GÜNÜN OLAYI

Ahıska Türkleri Sürgün Edildi (1944)

Günümüzde Gürcistan sınırları içerisinde bulunan Ahıska bölgesi Türkleri II.Dünya savaşı sırasında Stalin tarafından sürgüne tabi tutuldu. 24000 civarında Ahıska Türkü şehit edildi bir çoğuda sakat kaldı. Stalin tarafından SSCB’ye bağlı ön üç ülkede farklı bölgelere dağıtılan bu Türkler gittikleri yerlerde hala dışlanma sorunu yaşamaktadırlar.

GÜNÜN ÖNEMLİ OLAYLARI

Yeniçeriler Alemdar Mustafa Paşa’nın Konağına Saldırdı (1808)

Rusçuk ayanı Alemdar Mustafa Paşa III.Selim’i tekrar tahta geçirmek için gelmiş ancak onun cesedi ile karşılaşınca II.Mahmut’u tahta geçirmişti. Alemdar Mustafa Paşa’dan rahatsız olan yeniçeriler ilk fırsatta isyan ederek 14 Kasım 1808’de Alemdar Mustafa Paşa’nın konağına saldırdılar. Hiçbir yerden yardım alamayan Alemdar yeniçerilere karşı adamları ile birlikte uzun süre çatıştı. Padişah II.Mahmut’tan da beklenen destek gelmedi. Ancak yeniçerilerin konağın çatısına kadar tırmandıklarını görünce kurtulamayacağını anladı ve 15 Kasım 1808 sabahı konağı, kendisi ile binanın çevresindeki 500 kadar yeniçeri ile havaya uçurdu.

Sırplar Bulgarlara Saldırdı (1885)

Doğu Rumeli’nin Bulgaristan ile birleşmesi, Makedonya ‘yı ele geçirmek isteyen Sırpları harekete geçirdi. Sırplar 14 Kasım 1885’te Bulgaristan’a saldırdı. Böylece Sırp-Bulgar savaşı başlamış oldu. Avrupalı büyük devletlerin müdahalesi ile savaş durduruldu.

Yunanistan İle Atina Antlaşması İmzalandı (1913)

Yunanlıların Balkanlarda ele geçirdiği topraklar ve Girit Yunanlılara bırakıldı. Yunanistan’da kalan Türklerin durumu ve hakları görüşüldü.

Yeşilköy’deki Rus Anıtı Yıkıldı (1914)

Ruslar Ayestefanos’ta 1877-78 savaşında ölen askerleri için Ayestefanos’da gösterişli bir anıt yaptırdılar. I.Dünya savaşının başlaması üzerine Osmanlı Devleti bu anıtı yıkma kararı aldı. Yıkım 14 Kasım 1914’te gerçekleştirildi. Anıtın yıkılışı yedek subay Fuat Uzkınay tarafından filme alınmıştı. Bu film Türk sinema tarihinin başlangıcı kabul edilir. Ancak araştırmacılar bugün bu filmin ortada olmadığını iddia ediyorlar.

Almanlar Kiel Kanalına El Koydu (1936)

İtalya ve Almanya’ya karşı tepkilerin sınırlı kalması bu iki devletin cesaretlerini arttırıyordu. Son olarak Almanya 14 Kasım 1936’da Versay antlaşması ile uluslar arası hale getirilen başta Kiel Kanalı olmak üzere bütün nehirlere antlaşma şartlarına aykırı olarak el koydu. Böylece bu nehirler üzerinde tekrar Alman hakimiyeti kurulmuş oldu.

İstanbul Boğazında Korkunç Kaza (1979)

İstanbul Boğazında Romanya bandıralı tanker İndependenta, Yunan kuru yük gemisi Evriyali ile15 Kasım 1979 tarihinde çarpıştı. Rumen tankeri 100 bin ton ham petrol ile patladı. Denize yayılan petrol günlerce söndürülemedi. Patlamada 40 civarında denizci hayatını kaybetmiş çevredeki binaların camları kırılmıştı.

GÜNÜN DİĞER ÖNEMLİ OLAYLARI

1526- Kanuni Sultan Süleyman, Orta Avrupa seferinden İstanbul’a döndü.

1900- Dr. Karl Land Steiner, 3 ayrı kan grubunu belirledi.

1908- Einstein, Kuantum teorisinin sunumunu yaptı.

1950- Şair Orhan Veli, Ankara’da yol yapım çukuruna düştükten iki gün sonra, İstanbul’da öldü.

1969- Kaddafi Libya'daki bütün yabancı bankaları kamulaştırdı.

1971- Sanat Tarihçisi, Ressam, Tiyatro Yazarı Celal Esat Arseven, 96 yaşında öldü.

1976- Çayırhan Termik Santralı ve Kömür Üretim Tesisleri’nin temeli atıldı.

1984- Türk Milli Futbol Takımı, İnönü Stadı’nda İngiltere’ye 8-0 yenildi.

1985- Demokratik Sol Parti (DSP) kuruldu.

1989- ‘’Gazete’’ gazetesi yazarı Kamil Başaran öldürüldü.

1991- Anadoluhisarı açıklarında koyun yüklü bir yabancı gemi başka bir yabancı bandıralı gemiyle çarpıştı; 2 gemici kayboldu, 22 bin koyun boğuldu.

1992- Gazeteci Metin Soysal öldü.

1993- Naim Süleymanoğlu, Melbourne’deki Halter Şampiyonası’nda 3 Altın Madalya kazandı.

1999- ABD Başkanı Bill Clinton, resmi ziyarette bulunmak üzere Ankara’ya geldi.

2001- A Milli Futbol Takımı, Dünya Kupası Avrupa Elemeleri Play-off baraj mücadelesinde Avusturya’yı yenerek, 48 yıl aradan sonra Dünya Kupası finallerine katılma hakkı elde etti

2002- 2 CIA mensubunu öldürmekten mahkûm olan Pakistanlı Aimal Han Kasi, ABD'de zehirli iğneyle idam edildi.

Bulgarlar Lüleburgaz'da Osmanlı Kuvvetleri'ni yendi, SSCB lideri Stalin Karaçay Türklerini yurtlarından uzaklaştırd...

İngiliz Ve Fransız Ortak Donanması İstanbul'a Geldi (1853)

Osmanlı-Rus savaşının başlaması üzerine Osmanlı Devletinin isteği ile Çanakkale'de bulunan İngiliz-Fransız ortak donanması 2 Kasım 1853'te İstanbul önlerine geldi. Amaçları Osmanlı Devletinin yanında olduklarını göstermek aynı zamanda da kendileri için de tehlikeli olabilecek Rusların güneye sarkmasını engellemekti.

Bulgarlar Lüleburgaz'da Osmanlı Kuvvetlerini Yendi (1912)

Balkan savaşı başladıktan sonra Osmanlı kuvvetleri arka arkaya kötü sonuçlar alıyordu.Bunlardan biriside Lüleburgaz'da 2 Kasım 1912'de Bulgar ordusuna karşı kaybedilen savaştır. Bulgarlar Çatalca önlerine kadar ilerlediler.

İngiltere Filistin'de Yahudi devleti kurulmasını Kabul Etti (1917)

İngiliz Dış İşleri bakanı Balfour, 2 Kasım 1917'de Siyonist Federasyon'u Başkanı Lord Rothschild'e gönderdiği mektup ile İngiltere'nin Filistin'de bir Yahudi devleti kurulmasını kabul ettiğini bildirdi. Bu belge Balfour deklarasyonu olarak tarihe geçmiştir. Batı dünyasının büyük devletleri bu deklarasyondan sonra bu konuda İngiltere ile aynı fikirde olduklarını açıklamışlardır. Böylece Yahudiler büyük bir güç kazanmış oldular.

Rusya Osmanlı Devletine Savaş İlan Etti (1914)

Osmanlı Devleti donanmasının 29 Ekimde Rus limanlarını bombalaması sonrasında 2 Kasım 1914'te Rusya Osmanlı Devletine savaş ilan etti.

İttihat Ve Terakki'nin Liderleri Yurdu Terk etti (1918)

Osmanlı Devletini büyük hayallerle I.Dünya Savaşına sokan İttihat Ve Terakki partisinin ileri gelenleri ve özellikle üç lideri Enver Paşa, Talat Paşa ve Cemal Paşa bir Alman denizaltısı ile 2 Kasım 1918'de yurdu terk ettiler.

TBMM Lozan Konferansı Üzerine Gizli Görüşme Yaptı (1922)

Lozan Konferansı konusunda gizli oturum yapan TBMM, 2 Kasım 1922'de Lozan Konferansı'na katılacak heyetin Hükümetçe belirlenmesi kararını aldı.

Şapka Kanunu İçin Hazırlık (1925)

Şapka kanunun ilk işaretini Mustafa Kemal Kastamonu gezisinde vermişti. Bu konudaki önemli adımlardan birisi de Diyanet İşleri Başkanı Rıfat(Börekçi) Hoca'nın şapka giymenin dinen sakıncalı olmadığına dair 2 Kasım 1925 tarihli fetvasıdır.

Stalin Karaçay Türklerini Sürgün Etti (1943)

SSCB lideri Stalin Kafkas halklarından olan Karaçay Türklerinin tamamını Almanlarla işbirliği yaptıkları gerekçesi ile 2 Kasım 1943'ten itibaren Orta Asya ülkelerine sürgün etti. Karaçay Türkleri SSCB'nin ilk sürgün ettiği topluluk oldu. Uzun süre çalışma kamplarında kalan Karaçay Türkleri Kruşçev zamanında yurtlarına dönebilmişler fakat yine de uzun süre hain muamelesi görmüşlerdir.

GÜNÜN OLAYI

Ermeni Teröristler Paris Başkonsolosluğuna Saldırdı (1981)

Türkiye’nin Paris Başkonsolosluğu ile Kültür Ataşeliği’nin bulunduğu binayı işgal eden dört Ermeni terörist, elli altı Türk görevli ve vatandaşı rehin aldı. Teröristler, kendilerine müdahale etmek isteyen güvenlik görevlisi Cemal Özen’i şehit ettiler, Başkonsolos Kaya İnal’ı yaraladılar. Olayı ASALA üstlendi. Saldırıyı gerçekleştiren dört Ermeni teröristin Fransa’da 7 şer yıl hapis gibi çok hafif cezalar alması Türkiye’de büyük tepkiyle karşılandı.

GÜNÜN KİŞİSİ

Katip Çelebi(1609-1657)

Ünlü Osmanlı tarihçisi, coğrafyacısı, biyografyacısı ve bibliyografyacısı Katip Çelebi çocukluk ve gençlik dönemlerinde iyi bir eğitim aldı. Devlet kademelerinde özellikle katiplik görevlerinde bulunduğu için bu isimle anılmıştır. İstanbul’da 24 Eylül 1657’de vefat etti. Kendisi başmuhasebeci ikinci halifesi olduğu için ‘’Hacı Halife’’ismiyle de tanınmıştır. Geride bir çok önemli eser bıraktı. Cihannüma ve Keşfü’z Zünun en tanınmış eserlerindendir.

GÜNÜN ÖNEMLİ OLAYLARI

Uyvar’ın Fethi (1663)

Köprülü Fazıl Ahmet Paşa Avusturyalıların alınamaz diye niteledikleri Uyvar kalesini kuşattı. Kale komutanı otuz yedi gün süren bir direnişten sonra 24 Eylül 1663’te teslim oldu. En ilginç olay ise kendilerine dokunulmaması şartıyla kaleyi teslim eden komutan ve askerlerin bando, mızıka eşliğinde kaleden ayrılması idi.

