Türkçeye “zalimce sıcak gün” veya “acımasız sıcak gün” olarak çevrilen kavram, geçmişte istisnai kabul edilen 40 derece ve üzerindeki sıcaklıkların daha sık görülmeye başlamasının ardından oluşturuldu. Daha önce 35 dereceyi aşan günler için kullanılan “moshobi”, en yüksek sıcaklık sınıflandırması olarak kabul ediliyordu.

Japonya’nın 47 eyaletinden 41’inde sıcak çarpması alarmı verilirken halka klima kullanmaları, düzenli olarak su içmeleri ve açık havada uzun süre kalmamaları çağrısında bulunuldu. Uyarılarda, sıcak havadan daha fazla etkilenme riski bulunan yaşlıların korunmasına özel önem verilmesi istendi.

ÜÇ KENTTE SICAKLIK 40 DERECEYİ AŞTI

Ülkenin orta kesiminde bulunan Gifu eyaletine bağlı Gujo ve Tajimi kentleri ile Aichi eyaletindeki Toyota’da sıcaklıklar 21 Temmuz’da 40 derece ve üzerine çıktı.

Toyota’da 40,1 derece ölçülürken Gujo’da sıcaklık 40 dereceye ulaştı. Söz konusu değerler, iki kentteki meteoroloji istasyonlarında kaydedilen en yüksek sıcaklıklar arasında yer aldı.

Japonya genelindeki 914 meteoroloji gözlem noktasından 278’inde sıcaklıkların 35 derecenin üzerine çıktığı bildirildi. Ülkenin merkezi sanayi bölgesindeki Nagoya ile Tokyo’nun kuzeyinde bulunan Kumagaya’da da sıcaklığın 40 dereceye ulaşması beklendi.

41 EYALETTE SICAK ÇARPMASI ALARMI VERİLDİ

Meteoroloji ve çevre kurumları, ülkenin büyük bölümünde yüksek sıcaklık ve nem nedeniyle sıcak çarpması riskinin kritik seviyeye ulaştığını açıkladı.

Toplam 41 eyaleti kapsayan uyarılarda vatandaşlardan zorunlu olmadıkça dışarı çıkmamaları, açık hava faaliyetlerini ertelemeleri, serin ortamlarda bulunmaları ve susamayı beklemeden sıvı tüketmeleri istendi.

Evlerde klima kullanımından kaçınılmaması gerektiğini bildiren yetkililer, yaşlılar, çocuklar, kronik hastalığı bulunanlar ve açık havada çalışanların düzenli olarak kontrol edilmesi çağrısında bulundu.

AŞIRI SICAKLAR CAN KAYBINA YOL AÇTI

Tokyo’nun kuzeyindeki Tochigi eyaletinde 85 yaşındaki bir çiftçi, tarlasındaki serada bilincini kaybetmiş halde bulundu.

Hastaneye kaldırılan çiftçinin yaşamını yitirdiği açıklandı. Yerel itfaiye yetkilileri, kişinin bulunduğu sırada seranın içindeki sıcaklığın son derece yüksek olduğunu bildirdi.

Ülkenin farklı bölgelerinde de aşırı sıcaklarla bağlantılı olduğu değerlendirilen ölümler kayıtlara geçti. Niigata eyaletine bağlı Sanjo’da 40’lı yaşlarındaki bir erkek sokakta ölü bulunurken Kanagawa’da 70’li yaşlarındaki bir kişinin sıcak hava nedeniyle yaşamını yitirmiş olabileceği belirtildi.

YETKİLİLER AŞIRI SICAKLARI “AFET” OLARAK NİTELENDİRDİ

Japonya Yangın ve Afet Yönetim Ajansı, temmuz ayının ortasından itibaren artan sıcaklıkların ülke genelinde etkisini sürdürmesinin beklendiğini duyurdu.

Ajans, çok sayıda kişinin hastanelere kaldırılması ve sıcak çarpmasına bağlı can kayıpları yaşanması nedeniyle mevcut koşulların “afet” olarak nitelendirilmesinin abartılı olmayacağını bildirdi.

Yapılan açıklamada halktan yüksek sıcaklıkları yalnızca mevsimsel bir hava olayı olarak görmemesi ve afetlere karşı uygulanan tedbirlere benzer önlemler alması istendi.

BİR HAFTADA 4 BİN 580 KİŞİ HASTANEYE KALDIRILDI

Yangın ve Afet Yönetim Ajansının verilerine göre 6-12 Temmuz tarihleri arasında sıcaklığa bağlı sağlık sorunları nedeniyle 4 bin 580 kişi hastaneye kaldırıldı.

