Sunucu, İsrail’de kabul edilen "Filistinli esirlerin idam edilmesi yasası"na atıfta bulunarak, “Kendilerini modern İsrail devletinin yasama organı olarak tanımlayan bir grup, Netanyahu’nun yönettiği bu yapı, Filistinlileri öldürmelerine izin veren bir yasa çıkardı. Bu yasa, Filistinli mahkumların idam edilebileceğini söylüyor” dedi.

Konuşmasında örnekler veren sunucu, “O zaman biz de diyebiliriz ki Arjantin’de ceza çekenler etnik kökenlerine göre idam edilebilir. Kel olanlar, İtalyanlar, Bolivyalılar, Perulular, İspanyollar... Neden olmasın?” ifadelerini kullandı.

“YANIT, SİYONİZMİN YOK EDİLMESİ OLMALIDIR”

Sunucu, İsrail yönetimini hedef alarak, “Cevap, Nazi Siyonizminin yok edilmesi olmalıdır” dedi.

Açıklamasının devamında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve yönetimini sert ifadelerle hedef alan sunucu, “Netanyahu ve onun Gestapo benzeri çetesi” ifadesini kullandı.

“HEPSİ ÖLDÜRÜLMELİ, HİÇBİRİ KALMAMALI”

Sunucu, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

“Hiçbir Filistinlinin bu soykırımcıların kurbanı olmaması için dua ediyoruz. Etnik temizlik yaptılar ve şimdi öldürme yasasını kutluyorlar. Öldürmek gerekiyor, hiçbir merhamet gösterilmemeli. Dünya onları Nürnberg’deki Naziler gibi idam etmeli. Bir tane bile kalmamalı.”

Ayrıca, İsrail yönetimini oluşturan kişilerin isimlerinin “insanlık için utanç” olarak kayda geçirilmesi gerektiğini söyledi.

“İSRAİL HÜKÜMETİ YOK EDİLMELİ”

Sunucu, “Bu artık sadece işbirliği yapmamak meselesi değil. İsrail devletinin hükümeti tamamen yok edilmelidir” ifadelerini kullandı.

Konuşmasında, İsrail halkının da İran saldırıları altında olduğunu belirten sunucu, bu durumun sona ermesi gerektiğini ifade etti.

BM VE ULUSLARARASI TOPLUMA ÇAĞRI

Sunucu, Birleşmiş Milletler’in tutumunu eleştirerek, “Bir ülke bir halkı öldürmek için yasa çıkarıyor ve kutluyor. BM nerede?” dedi.

Ayrıca Arjantin’in uluslararası alanda tepki göstermesi gerektiğini belirten sunucu, ülkesinin tarafını açık şekilde ortaya koyması gerektiğini söyledi.

DİNİ VE TARİHİ REFERANSLAR

Konuşmada dini referanslara da yer verilirken, bazı Ortodoks Yahudi görüşlerine atıf yapılarak İsrail devletinin varlığına yönelik eleştiriler dile getirildi.

Sunucu, konuşmasının sonunda Gazze’deki çocukların bombardıman altında hayatını kaybettiğini belirterek, “30 bin Filistinli çocuğun bombaların altında gömülmesi tehdidi” ifadelerini kullandı.

Resmi temaslar kapsamında başkent Karakas'ta bulunan ABD İçişleri Bakanı Doug Burgum, Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodriguez tarafından Miraflores Sarayı'nda kabul edildi. Devlet televizyonu VTV'nin aktardığı bilgilere göre, taraflar arasındaki görüşmede stratejik sektörlerdeki iş birliği imkanları ele alındı. Kabulde, Venezuela'nın ekonomik dönüşüm süreci ve uluslararası yatırımların durumu masaya yatırıldı. Delcy Rodriguez, görüşme sırasında hükümetin ekonomi politikalarına ve dış ticaret stratejilerine dair verileri paylaştı.

MADENCİLİK YASASINDA REFORM HAZIRLIĞI

Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodriguez, ABD heyeti ile gerçekleştirdiği görüşmede Ulusal Meclis'e sunulacak olan yeni madencilik yasası reformuna ilişkin detayları paylaştı. Yasal düzenlemenin kısa sürede parlamentodan geçerek yasalaşmasını hedeflediklerini belirten Delcy Rodriguez, bu hamle ile ülkedeki maden kaynaklarının işletilmesinde yeni bir dönemin başlayacağını ifade etti. Reform paketinin, sektördeki bürokratik engelleri azaltması ve şeffaflığı artırması hedefleniyor.

ULUSLARARASI YATIRIMCILARA ÇAĞRI

Hükümetin öncelikli hedefleri arasında yer alan ekonomik kalkınma planı çerçevesinde, yabancı sermayenin ülkeye çekilmesi için yeni teşviklerin hayata geçirileceği kaydedildi. Delcy Rodriguez, uluslararası iş dünyasının Venezuela'daki madencilik sektöründe sunulan yatırım ve kalkınma fırsatlarından yararlanması gerektiğini vurguladı. ABD yönetimi ile sağlanan siyasi uyumun, ekonomik alandaki ortaklıklara zemin hazırlayacağı ve stratejik projelerin hızlandırılacağı belirtildi.

ENERJİ KRİZİNİN ARKA PLANI VE DIŞ BASKILAR

Küba, son yılların en ağır enerji krizini tecrübe ediyor. Krizin temel sebeplerinden biri olarak ABD'nin Venezuela'dan yapılan petrol sevkiyatlarına yönelik kısıtlamaları öne çıkıyor. Küba’nın müttefiki konumundaki Kremlin, ABD yönetimini ada ülkesini boğmaya çalışmakla suçladı. 60 yılı aşkın süredir ABD ticaret ambargosu altında bulunan Küba'da yakıt stokları hızla azalırken, hükümet sert tasarruf önlemlerini devreye soktu. Uygulanan önlemler kapsamında havayolu şirketlerinin yakıt ikmali yapmasına da kısıtlamalar getirildi.