Arap Recep Paşa’nın Yenilgisi (1689)

Avusturya cephesi komutanı Arap Recep Paşa önce Batucina’da arkasındanda Niş’de (24 Eylül 1689)Avusturya ordusu karşısında ağır yenilgiler aldı. Bu yenilgi bütün Balkanları tehlike altına soktu. Arap Recep Paşa bu başarısızlıklarından dolayı idam edildi.

Romanya’nın Doğuşu (1859)

Eflak ve Boğdan Aleksandr Cuza’yı ortak voyvoda ilan etti.Paris’te toplanan uluslar arası konferans bu oldu bittiyi kabul etti.Osmanlı Devletide uluslar arası baskıya boyun eğerek bu durumu 24 Eylül 1859’da Cuza’yı Eflak-Boğdan prensi olarak tanıdı. Böylece Romanya’nın temelleri atılmış oldu.

SSCB Notası (1946)

ABD donanmasının Akdeniz’e gelmesi SSCB tarafından tepki ile karşılandı. Bu gerginlik sırasında SSCB 24 Eylül 1946’da Türkiye’ye boğazlar ile ilgili ikinci notasını verdi. Boğazlar ile ilgili statünün Türkiye ile Karadeniz’e komşu devletler arasında yeniden düzenlenmesini istedi. Ayrıca boğazların savunmasının Türkiye ile SSCB arasında ortak savunulmasını istedi.

Türkiye’de Bulunan ABD Personelinin Görev ve Yetkilerinin Düzenlenmesi (1968)

Türkiye NATO üyesi olduktan sonra Amerikalılara sağlanan üs ve tesislerde bulunan personelin durumu oldukça karışıktı. Hatta bu durum sürtüşmelere ve sosyal rahatsızlıklara neden oluyordu. Sonunda karşılıklı egemenlik ve eşitlik prensibi doğrultusunda 24 Eylül 1968’de Türkiye ile ABD arasında bir antlaşma imzalandı. Böylece yetki ve ayrıcalıkların kullanılışı Türk egemenliğine uyuşur hale getirildi.

SEATO Dağıldı (1975)

ABD’nin Vietnam’dan başarısızlıkla çekilmesi ve fazla miktarda ki ABD askeri malzemesinin Vietnam’ın eline geçmesi Güney Doğu Asya ülkelerini endişelendirdi. Vietnam’ın tepkisinden çekinen bu devletler Malezya'nın önerisi ile bölgenin tarafsız bir statüsünün olmasını istediler. Hatta Tayland ve Filipinler ülkelerindeki ABD askerlerinin çekilmesini istediler. Böylece 24 Eylül 1975’te Güneydoğu Asya Antlaşması Teşkilatı SEATO dağıldı.

GÜNÜN DİĞER ÖNEMLİ OLAYLARI

1566- Onbirinci Osmanlı Padişahı II. Selim tahta çıktı.

1882- İstanbul Beyazıt Kütüphanesi kuruldu.

1947- Hindistan’da Müslüman mültecileri taşıyan tren, Pencap sınırında durduruldu. Sihler, 1.200 mülteciyi kurşuna dizdi.

1956- Türk Dil Kurumu ‘’En İyi Yapıt Ödülü’’nü, ‘’Ali’’ adlı romanıyla Orhan Hançerlioğlu kazandı.

1960- Yüksek Adalet Divanı kuruldu.

1973- Şair Şükufe Nihal (Başar), 77 yaşında İstanbul’da öldü. Padişah V. Murat’ın baştabibi Emin Paşa’nın oğlu Miralay Ahmet Beyin kızı olan Şükufe Nihal, Mütareke yıllarında ikinci eşi Ahmet Hamdi (Başar) ile Müdafai Milliye Grubu’nda çalıştı. Kadınlar Birliği’nin kurucuları arasında yer aldı.

1973- Şilili Şair Pablo Neruda, Santiago’da öldü.

1996- Türk sanat müziği sanatçısı "Sanat Güneşi" Zeki Müren, 24 Eylül 1996'da TRT İzmir Stüdyosu'nda katıldığı program sırasında fenalaşarak yaşamını yitirdi

1999- 12 Mart 1971 Muhtırası’nda imzası bulunan eski Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Muhsin Batur öldü.

2008 - Gazeteci Kazım Kanat, öldü.

2013- Pakistan'ın güney ve güneybatısında meydana gelen 7,8 büyüklüğündeki depremde 355 kişi öldü, 619 kişi yaralandı.

2015 - Kurban Bayramı'nın ilk günü Mina'da şeytan taşlama sırasında yaşanan izdihamda, resmi rakamlara göre 769 kişi hayatını kaybetti, 934 kişi de yaralandı ancak İran, izdihamda ölenlerin sayısının 4 binden fazla olduğunu ileri sürdü.

2017- Almanya'da genel seçimin galibi yüzde 33 ile Hristiyan Birlik (CDU/CSU) partileri olurken, aşırı sağcı popülist AFD ise ilk kez Federal Meclis'e girdi.

1939- Psikanalizin babası sayılan Sigmund Freud, Londra'da öldü.

1942- Naziler, Auschwitz'te gazla öldürme katliamlarına başladı.

1947- Bulgaristan Partisi lideri Nikola Petkov asıldı.

1954- Doğu Almanya polisi, 400 kişiyi ABD ajanı olmak iddiasıyla tutukladı.

1996- Anayasa Mahkemesi, Türk Ceza Kanunu'nun, evli erkeğin zinasına ayrıcalık tanıyan maddesini iptal etti.

2012- Milli motosikletçi Kenan Sofuoğlu, Dünya Supersport Şampiyonası'nın 12. ayak yarışı Portekiz koşusunu ikinci sırada tamamlayarak sezonun bitmesine bir yarış kala şampiyonluğunu ilan etti.

2016- Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri (FARC) liderleri, Kolombiya hükümeti ile vardıkları barış anlaşmasını oy birliğiyle kabul etti.

2017- Irak ve Suriye'ye sınır ötesi operasyon izni konusunda hükümete verilen yetkinin bir yıl daha uzatılmasına ilişkin Başbakanlık tezkeresi TBMM Genel Kurulunda kabul edildi.

2018- Slovakya'da gerçekleştirilen Dünya Gençler Güreş Şampiyonası'nda Milli sporcu Arif Özen, serbest stil 86 kiloda altın madalya kazandı.

2020- Manisa'daki Sidas Antik Kenti'nden yıllar önce çalınarak İtalya'ya götürülen Lidyalılara ait bin 800 yıllık antik taş adak yazıtı, Kültür ve Turizm Bakanlığının çabalarıyla 23 yıl sonra İtalya'nın başkenti Roma'dan THY'ye ait uçakla yeniden Türkiye'ye getirildi.

AA

Hicri takvimde Rebiülevvel ayının 11. gününü 12. güne bağlayan ve “doğum” manasına gelen “Mevlid Kandili”, Osmanlı’da, 1910 yılından itibaren, resmi törenle kutlanması kanunla kabul edilen bir gündü ve bu Cumhuriyet’e kadar da devam etti. Fakat bu güne ilişkin kutlamalar 16. Yüzyılın sonlarına doğru bir devlet töreni halini almıştı ve Mevlid Kandili’nde Osmanlı Sarayı’nın Küçük Mabeyn dairesinde Kur’an-ı Kerim okunması adettendi. Başta padişah olmak üzere mevlide bulunacak davetliler için minderler hazırlanır, kandil için çeşitli kişilere davetiyeler gönderilir ve sabahtan itibaren de gelen misafirler bir bir Sultan’a arz olunurdu. Davete iştirak edenler de resmi üniformalarını giymiş olarak gelirlerdi.

Mevlid, önde gelen büyük camilerin baş imamları ve Mızıka-i Hümayun’un güzel sesli müezzinlerinin hazır olması ve padişahın “oturunuz” emriyle başlardı. Bu sırada kadınlar kafesler arkasından töreni takip ederler ve mevlid okunduğu sırada misafirlere gül suyu dökülerek, gümüş tepsiler içerisinde akide şekeri dağıtılırdı. Mevlidin bitiminin ardından da ikramlar devam eder ve gelenlere süslü sepetler ve kutularla şekerler, şerbetler ve naneli limonatalar verilirdi. Tebriklerin sunulmasının ardından ise kandil akşamı sona ererdi. Son dönemin kandil kutlamalarında yapılan bu uygulamalar dışında Sultan II. Abdülhamid, mübarek günlerde çeşitli tarikat ve cemaat mensuplarını sıra ile davet ederek adetleri olan zikir törenleri veya ayinlerini dervişleriyle birlikte sarayda yaptırmayı alışkanlık haline getirmişti.

Mevlid Kandili sarayda bu şekilde idrak edilirken saray dışında ise gündüz alay düzenlenir ve bu alay Cuma selamlığından farklı olarak asker sayısı arttırılmış bir şekilde gerçekleştirilirdi. Tıpkı saraydakine benzer şekilde Mevlid gününden önce protokole dâhil devlet adamlarına davetiyeler gönderilir, ne zaman hangi camide bulunacakları bildirilerek davetlilerin tören kıyafetleriyle belirtilen camide bulunmaları sağlanır, yollar meşalelerle ışıklandırılırdı. Mevlid geceleri ev ve dükkânların önlerine kandil asılması ve beş pare top atılması Sultan II. Mahmud devrinden beri adettendi. Saray’daki ikramlar dışarıda da benzer şekilde yapılır askerlere de şekerler, şerbetler ve avaidler verilirdi. Verilen ikramlardan almak için camiler etrafında adeta izdiham olur ve bu işlemi yapan hademeler kimi zaman ezilme tehlikesi bile geçirirlerdi.

Sarayda veya camilerdeki bu törenlerden başka hemen her devlet adamının ve zenginin konağında, camilerde, mescidlerde ve halktan kimselerin evlerinde de mevlid okutulmakta idi. Osmanlı’da Mevlid Kandili’nde gerçekleştirilen ve dikkat çekici uygulamalardan biri de Hz. Muhammed (S. A. V) doğum günü olması münasebetiyle hapishanelerdeki bazı mahkumların affedilmesiydi. Bu mahkûmlar genellikle adi suçlulardan ve cezasının üçte birini çekenler içerisinden olurdu. Mevlid Kandili sebebiyle yapılan tahkikat neticesinde durumu uygun olan mahkûmlar padişah tarafından affedilerek serbest bırakılırdı.

OSMANLI’NIN GERİLEYİŞİ VE ISLAHAT İHTİYACI

18. yüzyıldan itibaren Osmanlı Devleti, askeri alandaki başarısızlıklar, ekonomik sorunlar ve merkezi otoritenin zayıflamasıyla ciddi bir gerileme sürecine girmişti. Bu durum, hem içte hem dışta reform ihtiyacını doğurdu. Avrupa’da gelişen düşünsel hareketler ve sanayi devrimi de Osmanlı aydınlarını ve yöneticilerini etkiledi.

AVRUPA BASKISI VE HUKUKİ GÜVENCELER

Tanzimat Fermanı'nın ilanında bir diğer önemli etken, Avrupa devletlerinin Osmanlı tebaası olan gayrimüslimlerin haklarını savunma bahanesiyle iç işlerine karışmalarıydı. Bu nedenle Osmanlı yönetimi, tüm tebaanın can ve mal güvenliğini, vergi sistemini ve askerlik düzenlemelerini garanti altına alarak dış müdahaleleri azaltmak istedi.