Hastaneye sevk edilen kişilerden 7’sinin daha sonra yaşamını yitirdiği bildirildi. 2025 yazında ise sıcak çarpması nedeniyle hastaneye kaldırılanların sayısı 100 bini aştı.

Sıcak çarpmasına bağlı ölümlerin 2024 yılında ilk kez 2 binin üzerine çıktığı kaydedildi. Yetkililer, nüfusun önemli bölümünü yaşlıların oluşturduğu Japonya’da yüksek sıcaklıkların ciddi bir halk sağlığı riski haline geldiğini belirtti.

“KOKUSHOBİ” KAVRAMI 2026 YILINDA KULLANIMA ALINDI

Japon Meteoroloji Ajansı, sıcaklığın 40 derece veya üzerine çıktığı günleri tanımlamak için “kokushobi” kategorisini 2026 yılında oluşturdu.

Yeni kavram, aşırı sıcakların insan sağlığı üzerindeki tehlikesinin daha güçlü bir ifadeyle anlatılması ve halkın risklere karşı harekete geçirilmesi amacıyla kullanılmaya başlandı.

Japon Meteoroloji Ajansının istatistiklerinde 30 derece ve üzerindeki günler “gerçek yaz günü”, 35 dereceyi aşan günler “aşırı sıcak gün”, 40 derece ve üzerindeki günler ise “kokushobi” olarak sınıflandırılıyor.

JAPONYA’NIN SICAKLIK REKORU 41,8 DERECE

Japonya’da ölçülen en yüksek hava sıcaklığı, 5 Ağustos 2025’te Gunma eyaletine bağlı Isesaki kentinde 41,8 derece olarak kayıtlara geçti.

2025 yazındaki sıcaklıklar, önceki 30 yılın ortalamasının 2,4 derece üzerinde gerçekleşti. Ülke genelindeki 132 meteoroloji istasyonunda ölçümlerin başladığı tarihten itibaren en yüksek yazlık ortalama sıcaklıklar kaydedildi.

Kayıtların tutulmaya başlandığı 1898’den bu yana en sıcak yazların yaşandığı 2023 ve 2024 yıllarındaki değerler de 2025’te geride bırakıldı.

ORTALAMA YAZ SICAKLIĞI 100 YILDA 1,3 DERECE ARTTI

Japon Meteoroloji Ajansının iklim verilerine göre ülkedeki ortalama yaz sıcaklığı son 100 yılda yaklaşık 1,3 derece yükseldi.

Bilim insanları, insan faaliyetlerinden kaynaklanan iklim değişikliğinin Japonya’da ve dünyanın diğer bölgelerinde aşırı sıcak hava olaylarının daha sık, uzun ve şiddetli yaşanmasına yol açtığını belirtiyor.

Sıcaklıklardaki artışın insan sağlığının yanı sıra tarım, eğitim, spor faaliyetleri ve enerji tüketimi üzerinde de etkili olduğu ifade ediliyor.

AÇIK HAVA SPORLARI İÇİN 2060 UYARISI

Japonya Ulusal Çevre Araştırmaları Enstitüsü ile Waseda Üniversitesinin 2025 yılında yürüttüğü çalışmada, sera gazı salımlarında güçlü azaltımlar yapılmaması halinde okullardaki açık hava spor faaliyetlerinin 2060’lı yıllardan itibaren yüksek sıcaklıklar nedeniyle gerçekleştirilemeyebileceği sonucuna ulaşıldı.

Aşırı sıcaklar, Japonya’daki spor organizasyonlarının programlarında da değişiklik yapılmasına neden oldu. Ağustos ayında düzenlenen ulusal liseler arası beyzbol turnuvasındaki karşılaşmalar, sporcuların ve seyircilerin sıcak çarpması riskini azaltmak amacıyla sabah ve akşam bölümlerine ayrıldı.

Tarım sektöründe ise yüksek sıcaklıklara dayanıklı pirinç türlerine yönelim artarken bazı üreticilerin avokado gibi Japonya’da daha önce geniş çapta yetiştirilmeyen ürünleri tercih etmeye başladığı belirtildi.

İki tanığın kapalı oturumlarda verdiği ifadelerin sansürlenmiş bölümleri 14 Temmuz 2026’da kamuoyuna açıklandı. İngiliz özel kuvvetlerinin Afganistan’da 2010-2013 yılları arasında gerçekleştirdiği operasyonlarda yasa dışı öldürme eylemlerinde bulunduğu ve olayların daha sonra örtbas edildiği yönündeki suçlamaları inceleyen soruşturma devam ediyor.

