Açıklama, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in ABD ile İran arasında nihai anlaşma metni üzerinde uzlaşı sağlandığını ve anlaşmanın 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacağını duyurmasının ardından geldi. Şerif, tarafların üzerinde mutabık kaldığı metnin tamamlandığını açıklamıştı.

İRAN DEVLET TELEVİZYONU ANLAŞMAYI DOĞRULADI

İran devlet televizyonunun açıklamasında, ABD ile yürütülen görüşmeler sonucunda anlaşmaya varıldığı belirtildi. Açıklamada, savaşın sona erdiği ifade edilirken, tarafların üzerinde uzlaştığı çerçevenin kalıcı barışın tesisi için temel oluşturacağı kaydedildi.

İranlı yetkililer daha önce müzakerelerin son aşamaya geldiğini belirtirken, anlaşmanın savaşın tüm cephelerde sona erdirilmesini hedeflediğini açıklamıştı.

ABD VE İRAN ARASINDA BARIŞ ANLAŞMASI SÜRECİ

Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmeler sonucunda ABD ile İran'ın savaşın sona erdirilmesine yönelik anlaşma metni üzerinde uzlaştığı açıklanmıştı. Taraflar arasında varılan mutabakatın; ateşkesin kalıcı hale getirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve sonraki dönemde yürütülecek teknik müzakereleri kapsadığı belirtiliyor.

ABD Başkanı Donald Trump da anlaşmanın sağlandığını açıklamış ve tarafların savaşı sona erdirme konusunda uzlaştığını belirtmişti.

İMZA TÖRENİ İÇİN 19 HAZİRAN TARİHİ ÖNE ÇIKIYOR

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, anlaşmanın 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacağını açıklarken, taraflardan imza takvimine ilişkin ortak bir duyuru henüz yapılmadı. Anlaşmanın resmiyet kazanmasının ardından teknik ayrıntıların ele alınacağı yeni bir müzakere sürecinin başlaması bekleniyor.

Fox News’e telefonla değerlendirmelerde bulunan Trump, saldırının zamanlamasının büyük bir hata olduğunu savunurken, İran ile yürütülen diplomatik sürecin de bu nedenle sekteye uğradığını söyledi.

TRUMP’TAN NETANYAHU’YA AĞIR ELEŞTİRİ

Trump’ın açıklamalarında en dikkat çeken bölüm ise Netanyahu’ya yönelik sözleri oldu. İsrail Başbakanı’nın Beyrut saldırısı kararını sert şekilde eleştiren Trump, “Bibi neden böyle kahrolası bir saldırı düzenlemek zorunda kaldı ki? Çok sinirlendim. Ona bunu söyledim. Hiçbir muhakeme yeteneği yok” ifadelerini kullandı.

Washington ile Tel Aviv arasında uzun yıllardır süren yakın ilişkilere rağmen Trump’ın kullandığı ifadeler, iki lider arasındaki görüş ayrılığının boyutunu ortaya koydu.

TELEFON GÖRÜŞMESİNDE KÜFÜR ETTİĞİNİ AÇIKLADI

Trump, Netanyahu ile yaptığı telefon görüşmesinde son derece sert bir dil kullandığını da doğruladı. Görüşmede Netanyahu’ya küfür ettiğini belirten ABD Başkanı, İsrail’in Hizbullah’a yönelik yeni saldırılar düzenlememesi gerektiğini söylediğini aktardı.

Trump, bölgede yürütülen diplomatik girişimlerin başarıya ulaşabilmesi için tüm tarafların daha temkinli hareket etmesi gerektiğini vurguladı.

İRAN ANLAŞMASI SALDIRI NEDENİYLE GECİKTİ

ABD Başkanı, İran ile imzalanması planlanan mutabakat zaptının Beyrut saldırısı nedeniyle ertelendiğini de açıkladı. Sabah saatlerinde gerçekleştirilmesi planlanan imza sürecinin saldırı nedeniyle aksadığını ifade eden Trump, anlaşmanın birkaç saat içinde elektronik ortamda imzalanabileceğini söyledi.

Gelecek hafta Avrupa’da yüz yüze bir imza töreni düzenlenebileceğini belirten Trump, diplomatik sürecin tamamen sona ermediğini ancak saldırının önemli bir gecikmeye yol açtığını kaydetti.

BEYRUT’TA 3 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ

İsrail ordusu, ateşkes ortamına rağmen Lübnan’ın başkenti Beyrut’un güneyindeki Dahiye bölgesine saldırı düzenledi. Lübnan resmi haber ajansı NNA’nın aktardığı bilgilere göre saldırıda Gubayri Mahallesi’nde bulunan bir apartman dairesi hedef alındı.

Saldırıda 3 kişi yaşamını yitirirken 15 kişi yaralandı. Patlamaların ardından bölgede çok sayıda binada hasar meydana geldiği bildirildi. Saldırının ardından hedef alınan noktalardan yoğun duman yükseldi.

TRUMP: SALDIRI HİÇ GERÇEKLEŞMEMELİYDİ

Beyrut saldırısının ardından ilk resmi değerlendirmesini yapan Trump, İsrail’in operasyonuna açık şekilde tepki gösterdi. Bölge için tarihi bir barış fırsatının doğduğunu savunan ABD Başkanı, tarafların gerilimi artıracak adımlardan kaçınması gerektiğini söyledi.

Trump, “Bu sabah Beyrut’a düzenlenen saldırı, özellikle İran ile bir barış anlaşmasına bu kadar yaklaştığımız bu özel günde hiç gerçekleşmemeliydi” ifadelerini kullanırken, sürecin sabote edilmemesi gerektiğini belirtti.

Lübnan da dahil olmak üzere tüm bölgeyi kapsayan daha geniş bir barış anlaşmasının mümkün olduğunu söyleyen Trump, hem İsrail’in hem de Hizbullah’ın yeni saldırılardan uzak durması çağrısında bulundu.

İRAN’DAN ABD VE İSRAİL’E TEPKİ

İran cephesinden gelen açıklamalar ise gerilimin daha da büyüyebileceğine işaret etti. İran Meclis Başkanı ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Beyrut saldırısının ABD’nin taahhütlerini yerine getirme konusundaki yetersizliğini gösterdiğini savundu.

Kalibaf, mevcut şartlar altında müzakere sürecinin devamının sorgulanabileceğini belirtirken, İsrail’in saldırılarının sürmesi halinde diplomatik görüşmelerin tamamen durabileceği uyarısında bulundu.

“SERT YANIT VERECEĞİZ” MESAJI

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi de Beyrut saldırısına ilişkin sert açıklamalarda bulundu. Azizi, saldırının karşılıksız kalmayacağını belirterek İsrail’e “sert yanıt” verileceğini söyledi.

İranlı yetkililer, saldırının yalnızca Lübnan’ı değil bölgedeki tüm diplomatik dengeleri etkilediğini savunurken, gelişmelerin önümüzdeki günlerde Orta Doğu’daki siyasi ve askeri hareketliliği daha da artırabileceği değerlendiriliyor.

Söz konusu iddialar bölgedeki güvenlik dengeleri ve son dönemde yaşanan diplomatik gelişmelerle birlikte uluslararası kamuoyunda tartışma konusu olurken, BAE yönetimi haberlerin tamamını yalanladı.

MİLYARLARCA DOLARLIK ÖDEME İDDİASI

Middle East Eye'da yayımlanan haberde bölgesel kaynaklara dayandırılan iddialara göre BAE'nin İran'a anlaşma kapsamında şimdiden 3 milyar dolar ödeme yaptığı öne sürüldü. Aynı kaynaklar toplam ödeme miktarının 10 milyar dolara ulaşabileceğini savunurken, bazı kaynaklar ise rakamın 20 milyar dolara kadar çıkabileceğini ileri sürdü.

Haberde, söz konusu finansmanın ABD tarafından dondurulan İran bağlantılı hesaplardan mı yoksa BAE'nin egemenlik fonlarından mı sağlandığının netlik kazanmadığı belirtildi.

BAE'NİN HEDEF ALINMAMASI DİKKAT ÇEKTİ

İddiaların gündeme gelmesinde, savaşın başlamasından bu yana İran'ın hedef alabileceği ülkeler arasında gösterilen BAE'nin son saldırı dalgalarında hedef olmamasının etkili olduğu değerlendirildi.

Haberlere göre İran'ın son dönemde Kuveyt, Bahreyn ve Ürdün'e yönelik saldırılar gerçekleştirdiği öne sürülürken, BAE'nin saldırılardan uzak kalması iki ülke arasında perde arkasında bir uzlaşma sağlandığı yönündeki iddiaları beraberinde getirdi.