HAVACILIK SEKTÖRÜNDE AKSAMALAR VE TAHLİYE PLANI

Yakıt krizine bağlı olarak bazı yabancı havayolları Küba seferlerini iptal etme kararı aldı. Rusya dahil olmak üzere bazı ülkeler, vatandaşlarına sorun çözülene kadar adaya seyahat etmemeleri yönünde tavsiyede bulundu. Çarşamba günü Rusya Federal Hava Taşımacılığı Ajansı (Rosaviatsia) tarafından yapılan açıklamada, yakıt ikmalindeki zorlukların Rossiya Airlines ve Nordwind Airlines şirketlerini Küba uçuş programlarını değiştirmeye mecbur bıraktığı kaydedildi.

BİNLERCE TURİSTİN DÖNÜŞÜ İÇİN OPERASYON BAŞLIYOR

Rosaviatsia, "Rossiya Airlines, şu anda Küba’da bulunan Rus turistlerin tahliyesini sağlamak amacıyla yalnızca Havana ve Varadero’dan Moskova’ya dönüş uçuşları gerçekleştirecek" bilgisini paylaştı. Rusya Tur Operatörleri Birliği ise hafta başında yaptığı açıklamada, adada yaklaşık 5 bin Rusya vatandaşının bulunabileceğini kamuoyuna duyurdu. Enerji darboğazının gölgesindeki ülkede, yakıt tedarikine yönelik diplomatik ve lojistik süreçler devam ediyor.

ÜLKELER ARASI TEMASLAR BAŞLADI

Venezuela Dışişleri Bakanlığı’nın internet sitesinde yayımlanan açıklamada, Bolivarcı hükümetin barış diplomasisine olan bağlılığı ifade edildi. Açıklamada, her iki ülkede diplomatik ilişkilerin yeniden tesis edilmesine yönelik diyalog kanallarının tekrar açıldığı bildirildi.

ABD'nin gerçekleştirdiği askeri müdahale sonucu çok sayıda kişinin hayatını kaybettiği belirtilen açıklamada, “Venezuela, bu saldırıyla diplomatik yollarla mücadele edecektir. Çünkü Bolivarcı Barış Diplomasisinin, egemenliğin savunulması, uluslararası hukukun yeniden tesis edilmesi ve barışın korunması için meşru yol olduğuna inanıyoruz” ifadelerine yer verildi.

Söz konusu sürecin, Cumhurbaşkanı ve eşinin maruz kaldığı saldırı ile kaçırılmanın doğurduğu sonuçları ele almayı ve karşılıklı ilgi alanlarına yönelik bir çalışma gündeminin oluşturulmasını amaçladığı belirtildi.

KARŞILIKLI HEYET ZİYARETLERİ YAPILACAK

Açıklamaya göre, ABD Dışişleri Bakanlığı'na bağlı bir diplomatik heyet, teknik ve lojistik değerlendirmelerde bulunmak üzere Venezuela’ya ulaştı. Aynı şekilde Venezuela'dan bir diplomatik heyetin de ABD'ye gönderileceği ifade edildi.

Başkent Caracas’taki Baruta semtinde bulunan ve 2019 yılında kapatılan ABD Büyükelçiliği'nin yeniden açılma olasılığının da iki ülke arasındaki görüşmelerde gündeme geldiği kaydedildi.

MADURO’NUN ALIKONULMASIYLA KRİZ BAŞLADI

Venezuela'nın başkenti Caracas'ta 3 Ocak’ta gece saatlerinde patlama ve uçak sesleri duyulmuştu. Venezuela yönetimi, ABD’yi ülkenin çeşitli bölgelerinde sivil ve askeri hedeflere saldırı düzenlemekle suçlamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, Nicolás Maduro ve eşi Cilia Flores’in ülke dışına çıkarıldığını ve büyük bir operasyon gerçekleştirildiğini açıklamıştı. ABD Adalet Bakanı Pam Bondi, Maduro hakkında “uyuşturucu terörizmi, kokain kaçakçılığı, ABD’ye karşı makineli tüfek ve yıkıcı cihazlara sahip olma” suçlamalarıyla dava açıldığını duyurmuştu.

Maduro ve eşi, New York’un Manhattan bölgesindeki mahkemede hakim karşısına çıkarıldı. Maduro duruşmada, “savaş esiriyim” ifadelerini kullandı ve Caracas’taki evinden kaçırıldığını söyledi.

GEÇİCİ DEVLET BAŞKANI RODRÍGUEZ GÖREVE BAŞLADI

Delcy Rodríguez, 5 Ocak’ta Ulusal Meclis’te yemin ederek geçici devlet başkanlığı görevini üstlendi. Sol görüşlü bir aileden gelen Rodríguez, Hugo Chávez döneminden bu yana çeşitli görevlerde bulunmuştu. 57 yaşındaki Rodríguez, 2017 yılından itibaren Venezuela Devlet Başkan Yardımcılığı görevini yürütüyordu.

MADURO VE EŞİ YARALANDI

Diosdado Cabello, baskın sırasında Maduro’nun bacağından, first lady Cilia Flores’in ise başından yaralandığını belirtti. 3 Ocak’taki saldırıda, sivillerin de bulunduğu 100 kişinin öldüğü açıklandı.

Hayatını kaybeden askerler için düzenlenen cenaze töreninden görüntüler paylaşıldı.

SİVİLLERİN ÖLDÜĞÜ İDDİASI

Cabello, operasyonda kullanılan bombalar nedeniyle çatışmayla ilgisi olmayan sivillerin de öldüğünü ifade etti.