TUTUKLULARIN FORKLİFTTEN DÜŞÜRÜLDÜĞÜ İDDİASI

İngiliz özel kuvvetlerine ait bir tesiste mutfak çalışanı ve depo görevlisi olarak görev yapan Monica Grenfell, bir askerin kendisine tutuklulara yönelik kötü muameleleri anlattığını söyledi. Grenfell, askerin tutukluları forkliftin taşıma bölümüne yerleştirdiğini, yukarı kaldırdıktan sonra aracın hızını artırarak yere düşmelerine neden olduğunu aktardığını belirtti.

Grenfell, söz konusu eylemlerin “eğlenmek için” gerçekleştirildiğinin kendisine anlatıldığını ifade etti. Tanık beyanında, görev yaptığı tesisteki ortamı “kaba” ve “başıboş” olarak nitelendiren Grenfell, askerlerin yeterli şekilde denetlenmediği izlenimine kapıldığını dile getirdi.

Grenfell, “Hiçbir yerde oradaki kadar kötü bir ortam görmedim.” ifadesini kullanarak tesiste görev yapan bazı personelin davranışlarına ve kullandığı dile ilişkin rahatsızlığını aktardı. İfade, Grenfell’in doğrudan gördüğü olayların yanı sıra kendisine bir asker tarafından anlatıldığını belirttiği iddiaları da kapsıyor.

ÜÇ KARDEŞİN ÖLDÜRÜLMESİNE İLİŞKİN ENDİŞELERİNİ ANLATTI

Ocak-Eylül 2012 döneminde Afganistan’da görev yapan Christopher Green, bir köyde çiftçilik yapan üç kardeşin planlı gözaltı operasyonu sırasında öldürülmesine ilişkin şüphelerini üstlerine aktarmaya çalıştığını söyledi. Green, olayın kendisine operasyonun ters gittiği ve özel kuvvetler personelinin meşru müdafaa kapsamında ateş açtığı şeklinde anlatıldığını belirtti.

Green, görev yaptığı birliğin istihbarat ekibinde öldürülen kişilerin çiftçilik dışında bir işle uğraştığına veya Taliban komutanı olduğuna dair herhangi bir bilgi bulunmadığını ifade etti. Yerel kuvvetler ile bölgede görev yapan düzenli birliklerin de üç kişinin silahlı gruplarla bağlantısına ilişkin istihbarata sahip olmadığı aktarıldı.

“TALİBAN SAVUNUCUSU” OLARAK NİTELENDİRİLDİĞİNİ SÖYLEDİ

Green, olayla ilgili endişelerini özel kuvvetlerle bağlantılı bir irtibat subayına ilettiğinde faaliyetlerin sorgulanmasından rahatsızlık duyulduğunu söyledi. Görüşme sırasında kendisine “Taliban savunucusu” şeklinde hitap edildiğini belirten Green, üç kişinin hangi istihbarata dayanılarak hedef alındığını öğrenmek istediğini kaydetti.

İrtibat subayının öldürülen üç kişinin Taliban komutanları olduğunu ve operasyon sırasında silaha yöneldiklerini söylediği aktarıldı. Green ise görev yaptığı bölgedeki istihbarat kayıtlarının söz konusu açıklamayla uyuşmadığını ifade etti.

SİLAH KAMERASI KAYITLARINA ERİŞİMİNE İZİN VERİLMEDİ

Green, olayın nasıl gerçekleştiğini anlamak ve bölgedeki yerel halkla iletişim kurarak gerilimi azaltmak amacıyla operasyona ait silah kamerası kayıtlarını görmek istediğini belirtti. Gerekli güvenlik iznine sahip olmasına rağmen görüntülere erişiminin engellendiğini ifade etti.

Green’in 2017’de askeri polise verdiği ve soruşturmaya sunulan ifadesinde, görüntülerin paylaşılmamasını özel kuvvetler personelinin angajman kurallarının dışında hareket etmiş olabileceğine ilişkin bir işaret olarak değerlendirdiği kaydedildi. Söz konusu değerlendirme tanığın kişisel kanaati olarak soruşturma kayıtlarında yer aldı.

AİLEYE 3 BİN 634 STERLİN ÖDEME YAPILDI

Öldürülen üç kardeşin annesine İngiliz hükümeti tarafından nakit ödeme yapıldığı soruşturma kayıtlarına yansıdı. Toplam 3 bin 634 sterlin tutarındaki ödeme, resmi belgelerde “yardım ödemesi” olarak tanımlandı.