DİPLOMATİK TEMASLAR İDDİALARI GÜÇLENDİRDİ

Savaş sürecinde BAE ile İran arasında dikkat çekici diplomatik temasların yaşandığı yönünde haberler de yayımlandı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve beraberindeki heyetin Abu Dabi'yi ziyaret ederek BAE ile ortak savunma anlaşması imzaladığı yönündeki iddiaların ardından bölgedeki diplomatik hareketlilik daha fazla dikkat çekmeye başladı.

Haberlere göre BAE, ABD yaptırım listesinde yer aldığı belirtilen İran Devrim Muhafızları Ordusu mensuplarını ağırladı. İranlı yetkililerin BAE Ulusal Güvenlik Danışmanı ve Abu Dabi Emir Vekili Şeyh Tahnun bin Zayed Al-Nahyan ile görüştüğü, heyetin Tahnun bin Zayed'in özel misafirhanesinde kabul edildiği ileri sürüldü.

BLOOMBERG'DEN TAHRAN TEMASLARI İDDİASI

Bloomberg'de yayımlanan bir haberde ise BAE'nin bölgedeki gerilimi azaltmak amacıyla üst düzey İranlı yetkililerle görüşmeler gerçekleştirmek üzere diplomatlarını Tahran'a gönderdiği öne sürüldü.

Haberde taraflar arasında yüz yüze görüşmeler yapıldığı ve diplomatik temasların devam ettiği iddia edilirken, görüşmelerin içeriğine ilişkin ayrıntılara yer verilmedi.

BAE'DEN KESİN YALANLAMA

Birleşik Arap Emirlikleri yönetimi, İran'a milyarlarca dolarlık ödeme yapıldığı yönündeki haberleri reddetti. BAE Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, kamuoyuna yansıyan iddiaların tamamen asılsız olduğu ifade edildi.

Açıklamada, BAE üzerinden herhangi bir dondurulmuş İran fonunun serbest bırakılmadığı, transfer edilmediği veya bu yönde bir sürece aracılık edilmediği vurgulandı. İran'a herhangi bir mali kaynak aktarımı yapılmadığı belirtilen açıklamada, söz konusu haberlerin gerçeği yansıtmadığı kaydedildi.

İDDİALAR RESMİ OLARAK DOĞRULANMADI

BAE'nin İran'a ödeme yaptığı yönündeki iddialar uluslararası basında geniş yankı bulurken, öne sürülen rakamlar ve anlaşmanın kapsamına ilişkin bilgiler bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmadı.

Taraflardan yalnızca BAE yönetimi resmi açıklama yaparken, İran tarafından iddialara ilişkin kamuoyuna yansıyan bir değerlendirme bulunmadı.

ABD ile yürütülen görüşmeler kapsamında planlanan anlaşmanın henüz tamamlanmadığını belirten Erakçi, müzakerelerin aşamalı şekilde ilerlediğini ifade etti. Anlaşmanın iki aşamadan oluşacağını dile getiren Erakçi, nükleer konuların ilk aşamada değil, ikinci aşamada ele alınacağını söyledi.

NÜKLEER DOSYA İKİNCİ AŞAMADA GÖRÜŞÜLECEK

Müzakere sürecine ilişkin bilgi veren Erakçi, nükleer programla ilgili başlıkların ikinci aşamada masaya yatırılacağını kaydetti. Zenginleştirilmiş nükleer materyale ilişkin tercihlerini de açıklayan Erakçi, İran'ın bu konuda materyalin seyreltilmesinden yana olduğunu belirtti.

Anlaşma sürecinin aşamalı ilerleyeceğini vurgulayan Erakçi, ilk aşamada varılan mutabakatların uygulanmaması halinde ikinci aşamaya geçilmeyeceğini ifade etti.

DONDURULMUŞ VARLIKLARIN SERBEST BIRAKILACAĞINI SÖYLEDİ

Erakçi, müzakereler kapsamında İran'a ait dondurulmuş varlıkların da serbest bırakılacağını açıkladı. Sürecin son aşamasının tamamlanması halinde anlaşmanın her iki taraf tarafından uzaktan imzalanacağını belirten Erakçi, imzaların ardından anlaşmanın kamuoyuna duyurulacağını söyledi.

Müzakerelerde belirlenen çerçevenin uygulanmasının, sonraki aşamalara geçilmesi açısından belirleyici olacağını kaydeden Erakçi, sürecin karşılıklı yükümlülüklerin yerine getirilmesine bağlı olduğunu ifade etti.

HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN YENİ DÜZENLEME MESAJI

Hürmüz Boğazı'nın statüsüne ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Erakçi, boğazın İran ve Umman'ın egemenliği altında bulunduğunu söyledi. Yıllardır bölgedeki deniz trafiğinin açık tutulduğunu ve güvenliğin İran ile Umman tarafından sağlandığını belirten Erakçi, bugüne kadar sunulan hizmetlerin ücretsiz olduğunu hatırlattı.

Mevcut uygulamanın gelecekte değişeceğini ifade eden Erakçi, Hürmüz Boğazı'ndaki hizmetlerin ücretli hale getirileceğini ve ücret ödenmesinin zorunlu olacağını açıkladı. Boğazın gelecekteki yönetiminin geçmiş dönemlerdeki uygulamalardan farklı olacağını belirten Erakçi, konuya ilişkin kararın netleştiğini söyledi.

İSRAİL'İN ANLAŞMAYA KARŞI OLDUĞUNU SAVUNDU

Abbas Erakçi, açıklamalarında İsrail'in yürütülen anlaşma sürecine karşı olduğunu da öne sürdü. Müzakere ve çatışma süreçlerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erakçi, İran'ın izlediği politikanın sonuç verdiğini savundu.

Savaş öncesinde karşı tarafın müzakereler yoluyla hedeflerine ulaşmayı amaçladığını ileri süren Erakçi, İran'ın direnişi nedeniyle bu hedeflerin gerçekleşmediğini söyledi. Çatışma sürecinde de aynı hedeflere ulaşılamadığını iddia eden Erakçi, bu nedenle yeniden müzakere talebinin gündeme geldiğini ifade etti.

Bölgesel ve küresel dengeleri yakından ilgilendiren görüşmelerde anlaşmanın içeriğine ilişkin çeşitli iddialar gündeme gelirken, taraflar resmi açıklamalarla sürece ilişkin pozisyonlarını ortaya koydu.

PAKİSTAN: NİHAİ ANLAŞMA METNİ HAZIRLANDI

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ile İran arasında yürütülen görüşmelerde önemli ilerleme sağlandığını belirtti.

Şerif, nihai anlaşma metninin hazırlandığını ifade ederek, "ABD ve İran ile sonraki adımı atmak için yakın işbirliği içindeyiz" açıklamasında bulundu.

Açıklama, taraflar arasında anlaşmanın imzalanmasına yönelik hazırlıkların son aşamaya geldiği yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdi.

İRAN: DEĞERLENDİRMELERİN SON AŞAMASINDAYIZ

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de anlaşma sürecine ilişkin açıklamalarda bulundu.

Bekayi, İran'daki karar alıcıların mutabakat zaptını değerlendirmek üzere bir araya geldiğini belirterek, görüşmelerde yer alan konuların büyük bölümü üzerinde uzlaşma sağlandığını söyledi.

Anlaşmanın imzalanacağı tarih ve yere ilişkin yorum yapamayacağını ifade eden Bekayi, değerlendirme sürecinin son aşamasında olduklarını kaydetti.

TRUMP: SIZDIRILAN ŞARTLAR GERÇEKLE UYUŞMUYOR

ABD Başkanı Donald Trump ise sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, medyada yer alan anlaşma maddelerinin doğru olmadığını ileri sürdü.

İran'ı anlaşma şartlarını medyaya sızdırmakla suçlayan Trump, kamuoyuna yansıyan metinlerin taraflar arasında yazılı olarak üzerinde uzlaşılan şartlarla ilgisinin bulunmadığını savundu.

Trump, anlaşmaya ilişkin yapılan bazı açıklamaların da gerçeği yansıtmadığını öne sürerek Tahran yönetimine yönelik sert eleştirilerde bulundu.

ARAKÇİ: HİÇ BU KADAR YAKIN OLMAMIŞTIK

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de müzakerelerde kritik bir noktaya gelindiğini belirtti.

Arakçi, İslamabad'da görüşülen mutabakat zaptının daha önce hiç olmadığı kadar sonuca yakın olduğunu ifade ederek, nihai onay verilene kadar anlaşma içeriğine ilişkin spekülasyonlardan kaçınılması gerektiğini söyledi.

TASLAK METİNDE HANGİ BAŞLIKLAR YER ALIYOR?

İran basınında yer alan ve resmi makamlarca doğrulanmayan haberlerde, ABD ile İran arasında 14 maddelik bir mutabakat taslağı üzerinde çalışıldığı öne sürüldü.