MERKEZİ OTORİTEYİ GÜÇLENDİRME AMAÇLI BİR ADIM

Tanzimat Fermanı, sadece Batı’ya karşı verilen bir mesaj değil, aynı zamanda iç yönetimde merkezi otoriteyi yeniden tesis etmeye yönelik bir adımdı. Devlet, halkla olan ilişkilerini hukuki bir zemine oturtarak hem Müslüman hem de gayrimüslim vatandaşların devlete bağlılıklarını artırmayı amaçladı.

TANZİMAT FERMANI’NIN ÖNEMİ

3 Kasım 1839’da Gülhane Parkı’nda okunan bu ferman, Osmanlı tarihinde bir dönüm noktasıdır. Hukukun üstünlüğü, eşitlik ve vatandaşlık kavramları ilk kez bu kadar net bir şekilde dile getirilmiş ve devletin halkına karşı sorumluluğu vurgulanmıştır. Tanzimat, ilerideki Islahat Fermanı ve Meşrutiyet gibi gelişmelere de zemin hazırlamıştır.

Haydarpaşa Garı’nın Açılışı (1908)

Osmanlı Padişahı II. Abdülhamit döneminde, 30 Mayıs 1906 tarihinde yapımına başlanmıştır. 19 Ağustos 1908 tarihinde tammlanıp hizmete girmiştir.İstanbul - Bağdat Demiryolu hattının başlangıç istasyonu olarak inşa edilen gar, şu anda da TCDD'nin ana istasyonudur. İstanbul'un Anadolu yakasında, Kadıköy'de bulunur. Projesi Alman mimarlar Otto Ritter ve Helmuth Cuno tarafından hazırlanmıştır. Garın yapımında Alman ve İtalyan ustalardan da yararlanılmıştır.

GÜNÜN KİŞİSİ

Köprülü Fazıl Mustafa Paşa Şehit Oldu (1637-1691)

Köprülü Mehmet Paşa’nın ikinci oğludur.Vezirköprü’de 1637 yılında doğmuş ve çok iyi bir eğitim almıştır. Müderris olmuş, devletin üst kademelerinde başarılı görevlerde bulunmuştur.II.Viyana bozgunundan sonra çok sıkıntılı bir dönemde 1689 da sadrazam oldu. Niş, Budin ve Belgrat’ı geri almış fakat 19 Ağustos 1691 de Slankamen Savaşı'nda şehit düşmüştür. O’nun çabaları ile devlet tekrar içte ve dışta toparlanma eğilimine girmiş ancak kısa süre sonra şehit olması devlet için iyi olmamıştır.

GÜNÜN ÖNEMLİ OLAYLARI

Kanun-i Esasi Değişiklik Yapıldı (1909)

19 Ağustos 1909 tarihinde kabul edilen b,ir kanun ile 1876 tarihli Kanun-i Esasi’nin 21 maddesi değiştirildi. Ayrıca yeni üç madde eklendi. Padişahın yetkileri kısıtlandı meclis ve hükümetin yetkileri genişletildi.

Tevfik Fikret Öldü (1915)

Osmanlı Devleti’nin dağılma süreci şairlerindendir.II.Abdülhamit’e olan düşmanlığı ile de tanınır. Servet-i Fünun Edebiyat akımının da öncüsüdür. Fikirleri, devrin aydınlarını etkilemiştir. Etkiledikleri arasında Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal de vardır. Türk edebiyatının batılılaşması için büyük çaba harcamış bir şairdir. Türk edebiyatındaki ilk çocuk şiir kitabı Şermin'in yazarıdır. Şeker hastalığına yakalanan Tevfik Fikret geçirdiği bir ameliyat sonrası 19 Ağustos 1915’te vefat etmiştir. ABD’ye giden oğlu Haluk Hırıstiyanlığı seçmiştir.

Varto depremi (1966)

Muş ilinin Varto kazasında 19 Ağustos 1966'da meydana gelen depremdir. Depremin büyüklüğü Richter ölçeğine göre 6.9 olarak belirlenmiştir. Deprem sonunda resmi rakamlara göre 2.394 kişi ölmüş ve 1.489 kişi yaralanmıştır. Deprem de Varto'daki tüm yapılar ya yıkılmış yada kullanılamayacak şekilde hasar görmüştür.

Kariye Müzesi Soyuldu (1978)

Kariye müzesi onarım gördüğü sırada müzede çoğunluğu Ayasofya’dan getirilen eserlerden oluşan bir sergi açılmıştı.19 ağustos 1978 günü yaşanan soygun olayında dünya mirası ikonolardan büyük bir bölümü çalındı.

Sovyet Darbe Girişimi Oldu (1991)

19 Ağustos 1991 günü Sovyetler Birliği Komünist Partisi’ne üye bir grup devlet başkanı Mihail Gorbaçov’un reform programının ülkeyi yok edeceğini iddia ederek darbe girişiminde bulundular. Ancak darbe üç gün sürmesine rağmen destek bulamadı hatta halkın direnişi ile karşılaştı.Darbecilerin arasında da uyum olmadı ve darbe başarısızlıkla sonlandı. Boris Yeltsin’in bir tankın üzerine çıkarak konuşma yapması unutulmayan ilginç görüntülerdendir.

Çeçenistan’da Rus Helikopteri Düştü (2002)

Rus ordusuna ait Mi-26 tipi bir helikopter, Çeçenistan’ın başkenti Grozni yakınlarındaki Hankale mevkiinde düştü. Helikopterde 112 asker ve 5 mürettebat bulunmakta idi. Çeçen savaşçılar, helikopteri kendilerinin düşürdüğünü iddia etmişti.

GÜNÜN DİĞER ÖNEMLİ OLAYLARI

1227 Moğol kağanı Cengiz Han, öldü.

1474-Fatih Sultan Mehmet’in oğlu veliaht Şehzade Mustafa vefat etti.

1630- 10 Ciltlik Seyahatname adlı eseri ile tanınan Evliya Çelebi kırk yıl sürecek seyahatlerine başladı.

1648 Osmanlı padişahı Sultan İbrahim, öldü.

1739-Ruslar Hotin’i işgal etti.

1959-Irak’ın çekilmesi üzerine Bağdat Paktı, CENTO’ya dönüştürüldü.

1829- Profesör Parrot ve grubu, Ağrı Dağı’nın zirvesine ilk kez tırmanmayı başardılar.

1868 Astronom Pierre Janssen, helyum elementini keşfetti.

1877 Asaph Hall, Mars'ın uydusu Phobos'u keşfetti.

1915 Tevfik Fikret öldü

1920 ABD'de kadınlara oy hakkı tanındı.

1927- Ortodoks kilisesi SSCB yönetimini tanıdı.

1934- Hitler, meclisin kararıyla ‘’Führer’’ ilan edildi. Halktan yüzde 89,93 deste koyu aldı.

1936- İspanyol yazar Frederico Garcia Lorca, Granada’da milliyetçiler tarafından kurşuna dizildi.

1946- Çin’de iç savaş başladı.

1953 - İran'da darbe yapıldı. Muhammed Musaddık rejimi devrildi, Muhammed Rıza Pehlevi devri başladı.

1961 Türkiye'de ilk kez bir banka soyuldu. Bankayı soyan Necdet Elmas, 30 Ağustosta Darıca'da yakalandı.

1964 Türk güreşçiler Tokyo Olimpiyatları'nda 2 altın, 3 gümüş ve 1 bronz madalya kazandılar.

1974- Rumlar, Kıbrıs’taki ABD elçisi Roger Davies’i öldürdü.

1979 Devlet Bakanı Faruk Sükan "Süleyman Demirel ve ailesinin 361 milyon liralık vergi borcu olduğunu" açıkladı.

1982 MHP eski senatörü Kudret Bayhan, uyuşturucu kaçakçılığından 16 yıl hapse mahkum oldu.

1985 İstanbul Belediye Başkanı Bedrettin Dalan, "AIDS, homoseksüellere Tanrı'nın bir gazabıdır" dedi.

1992- Terör örgütü PKK mensupları, Şırnak’ta bazı merkezlere havan ve roketatar kullanılan saldırı düzenledi. Saldırıda, üç er ve bir polis şehit oldu; dört sivil yaşamını yitirdi. 139 terörist yakalandı.

1998 Krize düşen Rusya, dış borç ödemelerini durdurdu.

2000 Tiyatro oyuncusu Selim Naşit Özcan, öldü.

2003 - Hamas'a bağlı bir intihar bombacısı Kudüs'te bir otobüse saldırdı, 23 İsrailli öldü.

2007 Atlas Jet'e ait bir yolcu uçağı kaçırıldı. Eyleminin ABD'yi protesto etmek amacıyla yapıldığı belirlendi.

2008 Pakistan Cumhurbaşkanı Pervez Müşerref muhalefet baskısı nedeniyle istifa etti.

2008 - Cumhurbaşkanı Abdullah Gül Erbakan'ın Ev hapsi cezasını affetti.

2008 - Cezayir'in başkenti Cezayir'in 35 mil doğusunda bir polis akademisine bomba yüklü araçla yapılan intihar eyleminde en az 43 kişi öldü, 38 kişi yaralandı.

2008 - Pakistan'ın kuzeybatısındaki bir hastanenin acil girişinde bomba patladı: 23 kişi öldü, 15 kişi yaralandı

2009 Yazar Nezihe Meriç, öldü.

2016 Türkiye'nin kamuya ait dev şirketlerini bünyesine alan Varlık Fonu kuruldu.

1850- Honore de Balzac, Paris'te yaşama veda etti.

1934- İkinci Dil Kurultayı başladı.

1952- İzmir, NATO'nun güneydoğu karargah merkezi oldu.

1961- Türkiye'de ilk kez bir banka soyuldu. Bankayı soyan Necdet Elmas, 30 Ağustos'ta Darıca'da yakalandı.

1964- Güney Afrika'nın "apartheid" (etnik arındırma) yüzünden olimpiyatlara katılması yasaklandı. Güney Afrika, 1992'deki Barcelona Olimpiyatlarına kadar organizasyona katılamadı.

1974- Kıbrıs'ta ateşkes ancak 6 saat sürdü. Rumların ateş etmesine Türk birlikleri karşılık verdi.

1995- "Bosna İçin İnsanlık Girişimi" adı altında toplanan Türk aydınları Bosna'ya gitti.

2008- Pakistan'da 1999'da kansız bir darbeyle Navaz Şerif'i deviren ve o yıldan bu yana iktidarda olan Devlet Başkanı Pervez Müşerref istifa etti.

2011- Milli Güvenlik Kurulu toplantısında sivil üyelerin masanın bir tarafında, asker üyelerin bir tarafında yer aldığı oturma düzeninde değişikliğe gidilerek, üyeler protokol sırasına göre karışık şekilde toplantı masasında yerlerini aldı.

2013- Bilim insanları, Dünya'dan yaklaşık 60 milyon ışık yılı uzaklığındaki bir galakside 6 milyon derece sıcaklıkta bir gaz bulutu keşfetti.

2015- Koalisyon görüşmelerinin olumsuz sonuçlanmasının ardından AK Parti Genel Başkanı ve Başbakan Ahmet Davutoğlu, 63. Hükümeti kurma görevini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a, anayasal sürenin dolmasına 5 gün kala iade etti.

2015- Terör örgütü DEAŞ'ın iki numaralı ismi Fadıl Ahmet el-Hayali, Irak'ta Musul yakınlarında aracında seyahat ederken, ABD'nin hava saldırısıyla öldürüldü.