Ödemenin hukuki sorumluluğun kabulü anlamına gelip gelmediğine veya hangi değerlendirme sonucunda yapıldığına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı. Üç kardeşin öldürülmesiyle bağlantılı olarak kamuoyuna açıklanmış bir mahkûmiyet kararı bulunmuyor.

ÖRTBAS VE YETERSİZ SORUŞTURMA İDDİALARI İNCELENİYOR

Bağımsız soruşturma, İngiliz özel kuvvetlerinin Afganistan’daki gece operasyonlarında yasa dışı öldürmeler gerçekleştirdiği yönündeki iddiaların yanı sıra askeri yetkililerin olayları örtbas edip etmediğini de araştırıyor. Kraliyet Askeri Polisinin daha önce gündeme gelen suçlamaları gerektiği gibi incelemediği yönündeki iddialar da soruşturmanın kapsamı içinde bulunuyor.

İnceleme, bazıları çocuk olmak üzere silahsız kişilerin İngiliz özel kuvvetleri tarafından infaz edildiği yönündeki suçlamalara odaklanıyor. Soruşturmada, 2010-2013 yılları arasında üç ayrı özel kuvvet biriminin yaklaşık 80 Afgan’ı yasa dışı biçimde öldürmüş olabileceği iddiaları ele alınıyor.

ÖNCEKİ İNCELEMELERDE DAVA AÇILMADI

İngiliz askeri makamlarının geçmişte yürüttüğü soruşturmalarda bazı askerler Askeri Savcılık Makamına sevk edildi ancak haklarında dava açılmadı. Devam eden bağımsız soruşturma kapsamında da şu ana kadar kamuoyuna açıklanmış resmi bir suçlama veya kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunmuyor.

İngiltere Savunma Bakanlığı, devam eden soruşturmaya destek verdiğini ve iddiaların incelenmesi için yetkililerle işbirliği yaptığını açıkladı. Bakanlık, soruşturma tamamlanmadan kişiler veya olaylar hakkında kesin değerlendirmede bulunulamayacağını bildirdi.

AFGANİSTAN’DAKİ ASKERİ VARLIK 2021’DE SONA ERDİ

ABD öncülüğündeki güçlerin Afganistan’a yönelik askeri harekâtı 2001’de başladı. İngiltere, NATO bünyesinde yürütülen operasyonlara geniş çaplı askeri birliklerle katıldı ve ABD’nin ardından ülkedeki en büyük yabancı askeri güçlerden biri oldu.

Yabancı askerlerin Afganistan’dan çekilme süreci Ağustos 2021’de tamamlandı. İngiliz hükümetinin açıkladığı resmi verilere göre savaş boyunca 457 İngiliz askeri hayatını kaybetti, çok sayıda asker de yaralandı.

SOSYAL MEDYA POSTU:

İngiliz askerlerinin Afgan tutukluları forkliftlerden düşürdüğü iddiası soruşturma kayıtlarına girdi.
İki tanığın kapalı oturumlarda verdiği ifadelerin sansürlenmiş bölümleri yayımlandı.
Soruşturmada 2012’de öldürülen üç Afgan çiftçiye ilişkin tanık beyanları da inceleniyor.
İngiliz özel kuvvetlerinin faaliyetlerinin örtbas edildiği yönündeki suçlamalar araştırılıyor.
İddialara ilişkin henüz kesinleşmiş bir yargı kararı veya yöneltilmiş resmi suçlama bulunmuyor.

Bangkok yönetimi, hastaneye kaldırılan yaralılardan 22’sinin sağlık durumunun kritik olduğunu açıkladı. Yangının kontrol altına alınmasının ardından olay yeri güvenlik çemberine alınırken, adli tıp ekipleri ile yangın uzmanları sabah saatlerinde binanın enkazında inceleme başlattı.

YANGIN KISA SÜREDE BİNANIN TAMAMINI SARDI

Yangın, 12 Temmuz Pazar günü gece yarısına kısa süre kala kentin kuzeyindeki eğlence mekânında başladı. Görgü tanıkları ve olay sırasında sahnede bulunan müzisyenlerin aktardığı bilgilere göre, sahne yakınındaki elektrik sisteminden önce duman yükseldi, ardından elektrik kesildi ve patlamaya benzer bir ses duyuldu.

Alevler ve yoğun duman kısa sürede mekânın ana salonuna yayıldı. Cep telefonları ve kurtarma ekiplerinin kameralarıyla kaydedilen görüntülerde, binanın girişinden alevlerin yükseldiği, içeride bulunanların yoğun duman altında dışarı çıkmaya çalıştığı görüldü. İtfaiye ekipleri yangını yaklaşık yarım saatlik çalışmanın ardından kontrol altına aldı.