Cabello, “Silahlı Kuvvetler'deki yoldaşlarımız, Venezuela'da bulunan Kübalı kardeşlerimiz, polis personeli, evlerinde uyurken bir anda saldırıya maruz kalıp öldürülen arkadaşlarımız vardı.” dedi.

KOLOMBİYA-VENEZUELA SINIRINDA PROTESTO

Kolombiya’nın Venezuela sınırında protesto düzenlendi. Cucuta kentindeki Simon Bolivar Köprüsü’nde yapılan gösteriye Kolombiyalılar ve Venezuelalılar birlikte katıldı.

Bir protestocu, bağımsızlık kahramanı Simon Bolivar kılığına girdi. Bazı göstericiler, Maduro ile eski Devlet Başkanı Hugo Chavez’in fotoğraflarını taşıdı. Protestocular ABD karşıtı sloganlar attı.

NE OLMUŞTU?

Venezuela’nın başkenti Caracas’ta 3 Ocak’ta yerel saatle 02.00 civarında patlama ve uçak sesleri duyulmuştu.

Venezuela yönetimi, patlamaların ardından ABD’yi ülkenin çeşitli bölgelerinde sivil ve askeri tesislere saldırı düzenlemekle suçlamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela Devlet Başkanı Maduro’ya karşı büyük çaplı bir saldırı düzenlendiğini, Maduro ile eşinin ülke dışına çıkarıldığını duyurmuştu.

ABD Adalet Bakanı Pam Bondi de Maduro ve eşi Cilia Flores hakkında ABD’de suç duyurusunda bulunulduğunu, Maduro’ya “uyuşturucu terörizmi, kokain kaçakçılığı, ABD'ye karşı makineli tüfek ve yıkıcı cihazlara sahip olma” suçlamalarının yöneltildiğini açıklamıştı.

Ocak 2025’te ikinci kez göreve başlayan Donald Trump, petrol ve doğalgaz sektörünü önceliklendiren bir enerji politikası izlemeye başladı. Göreve başlama konuşmasında ulusal enerji acil durumu ilan eden Trump, şu ifadeleri kullandı:

"Amerika bir kez daha bir üretim ülkesi olacak ve başka hiçbir üretim ülkesinin sahip olamayacağı bir şeye sahibiz: Dünyadaki herhangi bir ülkenin sahip olduğu en büyük petrol ve doğalgaz rezervlerine. Ve biz bunu kullanacağız."

Sektöre yönelik bu yaklaşım, 2025'te yenilenebilir enerji kaynaklarında yaşanan gerileme ve fosil yakıtların yeniden yükselişe geçmesiyle birlikte somut karşılık buldu.

MADURO OPERASYONU VE ABD'NİN YENİ VENEZUELA PLANI

Trump, geçtiğimiz günlerde Venezuela’da geniş çaplı bir operasyon düzenlendiğini ve ülke lideri Nicolas Maduro ile eşinin yakalandığını duyurdu. Yapılan açıklamaya göre, geçiş süreci boyunca Venezuela ABD yönetimine bırakılacak ve ülkenin dev petrol rezervlerinden ihracat yapılacak.

Bu gelişme, ABD enerji hisselerinde büyük bir yükselişi beraberinde getirdi. Venezuela, yaklaşık 300 milyar varil rezerviyle dünyanın en büyük petrol rezervine sahip ülke konumunda bulunuyor.

ENERJİ HİSSELERİNDE SERT YÜKSELİŞ

Operasyonun ardından enerji sektörüne ait hisselerde dikkat çeken artışlar yaşandı:

• Chevron hisseleri piyasa öncesi işlemlerde yüzde 10'a kadar yükseldi, günü ise yüzde 5,1 artışla kapattı.

• Exxon Mobil yüzde 2,2, ConocoPhillips yüzde 2,6 yükseldi.

• Sektöre hizmet veren firmalardan SLB yüzde 8,9, Halliburton yüzde 7,8, Baker Hughes ise yüzde 4,1 değer kazandı.

Bu gelişmelerle S&P 500’de en iyi performans enerji sektörüne ait oldu. Dow Jones Sanayi Endeksi yüzde 1,2 artışla tüm zamanların en yüksek seviyesi olan 48.977 puana ulaştı.

CHEVRON, 'YENİ NVIDIA' MI?

Venezuela’da faaliyet gösteren tek büyük ABD’li enerji şirketi olan Chevron için "petrolün Nvidia’sı" benzetmeleri yapılmaya başlandı. Uzmanlara göre Chevron, Venezuela’da uzun süredir faaliyet göstermesi ve mevcut altyapıya hâkimiyetiyle yeni süreçten en çok fayda sağlayabilecek şirket konumunda.

Nvidia, yapay zekâ devriminde çip üretimindeki başarısıyla 2024'te 49 dolardan 188 dolara yükselmiş, yüzde 284 değer kazanmıştı. Benzer bir çıkışın Chevron için de mümkün olup olmayacağı merak ediliyor.

VENEZUELA'NIN DEVASA PETROL POTANSİYELİ

Venezuela, yer altındaki 300 milyar varil ile küresel rezervlerin yaklaşık yüzde 17’sine sahip. Ancak yıllar süren yaptırımlar, altyapı sorunları ve finansman yetersizlikleri nedeniyle günlük üretimi sadece 1,1 milyon varil seviyesinde. Bu, küresel üretimin yalnızca yüzde 1’i anlamına geliyor.

Buna rağmen Venezuela'nın sahip olduğu ağır petrol, ABD’deki karmaşık rafineriler tarafından yüksek değer görüyor. Dizel, jet yakıtı ve ısıtma yağı üretiminde kullanılıyor.

DEV YATIRIMLAR GÜNDEMDE

Trump yönetimi, Venezuela’daki hasarlı altyapıyı onarmak için büyük ABD petrol şirketlerinin milyarlarca dolarlık yatırım yapacağını duyurdu. Bu kapsamda Chevron, Exxon Mobil ve ConocoPhillips gibi şirketlerle temas kurulması bekleniyor.