2016- Suriye'de rejim ya da Rus uçakları tarafından Halep'in El Katerji sivil yerleşim yerine düzenlenen saldırıda 5 yaşındaki Ümran Daknes yaralandı. Minik Ümran'ın enkaz altından kurtarıldıktan sonra ambulans içinde çekilen görüntüleri dünya basınında geniş yankı buldu ve "yıkımın simgesi" yorumu yapıldı.

2016- Van'ın Tuşba ilçesindeki Ayanis Kalesi'nde devam eden kazı çalışmalarında, Urartu dönemine ait 2 bin 700 yıllık su mermerine mozaik işlemeli platform bulundu.

2017- Japonya'da bilim adamları canlıyı oluşturan tüm hücre tiplerine dönüşebilme kapasitesine sahip indüklenmiş pluripotent kök hücreler kullanarak kısır fareden doğurgan fare üretmeyi başardı.

2018- Eski Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan, İsviçre'nin başkenti Bern'de tedavi gördüğü hastanede 80 yaşında yaşamını yitirdi. BM Genel Sekreterliği görevine getirilen ilk siyahi olan Annan, 1997-2006'da bu görevi yürütmüştü.

2020- Batı Afrika ülkesi Mali’de darbeci askerler Cumhurbaşkanı İbrahim Boubacar Keita ve bazı bakanları alıkoydu.

1948- Milli Kütüphane Ankara'da hizmete açıldı.

1953- Papa XII. Pius'un verdiği imtiyazla İzmir Selçuk'ta inşa edilen Meryemana Evi açıldı. Hazreti Meryem'in son günlerini yaşadığı yerlerden biri olarak kabul edilen Bülbül Dağı'ndaki Meryemana Evi'nde yapılan törenle Hristiyanlar hacı oldu.

1960- Kıbrıs'a bağımsızlık tanıyan Zürih ve Londra anlaşmaları, 15 Ağustos gece yarısı yürürlüğe girdi ve Kıbrıs bağımsız cumhuriyet oldu.

1974- Kıbrıs'ta ikinci barış harekatının son günü Lefke ve Omorfo alındı. Lefkoşa bombalandı.

1977- Elvis Presley, malikanesinde ölü bulundu.

1997- İlköğretimin 8 yıl zorunlu ve kesintisiz olmasını öngören yasa tasarısı, 242'ye karşı 277 oyla TBMM'de kabul edildi.

2017- Kolombiya'da, Devrimci Silahlı Güçleri'nin (FARC) son silahlarını teslim etmesiyle 52 yıllık savaşın sona erdiği açıklandı.

2019- Beşşar Esed rejimi ve Rusya'nın İdlib'in güneyine saldırılarında Kurban Bayramı boyunca yerinden edilen 124 bin civarındaki sivil, Suriye-Türkiye sınırındaki kamplara göçtü.

2020- Türkiye, Yavuz sondaj gemisinin Kıbrıs açıklarında yürüteceği çalışmalar için yeni Navtex ilan etti.

Navtex duyurusunda, Yavuz sondaj gemisinin 18 Ağustos-15 Eylül tarihleri arasında Kıbrıs açıklarında hidrokarbon arama çalışmalarına devam edeceği bildirildi. Duyuruda, "Çalışma sahasına girilmemesi şiddetle tavsiye olunur." ifadesine de yer verildi.

1853-1856 yılları arasında süren Kırım Savaşı, Rusya için büyük bir yenilgiyle sonuçlandı. İngiltere, Fransa ve Osmanlı İmparatorluğu’nun oluşturduğu ittifaka karşı ağır kayıplar veren Rusya, savaş sonunda hem askeri hem ekonomik olarak ciddi zorluklar yaşamaya başladı. Bu durum, Çar II. Aleksandr’ı, denizaşırı kolonilerdeki varlıkları gözden geçirmeye zorladı.

Alaska Artık Karlı Değildi

18. yüzyılda deniz samuru kürkü nedeniyle ekonomik değeri yüksek olan Alaska, 19. yüzyılın ortalarına gelindiğinde aşırı avlanma nedeniyle bu kaynağını kaybetmişti. Ayrıca bölgenin coğrafi uzaklığı, sert iklimi ve az nüfusu, lojistik ve idari zorluklara neden oluyordu. Bu da Rusya’nın Alaska üzerindeki ilgisini azaltan faktörlerden biri oldu.

İngiltere Tehdidine Karşı Önlem

Alaska, İngiltere’nin kontrolündeki Kanada ile komşuydu. Rusya, bir sonraki savaşta bu bölgenin İngiltere’nin eline geçmesinden endişe ediyordu. Bu nedenle, bölgeyi bir başka güçlü devlete, ABD’ye satarak hem gelir elde etmeyi hem de İngilizlere kaptırmamayı amaçladı.

Satış Süreci ve ABD’nin Tepkisi

ABD Dışişleri Bakanı William Seward, 30 Mart 1867’de Alaska’nın satın alınmasını onayladı. Satış bedeli 7.2 milyon dolar olarak belirlendi. Bu rakam, dönemin parasıyla dönüm başına yaklaşık 2 sente denk geliyordu. Ancak Amerikan kamuoyunda anlaşma uzun süre "Seward'ın Budalalığı" (Seward’s Folly) olarak anıldı. Pek çok kişi bu bölgeyi “buzla kaplı bir çorak toprak” olarak nitelendiriyordu.

1896’daki Klondike Altına Hücumu, Alaska’nın değerini ortaya koydu. Ardından 20. yüzyılda petrol ve doğal gaz kaynaklarının keşfiyle bölgenin stratejik ve ekonomik önemi daha da arttı. Alaska, 1959 yılında ABD’nin 49. eyaleti oldu.

Trump ile Putin’in bugün Alaska’nın Anchorage kentinde gerçekleştirdiği zirve, tarihi bir simgeyi de beraberinde getiriyor. 158 yıl önce el değiştiren bu toprakta, şimdi bir başka savaşın —Ukrayna Savaşı— barış görüşmeleri yapılıyor. Ancak bu kez konu masadaki topraklar değil; taraflar, başka bir ülkenin sınırları üzerinde çözüm arayışında.

Gürcü-Oset Savaşı Başladı (2008)

Gürcü kuvvetleri, bağımsızlığını ilan eden Güney Osetya topraklarına 8 Ağustos 2008 tarihinde operasyon düzenlediler. Ancak Rusya’nın müdahalesi sonucu Gürcistan yenildi.

GÜNÜN ÖNEMLİ OLAYLARI

IV.Murat, Kanuni’nin Alamadığı Revan’ı 11 Günde Aldı (1635)

IV.Murat uzun süredir devam eden İran savaşlarında yeni bir dönem açmak için 1635 yılında I.İran Seferine çıktı. Bu seferin nihai hedefi Revan şehriydi. IV.Murat aldığı sert ve tavizsiz tedbirler ile orduyu eski gücüne ve disiplinine kavuşturmuştu. Şiddetli geçen bir kuşatma sonunda 8 Ağustos 1635 tarihinde Revan teslim alındı. Safevi ordusu Osmanlı Ordusunun karşısına çıkmaya cesaret edemedi. Revan’ı daha önce Kanuni alamamıştı.

Kırım Hanı Safa Giray ve Veli Paşa Rus Ordusunu İmha Etti (1738)

Osmanlı Devleti iki devlet (Rusya, Avusturya) ile sürdürdüğü savaşı başarı ile götürüyordu. Son olarak Kırım Hanı Safa Giray ile Veli Paşa, Mareşal Münich komutasında ki bir Rus ordusunu 8 Ağustos 1738 tarihinde, Dniestr nehri kıyısında imha ettiler.

İhtilalciler Sultan İbrahim’i Tahttan İndirdiler (1648)

Devlet yönetiminden uzaklaştırılan padişahın annesi Kösem Mahpeyker Sultan’ın kışkırtması ile harekete geçmiş olan yeniçeri ağaları (generaller), İstanbul’da bir isyan hareketi başlattılar. İhtilalciler sadrazamı öldürmekle yetinmeyerek 8 Ağustos 1648 tarihinde Sultan İbrahim’i de tahttan indirdiler.

Bitlis Rus İşgalinden Kurtuldu (1916)

Bitlis I.Dünya Savaşı sırasında Ruslar tarafından işgal edilmişti. Osmanlı Genelkurmayının Bitlis’i almak için başlattığı harekat sonunda 8 Ağustos 1916 tarihinde Bitlis geri alındı. Bitlis bu tarihlerde doğunun önemli ilim ve kültür kentlerinden birisiydi.

İngilizler Afganistan’ın Bağımsızlığını Tanıdı (1919)

İngilizlere karşı büyük bir mücadele başlatan Amanullah Han sonunda amacına ulaştı. İngilizler 8 Ağustos 1919 tarihinde imzaladıkları Ravalpindi Antlaşması ile Afganistan’ın bağımsızlığını tanıdılar ve Afganistan’dan çekildiler.

Taksim Cumhuriyet Anıtı Açıldı (1928)

İtalyan heykeltıraş Pietro Canonica tarafından yapılan, Kurtuluş savaşı ve Cumhuriyeti simgeleyen Taksim Cumhuriyet anıtı 8 Ağustos 1928 tarihinde açıldı. Anıtta Mustafa Kemal’in arkasında iki de SSCB generali yer almaktadır.

Türk Uçakları Kıbrıs’ta Rum Mevzilerini Bombaladı (1964)

Kıbrıs’taki Rumların Türklere karşı katliam başlatmaları üzerine Türkiye olaylara daha fazla seyirci kalamadı ve 8-9 Ağustos 1974 tarihinde adada ki Rum mevzileri Türk uçakları tarafından bombalandı.

ABD Başkanı Nixon İstifa Etmek Zorunda Kaldı (1974)

ABD Başkanı Nixon, Watergate skandalının patlak vermesi üzerine 8 Ağustos 1974 tarihinde istifa etmek zorunda kaldı. Bu olayda başkan Nixon’un, muhalefet partisinin (Demokrat Parti)genel merkezine (Watergate adlı bina) gizlice dinleme cihazı koydurduğu ortaya çıkmıştı.

GÜNÜN DİĞER ÖNEMLİ OLAYLARI

1876 Thomas Edison, teksir makinesinin patentini aldı.

1915- Mustafa Kemal, Anafartalar Grup Komutanlığı’na atandı.

1925 ABD'de, zenci düşmanı Ku Klux Klan'ın ilk kongresi yapıldı.

1928- İstanbul Taksim’de, İtalyan heykeltıraş Pietro Canonica’nın yaptığı ‘’Cumhuriyet Anıtı’’ törenle açıldı.

1945 II. Dünya Savaşı: SSCB, Japonya'ya savaş ilan etti.

1949- Avrupa Konseyi, ilk toplantısını Strasbourg’ta yaptı. Türkiye, Avrupa Konseyi’ne kabul edildi.

1951- CHP’nin mallarının hazineye devrini öngören yasa kabul edildi. Halkevleri de kapatıldı.

1963- ABD, İngiltere ve Sovyetler Birliği nükleer denemelerin durdurulması konusunda yaptıkları antlaşmayı Kremlin’de imzaladılar.

1964- Kıbrıs’a düzenlenen harekat sırasında uçağı isabet alan Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel paraşütle atladı. Yaralanan Topel, Kıbrıs Rum kesimindeki hastanede şehit oldu.

1974- Tiyatro sanatçısı, oyun yazarı, aktör İ. Galip Arcan, 80 yaşında öldü.