Haberlere göre taslak metinde yaptırımların kaldırılması, İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması, petrol ve petrokimya ürünlerine yönelik kısıtlamaların askıya alınması, Hürmüz Boğazı'nın yeniden gemi trafiğine açılması ve ekonomik iş birliği başlıkları yer alıyor.

Taslakta ayrıca İran'ın füze programı ve bölgesel vekil güçlere verdiği destek gibi konuların müzakerelerin dışında bırakıldığı ileri sürülüyor.

GÖZLER HAFTA SONUNA ÇEVRİLDİ

ABD Başkanı Donald Trump, bir gün önce yaptığı açıklamada İran ile anlaşmaya varıldığını ve mutabakat zaptının hafta sonu imzalanabileceğini duyurmuştu.

Tahran yönetimi ise anlaşmaya ilişkin temkinli yaklaşımını sürdürürken, nihai kararın İran'daki değerlendirme süreçlerinin tamamlanmasının ardından netleşeceği belirtiliyor.

Taraflardan gelecek resmi açıklamalar ve olası imza süreci, uluslararası kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.

Axios’ta yer alan haberde, gazeteci Barak Ravid’in İsrail kabinesine sunulacak bir belgeye ulaştığı aktarıldı. Belgede, söz konusu finansmanın Batı Şeria’daki yeni yerleşim alanlarının oluşturulması ve genişletilmesi amacıyla kullanılmasının planlandığı ifade edildi.

YERLEŞİM ALANLARININ GENİŞLETİLMESİ HEDEFLENİYOR

Habere göre planın kabul edilmesi halinde geçici konut kompleksleri, kamu binaları ve çeşitli altyapı projeleri hayata geçirilecek. Finansmanın tamamının sağlanamaması durumunda dahi yerleşim alanlarının genişletilmesine yönelik çalışmaların sürdürüleceği belirtildi.

İsrail yönetiminin hazırladığı plan kapsamında yeni yerleşim alanlarının geliştirilmesi ve mevcut yerleşim faaliyetlerinin desteklenmesi öngörülüyor. Düzenlemenin Batı Şeria’daki yerleşim haritasında önemli değişikliklere yol açabileceği kaydedildi.

TASARININ SEÇİMLERDEN ÖNCE GÜNDEME GELMESİ BEKLENİYOR

Haberde, İsrail hükümetinin söz konusu tasarıyı seçimlerden önce oylamayı planladığı ifade edildi. Düzenlemenin kabul edilmesi halinde Batı Şeria’daki yerleşim politikalarının daha da genişletilmesinin hedeflendiği aktarıldı.

İsrail’in aynı yerleşim alanları için geçen hafta da 35 milyon dolarlık kaynak tahsis ettiği belirtildi. İlk aşamada ayrılan bütçenin planlama ve düzenleme çalışmalarında kullanılacağı, eş zamanlı olarak kalıcı yerleşim projelerine yönelik hazırlıkların da sürdürüleceği kaydedildi.

HAK ÖRGÜTLERİNDEN TEPKİ

İsrail hükümetinin Batı Şeria’nın C Bölgesi üzerindeki kontrolünü güçlendirmeyi ve yerleşim faaliyetlerini artırmayı amaçladığı belirtiliyor. Konuya ilişkin rapor hazırlayan çeşitli hak örgütleri ise yerleşim faaliyetlerinin uluslararası hukuk açısından yasadışı olduğunu savunuyor.

Bölgede devam eden yerleşim politikalarının yanı sıra İsrail’in farklı cephelerde yürüttüğü askeri ve güvenlik faaliyetlerinin de sürdüğü ifade ediliyor.

ABD Başkanı Donald Trump ve ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth tarafından İran'a yönelik yapılan sert açıklamaların ardından İran'ın güneyindeki çeşitli bölgelerde patlamalar yaşandı.

İranlı yetkililer, saldırıların ABD tarafından gerçekleştirildiğini belirtirken, saldırılara karşılık verileceğini açıkladı.

TRUMP'TAN "BEDELİNİ ÖDEYECEKLER" MESAJI

Trump, gün içerisinde yaptığı açıklamalarda İran'ın ABD ile yürütülen müzakere sürecini uzattığını savunmuştu.

İran'ın anlaşma konusunda geç kaldığını öne süren Trump, "Artık bunun bedelini ödemek zorunda kalacaklar." ifadelerini kullanmıştı.

Trump ayrıca İran'ın enerji santralleri ve köprülerinin hedef alınabileceğini belirterek yeni saldırı emirleri verebileceğinin sinyalini vermişti.

HEGSETH: "BU GECE SERT VURACAĞIZ"

Trump'ın açıklamalarının ardından ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth de İran'a yönelik dikkat çeken açıklamalarda bulundu.

CENTCOM karargahı önünde konuşan Hegseth, "İran'da başlıca tesisleri bombalayacağız. Bu gece İran'a yönelik saldırılar güçlü olacak. Eğer bu saldırılar yarın olursa yine net ve şiddetli olacak." dedi.

Hegseth, "Bombalarla müzakere etmemiz gerekirse bombalarla müzakere ederiz." ifadelerini de kullandı.

SAATLER SONRA PATLAMA HABERLERİ GELDİ

Trump ve Hegseth'in açıklamalarından saatler sonra İran'ın güneyindeki bazı bölgelerde patlamalar meydana geldi.

Yerel kaynaklar gece boyunca çeşitli noktalardan patlama sesleri duyulduğunu aktarırken, İran hava savunma unsurlarının da devreye girdiği bildirildi.

Saldırıların ardından bölgedeki güvenlik önlemlerinin artırıldığı kaydedildi.

İRAN'DAN MİSİLLEME AÇIKLAMASI

Tahran yönetimi saldırılara ilişkin yaptığı ilk açıklamalarda ABD'yi sorumlu tuttu.

İranlı yetkililer, ülkeye yönelik saldırıların karşılıksız bırakılmayacağını belirterek misilleme yapılacağını duyurdu.

Açıklamalarda, İran'ın gerekli karşılığı verecek kapasiteye sahip olduğu vurgulandı.

GERİLİM TIRMANIYOR

ABD'li yetkililerin tehdit niteliğindeki açıklamalarının ardından yaşanan saldırılar, Washington ile Tahran arasındaki krizin daha da derinleştiğine işaret etti.

Taraflardan gelen karşılıklı açıklamalar sürerken, gözler İran'ın atacağı adımlara ve bölgede yaşanabilecek yeni gelişmelere çevrildi.

ERDOĞAN'I HEDEF ALAN İFADELER KULLANDI

Netanyahu paylaşımında, Cumhurbaşkanı Erdoğan için "antisemitik diktatör" ifadesini kullandı.

İsrail Başbakanı, Erdoğan'ın PKK terör örgütüyle mücadelesi için, "Kürtlere soykırım" şeklinde nitelendirirken, Gazze halkını İsrail'e karşı savunan Hamas direniş örgütüne Türkiye'nin verdiği destekten duyduğu rahatsızlığı dile getirdi. Türkiye'nin başarılı bir şekilde uyguladığı terörle mücadelesini, "Kürtlere soykırım" olarak nitelendiren Netanyahu, bu nedenle Erdoğan'ın İsrail'e ahlak konusunda ders verecek son kişi olduğunu savundu.

İSRAİL'İN İRAN POLİTİKASINI SAVUNDU

Paylaşımında İsrail'in İran'a yönelik saldırganlığına da değinen Netanyahu, ülkesinin ve İsrail Savunma Kuvvetleri'nin faaliyetlerini savundu.

İsrail ordusunu "dünyanın en ahlaklı ordusu" olarak nitelendiren Netanyahu, İran ve İran destekli grupların Orta Doğu ile dünya için tehdit oluşturduğunu ileri sürdü.

"SALDIRILAR SÜRECEK" MESAJI

Netanyahu, İsrail'in İran ve bölgedeki müttefiklerine karşı yürüttüğü operasyonların devam edeceğini belirtti.

İsrail'in güvenliğini tehdit ettiğini öne sürdüğü unsurlara karşı güçlü adımlar atmayı sürdüreceklerini ifade eden Netanyahu'nun açıklamaları, bölgedeki gerilimin devam ettiği bir dönemde geldi.

Netanyahu'nun Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı hedef alan paylaşımı sosyal medyada ve siyasi çevrelerde tepkçi çekti. İslam dünyasından birçok sosyal medya kullanıcısı, Gazze kasabı, Orta Doğu'daki bütün karışıklığın en büyük müsebbibi olarak bilinen Netnayahu'ya sert tepki gösterdi.