Reuters’ın haberine göre, bu hafta içinde ABD yönetimi, büyük enerji şirketleriyle Venezuela’daki üretimin artırılması için görüşmeler yapmayı planlıyor. Ancak henüz resmi temas kurulmadı.

YÜKSEK MALİYET VE BELİRSİZ GELECEK

Uzmanlara göre Venezuela'daki üretimin kalıcı biçimde artırılması için 100 milyar doları aşan yatırım ve en az on yıllık bir süreç gerekiyor. Ancak bazı Wall Street analistleri, sürecin daha kısa sürede sonuç verebileceğini savunuyor.

JP Morgan Markets analistleri, Venezuela’nın iki yıl içinde günlük üretimini 1,3-1,4 milyon varile çıkarabileceğini öngörüyor. En uygun konumda olan şirketlerin başında Chevron, Exxon Mobil ve ConocoPhillips geliyor.

ABD’Lİ ŞİRKETLERİN YENİDEN VENEZUELA’YA DÖNÜŞÜ MÜMKÜN MÜ?

Analistlere göre ABD enerji şirketlerinin Venezuela’ya dönerek üretimi artırması, ciddi maliyetler ve siyasi riskler barındırsa da uzun vadede büyük kazanç potansiyeli sunuyor. Siyasi geçişin nasıl şekilleneceği, sürecin sürdürülebilirliği açısından belirleyici olacak.

“ULUSAL EGEMENLİĞİ SAVUNMA ZAMANI”

Paylaşımında Kolombiya bayrağının evlere asılmasını isteyen Petro, çarşamba günü saat 16.00’da ülke genelindeki meydanlarda toplanılacağını belirtti. Petro, “Kolombiya bayrağını evine as. Çarşamba günü saat 16.00’da Kolombiya’nın tüm meydanlarında buluşuyoruz. Şimdi ulusal egemenliği savunma zamanı.” ifadelerini kullandı.

BOLİVAR MEYDANI’NDA HALKA HİTAP EDECEK

Cumhurbaşkanı Petro, başkent Bogota’daki tarihi Bolivar Meydanı’nda düzenlenecek mitinge katılacağını ve burada halka hitap edeceğini açıkladı.

TRUMP PETRO’YU HEDEF ALMIŞTI

ABD Başkanı Donald Trump, Kolombiya Cumhurbaşkanı Petro’yu hedef alan açıklamalarında, Kolombiya’dan ABD’ye kokain gönderildiğini ileri sürmüştü. Trump, “(Petro’nun) kokain ürettiği fabrikaları var, kokaini üretiyor ve ABD’ye gönderiyor. Kendisinin dikkatli olması lazım.” sözlerini kullanmıştı.

Trump ayrıca Kolombiya’yı “hasta ülke” olarak nitelemiş, olası bir askeri müdahaleye ilişkin “Kolombiya operasyonu kulağa hoş geliyor.” ifadesini dile getirmişti.

“GAYRİMEŞRU TEHDİT” AÇIKLAMASI

Trump’ın sözlerinin ardından Petro, açıklamaların basına yansıdığı şekliyle doğru olup olmadığını ve çevirilerini kontrol edeceğini, söz konusu “gayrimeşru tehdidi” net olarak anladıktan sonra yanıt vereceğini belirtmişti.

VENEZUELA DIŞİŞLERİ BAKANI: "ASKER VE SİVİLLER KATLEDİLDİ"

Venezuela Dışişleri Bakanı Yvan Gil, saldırının uluslararası hukuku ihlal ettiğini belirtti. Açıklamasında, “ABD, asker ve sivilleri katlederek Maduro’yu kaçırdı. Bu, BM Şartı, uluslararası hukuk ve temel insan haklarının açık ihlalidir” ifadelerine yer verdi.

MADURO VE EŞİ ABD’YE GÖTÜRÜLDÜ

ABD’nin gerçekleştirdiği operasyonla Nicolas Maduro ve eşi Cilia Flores, New York’un kuzeyindeki bir askeri üsse getirilmişti. Maduro’nun bugün Manhattan federal mahkemesinde uyuşturucu ve silah kaçakçılığı suçlamalarıyla hâkim karşısına çıkarılması bekleniyor.

“ULUSLARARASI HUKUK ZARAR GÖRÜYOR”

Uzmanlar, ABD’nin müdahalesinin uluslararası hukuku zedelediği görüşünde birleşti. Müdahale, bazı çevrelerce Panama’ya yapılan ABD müdahalesine benzetilirken, Notre Dame Üniversitesi Hukuk Profesörü Mary Ellen O’Connell, bu durumu Irak işgaliyle karşılaştırdı. O’Connell, “Irak'ın işgali ABD’ye ve dünyaya pahalıya mal oldu. Afganistan’daki uzun süreli varlık hukuka aykırıydı. Venezuela’da da benzer sonuçlar doğabilir” dedi.

“BU BİR DEMOKRASİ ZAFERİ DEĞİL”

O’Connell, Başkan Yardımcısının görevi devralmasına rağmen bu durumun Venezuela’da temel bir değişim yaratmayacağını belirtti. “Maduro yasadışı yollarla çıkarılmış olsa da, bu Chavez-Maduro rejiminin bir devamıdır. Demokrasi adına kazanım sayılmaz. Hukukun üstünlüğü ciddi şekilde zedelenmiştir” ifadelerini kullandı.

GEÇİŞ SÜRECİNE YÖNELİK BELİRSİZLİKLER

Washington merkezli Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nden Mark Cancian, geçiş süreciyle ilgili çok sayıda belirsizlik olduğuna dikkat çekti. Cancian, “Beklenti, ABD’nin yönetimi muhalefete devredeceği yönündeydi. Ancak şimdi, ülkeyi Maduro rejiminin kalıntıları üzerinden yöneteceğini söylüyorlar. Bu da önceki başarısız müdahaleleri hatırlatıyor” dedi.