1981- Türkiye’nin ilk turizm havaalanı olan Dalaman Havaalanı açıldı.

1985- Şair Abdülkadir Bulut, 42 yaşında öldü.

1988- İran-Irak Savaşı’nda ateşkes ilan edildi.

1990 Irak, Kuveyt'i işgal etti.

1992 Çorlu'da bir fabrikada metan gazı sıkışması nedeniyle patlama oldu: 29 kişi öldü, 86 kişi yaralandı.

1998 Öykü yazarı Bekir Yıldız, öldü.

2000 Hunley adlı denizaltının batığı 136 yıl okyanus tabanında kaldıktan sonra su yüzüne çıkartıldı.

2008 Güney Osetya Savaşı başladı.

1924 - Güneydoğu Anadolu Bölgesi sınırında Nasturi ayaklanması baş gösterdi. İsyan 26 Eylül'de bastırıldı.

1941 - Hintli şair Rabindranath Tagore, 80 yaşında yaşamını yitirdi.

1945 - Nüfus sayımı için evlere numara verilmesi kararlaştırıldı.

1946 - Türkiye, Sovyetler Birliği'nin Boğazlar statüsünün değiştirilmesine yönelik isteklerini reddetti.

1960 - Küba, tüm ABD mal varlığını kamulaştırdı.

1964 - ABD Kongresi, Başkan Lyndon Johnson'a Vietnam'a asker gönderme yetkisi verdi.

1964 - Türk jet uçakları, Kıbrıs'a harekat düzenledi. Bu operasyon, 10 Ağustos'ta şartlı durduruldu. Kıbrıs'a çıkarma yapacağı sanılan Türkiye, birliklerini geri çekti.

1982 - Ermeni terör örgütü ASALA, Türkiye'deki ilk saldırısını yaptı. İki teröristin Esenboğa Havaalanı'ndaki saldırısında 8 kişi öldü, 72 kişi yaralandı. Bir terörist ölü, öteki yaralı ele geçirildi.

1990 - Türkiye, BM'nin aldığı Irak'a zorunlu yaptırım kararını ilk uygulayan ülkelerden oldu, Kerkük-Yumurtalık petrol boru hattını kapattı.

1998 - Kenya ve Tanzanya'daki ABD elçiliklerine bomba atıldı, 224 kişi öldü.

1998 - Tarihi eser kaçakçılığından 4,5 yıl hapse mahkum olduktan sonra Türkiye'den kaçan Ayşegül Tecimer için kırmızı bülten çıkarıldı. 15 Temmuz 2001'de Tecimer, Fas'ın Marakeş kentinde gözaltına alındı, 16 Temmuz'da tutuklandı. 5 Eylül'de serbest bırakıldı. 11 Eylül'de Fas, Türkiye'nin iade başvurusunu reddetti.

2008 - Rusya ile Gürcistan arasında savaş çıktı. Çatışmalarda bin 700 civarında sivil öldü.

2015 - Myanmar'da üç haftadır devam eden şiddetli yağışların yol açtığı sellerde 99 kişi öldü, sellerden yaklaşık 1 milyon kişi etkilendi.

2016 - FETÖ'nün darbe girişimine karşı düzenlenen "Türkiye'nin en geniş katılımlı mitingi" olarak tarihe geçecek İstanbul Yenikapı'daki "Demokrasi ve Şehitler Mitingi", her siyasi görüşten milyonlarca insanının katılımıyla yapıldı.

2017 - Çin'in güneyindeki Yünnan eyaletinin Pu'ır kentindeki Sun-River National Park'ta gövde çevresi 180 santimetre olan 8 kilogram ağırlığında dev mantar bulundu.

2018 - ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin çekildiği nükleer anlaşma çerçevesinde askıya alınan İran yaptırımlarının ilk bölümünü yeniden uygulamaya başladı.

GÜNÜN OLAYI

ABD Hiroşima’ya Atom Bombası Attı (1945)

İnsanlık tarihinin en korkunç olaylarından birisi olan ABD’de tarafından gerçekleştirildi. ABD, Japonya’yı teslime mecbur bırakmak için 6 Ağustos 1945 tarihinde Japonya’nın Hiroşima kentine atom bombası attı. Sonuç korkunç oldu. Yaklaşık 20 bin ton TNT gücünde ki atom bombası yaklaşık 70 bin insanın ölümüne bir o kadar kişinin de yaralanmasına neden oldu.

GÜNÜN ÖNEMLİ OLAYLARI

Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu Sona Erdi (1806)

Kutsal-Roma Germen İmparatorluğu Almanya ve Avusturya merkezli olarak kurulmuş ve içerisinde 400’e yakın devletçik barındıran bir Orta Avrupa devletiydi. Bu devletin son hükümdarı Napolyon’a yenilince sadece Avusturya hükümdarlığında karar kıldı ve 6 Ağustos 1806 tarihinde Kutsal Roma Germen İmparatorluğu resmen sona erdi.

I.Nazilli Kongresi Toplandı (1919)

Batı Anadolu’da özelliklede Aydın bölgesinde faaliyet gösteren direnişçilerin düzensizliklerinin giderilmesi için 6-9 Ağustos 1919 tarihinde I.Nazilli Kongresi toplanmıştı. Ayrıca Yunan işgal ve baskılarına karşı etkin bir mücadele kararı alınmıştı.

Türkiye Fır Hattı Tehdidini Fark Etti (1974)

Yunanistan ile Türkiye arsında yapılmış olan 1952 antlaşmasının FIR hattı ile ilgili hükümlerinin son derece sakıncalı olduğu ilişkilerin gerginleşmesi ile fark edildi. Bu antlaşmaya göre Ege üzerinden gelen uçaklar karasularımıza girerken ancak 1-2 dakika önce haber vereceklerdi. Türkiye bu durumu düzeltmek için 6 Ağustos 1974 tarihinde havacılara bir NOTAM verdi. Bunun içeriği şöyleydi: Türkiye Ege Hava sahasını bir çizgi ile kuzey-güney diye ikiye ayırmış ve bu çizgiye gelen uçaklar uçuş bilgilerini İstanbul’a vereceklerdi. Bu durum Türkiye’ye 10-15 dakika zaman kazandırıyordu.

Sismik-I Ege Denizine Açıldı (1976)

Kıbrıs Barış Harekatı nedeniyle gergin olan Türk-Yunan ilişkileri Yunanistan’ın kıta sahanlığı konusunu gündeme getirmesi ile iyice gerginleşti. Türkiye kıta sahanlığı konusunda da kararlı olduğunu göstermek için Yunanistan tarafından tartışmalı hale getirilmek istenen alanda araştırma yapmak üzere Sismik-I adlı araştırma gemisini 6 Ağustos 1976 tarihinde Türk savaş gemilerinin himayesinde Ege Denizi’ne gönderdi.

Kore Havayollarına Ait Yolcu Uçağı Düştü (1997)

Kore Havayollarına ait Boeing-747 tipi bir yolcu uçağı 6 Ağustos 1997 tarihinde Guam’da düştü. Bu uçak kazasında 227 kişi hayatını kaybetti.

GÜNÜN DİĞER ÖNEMLİ OLAYLARI

1571- Magosa’nın Osmanlı ordularına teslim edilmesiyle, Kıbrıs’ın fethi tamamlandı.

1726 Almanya ve Rusya, Osmanlı'ya karşı ittifaka vardılar.

1806 Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu resmen sona erdi.

1890 Elektrikli sandalyenin ilk kullanımı New York'taki Auburn hapishanesinde gerçekleşti.

1914- İlk elektrikli trafik lambası, ABD’nin Ohio Cleveland kentinde hizmete girdi.

1915- İtilaf Devletleri’nin orduları, Anafartalar’da karaya çıktı.

1922- İsmet Paşa (İnönü), ordu komutanlarına gizli olarak taarruza hazırlık emrini verdi. Mustafa Kemal Paşa da Ankara’ya dönüşünde, taarruz planını Bakanlar Kurulu’na açıkladı.

1924- Lozan Barış Antlaşması yürürlüğe girdi.

1926 G. Ederl, Manş Denizi'ni yüzerek geçen ilk kadın oldu.

1938- ‘’Times’’ gazetesi, Atatürk ve Atatürk Türkiyesi özel sayısı yayımladı.

1945 ABD, Japonya'nın Hiroşima kentine atom bombası attı. 70.000 kişi o anda, onbinlerce insan da ileriki yıllarda radyasyon nedeniyle öldü.

1956- Turan Selçuk, İtalya’da düzenlenen yarışmada Altın Palmiye Ödülü’nü kazandı. Bu, bir Türk sanatçının karikatür alanında kazandığı ilk uluslararası ödül oldu.

1957- Zonguldak liman tesisleri, törenle hizmete açıldı.

1960 Küba Devrimi gerçekleşti. Ambargoya misilleme olarak, ülkedeki tüm ABD ve yabancı mülkiyet millîleştirildi.

1963 Dönemin Bayındırlık Bakanı İlyas Seçkin, "İstanbul'a köprüden önce Metro yapmak gerekir" dedi.

1982 Yazar, siyasetçi ve eski bakan Samet Ağaoğlu, öldü.

1982- Tarihçi Feridun Fazıl Tülbentçi öldü.

1989- Milli Piyango İdaresi, ‘’Kazı-Kazan’’ oyununu piyasaya çıkardı.

1997- İMKB Başkanı Tuncay Artun öldü.

1999 TÜRK-İŞ Genel Sekreteri ve Genel Maden -İş Genel Başkanı Şemsi Denizer, silahlı saldırı sonucu öldü.

2007 R. Tayyip Erdoğan, Cumhuraşkanı A. Necdet Sezer tarafından Cumhuriyetin 60. Hükümetini kurmakla görevlendirildi.

Tarihin seyrini değiştiren bu saldırı on binlerce insanın ölümüne ve yaralanmasına neden oldu.

Hiroşima'nın yüzde 70’ini yok eden 13 bin TNT (tri-nitro-toluen) kuvvetindeki uranyum katkılı bomba, merkezinde 3 bin santigrat derece ısı oluşturdu.

Bomba 1,5 kilometre çapındaki alanda her yeri dümdüz etti ve ilk aşamada 80 bin, 1945 yılının sonuna doğru ise 140 bin insanın ölümüne yol açtı.

Çok sayıda kişi tıbbi destek alamadan ölürken, şehre yardım götürmeye gidenler de patlama sonrası oluşan radyoaktif yağmura maruz kalarak yaşamını yitirdi.

Hiroşima'ya neden bomba atıldı?

Savaş sürerken dönemin ABD Başkanı Harry Truman'ın atom bombası kullanılması gerekçelerinin, Sovyetlere gövde gösterisi ile Doğu Asya'da öngördüğü Sovyet tehdidi olduğu biliniyor.

Japonya, Temmuz 1945'te "teslim ol" çağrısı yapılan Potsdam Bildirisi'ne rağmen şartsız teslim olmayacağını açıkladı.

Japonya, ağustos başında İttifak cephesine "anlaşmalı barış" teklifi yaptı ancak kabul edilmedi.

Bunun üzerine, 6 Ağustos'ta Hiroşima'ya atılan atom bombasıyla şehir yerle bir edildi.

5 Ağustos'taki mesajında, "Savaşın Japon halkını mahvedeceğini" belirten dönemin Japonya İmparatoru Hirohito, ülkesinin "koşulsuz teslim olduğunu" ilan etti.