Trump’ın açıklamaları, ABD ile İran arasında son günlerde yeniden yükselen askeri gerilimin gölgesinde geldi. Washington yönetimi ile Tahran arasındaki karşılıklı açıklamalar ve sahadaki askeri gelişmeler, bölgedeki tansiyonun yüksek seyrini koruduğunu ortaya koydu.

YENİ SALDIRI EMRİ SİNYALİ

Fox News’e konuşan Trump, gece saatlerinde gerçekleştirilen ve yaklaşık dört saat sürdüğü belirtilen saldırı dalgasının ardından yeni askeri adımlar atılabileceğini söyledi. İran’a yönelik yeni saldırı emirleri vermeye yakın olduğunu belirten Trump, enerji santralleri ile köprülerin potansiyel hedefler arasında bulunduğunu ifade etti.

Trump, Tahran yönetiminin anlaşma sürecini gereğinden fazla uzattığını öne sürerek, bu nedenle askeri seçeneklerin değerlendirilmeye devam edildiğini kaydetti.

“İRAN ORDUSU KAOS İÇİNDE”

İran’ın askeri kapasitesine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Trump, İran ordusunun kaos içinde olduğunu savundu. İran’ın deniz ve hava kuvvetlerinin büyük ölçüde etkisiz hale geldiğini ileri süren Trump, ülkenin askeri açıdan ciddi kayıplar yaşadığını iddia etti.

Trump ayrıca paylaşımında, İran’ın yalnızca açıklamalar yaptığını ancak somut adımlar atmadığını öne sürerek, Tahran yönetimine yönelik eleştirilerini sürdürdü.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA GERİLİM TIRMANDI

Bölgede yaşanan son gelişmelerin merkezinde Hürmüz Boğazı çevresindeki olaylar yer aldı. ABD tarafından yapılan açıklamalara göre, Hürmüz Boğazı üzerinde devriye görevi yapan bir Apache helikopterinin düşürülmesinin ardından Washington yönetimi misilleme kararı aldı.

ABD, Hürmüz yakınlarında bulunan İran hava savunma sistemleri, radar tesisleri ve yer kontrol istasyonlarına yönelik yaklaşık dört saat süren saldırılar düzenlediğini duyurdu.

İRAN’DAN KARŞILIK AÇIKLAMASI

İran tarafı ise ABD saldırılarına karşılık olarak bölgedeki Amerikan askeri varlığını hedef aldığını açıkladı. Devrim Muhafızları, Bahreyn’de bulunan ABD 5. Filosu ile Ürdün’deki Muvaffak Salti Hava Üssü dahil olmak üzere toplam 21 hedefin vurulduğunu öne sürdü.

Tahran yönetimi ayrıca Buşehr üzerinde bir ABD MQ-9 Reaper insansız hava aracının düşürüldüğünü duyurdu.

TAHRAN DİPLOMASİ KAPISINI AÇIK TUTUYOR

İranlı yetkililerden gelen açıklamalarda ise diplomasi vurgusu öne çıktı. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, diplomatik çözüm yollarına açık olduklarını belirtti.

İranlı yetkililer, diplomasi seçeneğinin masada olduğunu ifade ederken, gerekli görülmesi halinde farklı yöntemlerle karşılık verme haklarını saklı tuttuklarını da dile getirdi.

ABD’nin doğrudan İran hedeflerine yönelik son saldırıları ve İran’ın bölgedeki Amerikan varlığına karşı gerçekleştirdiğini açıkladığı hamleler, taraflar arasındaki askeri gerilimin devam ettiğini gösteriyor.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), helikopterin düşmesinin ardından İran'a yönelik misilleme operasyonu düzenlendiğini duyurdu. Açıklamada, operasyonun "meşru müdafaa" kapsamında gerçekleştirildiği belirtilerek, saldırının İran'ın eylemlerine karşı orantılı bir yanıt olduğu ifade edildi.

ABD tarafından yapılan açıklamaların ardından İran medyasında yer alan haberlerde, Hürmüzgan eyaletindeki Sirik kenti ile Keşm Adası ve Bender Abbas çevresinde patlama seslerinin duyulduğu öne sürüldü.

ABD Başkanı Donald Trump da operasyon sırasında yaptığı açıklamada saldırıları doğrulayarak, bir ABD helikopterinin düşürüldüğünü ve buna karşılık misilleme operasyonlarının yürütüldüğünü söyledi.

ABD OPERASYONUNUN DETAYLARI PAYLAŞILDI

CENTCOM, sabaha karşı yaptığı açıklamada operasyonun tamamlandığını ve yaklaşık dört saat sürdüğünü bildirdi.

Açıklamada, ABD Hava Kuvvetleri ve Donanmasına ait savaş uçaklarının hassas güdümlü mühimmat kullandığı belirtilirken, Hürmüz Boğazı yakınlarındaki İran hava savunma sistemleri, yer kontrol istasyonları ve gözetleme radarlarının hedef alındığı kaydedildi.

Operasyonun aynı zamanda uluslararası ticari gemilere yönelik saldırılara karşılık olarak gerçekleştirildiği ifade edildi.

İRAN'DAN ABD ÜSLERİNE MİSİLLEME AÇIKLAMASI

ABD'nin operasyonunun ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu da karşı saldırı düzenlediğini açıkladı.

Yapılan açıklamada, ABD'nin Ortadoğu'daki deniz ve hava üslerinde toplam 21 hedefin vurulduğu öne sürüldü. İran tarafı, Bahreyn'de bulunan ABD 5. Filosu'nun insansız hava araçlarıyla hedef alındığını iddia etti.

Ayrıca Ürdün'deki Muvaffak Salti Askeri Üssü'nün balistik füzelerle vurulduğu belirtilirken, üs içerisinde bulunan bazı stratejik noktaların isabet aldığı öne sürüldü.

Kuveyt yönetimi ise ülkeye yönelik yeni saldırılar nedeniyle hava savunma sistemlerinin devreye alındığını duyurdu.

MQ-9 REAPER İHA'SININ DÜŞÜRÜLDÜĞÜ İDDİA EDİLDİ

İran tarafı, ABD'nin operasyonlarını "sahte bahanelerle" gerçekleştirdiğini savundu.

Tahran yönetimi, ABD füzelerinin Sirik kentinde askeri hedeflerden çok sivil altyapıyı etkilediğini öne sürerek iki su deposunun vurulduğunu ve bir iletişim kulesinin hasar gördüğünü iddia etti.

İran ayrıca ülkenin güneyindeki Buşehr eyaletinde ABD ordusuna ait MQ-9 Reaper tipi bir insansız hava aracının düşürüldüğünü açıkladı.

ARAKÇİ'DEN ABD'YE SERT MESAJ

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, yaşanan gelişmelerin ardından sosyal medya hesabından açıklama yaptı.

Arakçi paylaşımında, ABD'nin askeri baskılara rağmen İran'ın kararlılığını sınamayı tercih ettiğini belirterek, ülkesinin silahlı kuvvetlerinin hiçbir saldırı veya tehdidi yanıtsız bırakmayacağını ifade etti.

ABD'ye yönelik uyarılarda bulunan Arakçi, güvenlik isteyen ülkelerin bölgeden çekilmesi gerektiğini savundu. İranlı bakan, Basra Körfezi'nin tarih boyunca bölgeye dışarıdan müdahale eden güçlerin karşılaştığı sonuçlara tanıklık ettiğini ileri sürdü.

Saldırılar kapsamında İran'ın önemli liman ve kıyı bölgeleri arasında yer alan Bender Abbas, Keşm Adası ve Sirik'in hedef alındığı bildirildi. Bölgeden gelen ilk bilgilere göre söz konusu noktalarda peş peşe patlama sesleri duyuldu.

HELİKOPTER OLAYI GERİLİMİ TIRMANDIRDI

Hürmüz Boğazı üzerinde düşen ABD ordusuna ait Apache helikopterindeki iki pilotun denizden kurtarıldığı belirtildi. Helikopterin düşmesine ilişkin taraflardan farklı açıklamalar gelirken, olayın ardından Washington ile Tahran arasındaki gerilim yeniden yükseldi.

ABD Başkanı Donald Trump, helikopter olayının ardından yaptığı açıklamada saldırıya karşılık vereceklerini belirtti. Trump, daha sonra yaptığı değerlendirmede, “Karşılık vermenin çok önemli olduğunu düşünüyorum. Bu, dün gece helikopterimizi düşürmelerine verilen yanıttır.” ifadelerini kullandı.

ABD KRİTİK KIYI BÖLGELERİNİ HEDEF ALDI

Trump'ın açıklamasının ardından ABD ordusu, İran'ın askeri ve lojistik açıdan stratejik öneme sahip olduğu belirtilen kıyı bölgelerine yönelik operasyon başlattı. Operasyon kapsamında İran Deniz Kuvvetleri'nin ana üssünün bulunduğu Bender Abbas liman kenti ile Hürmüz Boğazı girişindeki Keşm Adası ve Sirik bölgelerinin hedef alındığı aktarıldı.