ASKERİ DARBE İHTİMALİ DİLE GETİRİLDİ

Cancian ayrıca, Venezuela’da askeri bir darbe ya da ordunun fiili yönetimi üstlenmesi gibi senaryoların gündeme gelebileceğini belirtti. “Bu durumda ABD yönetimi ya yeni bir müdahale gerçekleştirecek ya da mevcut yapının devamını kabullenecek. Ancak bu, demokratik ve başarılı bir rejim hedefini imkânsız hale getirecek” ifadelerini kullandı.

RODRIGUEZ'DEN HALKA ÇAĞRI

Geçici Başkanlık görevine getirilen Delcy Rodriguez, halkı savunma çağrısında bulundu. Rodriguez, yaptığı açıklamada, "Venezuela'yı savunmaya hazır olun!" ifadelerini kullandı.

TRUMP’TAN TEHDİT DOLU MESAJLAR

ABD Başkanı Donald Trump, Rodriguez'e karşı başlangıçta yumuşak bir tutum sergilese de bu tutum kısa sürdü. Bugün yaptığı açıklamalarda Venezuela yönetimini hedef alan tehdit içerikli mesajlar verdi.

MADURO'DAN SEFERBERLİK KARARNAMESİ

Venezuela Savunma Bakanlığı, Nicolas Maduro tarafından imzalanan seferberlik kararnamesine bağlı kalacaklarını duyurdu. Bakanlık yetkilileri, ülkede güvenlik güçlerinin emirleri doğrultusunda hareket ettiğini belirtti.

TRUMP: VENEZUELA'NIN KONTROLÜ BİZDE

ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela'da geçici lider olarak yemin eden Delcy Rodriguez’e rağmen ülkenin kontrolünün ABD’de olduğunu söyledi. Trump, Venezuela’daki hedeflerinin petrolü düzene sokmak ve seçim hazırlıkları yapmak olduğunu belirtti.

“KONTROL ABD’DE” AÇIKLAMASI

Başkan Donald Trump, Air Force One uçağında gazetecilere yaptığı açıklamada Venezuela’daki duruma ilişkin net ifadeler kullandı. Trump, “Venezuela’nın kontrolü bizde” diyerek ülkenin yönetiminin ABD’nin elinde olduğunu öne sürdü.

RODRIGUEZ YEMİN ETTİ

Venezuela’nın eski başkan yardımcısı olan Delcy Rodriguez, ülkenin geçici lideri olarak yemin etti. Buna rağmen Trump, Rodriguez’in ABD’nin çıkarları doğrultusunda hareket edeceğine dair güven duyduğunu ifade etti.

PETROL VE SEÇİM VURGUSU

Trump, Venezuela’daki temel hedeflerinin başında petrolü düzene sokmak olduğunu dile getirdi. Ayrıca ülkeyi seçimlere hazırlamak istediğini söyledi ancak bu konuda ayrıntılı bilgi vermedi.

“Tüm enerji haklarımızı elimizden aldılar. Kısa bir süre önce tüm petrolümüzü yasa dışı olarak aldılar” diyen Trump, Venezuela yönetimine, “yapmamaları gereken şeyleri yapmalarına izin vermeyecekleri” uyarısında bulundu.

“ONLARI GERİ İSTİYORUZ”

Venezuela’daki petrol sektöründe faaliyet gösteren Amerikan firmalarının ülkeden çıkarıldığını belirten Trump, “Petrol haklarımızı, sahip olduğumuz her şeyi aldılar, artık bunu yapamayacaklar. Onları geri istiyoruz” şeklinde konuştu.

Trump’ın açıklamaları, Venezuela’ya yönelik ekonomik baskıların gerekçesi olarak enerji kaynaklarına erişimi işaret etti.

YENİ AÇIKLAMALAR BEKLENİYOR

Trump'ın, yerel saatle 21.00’de (TSİ 05.00) Beyaz Saray’dan Ulusa Sesleniş konuşması yapacağı bildirildi. Bu konuşmada Venezuela’ya yönelik blokaj politikasına dair önemli açıklamalar yapması bekleniyor.

ABD Başkanı, önceki gün yaptığı açıklamada ise yaptırıma tabi tüm Venezuela kaynaklı petrol tankerlerinin bloke edilmesi talimatını verdiğini duyurmuştu.

Kast, 2021 yılında kaybettiği seçimlerin ardından üçüncü denemesinde başkanlık koltuğuna oturmayı başardı. Jara ise yüzde 42’de kalarak yenilgiyi kabul etti. Sosyal medya platformu X üzerinden açıklama yapan Jara, “Demokrasi yüksek sesle ve net bir şekilde konuştu” ifadesini kullandı ve Kast’ı tebrik etti.

GÜVENLİK VE GÖÇ TEMALI KAMPANYA

Kast’ın seçim kampanyasında güvenlik politikaları ön plandaydı. Artan suç oranları ve düzensiz göç konusu, halkın birincil gündem maddesi haline geldi. Son yıllarda adam kaçırma vakaları ve organize suç örgütlerinin etkisinin artması, halkta huzursuzluk yarattı.

Reuters’a konuşan seçmenlerden Ignacio Segovia, “Sokağa çıkabildiğiniz, endişe duymadığınız, dışarı çıktığınızda asla sorun ya da korku yaşamadığınız huzurlu bir Şili’de büyüdüm. Şimdi ise huzur içinde dışarı çıkamıyorsunuz” dedi.