Hibakuşalar

Amerikalılar ölü sayısının 117 bin, Japonlar ise yarım milyona yakın olduğunu açıklarken "Hibakuşa" ismi verilen bomba mağdurlarında korkunç yaralar açıldı.

Bombalar, "hibakuşaların" vücudunda başta kanser olmak üzere tedavisi zor, şekil bozukluğu ve sakatlık gibi hastalıkların yanı sıra uzun süreli psikolojik çöküntülere neden oldu.

Son yıllarda sayıları azalan Hibakuşalar, nükleer silahlardan vazgeçilmesine yönelik mesajlarını her ağustos ayında düzenlenen anma törenlerinde hatırlatıyor.

Uluslararası ilişkilerde dönüşüm

İkinci Dünya Savaşı'nın "kırılma noktası" olarak görülen atom bombası, Japonya’nın teslim olmasına sebep oldu. Ortaya çıkan sonuç, uluslararası ilişkilerde de dönüm noktası oldu.

ABD ve Sovyetler Birliği, 1950’ye kadar geliştirdiği daha kuvvetli hidrojen bombalarını kıtalararası balistik füzelere (ICBM) nasıl monte edeceğini formüle etti ve dünya "olası aşırı güç kullanabilme" dönemine adım attı.

1960-90 periyodunu nükleer savaşın gölgesinde yaşayan dünya ülkeleri, ikisi de nükleer güce sahip ABD ve Sovyetler Birliği birbirine "doğrudan" savaş açma cesaretini gösteremediği için "Soğuk Savaş" dönemine girdi.

GÜNÜN OLAYI

Andrea Doria Osmanlı Donanmasına Yenilmekten Bıkmadı (1552)

Preveze Deniz Savaşında büyük bir haçlı donanmasının başında Barbaros Hayrettin Paşa’ya yenilen Andrea Doria, 5 Ağustos 1552 tarihinde Fransa’ya yardıma giden Turgut Reis’in karşısına çıktı. Fakat yine başarısızlığa uğradı ve kaçmayı tercih etti. Turgut Reis’in bu zaferinin adı Ponza Zaferidir.

Kanuni Sultan Süleyman Son Seferi Olan Zigetvar Önlerine Geldi (1566)

Kanuni Sultan Süleyman uzun bir aradan sonra hasta olduğu halde Avusturya üzerine sefere çıktı. Bu seferin nihai hedefi daha önce alınamamış olan Zigetvar kalesi idi. Osmanlı ordusu 5 Ağustos 1566 tarihinde Zigetvar önüne geldi ve kuşatma hazırlıkları başladı.

Ali Paşa Şehit Ali Paşa Oldu (1716)

Osmanlı Devleti Rusya’nın arkasından Venedik’ide yenerek Karlofça’da verdiklerini geri aldı. Sıranın kendisine geldiğini anlayan Avusturya Osmanlı Devleti’ne savaş ilan etti. Petervaradin’de 5 Ağustos 1716 tarihinde karşılaşan iki taraftan, Osmanlı ordusunun en önünde düşmana saldıran Ali Paşa’nın alnından vurularak şehit düşmesi üzerine Avusturya savaşı kazandı.

Mustafa Kemal TBMM Yetkileri İle Başkomutan Oldu (1921)

Yunanlıların 10 Temmuz 1921 tarihli büyük taarruz sonucu TBMM güçleri Sakarya nehrinin doğusuna kadar çekilmek zorunda kalmış, Yunanlılar Ankara yakınlarına kadar sokulmuşlardı. Bu durum TBMM üzerinde büyük bir üzüntü ve belirsizlik oluşturdu. Bunun üzerine 5 Ağustos 1921 tarihinde TBMM’de çıkarılan 44 sayılı kanun ile Mustafa Kemal çok geniş yetkiler ile üç aylığına başkomutanlık görevine getirildi.

Yahudi Mültecileri Taşıyan Mefkure Teknesi Batırıldı (1944)

Yahudi mültecileri taşıyan Mefkure adlı tekne, İğne ada açıklarında bir denizaltı tarafından 5 Ağustos 1944 tarihinde batırıldı, 312 mülteci boğuldu.

İran Petrolünün Ortak İşletilmesine Karar Verildi (1954)

İran Petrolleri İngiliz Anglo-İranien Oil Company adlı bir İngiliz şirketi tarafından işletiliyordu. Ancak bu durum İran kamuoyu tarafından pek hoş karşılanmıyordu. Hatta Petrol İşletmelerinin millileştirilmesi gündeme gelmişti. İran’ın içişlerinde büyük karışıklıklar meydana gelmeye başladı. Sonunda 5 Ağustos 1954 tarihinde yapılan bir antlaşma ile İran Petrollerinin işletilmesi çok uluslu bir yapıya dönüştürüldü.

ABD, İngiltere ve SSCB Arasında Nükleer Denemelerin Sınırlandırılması Antlaşması Yapıldı (1963)

Küba Krizinin çözülmesinin ardından bir yumuşama dönemi başladı. ABD, İngiltere ve SSCB arasında 5 Ağustos 1963 tarihinde yer altı denemeleri hariç havada, karada ve denizde yapılan nükleer denemelerin durdurulmasına dair bir antlaşma imzalandı.

GÜNÜN DİĞER ÖNEMLİ OLAYLARI

1634 - IV. Murad içki yasağı ilan ederek meyhaneleri yıktırdı.

1858 - ABD ile Avrupa arasındaki ilk transatlantik kablo çekildi.

1895 - Alman sosyalist düşünür Friedrich Engels öldü.

1897 - Edison ilk reklam filmini üretti.

1912 - Sultan Reşat, Meclis-i Mebusan'ı feshetti ve 14 Mayıs 1914'e kadar kadar meclis toplanmadı.

1914 - ABD'de ilk elektrikli trafik ışıkları hizmete girdi.

1921 - Mustafa Kemal, Türk Orduları Başkomutanlığı'na getirildi.

1925 - Mustafa Kemal, 29 Ocak 1923’te evlendiği Latife (Uşaklıgil) hanımdan ayrıldı.

1959 - Kütahya Cezaevi'nde çıkan isyan, güvenlik güçlerince gaz bombası kullanılarak bastırıldı.

1962 - ABD'li sinema oyucusu Marilyn Monroe, öldü.

1962 - Nelson Mandela hapse girdi (1990’da serbest kalacak).

1962 - Winston Churchill, özel bir yatla İstanbul’a geldi.

1964 - ABD Başkanı Lyndon Johnson, bir Amerikan destroyerine ateş açıldığı iddiasıyla, Kuzey Vietnam’ın bombalanması emri verdi.

1969 - Amerikan uzay aracı ‘’Mariner Seven’’, Mars’ın fotoğraflarını çekti.

1969 - Silahtarağa Demirdöküm Fabrikası'nda işçiler fabrikayı işgal ettiler. Polis müdahale etti; 78 kişi yaralandı

1970 - Oyun yazarı, yönetmen, gazeteci Sermet Çağan, 44 yaşında öldü.

1971 - Türkiye, Çin Halk Cumhuriyeti'ni resmen tanıdı.

1978 - TÖB-DER, son 5 yılda 37 öğretmenin öldürüldüğünü açıkladı.

1980 - Ali Özgentürk’ün yönettiği ‘’Hazal’’ adlı film, Paris’te düzenlenen ‘’Prades Film Festivali’nde ‘’En İyi Film’ ödülünü aldı.

1980 - Lyon Konsolosluğu Ermeni teröristlerin saldırısına uğradı, 4 kişi yaralandı.

1984 - Aktör Richard Burton, Cenevre’de öldü.

1989 - Döviz alım satımı serbest bırakıldı.

1992 - İstanbul metrosunun ilk bölümünü oluşturan Taksim-Şişli hattının inşaat sözleşmesi imzalandı.

1995 - Türk-İş Ankara'da "Emeğe Saygı" mitingi düzenledi. Mitinge 100 bine yakın işçi katıldı.

1998 - Doğu Bloku’nun hayatta kalan son Stalinci liderlerinden Bulgaristan’ın uzun yıllar diktatörü olan Todor Jivkov, Sofya’da 96 yaşında öldü.

1998 - Eski devlet ve sağlık bakanlarından Münif İslamoğlu, vefat etti

2010 - Futbol Federasyonu, Ankaraspor'un lisansını iptal etti ve tüm liglerden ihraç etti.

GÜNÜN OLAYI

Portekiz Osmanlı Tokadıyla Yıkıldı... Vadi’s Seyl Zaferi (1578)

Portekiz kralı büyük bir ordu ile Osmanlı himayesindeki Fas’a çıktı. Tunus Beylerbeyi Ramazan Paşa düşmandan çok daha az bir kuvvetle 4 Ağustos 1578 tarihinde Vadi’s Seyl Zaferi ile düşmanın tamamını neredeyse yok etti. Ölenler arasında Portekiz kralı da vardı. Portekiz bu darbeye dayanamadı İspanyol hakimiyetine girmek zorunda kaldı.

GÜNÜN ÖNEMLİ OLAYLARI

Banyaluka Zaferi Kazanıldı (1737)

Lehistan meselesi için çıkan savaşta Rusya’nın yenildiğini gören Avusturya müttefikine destek amacıyla Osmanlı Devleti’ne savaş ilan etti ve üç koldan Osmanlı topraklarına girdiler. Savaşın başlarında önemli başarılar kazandılar. Ancak ilerleyen dönemlerde aynı başarıyı sürdüremediler. Bosna Beylerbeyi Hekim Ali Paşa Avusturya ordusunu Banyaluka’da 4 Ağustos 1737 tarihinde bozguna uğrattı.

Fransa’da Feodalite (Derebeylik )Kaldırıldı (1789)

Fransız İhtilali’nin arkasından kurucu meclis 4 Ağustos 1789 tarihinde aldığı kararlar ile feodalite sisteminin tüm ayrıcalıklarını kaldırdı. Eşitliğe dayalı bir sistem oluşturulmaya çalışıldı.

Avusturya İle Ziştovi Antlaşması İmzalandı (1791)

Fransız İhtilalinin ülkesine sıçramasından çekinen Avusturya Osmanlı Devleti ile 4 Ağustos 1791 tarihinde barış antlaşması imzalayarak savaştan çekildi. Böylece müttefiki Rusya Osmanlı Devleti karşısında yalnız kaldı. Fakat sonuç yine değişmedi ve Osmanlı Devleti Rusya karşısında başarısız oldu.

Osmanlı Devleti İtalya’ya Nota Verdi (1911)

İtalya’nın Trablusgarp’a yerleşme niyeti İtalyan gazetelerinde yüksek bir tonla dillendirilmeye başladı. Bu durumdan rahatsız olan Osmanlı Devleti İtalya’ya 4 Ağustos 1911 tarihinde nota verdi. İtalya bu notayı hiç dinlemediği gibi açıkça tehdit içeren bir cevap verdi.

Enver Paşa Tacikistan’da Ruslara Karşı Çarpışırken vuruldu ve vefat etti (1922)

I.Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Erkan-ı Harbiye Reisi olan Enver Paşa savaşın sona yaklaştığı bir dönemde yurt dışına çıkmıştı. Kendisini Türkistan Türklerini kurtarmaya adamış ve 4 Ağustos 1922 tarihinde Ruslar ile bir çarpışma esnasında hayatını kaybetmiştir. İttihat ve Terakki’nin önde gelen kişilerindendir. 1913 Babıali Baskını ile hükümete el koymuştu. Enver Paşa Milli mücadele zamanında Anadolu'ya dönmek istemiş fakat isteği kabul edilmemiştir.