Bölgedeki gelişmelerin ardından saldırıların kapsamı ve meydana gelen hasara ilişkin resmi makamlar tarafından ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

CENTCOM'DAN “ORANTILI YANIT” AÇIKLAMASI

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), operasyonlara ilişkin yazılı açıklama yayımladı. Açıklamada, ABD güçlerinin Başkomutan'ın talimatıyla İran'a yönelik öz savunma saldırıları başlattığı belirtilerek, harekatın bir gün önce düşürülen ABD Ordusu Apache helikopterine yanıt niteliği taşıdığı ifade edildi.

CENTCOM açıklamasında, görevin “haksız İran saldırganlığına orantılı bir yanıt” olduğu kaydedildi.

ERBİL'DE SAVAŞ UÇAKLARI

Saldırıların ardından Erbil semalarında ABD ve İran savaş uçakları uçuş yapmaya başladı. Bölgede askeri alarm durumu ve gergin bekleyiş sürüyor.

DEVRİM MUHAFIZLARI OPERASYON BAŞLATTI

İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun Erbil'de İranlı-Kürt muhalif grupların karargâhlarını hedef alan büyük çaplı bir operasyon başlattığı öğrenildi. Kuzey Irak'ın tam labinde yer alan Erbil, büyük ABD üslerine ev sahipliği yapıyor.

ABD UÇAKLARI BASRA KÖRFEZİ'NDE

"Flight Radar" verilerine göre, ABD ordusuna ait bazı yakıt ikmal uçaklarının Basra Körfezi'ndeki hareketliliği dikkati çekti. Trump'ın "İran'a karşılık vereceğiz" açıklaması sonrası ABD ordusuna ait yakıt ikmal uçaklarının Basra Körfezi ve çevresinde uçuş yaptığı görüldü.

İRAN: HELİKOPTER KASTEN HEDEF ALINMADI

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı, Al Jazeera televizyonuna yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı üzerinde düşen ABD'ye ait Apache helikopterinin İran tarafından kasten hedef alınmadığını söyledi.

İranlı yetkili, olayın arkasında İran'ın bulunmadığını ifade ederken, bölgedeki yüksek gerilim nedeniyle benzer hadiselerin kasıtsız şekilde meydana gelebileceğini dile getirdi.

İRANLI YETKİLİLERDEN FARKLI MESAJLAR

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Sözcüsü İbrahim Rezai ise yaptığı açıklamada, düşürülen helikopterin İran tarafından vurulduğuna yönelik ifadeler kullandı. Rezai, ABD'nin uyguladığı deniz ablukasını savaş eylemi olarak değerlendirdiklerini belirterek, İran'a yönelik olası saldırılara hızlı ve kararlı şekilde karşılık vereceklerini söyledi.

Öte yandan İran devlet televizyonunun aktardığına göre, İranlı askeri bir kaynak son 24 saat içinde Hürmüz Boğazı'nda havadan herhangi bir askeri saldırı gerçekleştirilmediğini ifade etti. Aynı kaynak, ABD'nin düşürülen helikopter olayını gerekçe göstererek İran'a saldırması halinde kesin bir karşılık verileceği uyarısında bulundu.

Güvenlik kaynaklarına dayandırılan açıklamada, Hayrat Şatır’ın bulunduğu ıslah ve rehabilitasyon merkezinde öldüğü yönündeki haberlerin asılsız olduğu ifade edildi. Yetkililer, sosyal medya platformlarında dolaşıma sokulan bilgilerin doğrulanmamış içerikler olduğunu kaydetti.

HAYRAT ŞATIR HAKKINDAKİ İDDİALAR SOSYAL MEDYADA YAYILDI

Sosyal medya platformlarında yer alan paylaşımlarda, 76 yaşındaki Hayrat Şatır’ın tutuklu bulunduğu cezaevinde kalp krizi geçirdiği ve yaşamını yitirdiği öne sürülmüştü. İddiaların kısa sürede geniş kitlelere ulaşmasının ardından Mısır makamları konuya ilişkin resmi açıklama yayımladı.

Bakanlık açıklamasında, Şatır’ın ölümüne ilişkin haberlerin doğru olmadığı vurgulanırken, kamuoyunda dolaşıma giren bilgilerin resmi kaynaklar tarafından doğrulanmadığı belirtildi.

2013 SONRASI TUTUKLANMIŞTI

Hayrat Şatır, 2013 yılında Mısır’da ülkenin ilk sivil yönetimine karşı gerçekleştirilen askeri darbenin ardından gözaltına alınan ve daha sonra tutuklanan Müslüman Kardeşler yöneticileri arasında yer alıyor. Şatır, aralarında “Hamas adına casusluk” suçlamasının da bulunduğu çeşitli davalarda yargılandı.

Yargı süreçlerinin ardından farklı davalarda müebbet hapis ve idam cezalarına çarptırılan Şatır, uzun süredir cezaevinde bulunuyor.

İNSAN HAKLARI TARTIŞMALARI SÜRÜYOR

Mısır yönetimi, özellikle siyasi muhaliflere yönelik uygulamalar nedeniyle uluslararası insan hakları kuruluşlarının eleştirilerine konu olmaya devam ediyor. Ülkedeki gözaltı, tutukluluk koşulları ve yargı süreçlerine ilişkin tartışmalar son yıllarda sık sık gündeme gelirken, Hayrat Şatır hakkında ortaya atılan son iddialar da kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.

Yıllardır Filistin topraklarında yaşanan işgal politikaları ve Filistinli sivillere yönelik saldırılar karşısında etkili adım atmamakla eleştirilen Batılı ülkelerin bu kararı, uluslararası arenada yeni bir dönemin işareti olarak değerlendiriliyor. Özellikle Gazze’de yaşanan insanlık dramı ve artan sivil kayıpların ardından, daha önce sessiz kalmayı tercih eden bazı Batılı hükümetlerin İsrail’e yönelik eleştirilerini sertleştirmeye başladığı görülüyor.

İŞGALCİ GRUPLARIN ŞİDDETİ GEREKÇE GÖSTERİLDİ

Dört ülkenin dışişleri bakanlarının yanı sıra Avustralya’nın da destek verdiği ortak açıklamada, Batı Şeria’da Filistinli sivillere yönelik saldırılardan sorumlu tutulan aşırılık yanlısı grupların ve bu faaliyetleri destekleyen yapıların hedef alındığı belirtildi.

Açıklamada, Filistinli sivillere yönelik şiddetin kabul edilemez boyutlara ulaştığı vurgulanırken, yaptırımların sorumluların hesap vermesini sağlamayı amaçladığı ifade edildi. Batı Şeria’da Filistinlilerin topraklarını işgal eden İsrail destekli işgalci grupların son dönemde saldırılarını artırdığına yönelik uluslararası raporlar da kararın gerekçeleri arasında gösterildi.

İSRAİL’E YENİ UYARI

Ortak açıklamada, İsrail hükümetinin sahadaki gelişmeleri durdurmak için acil ve somut adımlar atmaması halinde ilave yaptırımların gündeme gelebileceği mesajı verildi.

Dört ülke, Tel Aviv yönetimine Batı Şeria’daki şiddet olaylarına ilişkin etkili soruşturmalar yürütmesi ve sorumluların hesap vermesini sağlaması çağrısında bulundu. Açıklamada, mevcut durumun bölgedeki gerilimi daha da artırdığına dikkat çekildi.

FRANSA’DAN GİRİŞ YASAĞI KARARI

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in yanı sıra işgalci gruplarla bağlantılı olduğu belirtilen dört örgüt lideri ve 21 kişinin Fransa’ya girişinin yasaklandığını açıkladı.

Karar, Avrupa ülkelerinin İsrail hükümetine yakın isimlere yönelik attığı en dikkat çekici adımlardan biri olarak değerlendiriliyor. Paris yönetimi, Batı Şeria’da yaşanan gelişmelerin bölgesel barışı tehdit ettiğini savunuyor.

İSRAİL KARARI KINADI

İsrail Dışişleri Bakanlığı ise yaptırım kararlarına sert tepki gösterdi. Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, yaptırım uygulayan ülkeler eleştirilirken alınan kararların yanlış olduğu savunuldu.

Tel Aviv yönetimi, yaptırımların İsrail’e karşı haksız bir yaklaşım içerdiğini öne sürerken, kararların geri çekilmesi çağrısında bulundu.

AVUSTRALYA VE YENİ ZELANDA’NIN ARDINDAN GELDİ

İngiltere, Kanada, Fransa ve Norveç’in açıkladığı yeni yaptırımlar, geçtiğimiz hafta Avustralya ve Yeni Zelanda tarafından duyurulan benzer kararların ardından geldi.

