Zirvenin Antalya’da düzenlenmesi planlanıyor. COP31’in ön toplantısı ise Pasifik bölgesinde yapılacak.

MÜZAKERELERE AVUSTRALYA BAŞKANLIK EDECEK

Zirvenin organizasyonunu Türkiye üstlenecek olsa da, hükümetler arası müzakerelere Avustralya başkanlık edecek. Bu görev, iklim politikaları açısından stratejik önem taşıyor.

UZLAŞI SAĞLANAMAZSA BONN DEVREYE GİRİYOR

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi uyarınca zirveye ev sahipliği konusunda uzlaşıya varılamadığında toplantılar Almanya’nın Bonn kentinde yapılıyor.

COP NEDİR?

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, 1994 yılında kabul edildi. Taraflar Konferansı (Conference of the Parties - COP), bu sözleşmenin en üst karar alma organı. Bugüne kadar 197 ülke bu sözleşmeye taraf oldu.

COP toplantıları ilk kez 1995’te Almanya’nın başkenti Berlin’de düzenlendi. O tarihten bu yana iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik çeşitli kararlar alındı. Ancak alınan kararların hız ve etki açısından sınırlı kaldığı yönünde görüşler de bulunuyor.

BU YILKİ ZİRVE BREZİLYA'DA

2025 yılı zirvesi, Brezilya’nın Belem kentinde düzenleniyor ve 21 Kasım’a kadar devam edecek. COP30’da fosil yakıtlardan çıkış, ulusal katkı beyanları, yerli halkların hakları ve iklim aktivistlerinin eylemleri öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.

"YOĞUN BAKIMLIK DURUMDA"

Rapora katkıda bulunan bilim insanlarından Boris Sakschewski, gezegenin durumunu şöyle tanımladı: "Vücutta iltihap, kolesterol, karaciğer ve akciğer fonksiyonlarında bozulma gibi birden çok riskli durumun bir araya gelmesi."

GEZEGENSEL SINIRLAR KAVRAMI

Bilim insanları, 2009 yılında Dünya'nın sınırlarını ölçmek amacıyla "gezegensel sınırlar" kavramını tanımladı. Bu sınırların aşılması, Dünya üzerindeki yaşamın sürdürülebilirliğini sağlayan doğal sistemlerin bozulma riskiyle karşı karşıya kalması anlamına geliyor.

YEDİ SINIR AŞILMIŞ DURUMDA

Araştırmalarda toplam dokuz gezegensel sınır tanımlanıyor: Biyosfer, biyojeokimyasal döngüler, yeni maddeler, iklim değişikliği, tatlı su, arazi kullanımı, okyanus asitlenmesi, hava kirliliği ve ozon tabakası.

2009 yılında üç sınır aşılmışken, bu sayı 2015’te dörde, 2023’te altıya yükseldi. 2025 itibarıyla yedi gezegensel sınırın aşılmış olduğu belirtildi.

DOĞAL DENGE BOZULDU

Raporda, türlerin yok oluş hızının ve doğal ekosistem kaybının güvenli sınırların çok ötesine geçtiği vurgulandı. Özellikle büyük ölçekli hayvancılık, sentetik gübre kullanımı, sanayi ve ulaşımda yakıt tüketimi gibi faktörlerin, doğada bulunan azot miktarını son yüzyılda iki katına çıkardığı belirtildi.

SADECE İKİ SINIR GÜVENLİ DÜZEYDE

Dokuz sınırdan yalnızca ikisinin henüz güvenli düzeyde olduğu kaydedildi. Deutche Welle’nin haberine göre, hava kirliliği azalmaya devam ediyor ve ozon tabakası yavaş ama istikrarlı bir şekilde onarılıyor.