Tacikistan'daki naaşı 1996 yılında Türkiye'ye getirildi ve ölüm yıldönümü olan 4 Ağustos 1996'da Şişli Abide-i Hürriyet Tepesi'ne defnedildi. Törene dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, bakanlar ve Enver Paşa'nın torunları katıldılar. Mezarı 1996 yılında Türkiye’ye getirilmiştir.

ABD Desteğinde Hırvatlar Sırpları Karayina’dan Çıkardılar (1995)

Nato destekli Hırvat güçleri 4 Ağustos 1995 tarihinde ki Fırtına Harekatı ile Sırplar Karayina bölgesinden uzaklaştırıldı. Hırvatlar her yıl 5 ağustosu kurtuluş günü olarak kutlamaktadırlar.

GÜNÜN DİĞER ÖNEMLİ OLAYLARI

1578 Vadiü’l-Mehazin Muharebesi: Portekiz’e karşı Osmanlılar ve müttefiği olan Fas birliklerinin zaferiyle sona erdi.

1791 Osmanlı ve Avusturya arasında Ziştovi Antlaşması imzalandı.

1870 Kızılhaç Derneği Birleşik Krallık'ta kuruldu.

1875- Danimarkalı masal yazarı H.C. Andersen, Kopenhag’da öldü.

1922 Osmanlı Komutanlarından Enver Paşa, öldü.

1924 Lozan Antlaşması yürürlüğe girdi.

1940 Taksim Gazinosu açıldı. İstanbul Belediyesi'nin açtığı gazinonun amacı, halka ucuz eğlence sağlamaktı.

1958- IMF’nin baskısıyla yüksek devalüasyona gidildi. Türk Lirası, dolara göre 2.80 liradan 9.45 Türk Lirası’na çıkarılarak devalüe edildi.

1959 İstanbul'da yumurta büyüklüğünde dolu yağdı. Yaralanmalar ve maddi hasar meydana geldi.

1983- İtalya’da ilk kez bir sosyalist, Sosyalist Parti Genel Sekreteri Bettino Craxi, başbakanlık görevine getirildi.

1986 Yargıtay, ameliyatla cinsiyet değiştiren Bülent Ersoy'un erkek olduğuna karar verdi.

1986 Emekli Orgeneral Tahsin Şahinkaya, hakkındaki yolsuzluk iddiaları nedeniyle mal varlığını açıkladı.

1987 Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü, Türkiye'nin İran'a silah satan ülkeler arasında olduğunu ileri sürdü.

1988 Samsun ve Sinop sahillerine, çok sayıda zehirli varil vurdu.

2005 Senarist Safa Önal, filme çekilmiş 395 senaryosuyla Guinness Rekorlar Kitabı'na girdi.

"Türk-İslam Ülküsü", "Kendini Arayan İnsan", "Diyalektiğimiz ve Estetiğimiz" gibi eserleriyle tanınan Arvasi, 15 Şubat 1932'de 6 çocuklu bir ailenin ikinci erkek çocuğu olarak Ağrı'nın Doğubeyazıt ilçesinde dünyaya geldi.

Annesi Cevahir hanım, babası Abdülhakim Arvasi olan ünlü mütefekkir, aynı zamanda soyu Hz. Peygamber'e dayandığı için "Seyyid" sülalesindendir.

Seyyid Ahmet Arvasi, bir dostuna yazdığı mektupta ailesi hakkında şu bilgileri verir:

“Şu anda Ankara’nın Bağlum Nahiyesinde yatan Seyyid Abdulhakim Arvasî Hazretleri ile aynı ailedeniz. Kendileri aynı zamanda babamın da isim babalarıdır. Babama kendi adlarını vermişlerdir. Babam, şu anda yetmiş beş yaşındadır ve Van Gümrük Müdürlüğü’nden emeklidir. Ailem “Arvasî” adı ile bilinir. 650 yıldan beri Anadolu’da yaşar. Orhan Gazi ile tanışan ve Anadolu'ya ilk gelen ceddim Hacı Kasım-ı Bağdâdî adında bir zattır. Onun oğullarından biri Van Gölünün güneyinde (Arvas köyünde) yerleşmiştir. Biz ondan türemiş ve çoğalmışız. Çok geniş ve köklü bir aileyiz. Şanlı Peygambere “ümmet” olmak nimetlerin en büyüğü iken, bir de “evlat” olmakla şereflenmişiz.”

Van'da başladığı ilkokulu Doğubeyazıt'ta, Ağrı'da başladığı ortaokulu Erzurum’da tamamlayan Arvasi, 1952'de Erzurum Öğretmen Okulu'ndan mezun oldu.

Konya Doğanbeyli ilkokulunda üç yıl ilkokul öğretmenliği yapan Arvasi, 1958'de Gazi Eğitim Enstitüsü Pedagoji Bölümü'nden mezun oldu.

Daha sonra Balıkesir, Bursa ve İstanbul Eğitim Enstitülerinde hocalık yapan usta yazar, 1979 yılında Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel İdare Kurulu'na seçilmesiyle birlikte emekli oldu.

Emekli olduktan sonra Hergün gazetesinde "Türk-İslam Ülküsü" başlığıyla günlük yazılar yazdı, ölünceye kadar Türkiye Gazetesi'nde "Hasbihal" başlığıyla makaleleri yayımlandı.

Arvasi, 8 Ekim 1980 tarihinde İstanbul’da "MHP ve Ülkücü Kuruluşlar Davası"ndan tutuklanır.

Önce Dil ve İstihbarat Okulu’na, sonra da Mamak cezaevine götürülen Arvasi burada kalp krizi geçirir. 4 aylık bir hapis hayatından sonra 9 Ocak 1981’de çıktığı mahkemede beraat eder.

Fikir ve düşünceleriyle döneminde önemli etkiler bırakan ve alanında birçok eser kaleme alan eğitimci, toplumbilimci, şair ve yazar, 31 Aralık 1988'de 56 yaşındayken İstanbul Erenköy'deki evinde daktilosu başında vefat etti.

Akrabası Van Müftüsü Seyyid Kasım Arvasi'nin Fatih Camisi avlusunda kıldırdığı cenaze namazına, Anadolu'nun farklı şehirlerinden gelen binlerce kişi katıldı. Edirnekapı mezarlığında defnedilen Arvasi, 6 çocuk babasıydı.

Eserleri ve dünya görüşü

İlk şiiri 1954'te yayımlanan usta yazar, Aras Dergisi, Yeni Düşünce, Yeni İstanbul, Devlet, Ülkü-Bir, Genç Arkadaş, Hasret, Nizam-ı Alem, Milli Eğitim ve Kültür'ün de arasında bulunduğu mecralara yazılar kaleme aldı.

İlk eserleri "Kendini Arayan İnsan" ile "İnsan ve İnsan Ötesi" adlı kitaplar tanınmasına ve yazılarının takip edilmesine katkı sağladı.

Gençlere yönelik hazırladığı "Türk-İslam Ülküsü" ile "Diyalektiğimiz ve Estetiğimiz" çalışmaları, "İlm-i Hal" ve "Doğu Anadolu Gerçeği" eserleri hayatında okuyucuyla buluştu.

"Eğitim Sosyolojisi", "Milletlerin İtibarı" ve "Manevi Yönelişler"in arasında bulunduğu eserler, Arvasi'nin vefatından sonra gazete ve dergilerde yayımlanan makalelerinden derleme olarak kitaplaştırıldı.

Ayrıca Arvasi'nin düşünce dünyasını anlatan çeşitli yazarlar tarafından kaleme alınan kitap, makale ve tebliğler de bulunmaktadır.

Milli unsurların ön planda olması gerektiğini savundu

Türk-İslam ülküsüne gönül veren bir kişi olarak tanınan Arvasi, din, ahlak, eğitim, politika, sosyoloji, estetik, tasavvuf, felsefe, ideoloji ve fetih gibi farklı konularda metinler kaleme aldı.

Eserlerindeki ırkçılığa varmayan bir milliyetçilik anlayışı dikkati çeken yazar, eğitimde metot açısından evrensel unsurlardan yararlanılması, amaç ve içerikte ise milli hususların ön planda olması gerektiği görüşüne eserlerinde yer verdi.

Siyasi görüşleriyle de öne çıkan Arvasi, çeşitli alanlarda "Müslüman Türk milleti ve onun devleti güçlüyse, İslam dünyası da güçlüdür." inancını ifade etti.

Eserleri

Ahmet Cezar Arvasi ismiyle 1955'te yayımlanan "Sır" ve vefatından sonra 1989'da okuyucuyla buluşan "Şiirlerim" kitabı bulunan Arvasi'nin eserlerinden bazıları şöyle:

"Türk-İslam Ülküsü", "Kendini Arayan İnsan", "İnsan ve İnsan Ötesi", "Diyalektiğimiz ve Estetiğimiz", "Şiirlerim", "Eğitim Sosyolojisi", "Doğu Anadolu Gerçeği", "İleri Türk Milliyetçiliğinin İlkeleri", "Hasbihal", "İlm-i Hal", "Size Sesleniyorum"

GÜNÜN OLAYI

Selahattin Eyyubi Haçlıları Hittin’de Yendi (1187)

Haçlıları Ortadoğu bölgesinden temizlemeye kararlı olan Selahattin Eyyubi ile Kudüs Krallığı öncülüğünde ki Haçlı ordusu 4 Temmuz 1187 tarihinde Hittin’de büyük bir savaş yaptılar. Savaşı kazanan Selahattin Eyyubi Suriye ve Filistin bölgesindeki şehirleri Haçlıların elinden birer birer almaya başladı. Son olarak Kudüs’ün de Haçlıların elinden alınması Avrupa’da yeni bir Haçlı Seferine karar verilmesine neden oldu.

GÜNÜN DİĞER ÖNEMLİ OLAYLARI

Barbaros Hayrettin Paşa Vefat Etti (1546)

Akdeniz’de ki bazı adaları üs haline getirmiş olan Hırıstiyan korsanlar Müslümanlara çok zarar veriyorlardı. Bu durum üzerine Oruç, İlyas ve Hızır kardeşler aynı şekilde onlara karşılık vermek için korsanlığa başladılar. Kısa sürede Akdeniz’de ünlü oldular. Gerek Şehzade Korkut ve gerekse Yavuz Sultan Selim’den destek gördüler. Cezayir’i ele geçirdiler ve Kuzey Afrika kıyılarını üs haline getirerek Müslümanlara zarar veren devletlerin kıyılarına akınlarda bulundular.

Kardeşlerini bir İspanyol saldırısında kaybeden Hızır Reis’i Kanuni Sultan Süleyman ismini Hayrettin olarak değiştirerek Kaptan-ı Derya yaptı. Barbaros Hayrettin Paşa kısa sürede Akdeniz’i kontrol altına aldı. Bu büyük denizci 4 Temmuz 1546 tarihinde İstanbul’da vefat etti.

GÜNÜN ÖNEMLİ OLAYLARI

ABD Bağımsızlığını İlan Etti (1776)

İngiltere’nin 7 yıl savaşlarının mali yükünü sömürgelerden çıkarmaya çalışması Amerika’da büyük tepkiyle karşılandı. 13 Koloni aralarında anlaşarak 4 Temmuz 1776 tarihinde bağımsızlık bildirisini ilan ettiler. Altı yıl kadar süren bağımsızlık savaşının ardından ABD’nin bağımsızlığı İngiltere tarafından tanındı.