Böylece Batılı ülkeler arasında İsrail’in Batı Şeria’daki politikalarına yönelik eleştiriler daha görünür hale gelirken, uzun yıllardır uluslararası toplumun büyük bölümünün sessiz kaldığı işgal ve hak ihlalleri konusunda daha sert tutum alınmaya başlandığı yorumları yapılıyor.

BATI ŞERİA’DAKİ İŞGAL POLİTİKALARI TARTIŞILIYOR

1967 yılında gerçekleşen Altı Gün Savaşı’nın ardından İsrail’in Batı Şeria, Doğu Kudüs, Gazze Şeridi, Sina Yarımadası ve Golan Tepeleri’ni işgal etmesiyle başlayan süreç, günümüzde de uluslararası tartışmaların merkezinde yer alıyor.

İsrail’in Batı Şeria’da inşa ettiği yerleşim birimleri, Birleşmiş Milletler başta olmak üzere çok sayıda uluslararası kuruluş tarafından uluslararası hukuka aykırı kabul ediliyor. Filistinlilerin topraklarını işgal eden İsrail destekli işgalci grupların bölgede artan faaliyetlerinin ise iki devletli çözüm ihtimalini daha da zayıflattığı belirtiliyor.

Doğu Kudüs’ün doğusunda planlanan ve “E1 Projesi” olarak bilinen yeni yerleşim planı da uluslararası toplumun endişe duyduğu başlıklar arasında yer alıyor. Söz konusu projenin hayata geçirilmesi halinde Batı Şeria’nın coğrafi bütünlüğünün zarar göreceği ve Filistinlilerin Doğu Kudüs ile bağlantısının daha da zorlaşacağı ifade ediliyor.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), Suriye Ekonomi ve Sanayi Bakanlığı ve Japonya'nın desteğiyle düzenlenen Suriye Ulusal Özel Sektör Konferansı’nda gerçekleştirilen lansman, kamu kurumları, uluslararası kuruluşlar, diplomatik temsilcilikler ve özel sektör temsilcilerini bir araya getirdi.

Üç gün süren konferansta, Suriye’nin ekonomik toparlanma sürecinde özel sektörün üstleneceği rol, yatırım ortamının geliştirilmesi, finansmana erişim, hukuki reformlar, tedarik zincirleri ve kalkınma stratejileri ele alındı.

SBCB'NİN RESMİ LANSMANI YAPILDI

Konferansın ikinci gününde, başkanlığını İsra Holding Üst Yöneticisi (CEO) Ahmed Ravad Ramadan’ın yürüttüğü Suriye İş Konseyleri Koordinasyon Kurulu’nun resmi lansmanı gerçekleştirildi.

Lansman kapsamında Suriye Ortak İş Konseyleri Çalışma Şartı ile Konsey Başkanları ve Kurucuları için hazırlanan Çalışma Rehberi kamuoyuna tanıtıldı.

Kurumsal yapının, Suriye Ekonomi ve Sanayi Bakanlığı’nın 25 No’lu Kararnamesi temel alınarak oluşturulduğu bildirildi.

DÖRT TEMEL HEDEF BELİRLENDİ

Kurulun faaliyetlerinin ihracatın artırılması, yabancı yatırım ve stratejik ortaklıkların teşvik edilmesi, Suriyeli şirketlerin uluslararası iş fırsatlarına erişiminin güçlendirilmesi ve özel sektörün küresel rekabet gücünün artırılması olmak üzere dört temel hedef doğrultusunda şekillendirildiği açıklandı.

SBCB’nin, iş dünyası temsilcileri arasında koordinasyonun geliştirilmesi ve uluslararası ekonomik ilişkilerin daha kurumsal bir zemine taşınmasını amaçladığı belirtildi.

RAMADAN: KURUMSAL BİR EKONOMİK İŞ BİRLİĞİ MODELİ OLUŞACAK

Lansmanda konuşan SBCB Başkanı Ahmed Ravad Ramadan, kurulun özel sektörün uluslararası ölçekte daha güçlü temsil edilmesini sağlayacak stratejik bir yapı olduğunu söyledi.

Ramadan, kurulun bireysel ilişkiler yerine ölçülebilir, sürdürülebilir ve kurumsal bir ekonomik iş birliği modelinin geliştirilmesine katkı sunacağını ifade etti.

Özel sektörün tek bir ulusal sistem çerçevesinde hareket etmesinin uluslararası ortaklar nezdinde daha güçlü ve tutarlı bir kurumsal temsil sağlayacağını belirten Ramadan, yapının Suriye'nin dış ekonomik ilişkilerine yeni bir boyut kazandıracağını kaydetti.

ULUSLARARASI TEMSİLCİLERDEN KATILIM

Lansman programına Suriye Ekonomi ve Sanayi Bakanı Dr. Nidal el-Şa'ar’ın yanı sıra Türkiye’nin Şam Büyükelçisi Nuh Yılmaz, Suudi Arabistan, Fransa, İtalya ve Lübnan büyükelçileri ile çok sayıda uluslararası kuruluş temsilcisi katıldı.

Katılımcılar, kurulun Suriye’nin ekonomik entegrasyon sürecine sağlayabileceği katkılara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

KAMU VE ÖZEL SEKTÖR TEMSİLCİLERİ BİR ARAYA GELDİ

Konferansa Suriye Yüksek Ekonomik Kalkınma Konseyi, Ekonomi ve Sanayi Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Suriye Merkez Bankası ve Suriye Yatırım Ajansı temsilcilerinin yanı sıra çeşitli uluslararası kuruluşlar da katıldı.

Programda, yatırım ortamının geliştirilmesi, ticaretin artırılması ve ekonomik kalkınma alanlarında iş birliği imkanları değerlendirildi.

Uluslararası Finans Kurumu (IFC), Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) ve Birleşmiş Milletler Sermaye Kalkınma Fonu (UNCDF) temsilcileri de etkinlikte yer aldı.

EKONOMİK YENİDEN YAPILANMA SÜRECİNDE YENİ ADIM

SBCB’nin kuruluşu, Suriye’nin bölgesel ve küresel ekonomik sistemle yeniden bütünleşme çabalarının sürdüğü dönemde atılan önemli adımlardan biri olarak öne çıktı.

Kurulun, özel sektörün kurumsal kapasitesinin güçlendirilmesi, uluslararası yatırımcılarla ilişkilerin geliştirilmesi ve ekonomik iş birliklerinin artırılmasına katkı sağlamasının hedeflendiği belirtildi.

Konferans, Şam’daki Emevi Camii çevresinde düzenlenen özel programla sona erdi.

Halawani’nin annesi Wissam Halawani, AFP’ye yaptığı açıklamada, İsrail polisinin kızını pazar akşamı serbest bıraktığını ve ev hapsi kararı verdiğini söyledi.

ALTI GÜN GÖZALTINDA KALDI

Filistin Kadın Milli Futbol Takımı formasını giyen Rand Halawani, Kudüs’te İsrail makamları tarafından gözaltına alınmış ve altı gün boyunca tutulmuştu. Serbest bırakılmasının ardından hakkında beş günlük ev hapsi kararı uygulanacağı bildirildi.

Gözaltı sürecine ilişkin İsrail makamlarından ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.

ANNESİNDEN AÇIKLAMA

Wissam Halawani, AFP’ye yaptığı değerlendirmede, kızının gözaltında bulunduğu günlerin kendileri açısından son derece zor geçtiğini ifade etti.

Kızının eve dönmesinin ardından büyük bir mutluluk yaşadığını belirten Halawani, gözaltı sürecinin aile üzerinde önemli bir etkisi olduğunu dile getirdi.

FİLİSTİN FUTBOL FEDERASYONU'NDAN PAYLAŞIM

Filistin Futbol Federasyonu, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Rand Halawani’nin serbest bırakıldığını duyurdu.

Federasyon paylaşımında, “Rand Halawani özgürlüğü soluyor” ifadesine yer verdi.

FİLİSTİNLİ KADIN TUTUKLULARIN SAYISI 95'E YÜKSELDİ

Filistinli tutukluların haklarını savunan en büyük kuruluşlardan biri olan Filistin Esirler Kulübü, İsrail hapishaneleri ve gözaltı merkezlerinde tutulan kadınların sayısının yaklaşık 95’e yükseldiğini açıkladı.

Kuruluş tarafından paylaşılan verilere göre, İsrail cezaevleri ve gözaltı merkezlerinde bulunan toplam Filistinli tutuklu sayısı ise yaklaşık 9 bin 500 olarak kaydedildi.