ÖLÜMLERİN BÜYÜK BÖLÜMÜ YOĞUN DUMANDAN KAYNAKLANDI

Bangkok Valisi Chadchart Sittipunt, yangının tavana ulaşarak hızla yayıldığını ve içeride yoğun duman oluştuğunu açıkladı. İlk değerlendirmelere göre, ölümlerin önemli bölümünün dumandan zehirlenme sonucu meydana geldiği belirtildi.

Kurtarma ekiplerinin vücut kameralarına yansıyan görüntülerde, bazı kurbanların mekânın arka bölümündeki tuvaletlerin yakınında bulunduğu görüldü. Yetkililer, çıkış yolu bulamayan bazı kişilerin yoğun dumandan korunmak amacıyla tuvaletlere yönelmiş olabileceğini değerlendiriyor.

63 KİŞİ HASTANEYE KALDIRILDI

Yangında yaralanan 63 kişi çevredeki hastanelere sevk edildi. Yaralılardan 22’sinin durumunun kritik olduğu açıklanırken, hastanelerde yanık ve dumandan etkilenmeye yönelik tedaviler başlatıldı.

İlk kimlik tespit çalışmalarında hayatını kaybedenlerden 10’unun kimliğinin belirlendiği, bunlardan 9’unun Tayland, birinin ise Laos vatandaşı olduğu bildirildi. Adli tıp birimleri, diğer kurbanların kimliklerinin belirlenmesi için çalışmalarını sürdürüyor.

ACİL ÇIKIŞLARIN ENGELLENİP ENGELLENMEDİĞİ ARAŞTIRILIYOR

Yangının ardından başlatılan soruşturmanın önemli başlıklarından birini mekândaki acil çıkışlar oluşturdu. Bazı cansız bedenlerin çıkış noktalarına ve binanın arka bölümüne yakın alanlarda bulunması üzerine tahliye güzergâhlarının açık olup olmadığı incelemeye alındı.

İlk incelemelerde masa, sandalye ve diğer eşyaların bazı geçiş yollarını daralttığı, acil çıkışların yeterince görünür olmayabileceği ve çıkışlardan birinin kapalı tutulmuş olabileceği yönündeki iddialar üzerinde duruldu. Bangkok yönetimi, tavan ve dekorasyon malzemelerinin yangının yayılmasına etkisini de araştırıyor.

İTFAİYE İHBARDAN DAKİKALAR SONRA OLAY YERİNE ULAŞTI

Bangkok Afet Önleme ve Zarar Azaltma Dairesi Başkanı Suriyachai Rawiwan, itfaiye ekiplerinin ihbarın ardından yaklaşık 5 dakika içinde olay yerine ulaştığını bildirdi. Ekiplerin bölgeye vardığı sırada alevlerin binanın büyük bölümüne yayıldığı belirtildi.

Yoğun duman, elektrik kesintisi ve içerideki yüksek sıcaklık, arama kurtarma çalışmalarını güçleştirdi. Binanın içindeki masa ve oturma gruplarının ekiplerin hareket alanını daralttığı, kurtarma görevlilerinin oksijen maskeleri ve el fenerleriyle çalıştığı aktarıldı.

İŞLETMENİN RUHSAT VE DENETİM KAYITLARI İNCELENİYOR

Tayland Başbakanı Anutin Charnvirakul, olay yerinde yaptığı açıklamada yangının nedeninin kapsamlı şekilde araştırılacağını söyledi. İşletmenin faaliyet ruhsatı, yangın güvenliği denetimleri, elektrik tesisatı ve binada kullanılan malzemeler incelemeye alındı.

İşletmenin yangından önce güvenlik denetiminden geçtiği belirtilirken, olay sırasında acil çıkışların kullanılabilir durumda olup olmadığı araştırılıyor. Charnvirakul, mevzuata aykırılık veya ihmal tespit edilmesi halinde sorumlular hakkında işlem yapılacağını bildirdi.

ELEKTRİK SİSTEMİ VE PATLAMA SESİ ÜZERİNDE DURULUYOR

Yangının çıkış nedenine ilişkin henüz kesin bir tespit yapılmadı. İlk bulgular arasında sahne yakınındaki elektrik panosu veya klima sisteminde meydana gelmiş olabilecek kısa devre ihtimali yer aldı.