DUVAR, SINIR DIŞI VE ÖZEL POLİS GÜCÜ VAADİ

Yeni devlet başkanı Kast, Peru ve Bolivya sınırına duvar örülmesini, suç oranı yüksek bölgelere ordunun gönderilmesini ve yasa dışı göçmenlerin toplu sınır dışı edilmesini planlıyor. Kast, ayrıca ABD’deki ICE modeline benzer özel bir polis gücü kurarak göçmenleri tespit edip sınır dışı etmeyi hedefliyor.

Ülkede sayıları 700 bini aşan göçmenlerin çoğunu Venezuelalılar oluşturuyor. Kast, kürtaj ve eşcinsel evlilik karşıtı duruşuyla da biliniyor. Zafer konuşmasında “Şili yeniden suçtan, ıstıraptan ve korkudan özgür olacak. Suçluların ve kanun kaçaklarının hayatları değişecek. Onları arayacağız, bulacağız, yargılayacağız ve sonra hapse atacağız” dedi.

LATİN AMERİKA’DA SAĞ RÜZGARI

Kast’ın zaferi, Latin Amerika genelinde sağ siyasetin yükselişini sürdüren bir gelişme olarak dikkat çekti. Arjantin’de Javier Milei, Ekvador’da Daniel Noboa ve El Salvador’da Nayib Bukele’nin ardından Şili de bu çizgiye katıldı.

Donald Trump’a olan hayranlığıyla bilinen Kast’ın destekçileri, kutlamalarda “Şili’yi Yeniden Harika Yap” yazılı kırmızı şapkalar taktı. ABD Dışişleri Bakanlığı, seçim sonuçlarının ardından Kast’ı tebrik etti ve kamu güvenliği, göç ve ticaret konularında iş birliği mesajı verdi.

PİYASALAR OLUMLU TEPKİ VERDİ

Şili, dünyanın en büyük bakır üreticisi konumunda. Kast’ın serbest piyasa yanlısı politikaları ve kamu harcamalarını kısma vaatleri, piyasalar tarafından olumlu karşılandı. AFP’nin aktardığına göre, yerel borsa ve peso değer kazandı.

Ancak Kast’ın programını uygulayabilmesi için parlamentoyla uzlaşması gerekecek. Senato’da sağ ve sol partiler eşit temsil ediliyor. Temsilciler Meclisi’nde ise denge, popülist Halk Partisi’nin elinde.

Kast, 11 Mart 2026 tarihinde yemin ederek görevine başlayacak.

Gideon Saar, imza töreninde yaptığı açıklamada, “Bugün iki kardeş ülke arasındaki uzun ve gereksiz bir döneme son verdik.” dedi. Saar, yakın zamanda başkentlerde karşılıklı büyükelçi ataması yapılacağını da belirtti.

Fernando Aramayo ise Bolivya’nın karşı karşıya olduğu zorluklara dikkat çekerek, bu süreçte “doğru dostlara” ihtiyaç duyduklarını ifade etti.

VİZE ŞARTI DA KALDIRILDI

Rodrigo Paz yönetimi, göreve geldikten sonra ABD ve İsrail vatandaşlarına uygulanan vize şartını da kaldırmıştı. Açıklama, Devlet Başkanı Paz tarafından 2 Aralık’ta yapılmıştı.

19 Ekim'de düzenlenen ikinci tur seçimlerinde kazanan Paz, Bolivya'da sol görüşlü MAS partisinin 20 yıllık iktidarına son vermişti.

2023’TE İLİŞKİLER KESİLMİŞTİ

Bolivya, 31 Ekim 2023’te, İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarını “saldırgan ve orantısız” olarak nitelendirerek İsrail ile diplomatik ilişkileri kesmişti. Dönemin Devlet Başkanı Luis Arce, bu kararı açıklamıştı.

MORALÉS DÖNEMİNDE DE İLİŞKİLER ASKIYA ALINMIŞTI

İsrail ile Bolivya arasındaki ilişkiler daha önce de kesintiye uğramıştı. 2009 yılında, dönemin Devlet Başkanı Evo Morales, İsrail’in Gazze’ye düzenlediği operasyonları “soykırım” olarak tanımlamış ve diplomatik ilişkileri askıya almıştı. Morales yönetimi ayrıca, iki ülke arasındaki uzun süreli vize muafiyeti anlaşmasını da iptal etmişti.

CARACAS’TAN CEVAP YOK

Trump’ın açıklamasına Venezuela yönetiminden resmi bir açıklama gelmedi. Kararın gerekçesine dair detay paylaşılmadı.

Vilardi, AFP’ye yaptığı açıklamada, "Cezaevine gönderildi ama nedenini bilmiyorum." ifadesini kullandı.

MAHKEME EV HAPSİ TALEBİNİ REDDETTİ

Eski liderin hukuk ekibi, 2022 yılında yaşanan başarısız darbe girişimi nedeniyle verilen 27 yıllık hapis cezasının, müvekkillerinin sağlık sorunları sebebiyle ev hapsinde çekilmesi gerektiğini savunuyordu. Ancak mahkeme, bu talebi kabul etmedi ve Bolsonaro’nun cezaevine gönderilmesine karar verdi.

DARBE GİRİŞİMİ VE CEZA SÜRECİ

2022 başkanlık seçimlerini kaybettikten sonra iktidarda kalmaya çalıştığı gerekçesiyle yargılanan Jair Bolsonaro, seçim sonuçlarını bozmaya yönelik eylemleri nedeniyle 27 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırılmıştı. Bolsonaro, Latin Amerika’nın en büyük ekonomisine sahip Brezilya’da seçim müdahalesi nedeniyle hüküm giyen ilk eski devlet başkanı oldu.

HALK KARARA BÖLÜNDÜ

Kamuoyu araştırmaları, Brezilya toplumunun söz konusu dava ve kararlar karşısında ikiye bölünmüş olduğunu ortaya koyuyor. Anketlere göre halkın yüzde 50’si Bolsonaro’nun hapse girmesini desteklerken, yüzde 43’ü bu karara karşı çıkıyor.