Irak Türklerinin Ayaklanması Katliama Dönüştü (1920)

İngilizlere karşı Irakta Rümeysa kentinde başlayan Türk protestoları 4 Temmuz 1920’de genel bir ayaklanmaya dönüştü. Bu duruma müdahale eden askerler katliam yaptılar. Sekiz binden fazla Türk katledildi. Telafer şehri bombalandı, erzaklar yakıldı. Sağ kalan Türkmenlerin büyük bir bölümü sürgün edildi.

Çuval Olayı Yaşandı (2003)

Kuzey Irak’ın Süleymaniye kentinde bulunan bir binbaşı komutasında ki 11 kişiden oluşan Türk özel birliği Amerikan askerleri tarafından 4 Temmuz 2003 tarihinde bir baskınla tutuklanarak başlarına çuval geçirilip iki günden fazla sorgulamaya tabi tutulmaları Türkiye-ABD ilişkilerinde büyük sıkıntı çıkarmıştır. Amerikalıların özellikle Cuma gününü ve ABD bağımsızlık gününü seçmiş olmaları çeşitli düşünceleri gündeme getirmiştir. Türkiye kamuoyu bu olaya çok büyük tepki duymuştur.

GÜNÜN DİĞER ÖNEMLİ OLAYLARI

1054 SN 1054 adlı süpernova, Çinli, Japon, İranlı, Arap ve Kızılderililer tarafından gözlemlendi.

1187 Selahaddin Eyyubi Haçlıları tam bir bozguna uğrattı.

1546 Osmanlı denizcisi Barbaros Hayrettin Paşa, öldü.

1848- Karl Marx ve Friedrich Engels’in yazdığı Komünist Manifesto yayımlandı.

1898 Şampiyon güreşçi Koca Yusuf, öldü.

1918 Bolşevikler Rus Çarı II. Nikolas'ı ve ailesini öldürdüler.

1918 Osmanlı Padişahı VI. Mehmet tahta çıktı.

1932- İçişleri Bakanı Şükrü Kaya, otomobiliyle Ankara’dan İstanbul’a giden ilk kişi oldu.

1934- Fransız fizikçi ve Nobel ödülü sahibi Marie Curie öldü.

1934 Macar Szilard, atom bombasının yapımında kullanılacak olan zincirleme reaksiyon modelinin patentini aldı.

1946- ABD, Filipinlerin bağımsızlığını tanıdı.

1946 Ankara Üniversitesi kuruldu.

1954- İstanbul Dolmabahçe Stadı’nda kadınlar arası futbol maçı yapıldı.

1968 İşçiler İstanbul Kazlıçeşme'deki Derby Lastik Fabrikasını işgal etti. İşgal 5 gün sürdü.

1976- İsrail komandoları, Filistinlilerin kaçırdığı uçaktaki 100 rehineyi, Uganda’nın Entebbe Havaalanı’nda, bir operasyonla kurtardı.

1977- Yazar Esat Mahmut Karakurt öldü.

1994- Türkiye’nin Atina Büyükelçiliği Müsteşarı Ömer Haluk Sipahioğlu, uğradığı silahlı saldırıda öldü.

1996 Ankara DGM, HADEP'in 40 parti yöneticisini tutukladı.

1997- ‘’Pathfinder’’ keşif aracı Mars yüzeyine indi.

1997- Ankara 1 Nolu DGM’de görülen Sivas davasında savcı, 38 sanık için idam istedi.

1998- Grekoromende ilk kez düzenlenen Dünya Uluslar Kupası’nda Türkiye şampiyon oldu.

2002- Yunanistan polisi, 27 yıldır faaliyette bulunan terör örgütü ‘’17 Kasım’’ın ilk kez bir üyesinin tutuklandığını açıkladı.

2003 Kuzey Irak'ta Çuval olayı meydana geldi ve Türkiye kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.

2007 Şarkıcı Barış Akarsu, trafik kazasından sonra girdiği beş günlük koma sonucunda öldü.

BELGESEL VE KONFERANSLA ANILACAK

Gerçekleşecek programda, sürgün sırasında hayatını kaybedenler dualarla anılacak. Ayrıca, sürgünün nasıl gerçekleştirildiğini anlatan “SÜRGÜN” adlı belgeselin gösterimi yapılacak. Belgesel gösteriminin ardından bir konferans düzenlenecek. Etkinlik halka açık ve ücretsiz olarak gerçekleştirilecek.

18 MAYIS 1944 KIRIM TATAR SÜRGÜNÜ VE SOYKIRIMI

18 Mayıs 1944 tarihinde Sovyetler Birliği lideri Josef Stalin’in emriyle, Kırım’da yaşayan tüm Kırım Tatarları sürgün edildi. Erkeklerin büyük çoğunluğu Kızılordu saflarında savaşırken, çoğunluğu kadın, çocuk ve yaşlılardan oluşan halk, hayvan vagonlarına bindirilerek Türkistan, Urallar ve Sibirya gibi uzak bölgelere gönderildi.

Sürgün sırasında ve sonrasında yaşanan açlık, susuzluk, hastalık gibi nedenlerle 420 bini aşkın Kırım Tatarından yaklaşık yüzde 46’sı hayatını kaybetti. Sürgün, Kırım’ın demografik yapısını değiştirmeyi amaçlayan bir uygulama olarak hayata geçirildi.

VATANA DÖNÜŞ MÜCADELESİ

Kırım Tatarları, sürgün edildikleri yerlerde anavatanlarına dönebilmek için yıllarca mücadele verdi. 1989 yılı itibarıyla bu dönüş süreci başladı. Ancak bu tarihe kadar, geri dönme teşebbüsleri hapis ve ikinci sürgünle cezalandırıldı.

Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından, çok sayıda Kırım Tatarı vatanlarına dönmeye başladı. Ancak yaklaşık 150 bin kişi, maddi imkânsızlıklar ve yasal engeller nedeniyle sürgün yerlerinde kalmak zorunda kaldı.

ULUSLARARASI TANIMA SÜRECİ

Ukrayna Parlamentosu, 2015 yılında 18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü’nü soykırım olarak tanıdı ve 18 Mayıs gününü “Kırım Tatar Soykırım Kurbanlarını Anma Günü” ilan etti.

Bu kararın ardından, Letonya ve Litvanya parlamentoları 2019’da, Kanada Parlamentosu Avam Kamarası 2022’de, Polonya Sejm’i 2024 Temmuz ayında, Estonya Parlamentosu (Riigikogu) 2024 Ekim ayında, Çekya Senatosu ise 2024 Aralık ayında aynı kararı alarak Kırım Tatar Sürgünü’nü soykırım olarak tanıdı.

ETKİNLİK HALKA AÇIK

Emel Kırım Vakfı tarafından düzenlenecek 25 Mayıs’taki anma etkinliği, Kırım Tatar halkının yaşadığı tarihi trajedinin hatırlanması ve bu konuda toplumsal farkındalığın artırılması amacıyla gerçekleştirilecek. Tüm halkın katılımına açık olan programda, tarihsel hafızayı diri tutacak içeriklere yer verilecek.

Garp Ocakları’nın idaresi diğer Osmanlı eyaletlerinden farklıydı. Tımar sistemi bulunmayan bu eyaletler, zaman içinde dayı adı verilen asker kökenli yöneticiler tarafından yönetildi. En önemli gelir kaynakları denizcilikti. Cezayirli denizciler, Akdeniz’in yanı sıra Atlas Okyanusu’nda da faaliyet gösterdi. Osmanlı gemileri, Amerika kıyılarından İzlanda’ya kadar pek çok noktada boy gösterdi.

ABD’NİN DÜNYA TİCARET YOLLARINA AÇILMA GİRİŞİMİ

Amerika Birleşik Devletleri, 1776 yılında İngiltere’ye karşı yürüttüğü bağımsızlık mücadelesini kazanarak bağımsızlığını ilan etti. Yeni kurulan bu devlet, dünya ticaretinde yer edinebilmek için deniz yollarını kullanmak zorundaydı. Ancak Akdeniz’de herhangi bir koruma antlaşması bulunmadığı için ABD gemileri güvenlik sorunlarıyla karşılaştı.

1785 yılında, Cezayirli denizciler, ABD’ye ait bir gemiyi Cadiz açıklarında ele geçirdi. Bu gelişmenin ardından, Cezayir Beylerbeyi Hasan Paşa, 1793 yılında 11 Amerikan gemisine daha el koydu. Bu olaylar sonucunda ABD Kongresi, Osmanlı donanmasına karşı koyabilecek savaş gemileri inşa edilmesi için 700 bin altın bütçe ayırdı.

1795 TARİHLİ ANTLAŞMA: VERGİ VE HARAÇ ÖDEMESİ

Amerikan tarafı, diplomatik bir çözüm bulmak amacıyla Joseph Donaldson başkanlığında bir heyeti Cezayir’e gönderdi. III. Selim döneminde, Gaz Hasan Paşa ile 5 Eylül 1795 tarihinde antlaşma imzalandı. Türkçe kaleme alınan bu antlaşma, 23 sayfalık bir ahdname niteliğindeydi. Antlaşmanın sonunda Hasan Paşa’nın mührü ve imzası yer aldı.

Antlaşma metninde şu ifadelere yer verildi:
“İşbu 1795 senesinde hâlâ Amerikan cezresi eyaletlerine mutasarrıf George Washington namlı Amerikan hâkimiyle Ocağımız Cezayir’de sahibü’d-devlet olan Saadetlü Hasan Paşa hazretlerinin rey ve muzaffer askerlerin ağası, kul kethüdası ve saray divan halkı ve bütün askerlerin ileri gelenlerinin ittifakıyla bu sulh-u salahımız metin ve muhkem olup, sabit olmuştur. Bugünden sonra sulhumuza muhalif, mugayir ve bozacak söz kalmamıştır.”

ANTLAŞMANIN ŞARTLARI

Antlaşmaya göre ABD, Cezayir Beylerbeyi Hasan Paşa’ya 642 bin 500 dolar haraç ödemeyi ve her yıl 21 bin 600 dolar (yaklaşık 12 bin altın) vergi vermeyi kabul etti. 22 maddeden oluşan bu antlaşmayı ABD adına Joseph Donaldson, Osmanlı adına ise Cezayirli Gaz Hasan Paşa imzaladı.

Bu antlaşma, ABD tarihinde yabancı bir devletle yapılan ilk Türkçe antlaşma olmasının yanı sıra, bir başka devlete vergi ödenmesini kabul ettiği tek antlaşma olarak kayda geçti. ABD, bu antlaşma hükümlerine 1818 yılına kadar bağlı kaldı.

KORSANLIĞIN DENİZLERDEKİ ETKİSİ

Murat Bardakçı, konuyla ilgili bir yazısında dönemin deniz ticaret yapısını şöyle özetledi:
“Yerli halk kendi halinde yaşar ama silahlı güçler ve özellikle de denizciler, geçimlerini Akdeniz'de korsanlıkla sağlarlardı. İstanbul’un sıkı bir kontrol altında tuttuğu korsanların Osmanlı İmparatorluğu ile ticaret ve Türk denizlerinde dolaşma anlaşması yapmış olan memleketlerin bayrağını taşıyan gemilere saldırması yasak, diğer gemileri yağmalaması ise serbestti.”

Bu antlaşma, Osmanlı İmparatorluğu’nun deniz gücü ve siyasi etkisinin, uzak coğrafyalarda dahi etkili olduğunu gösteren tarihi bir belge olarak arşivlerde yer aldı.