Olay sırasında sahnede bulunan müzisyenlerin, elektrik sisteminden duman çıktığını, kısa süre sonra elektriğin kesildiğini ve patlama sesi duyulduğunu anlattıkları aktarıldı. Soruşturma ekipleri, elektrik tesisatından alınan parçalar ile yangının başladığı değerlendirilen bölgedeki kalıntıları incelemeye aldı.

TANIKLAR YANGIN SIRASINDA YAŞANANLARI ANLATTI

Yangını dışarıdan gören taksi şoförü Surin Jaiharn, alevlerin binanın kapısından sokağa doğru yayıldığını ve vücutlarında yanıklar bulunan bazı kişilere yardım ettiğini söyledi. Olay sırasında çevrede bulunanlar, içeriden çıkan kişilerin üzerindeki alevleri söndürmeye ve yaralıları güvenli alana taşımaya çalıştı.

Laos vatandaşı Kan Kutirat da içeriden yükselen çığlıkların ardından büyük panik yaşandığını belirterek bir kadının dışarı çıkarılmasına yardım ettiğini anlattı. Görgü tanıkları, elektriklerin kesilmesinin ardından mekânın karanlıkta kaldığını ve yoğun duman nedeniyle çıkışların görülmesinin güçleştiğini ifade etti.

TAYLAND’DA DAHA ÖNCE DE BENZER YANGINLAR YAŞANDI

Bangkok’taki yangın, Tayland’da son yıllarda eğlence mekânlarında yaşanan en ölümcül olaylardan biri olarak kayıtlara geçti. Bangkok’taki Santika Club’da 1 Ocak 2009’da yılbaşı kutlamaları sırasında çıkan yangında 60’tan fazla kişi hayatını kaybetmiş, 200’ü aşkın kişi yaralanmıştı.

Chonburi bölgesindeki Mountain B adlı eğlence mekânında Ağustos 2022’de çıkan yangında da ilk belirlemelere göre 14 kişi yaşamını yitirmiş, çok sayıda kişi yaralanmıştı. Bangkok’taki son olayın ardından eğlence mekânlarının ruhsatlandırılması, elektrik tesisatları, yanıcı dekorasyon malzemeleri ve acil çıkışlara yönelik denetimler yeniden gündeme geldi.

İslamabad Polis Sözcüsü Muhammed Taki Cevad'ın verdiği bilgilere göre saldırı, başkentte çok sayıda devlet kurumunun ve Pakistan Hava Kuvvetleri Karargahı'nın bulunduğu bölgeye yakın 9. Cadde üzerinde meydana geldi.

Silahlı saldırıda Pakistan Hava Kuvvetleri Grup Kaptanı Asım Tarık, bulunduğu araçta vurularak yaşamını yitirdi. Grup Kaptanı rütbesi, Pakistan Hava Kuvvetleri'nde yarbay seviyesine denk geliyor.

ORDUDAN OLAYA İLİŞKİN AÇIKLAMA

Pakistan ordusu, Asım Tarık'ın kaçırılan bir kadını kurtarmaya çalıştığı sırada hayatını kaybettiğini öne sürdü.

Sosyal medyada ve yerel kaynaklarda paylaşılan olay yeri görüntülerinde ise Tarık'ın emniyet kemeri takılı halde aracının içerisinde vurulduğu görüldü.

SALDIRGANIN YAKALANDIĞI AÇIKLANDI

İslamabad polisi, silahlı saldırıyı gerçekleştirdiği belirtilen kişinin gözaltına alındığını duyurdu. Saldırganın kimliği ve saldırının ayrıntılarına ilişkin resmi makamlar tarafından ek bilgi paylaşılmadı.

TTP SALDIRIYI ÜSTLENDİ

Pakistan Talibanı (TTP), olayın ardından yaptığı açıklamayla saldırının sorumluluğunu üstlendi.

TTP açıklamasında, saldırının örgütün özel suikast birimi tarafından gerçekleştirildiği öne sürüldü. Açıklamada ayrıca İslamabad Polisince olayla ilgili yapılan değerlendirmelerin "uydurma ve propaganda" niteliğinde olduğu iddia edildi.

Saldırıya ilişkin soruşturmanın sürdüğü bildirildi.

Bölge sakinleri ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, yıkımların herhangi bir ön bildirim yapılmadan gerçekleştirildiğini ve hukuki sürecin işletilmediğini iddia etti.

Kutch'un Gandhidham bölgesinde bulunan Juna Kandla Camisi de pazar gecesi yıkılan yapılar arasında yer aldı. Cami komitesi yetkilileri, ibadethanenin 1965 yılından bu yana Gucerat Eyaleti Vakıf Kurulu'na kayıtlı olduğunu belirtti.