Muhalif lider, “30 milyon kişi olarak, artık çökmeye yüz tutmuş suçlu bir rejime karşı başkaldırıyoruz. Bu rejim tüm halkımızı esir aldı. Bizi sevdiklerimizden ayırdı ve kasıtlı olarak aç bıraktı. Venezuela’nın özgürlük anı geldiğinde bugün bu özgürlük yolunda hangi tarafta olacağınıza karar verin. Olacak olan şey zaten olmaya başladı” şeklinde konuştu.

“KAHRAMAN OLUN, SUÇLU DEĞİL”

Machado, güvenlik güçlerine çağrısını şu sözlerle sürdürdü: “Silahlarınızı indirin ve kendi halkınıza saldırmayın. Kahraman olun, suçlu değil. Aileniz için gurur olun, utanç değil. Yaklaşmakta olan o gün geldiğinde bize katıl. Venezuela ve kardeşlerin seni bekliyor.”

NORVEÇ’E GİDİYOR

Venezuela basınına göre Machado, Nobel Barış Ödülü’nü almak üzere Norveç’in başkenti Oslo’ya gitmeye hazırlanıyor. 2025 Nobel Barış Ödülü, Maria Corina Machado’ya, Venezuela’nın demokratik haklarını savunma mücadelesi nedeniyle verilmişti.

İSRAİL İLE İLİŞKİLER GÜNDEMDE

Maria Corina Machado, ödül sonrası İsrail’e verdiği açık destekle de dikkat çekti. Medyada yer alan iddialara göre Machado, 2018 yılında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’dan Venezuela’ya müdahale için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne aracılık etmesini talep etti. Aynı kaynaklarda, Machado’nun iktidara gelmesi durumunda Venezuela’nın İsrail ile diplomatik ilişkilerini yeniden kuracağı yönünde ifadelerde bulunduğu öne sürüldü.

Protestolara öğrenciler, çiftçiler, muhalefet partilerinden temsilciler ve çok sayıda vatandaş katıldı. Eylemciler, ülkede uzun süredir devam eden organize suç ve şiddet kaynaklı güvensizliğe dikkat çekti.

Göstericiler, hükümet değişikliklerine rağmen güvenlik sorunlarının çözülemediğini vurguladı. Ayrıca şiddet mağdurlarının unutulmaması çağrısında bulundu.

POLİS MÜDAHALE ETTİ: 20 YARALI

Ulusal Saray önünde güvenlik bariyerlerine taş ve çekiçlerle saldıran gruplara polis göz yaşartıcı gaz ve yangın söndürücü gazlarla müdahale etti. Müdahale sırasında 20 kişi yaralandı. Çok sayıda kişi ise gözaltına alındı.

BAŞKAN MANZO’NUN ÖLDÜRÜLMESİ DE PROTESTO EDİLDİ

Göstericiler ayrıca, Michoacan eyaletinin Uruapan Belediye Başkanı Carlos Manzo’nun, 1 Kasım 2025’te düzenlenen “Işık Festivali” sırasında uğradığı silahlı saldırıda hayatını kaybetmesini de protesto etti.

DEVLET BAŞKANINDAN SUÇLAMA: “SİYASİ AMAÇLI BİR HAREKET”

Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, protestoların arkasında muhalefetin olduğunu savundu. “Z Kuşağı” hareketini siyasi amaç taşıyan bir oluşum olarak tanımlayan Sheinbaum, şiddetle mücadelede ilerleme sağladıklarını söyledi.

Sheinbaum, protestoların manipüle edildiğini öne sürdü.

Halihazırda Karayipler ve Doğu Pasifik’te devam eden “uyuşturucuyla mücadele operasyonu” kapsamında görev yapan Amerikan deniz ve hava unsurlarına sekiz yeni gemi daha eklendi. USS Gerald R. Ford, dört binden fazla asker, onlarca savaş uçağı ve taarruz helikopteriyle bölgede konuşlandı.

ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth, geminin birkaç gün içinde Venezuela açıklarına ulaşacağını duyurdu. Associated Press’in haberine göre, bölgede bulunan diğer savaş gemileri, nükleer denizaltı ve Porto Riko’daki uçaklarla birlikte son yılların en büyük ABD askeri varlığı oluşturuldu.

MADURO’DAN TEPKİ VE SEFERBERLİK ÇAĞRISI

ABD’nin harekât kararı üzerine Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro, ülkesindeki 4.5 milyon kişilik milis gücünü seferber ettiklerini açıkladı. Maduro, herhangi bir saldırıya karşı hazırlıklı olduklarını belirtti.

Başkent Caracas’ta düzenlenen “Bolivarcı Entegre Taban Komiteleri” yemin töreninde konuşan Maduro, Venezuela'nın doğusunda altı farklı bölgede halkın nöbet tutması ve yürüyüş başlatması için çağrıda bulundu. Konuşmasında, Trinidad ve Tobago hükümetini de hedef alan Maduro, bu ülkenin Sucre eyaletine yakın bölgelerde “sorumsuz ve tehditkâr” tatbikatlar yapacağını iddia etti.

Nicolas Maduro, “Venezuela’yı hiç kimse tehdit edemez. Ülkemizi kimse sindiremez. Tüm asker, polis ve halk güçlerini provokasyonlara kapılmadan vatansever bir coşkuyla hareket etmeye davet ediyorum.” dedi.

Konuşması sırasında 1971’de John Lennon tarafından yayınlanan “Imagine” adlı şarkıyı söyleyen Maduro, mitinge katılanların eşlik etmesiyle dikkat çekti.

