÇİN GERİLİMİNDE SON DURUM

Çin, Tayvan’ı kendi toprağı olarak görüyor ve gerektiğinde güç kullanarak kontrol altına alma seçeneğini dışlamıyor. Tayvan ise Pekin’in bu iddialarını reddediyor ve ülkenin geleceğine yalnızca Tayvan halkının karar verebileceğini vurguluyor.

Tayvanlı yetkili Lin, Çin’in siber saldırılar, yanlış bilgi kampanyaları ve askeri hareketlilikle bir hibrit savaş yürüttüğünü belirterek, “Bu, her güne karşı bir D-day. Bu D-day gerçekten işgal anlamına geliyor. Belli ki biz D-day durumunda değiliz. Ancak her gün zorlamayla karşı karşıya kalıyoruz.” ifadelerini kullandı.

“SORUN BİZDE, SUÇ BİZDE”

Konuşmasında, bugüne kadar ekonomik açıkların “daha fazla petrol satışı” ile kapatılmaya çalışıldığını hatırlatan Pezeşkiyan, “Sorun bizde. Nasıl oluyor da hem petrol ve gaz satıyoruz hem halk sıkıntı çekiyor? Suç bizde” dedi.

PETROL DIŞI ÜRETİME VURGU

Pezeşkiyan, İran’ın ekonomik sorunlarını aşabilmesi için petrol dışı ürünlerin üretimi ve ihracatına önem verilmesi gerektiğini vurguladı. Bu alanlara yatırım yapılmasının, ülke ekonomisinin daha sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması açısından elzem olduğunu belirtti.

Tayfunun yolunun üzerinde bulunan Zhongshan kentinde halk, kötü hava koşulları öncesinde güneşli havanın tadını çıkardı.

SEL KONTROL UYARISI YAYIMLANDI

Xinhua haber ajansına göre, Çin Su Kaynakları Bakanlığı, güney ve güneybatıdaki bölgeler için 4. seviye sel kontrol uyarısı yaptı. Bakanlık, yoğun yağışların nehirlerde su seviyesini tehlikeli düzeyde artırabileceğini belirtti ve olası sellere karşı tedbir alınması gerektiğini vurguladı.

HAYNAN ADASI'NDA SEFERLER DURDURULDU

Ulusal Meteoroloji Merkezi, tayfunun pazar sabahından itibaren Çin kıyılarında etkili olmasının beklendiğini bildirdi. Haynan Adası’nda önlemler artırıldı. Adadaki Meylan Uluslararası Havalimanı’nda tüm uçak seferleri iptal edildi. Ayrıca okullar ve iş yerleri kapatıldı, toplu taşıma hizmetleri durduruldu ve inşaat faaliyetlerine ara verildi.

2025’İN 21’İNCİ TAYFUNU: MATMO

Chamorro dilinde “ağır yağmur” anlamına gelen Matmo, Pasifik’te 2025 tayfun sezonunun 21. tayfunu olarak kayıtlara geçti. Tayfunun saatteki hızı 120 kilometreye ulaşıyor.

TARİHSEL KAYITLARDAKİ İLK PATLAMA

Deprem sonrası harekete geçen Krasheninnikov Yanardağı, 600 yıl sonra ilk kez patladı. Rus devlet ajansı RIA, Kamçatka Volkanik Patlama Müdahale Ekibi Başkanı Olga Girina’nın açıklamasına yer verdi. Girina, “Bu, Krasheninnikov Yanardağı’nın 600 yıl içinde tarihsel olarak doğrulanan ilk patlamasıdır” dedi.

Girina, önceki patlamanın 1463 yılından sonraki 40 yıl içerisinde meydana geldiğini, bu tarihten itibaren herhangi bir faaliyet kaydedilmediğini bildirdi.

GÖKYÜZÜNE KÜL BULUTU YÜKSELDİ

Rusya Acil Durumlar Bakanlığı’nın Kamçatka birimi tarafından yapılan açıklamaya göre, patlama sonucu 6 bin metreye ulaşan bir kül bulutu oluştu. Bin 856 metre yüksekliğindeki yanardağın püskürttüğü kül, Pasifik Okyanusu yönüne doğru sürüklendi. Bakanlık, kül bulutunun güzergahında herhangi bir yerleşim yeri bulunmadığını belirtti. Havacılık için turuncu alarm seviyesine geçildi.

DEPREM VE DİĞER YANARDAĞLAR

Birkaç gün evvel kaydedilen 8,8 büyüklüğündeki deprem, Kamçatka Yarımadası'nın en aktif yanardağı olan Klyuchevskoy’un patlamasına yol açmıştı. Depremin ardından, Endonezya’daki Lewotobi Laki-Laki Yanardağı da yeniden faaliyete geçti.

PASİFİK ATEŞ ÇEMBERİ’NDE HAREKETLİLİK

"Pasifik Ateş Çemberi" son günlerde art arda gelen sismik hareketlerle dikkat çekti. Bölgedeki artçı sarsıntılar devam ederken, ardışık yanardağ patlamaları zincir halinde gerçekleşti.

Bakanlık sözcüsü, ABD basınına yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

"Rutin olduğu üzere, bilgi formu kamuoyunu Tayvan ile olan resmi olmayan ilişkimiz hakkında bilgilendirmek için güncellendi."

ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Tayvan sayfasında ABD-Tayvan ilişkilerinin genel çerçevesi sunuluyor. Bu bölümde "ABD'nin uzun yıllardır uyguladığı tek Çin politikası, Tayvan İlişkileri Yasası, Üç Ortak Bildiri ve Altı Güvence tarafından yönlendiriliyor" ifadeleri yer almaya devam ediyor.

TAYVAN’IN ULUSLARARASI KURULUŞLARA ÜYELİĞİYLE İLGİLİ DEĞİŞİKLİK

ABD Dışişleri Bakanlığı'nın geçtiğimiz hafta yaptığı bir başka güncellemede, Tayvan’ın uluslararası örgütlere katılımıyla ilgili ifadelerde de değişiklik yapıldı. Daha önce, Tayvan’ın uluslararası örgütlere dahil olması için "devlet olma zorunluluğu yok" ifadesi yer alırken, yapılan değişiklikle bu ifade metinden çıkarıldı.

Bu güncellemeler, ABD'nin Tayvan politikasıyla ilgili resmi açıklamalarında önemli bir değişiklik olup olmadığı sorularını gündeme getirdi. Ancak ABD yönetimi, mevcut politikalarında bir değişiklik olmadığını vurguluyor.

ABD’NİN TEK ÇİN POLİTİKASI VE TAYVAN İLE İLİŞKİLERİ

ABD, uzun yıllardır "Tek Çin Politikası" çerçevesinde Tayvan’ı Çin’in bir parçası olarak görse de, Tayvan ile ekonomik ve askeri alanlarda gayriresmî ilişkilerini sürdürüyor. Tayvan İlişkileri Yasası çerçevesinde Tayvan’a savunma desteği sağlayan ABD, aynı zamanda bölgedeki istikrarın korunmasını önemsediğini belirtiyor.