Cami komitesi başkanı Muhammed Samar, caminin herhangi bir ön bildirim yapılmaksızın yıkıldığını ifade etti. Samar, yönetim kurulu üyelerinin yıkımı öğrendikten sonra yetkililere ulaşmaya çalıştığını ancak bölgeye girişlerinin engellendiğini söyledi.

ULEMA-İ HİND CEMİYETİ İNCELEME HEYETİ BÖLGEYİ ZİYARET ETTİ

Ulema-i Hind Cemiyeti Sekreteri Mevlana Hakimuddin Kasımi başkanlığındaki inceleme heyeti, pazartesi günü yıkımdan etkilenen bölgeleri ziyaret etti. Heyet, bölge sakinleri, cami komitesi üyeleri ve toplum temsilcileriyle görüşerek yıkımların etkilerine ilişkin bilgi aldı.

Heyetin ayrıca olaya ilişkin hukuki sürecin değerlendirilmesi amacıyla hukuk uzmanlarıyla istişarelerde bulunduğu bildirildi.

Maktoob Media'ya konuşan Ulema-i Hind Cemiyeti bağlantılı Abdu'l Hasan, dini yapıların yıkılmasına ilişkin bölge yönetiminden net bir açıklama alamadıklarını söyledi.

Hasan, "Bu camilerin neden yıkıldığına dair cevap bulamıyoruz. Cevap arıyoruz. Bu camilerin neden yıkıldığına dair açıklama almaya çalışıyoruz. Ama sesimiz duyulmuyor." ifadelerini kullandı.

YIKIMLARIN EŞ ZAMANLI GERÇEKLEŞTİRİLDİĞİ ÖNE SÜRÜLDÜ

Ulema-i Hind Cemiyeti, yıkımların yoğun polis güvenlik önlemleri altında birden fazla noktada eş zamanlı olarak gerçekleştirildiğini ileri sürdü.

Örgütün ilk tespitlerine göre şu ana kadar 11'i dini yapı, 17'si ticari işletme ve 2'si konut olmak üzere toplam 30 yapı yıkıldı. Dini yapılar arasında 3 cami ile çok sayıda mezarın bulunduğu belirtildi.

Örgüt ayrıca, yıkım operasyonlarını protesto ettikleri belirtilen 25 Müslüman gencin Nana Varnora köyünde gözaltına alındıktan sonra tutuklanarak cezaevine gönderildiğini açıkladı.

DAHA ÖNCE DE YIKIMLAR GERÇEKLEŞTİRİLDİĞİ İDDİA EDİLDİ

Yerel aktivist Muhsin Ali Muhammed Hingoraja, Kandla'daki yıkımlardan önce 7 Haziran'da Nana Varnora köyünde Müslümanlara ait 9 ev ile 21 dükkânın yasa dışı yapı oldukları gerekçesiyle yıkıldığını öne sürdü.

Yerel aktiviste göre, bölgede daha önce yaşanan çatışmalar gerekçe gösterilerek çok sayıda kişi de gözaltına alındı.

Hingoraja, mülk sahiplerine yıkımlardan önce herhangi bir bildirim yapılmadığını iddia ederek, "Sakinlere veya mülk sahiplerine düşünmeleri bir yana, itiraz etmeleri ya da cevap aramaları için bile önceden herhangi bir bildirim yapılmadı." dedi.

Yerel yönetim ise yıkımlara ilişkin kamuoyuna ayrıntılı bir açıklama yapmadı.

Saldırılar sonrasında Moskova’daki bazı kritik tesislerde ve sivil alanlarda zarar meydana gelirken, güvenlik gerekçesiyle başkentin dört büyük havalimanındaki uçuş operasyonları geçici olarak durduruldu.

LAVROV’DAN UKRAYNA’YA YÖNELİK YENİ AÇIKLAMA

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Tataristan’ın başkenti Kazan’da gazetecilere yaptığı açıklamada Moskova’ya yönelik saldırıları değerlendirdi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in daha önce Rus ordusuna Ukrayna’daki askeri tesislere yönelik sistematik saldırılar düzenleme talimatı verdiğini belirten Lavrov, Rus silahlı kuvvetlerinin bu doğrultuda hareket etmeyi sürdüreceğini söyledi.

Lavrov, Ukrayna’nın saldırılarına karşı yalnızca açıklama yapılmasının yeterli olmadığını ifade ederek, sahada somut adımların atılmaya devam edeceğini dile getirdi.