Al Jazeera Arabic’in aktardığı bilgilere göre, İsrail’e ait bir insansız hava aracı Nebatiye kentini hedef aldı. Saldırının ardından bölgede oluşan hasar ve olası can kayıplarına ilişkin resmi açıklama yapılmadı.

NEBATİYE'DE BİRDEN FAZLA NOKTA HEDEF ALINDI

Nebatiye kentindeki insansız hava aracı saldırısının yanı sıra, Nebatiye ilçesine bağlı Kfarsir beldesine de İsrail tarafından hava saldırısı düzenlendi. Saldırının hedefleri ve sonuçlarına ilişkin ayrıntılar henüz paylaşılmadı.

Güney Lübnan’da son dönemde yoğunlaşan saldırılar kapsamında Nebatiye çevresindeki yerleşim alanları da hedef alınmaya devam ediyor.

SUR İLÇESİNDEKİ BELDELERDE HAVA SALDIRILARI

İsrail savaş uçakları tarafından Sur ilçesine bağlı El-Abbasiye ve Er-Ramadiye beldelerine yönelik hava saldırıları gerçekleştirildi. Saldırıların ardından bölgelerde meydana gelen hasara ilişkin resmi veriler açıklanmadı.

Lübnan’ın güneyindeki sınır hattı ve çevresinde devam eden saldırılar nedeniyle bölgedeki güvenlik durumu yakından takip ediliyor.

İsrail'in operasyonları, ABD Başkanı Donald Trump'ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya yaptığı itidal çağrısına rağmen gerçekleştirildi. Trump'ın son günlerde diplomatik girişimlerin sürdürülmesini istediği ve olası bir misillemenin ertelenmesini talep ettiği belirtilmişti.

İSRAİL'DEN İRAN'A GENİŞ ÇAPLI HAVA SALDIRISI

İsrail ordusunun düzenlediği operasyonlarda İran'ın batı ve merkez bölgelerindeki askeri noktaların hedef alındığı bildirildi. İran makamları bazı bölgelerde hava sahası kısıtlamaları uygularken, saldırılar sonrasında güvenlik önlemleri artırıldı. İsrail tarafı operasyonların ülkeye yönelik füze tehditlerine karşı gerçekleştirildiğini savundu.

İRAN YENİ FÜZE OPERASYONU BAŞLATTI

İsrail saldırılarının ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu yeni bir operasyon başlattığını duyurdu. İran basınında yer alan açıklamalarda İsrail'deki askeri hedeflerin vurulduğu belirtildi. İran yönetimi, saldırıların devam etmesi halinde daha kapsamlı karşılık verileceği mesajını paylaşırken, yeni füze dalgalarının İsrail yönüne gönderildiği bildirildi.

İsrail ordusu ise hava savunma sistemlerinin devreye alındığını ve çok sayıda füzenin etkisiz hale getirildiğini açıkladı. Ülkenin farklı bölgelerinde sirenler çalarken, vatandaşlara sığınaklara yönelmeleri çağrısında bulunuldu.

YEMEN'DEN GELEN SALDIRI İDDİALARI DİKKAT ÇEKTİ

Bölgedeki hareketlilik yalnızca İsrail ve İran hattıyla sınırlı kalmadı. İsrail kaynakları, Yemen'den de füze tehdidi tespit edildiğini açıkladı. Bazı bölgelerde alarm sistemleri devreye girerken, güvenlik birimleri olası yeni saldırılara karşı hazırlık seviyesini yükseltti.

NETANYAHU GÜVENLİK KABİNESİNİ TOPLUYOR

İsrail basınında yer alan haberlere göre Başbakan Binyamin Netanyahu'nun güvenlik kabinesini olağanüstü gündemle toplaması bekleniyor. Toplantıda İran'ın son saldırıları, İsrail'in askeri seçenekleri ve bölgedeki güvenlik durumu ele alınacak.

ENERJİ PİYASALARINDA TEDİRGİNLİK ARTTI

Karşılıklı saldırıların ardından küresel piyasalarda da hareketlilik yaşandı. Petrol fiyatları yükseliş eğilimine girerken yatırımcıların güvenli liman olarak görülen varlıklara yöneldiği bildirildi. Enerji altyapılarının hedef alınabileceğine yönelik endişeler, piyasalardaki dalgalanmayı artırdı.

Sahadaki gelişmeler ise ateşkes sürecine rağmen çatışma ve insani kriz ortamının sürdüğünü gösteriyor. İsrail’in Gazze’de kontrol ettiği alanın yüzde 60’ın üzerine çıktığı belirtilirken, yaklaşık 2 milyon Filistinli nüfus daha dar bir alana sıkışmış durumda yaşamını sürdürüyor. Ekim ayından bu yana devam eden saldırılarda 933 Filistinlinin hayatını kaybettiği bildiriliyor.

GIDA YARDIMLARI BEKLENEN DÜZEYE ULAŞMADI

Gazze’ye yönelik insani yardım sevkiyatları, ateşkes anlaşmasında öngörülen seviyeye ulaşamadı. Anlaşma kapsamında bölgeye günlük 600 yardım tırının giriş yapması planlanmasına rağmen, yardımların önemli ölçüde sınırlı kaldığı ifade ediliyor.

Yetersiz yardım akışı nedeniyle bölgedeki insani koşullar daha da ağırlaşırken, Birleşmiş Milletler raporlarına göre Gazze’de her beş aileden biri günde yalnızca bir öğün yemek tüketebiliyor. Gıda yetersizliği, özellikle yerinden edilmiş nüfusun yoğun olduğu bölgelerde temel sorunlardan biri olarak öne çıkıyor.

SU KRİZİ DERİNLEŞİYOR

Gazze’de altyapının büyük ölçüde zarar görmesi, su temininde ciddi sıkıntılara yol açıyor. Şebekelerin ve kuyuların tahrip edilmesi nedeniyle yaşanan sorunlar, çalışır durumdaki kuyuların işletilmesinde kullanılan jeneratörler için gerekli yakıt ve yedek parçaların temin edilememesiyle daha da büyüyor.

Gazze’nin güneyindeki Han Yunus kentinde bulunan Aksa Üniversitesi yerleşkesi ve çevresinde yaşayan yaklaşık 30 bin yerinden edilmiş kişi, artan hava sıcaklıklarıyla birlikte suya ulaşabilmek için uzun mesafeler kat etmek zorunda kalıyor. Bölgede temiz suya erişim, günlük yaşamın en büyük sorunlarından biri olarak değerlendiriliyor.

ULUSLARARASI GÜÇ VE YÖNETİM PLANI HAYATA GEÇİRİLEMEDİ

Gazze’de güvenliğin sağlanması amacıyla planlanan uluslararası istikrar gücü henüz konuşlandırılamadı. Gazze’de görev yapması öngörülen polis yapılanmasının da oluşturulamadığı belirtiliyor.

Barış Kurulu Sözcüsü Bradley Klapper, beş ülkenin istikrar gücüne asker göndermeyi taahhüt ettiğini açıkladı. Ancak söz konusu gücün sahaya konuşlandırılmasına yönelik süreç henüz tamamlanmadı. Gazze’nin geçici yönetimini üstlenmesi planlanan Filistinli teknokratlardan oluşan komitenin de görev bölgesine ulaşamadığı ifade ediliyor.

İŞGAL ALANI GENİŞLEDİ

10 Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkes anlaşması kapsamında İsrail ordusunun çekildiği bölgelere yeniden girmemesi öngörülüyordu. Anlaşmaya göre belirlenen ve “Sarı Hat” olarak adlandırılan düzenleme sonucunda Gazze Şeridi’nin yüzde 53’ü İsrail kontrolünde kalırken, yüzde 47’lik bölüm Filistinlilerin kullanımına bırakılmıştı.

Anlaşmanın ikinci aşamasında İsrail ordusunun daha geri bir hatta çekilmesi planlanmasına rağmen bu süreç gerçekleşmedi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Gazze’de kontrol edilen alanın yüzde 60’ın üzerine çıkarıldığını açıklarken, İsrail ordusuna bu oranı yüzde 70’in üzerine yükseltme talimatı verdiğini duyurdu.

YENİDEN İNŞA SÜRECİNDE FİNANSMAN SORUNU

Gazze’nin yeniden yapılandırılması için yaklaşık 70 milyar dolarlık kaynağa ihtiyaç duyulduğu belirtiliyor. Barış Kurulu’na üye ülkeler tarafından 17 milyar dolarlık yardım taahhüdünde bulunulmasına rağmen şimdiye kadar bu miktarın yalnızca sınırlı bir bölümü toplanabildi.

Toplanan kaynakların büyük kısmının da henüz sahada kullanılamadığı ifade ediliyor. Güvenlik, yönetim ve lojistik sorunlar nedeniyle yeniden inşa çalışmalarında beklenen ilerleme sağlanamıyor.