KARAYİPLER'DE ARTAN GÜVENLİK RİSKİ

Eylül ayından bu yana Karayipler’deki uluslararası sularda yaklaşık 20 gemiye saldırı düzenlendi. Bu saldırılarda en az 76 kişi hayatını kaybetti. Artan saldırılar, bölgedeki güvenlik durumunun giderek kötüleştiğini ortaya koydu.

ABD’nin yeni askeri harekât kararı, bu güvenlik endişeleriyle birlikte geldi. Venezuela yönetimi ise salı günü yaptığı açıklamayla, kıyılarında konuşlanan Amerikan deniz unsurlarına karşı ülke genelinde geniş çaplı bir askeri konuşlanma başlattığını bildirdi.

Trump, destekçilerine, seçimde eski New York Valisi Andrew Cuomo’ya oy vermeleri çağrısında bulundu. Daha önce Mamdani hakkında “komünist akıl hastası” ifadesini kullanan Trump, bir kez daha sert bir çıkış yaptı.

MAMDANİ’DEN OBAMA’YA TEŞEKKÜR

34 yaşındaki Zohran Mamdani, seçimlere bir gün kala Brooklyn Köprüsü’nde destekçileriyle birlikte yürüdü. Manhattan’daki New York Belediye Binası önünde açıklama yapan Mamdani, eski ABD Başkanı Barack Obama ile yaptığı telefon görüşmesini anlattı.

Mamdani, “Başkan Obama ile yaptığım görüşmeden ve hareketimize verdiği destekten dolayı minnettarım” dedi. Obama’nın yıllar önce yaptığı bir konuşmanın, birkaç cuma önce New York’ta cami çıkışında yaptığı konuşmaya ilham kaynağı olduğunu belirtti.

New York Times’ta yer alan habere göre, Obama, hafta sonu Mamdani’yi arayarak yaklaşık 30 dakika süren bir görüşme gerçekleştirdi ve “Seçim kampanyanı izlemek etkileyiciydi” dedi.

ZOHRAN MAMDANİ KİMDİR?

Zohran Mamdani, Haziran ayındaki Demokrat Parti ön seçimlerinde elde ettiği zaferle dikkatleri üzerine çekti. Uganda’da, Hint kökenli bir ailenin çocuğu olarak doğan Mamdani, 7 yaşından beri ABD’de yaşıyor ve 2018’de Amerikan vatandaşlığına geçti.

Kendini “demokratik sosyalist” olarak tanımlayan Mamdani, New York’ta artan barınma ve yaşam maliyetlerine karşı mücadele eden politikalarıyla özellikle genç ve göçmen seçmenlerden destek aldı. Kampanyasında ücretsiz kreş, kira dondurma, ücretsiz otobüs taşımacılığı ve belediye marketleri gibi vaatlerde bulundu.

Filistin’e verdiği destekle tanınan Mamdani, antisemitizme karşı da açık mesajlar verdi. Siyasete girmeden önce “Young Cardamom” adıyla rap müzik çalışmaları da yaptı.

Seçildiği takdirde New York’un ilk Müslüman belediye başkanı olacak.

CUOMO, SKANDALLARLA GÖLGELENEN DENEYİMİNİ ÖNE ÇIKARDI

Trump’ın destek çağrısında bulunduğu Andrew Cuomo, 2021’de cinsel taciz suçlamaları nedeniyle New York valiliğinden istifa etmişti. Savcılık, Cuomo’nun birçok kadına tacizde bulunduğunu tespit etmişti.

Cuomo, bu seçimde bağımsız aday olarak yarışıyor. Kampanyasında kamu güvenliğini öne çıkararak, New York Polis Departmanı’na 5 bin yeni memur alımı vaat etti. Ayrıca farklı gelir gruplarına yönelik konut projeleri, sınıflarda öğrenci sayısının azaltılması ve daha uygun sağlık hizmetlerine erişim gibi başlıklar sundu.

Covid-19 sürecinde huzurevlerindeki ölü sayısını düşük gösterdiği iddiaları nedeniyle tepki çeken Cuomo, daha önce Bill Clinton yönetiminde görev almış ve Demokrat Parti içinde uzun yıllar etkili olmuştu.

İLK SALDIRILAR EYLÜLDE BAŞLADI İDDİASI

Yerinden edilen bazı bölge sakinleri, ilk saldırıların eylül ayında başladığını bildirdi. Tanık anlatımlarına göre saldırılar sırasında köylere giden yollar silahlı kişilerce kapatıldı ve bölgedeki elektrik kesintiye uğradı. Devlet, tahliye edilen sivillere yardım sağladı.

AİLESİNİN ÇİFTLİĞİ VURULDU

AFP’ye konuşan tanıklar, son saldırılarda Joaquin “El Chapo” Guzman’ın ailesine ait La Tuna çiftliğinin hedef alındığını ve bazı diğer mülklerin de vurulduğunu aktardı. Görgü tanıkları, 80’den fazla ailenin silahlı gruplar tarafından tehdit edildiğini söyledi.

KARTELLERİN DRONE KULLANIMI ARTIYOR

Düşünce kuruluşu Insight Crime’un raporuna göre Jalisco Yeni Nesil Karteli (CJNG), 2020 yılından bu yana rakiplerine ve güvenlik güçlerine karşı drone’larla saldırılar düzenliyor. Uzman değerlendirmeleri, eş zamanlı olarak kartellerin insansız hava araçları kapasitesini ve saldırı yöntemlerini geliştirdiğini kaydediyor.

BÖLGENİN TARİHSEL ÖNEMİ VE HAPİS CEZASI

Badiraguato, uzun yıllardır Meksika’daki uyuşturucu ticaretinin merkezlerinden biri olarak biliniyor. Ülkede doğan ve uluslararası alanda tanınan uyuşturucu baronu Joaquin “El Chapo” Guzman, 2019 yılında ABD’de ömür boyu hapis cezası ile birlikte ek 30 yıl cezasına çarptırılmıştı.