Plan kapsamında Hamas üyelerinin silah bırakması durumunda af mekanizmalarının devreye alınması, bazı isimlerin oluşturulacak polis gücünde görev alabilmesi ve Gazze’den ayrılmak isteyenlere çıkış imkanı sağlanması öngörülüyor. Hamas’ın silah bırakması halinde ulusal seçimlere katılımının da plan kapsamında değerlendirildiği belirtiliyor.

SALDIRILAR VE CAN KAYIPLARI SÜRÜYOR

Ateşkes sürecine rağmen Gazze’de saldırılar ve can kayıpları devam ediyor. Filistin yerel medya kaynaklarına göre, Han Yunus kentindeki Nasır Hastanesi’nde tedavi gören Raviye Ebu Madi hayatını kaybetti.

Ebu Madi’nin, bir hafta önce İsrail’in Mevasi bölgesinde yerinden edilmiş sivillerin barındığı Gays Kampı’na düzenlediği saldırıda yaralandığı aktarıldı.

Gazze Sağlık kaynaklarının açıkladığı verilere göre, Ekim 2023’ten bu yana Gazze Şeridi’ne yönelik saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısı 72 bin 942’ye, yaralı sayısı ise 172 bin 967’ye ulaştı.

Konferansa katılan ülke temsilcileri, işçi ve işveren örgütleri ile sendika temsilcileri protesto amacıyla masalara vurarak tepki gösterdi. Salondaki protestoların sürmesi üzerine İsrailli diplomat konuşmasını tamamlayamadı.

İSRAİLLİ DİPLOMATA YOĞUN TEPKİ

Genel kurul oturumunda söz alan İsrailli diplomat Waleed Gadban’ın konuşmaya başlamasının ardından salonda protestolar başladı.

Katılımcılar, masalara vurarak tepki gösterirken oturumda konuşmanın sürdürülmesi mümkün olmadı. Protestolar nedeniyle salondaki gerginlik bir süre devam etti.

Konferana başkanlık eden Juan Castillo, katılımcılara protestoları sonlandırmaları yönünde çağrıda bulundu. Yapılan uyarılara rağmen tepkilerin sürmesi üzerine oturum, bir sonraki konuşmacıyla devam etti.

TÜRK HEYETİ PROTESTOYA DESTEK VERDİ

Türkiye adına konferansa katılan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Türk heyeti ve Türkiye’den gelen sendika temsilcileri de protestolara destek verdi.

Türk heyetinin, diğer katılımcılarla birlikte masalara vurarak protestoya katıldığı görüldü.

SALONDA FİLİSTİN BAYRAKLARI AÇILDI

Oturum sırasında bazı katılımcılar Filistin bayrakları açtı.

Güvenlik görevlilerinin bayrakların indirilmesi yönünde uyarıda bulunduğu belirtilirken, salonda “Özgür Filistin” yazılı atkılar taşıyan katılımcılar da yer aldı.

IŞIKHAN’DAN FİLİSTİN VURGUSU

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, genel kurulda yaptığı konuşmada Filistin’deki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Işıkhan, ILO Genel Direktörü Gilbert F. Houngbo tarafından hazırlanan “İşgal Altındaki Arap Topraklarında Çalışan İşçilerin Durumu” başlıklı ek rapora değinerek, raporun Filistinli çalışanların karşı karşıya bulunduğu koşulları ortaya koyduğunu ifade etti.

Gazze’deki gelişmelerin Filistinli işçilerin çalışma hayatı, geçim kaynakları ve hakları üzerinde ağır sonuçlar doğurduğunu belirten Işıkhan, bölgede sivilleri etkileyen saldırıların sürdüğünü söyledi.

SUMUD FİLOSU AÇIKLAMASI

Konuşmasında Gazze’ye insani yardım ulaştırmayı amaçlayan Sumud Filosuna yönelik müdahaleye de değinen Işıkhan, yaşanan olaylara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Filoda Türkiye’den sendika yöneticilerinin de bulunduğunu hatırlatan Işıkhan, Türkiye’nin uluslararası hukuka ve temel insani değerlere aykırı olduğunu değerlendirdiği saldırıların sona erdirilmesini talep ettiğini ifade etti.

Türkiye’nin Filistin meselesinde iki devletli çözüm vizyonunu desteklemeye devam edeceğini belirten Işıkhan, Filistin halkının barış, güvenlik ve insan onuru içinde yaşayabileceği bir çözümün önemine dikkat çekti.

ULUSLARARASI KURULUŞLARA ÇAĞRI

Vedat Işıkhan, konuşmasının sonunda uluslararası kuruluşların işlevine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Birleşmiş Milletler kürsüsünde dile getirdiği görüşleri hatırlatan Işıkhan, uluslararası kuruluşların insan onurunu ve emeğin hakkını korudukları ölçüde güçlü olabileceklerini ifade etti.

Filistin’in ILO’daki gözlemci üyeliğine ilişkin kararın yeniden oylamaya taşınmasının uluslararası sistemin kırılganlığını ortaya koyduğunu belirten Işıkhan, ILO’nun sosyal diyalog tecrübesiyle Filistinli çalışanlara yönelik uluslararası dayanışmaya katkı sunabileceğini söyledi.

Ben-Gvir, paylaşımında camilerden yapılan hoparlörlü yayınların çevrede yaşayanları rahatsız ettiğini öne sürerken, konuya ilişkin daha önce hazırlanan yasa tasarısına desteğini yineledi. Açıklamalar, İsrail'de dini özgürlükler ve ibadet hakkı konusundaki tartışmaları yeniden alevlendirdi.

TASARI KOMİSYONDAN GEÇTİ

İsrail'de gündeme gelen yasa tasarısına göre camilerde kullanılan hoparlör sistemlerinin ruhsatlandırılması öngörülüyor. Düzenleme kapsamında gerekli izinleri almayan camilerde ezanın hoparlör aracılığıyla okunmasına izin verilmeyecek.

Tasarıda, kurallara uyulmaması halinde 50 bin şekele kadar para cezası uygulanabileceği belirtiliyor. İzin süreçlerinde camilerin yerleşim alanlarına olan mesafesi ve çevresel kriterlerin dikkate alınacağı ifade ediliyor.

Komisyondan geçen tasarı İsrail Meclisi'nin gündemine gönderildi. Düzenlemenin genel kurulda ne zaman görüşüleceğine ilişkin resmi bir takvim ise henüz açıklanmadı.

BEN-GVİR’DEN YENİ AÇIKLAMA

Aşırı sağcı politikalarıyla sık sık gündeme gelen İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, yayımladığı videoda ezan sesinin çevrede yaşayanları rahatsız ettiğini savundu.

Ben-Gvir, mevcut uygulamaların değiştirilmesi gerektiğini belirterek camilerden yapılan hoparlörlü yayınların sınırlandırılmasını istedi. Açıklamalar, İsrail kamuoyunda ve Filistin tarafında yeni tartışmaları beraberinde getirdi.

FİLİSTİNLİ YETKİLİLERDEN TEPKİ

Tasarıya Filistinli yetkililer ve dini kurumlar tepki gösterdi. Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın din işlerinden sorumlu başdanışmanı, girişimi "dini savaş ilanı" olarak nitelendirdi.

Kudüs Yüksek İslam Konseyi Başkanı Şeyh İkrime Sabri ise düzenlemenin din ve ibadet özgürlüğüne müdahale anlamına geldiğini belirtti. Sabri, bölgede yaşanan güvenlik sorunları ve askeri faaliyetlerin oluşturduğu gürültüye dikkat çekerek ezanın hedef alınmasına karşı çıktı.

BEN-GVİR'İN DAHA ÖNCEKİ GİRİŞİMLERİ

Itamar Ben-Gvir, ezan konusunda daha önce de benzer girişimlerde bulunmuştu. Bakan, 2024 yılında İsrail polisine camilerdeki hoparlör sistemlerine yönelik denetimlerin artırılması talimatını vermişti.

Söz konusu uygulama kapsamında hoparlörlere el konulması ve gürültü gerekçesiyle para cezası kesilmesi yönündeki kararlar hem İsrail içinde hem de uluslararası kamuoyunda tartışmalara neden olmuştu.

MECLİS OYLAMASI BEKLENİYOR

Komisyon aşamasını geçen tasarının yürürlüğe girebilmesi için İsrail Meclisi'nde yapılacak oylamalardan geçmesi gerekiyor. Tasarıya ilişkin siyasi partilerin tutumu ve oylama takvimi önümüzdeki günlerde netlik kazanacak.

Düzenleme, İsrail'deki Arap toplumunun dini hakları ve ibadet özgürlüğü tartışmalarının yanı sıra İsrail-Filistin hattındaki gerilim başlıklarından biri olarak değerlendiriliyor.