MOSKOVA ÜZERİNDE 190’DAN FAZLA İHA VURULDU

Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada başkent üzerinde 190’dan fazla Ukrayna insansız hava aracının hava savunma sistemleri tarafından etkisiz hale getirildiğini bildirdi.

Sobyanin, düşürülen İHA’ların parçalarının isabet ettiği bölgelerde inceleme ve güvenlik çalışmalarının sürdüğünü belirtti. Hava savunma sistemlerinin saldırılara karşı faaliyetlerine devam ettiğini aktaran Sobyanin, kentteki bazı bölgelerde hasar meydana geldiğini ifade etti.

SADOVOD ALIŞVERİŞ MERKEZİ VE KONUTLARDA HASAR OLUŞTU

Rus yetkililer, Moskova’nın en büyük ticaret merkezlerinden biri olarak gösterilen Sadovod alışveriş merkezinin bulunduğu bölgede saldırılar nedeniyle hasar oluştuğunu açıkladı.

Acil durum ekiplerinin olay yerlerinde çalışmalarını sürdürdüğü belirtilirken, ilk açıklamalarda can kaybı veya yaralanmaya ilişkin bilgi verilmedi.

Yetkililer ayrıca Moskova bölgesindeki bazı konutların da saldırılardan etkilendiğini, hasar tespit ve güvenlik çalışmalarının devam ettiğini duyurdu.

MOSKOVA PETROL RAFİNERİSİ HEDEF ALINDI

Moskova Belediye Başkanı Sobyanin’in açıklamalarına göre bazı İHA’lar Moskova Petrol Rafinerisi’ne ulaşmayı başardı.

Rafineride saldırı sonrasında yangın çıktığı belirtilirken, olası olumsuz etkilerin azaltılması amacıyla gerekli tedbirlerin alındığı bildirildi. Olayın ardından tesis çevresinde yoğun duman oluştuğu gözlendi.

Saldırılar nedeniyle Moskova çevre yolunun bazı bölümleri geçici olarak ulaşıma kapatılırken sürücülere alternatif güzergahlar önerildi.

Rus yetkililer, son saldırının Moskova ve çevresine yönelik yılın en yoğun İHA operasyonlarından biri olduğunu değerlendirdi.

DÖRT HAVALİMANINDA UÇUŞLAR DURDURULDU

Rusya Federal Hava Taşımacılığı Ajansı tarafından yapılan açıklamada, Moskova’daki Şeremetyevo, Vnukovo, Domodedovo ve Jukovski havalimanlarında uçuşların geçici olarak durdurulduğu bildirildi.

Açıklamada, uçuş güvenliğinin sağlanması amacıyla kısıtlamaların uygulandığı belirtilirken, sivil havacılık faaliyetlerinin özel kontrol altında tutulduğu kaydedildi.

Havalimanlarında yolculara destek sağlamak amacıyla ek personel görevlendirildiği ve terminal hizmetlerinin güçlendirilmiş çalışma düzenine geçirildiği ifade edildi.

Rusya’nın en büyük havayolu şirketi Aeroflot ise uçuşu iptal edilen yolcuların bilet işlemlerini internet sitesi ve mobil uygulama üzerinden gerçekleştirebileceğini duyurdu.

ZELENSKİY SALDIRILARI DOĞRULADI

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Rusya’daki hedeflere yönelik operasyonların sürdüğünü belirtti.

Zelenskiy, Moskova bölgesine yeniden uzun menzilli saldırılar düzenlediklerini ifade ederek, Moskova Petrol Rafinerisi’nin son bir hafta içinde ikinci kez hedef alındığını kaydetti.

Rusya’nın Rostov bölgesindeki hedeflerin de vurulduğunu belirten Zelenskiy, Rus ordusuna ait askeri hedeflere yönelik operasyonların işgal altındaki bölgelerde de sürdüğünü aktardı.

Saldırıların Rusya’nın Ukrayna şehirlerine yönelik eylemlerine karşılık olduğunu savunan Zelenskiy, savaşın sona ermesi için Rusya’nın diplomatik adımlar atması gerektiğini ifade etti.

Ukrayna lideri ayrıca düzenlenen saldırılara ait olduğunu belirttiği görüntüleri sosyal medya hesabından paylaştı.

Dün sabah saatlerinde meydana gelen patlamanın ardından bölgede geniş çaplı arama ve kurtarma çalışmaları başlatıldı. Patlamanın etkisiyle çok sayıda yapının hasar gördüğü ve ağır yıkım meydana geldiği bildirildi.

Kurtarma ekipleri, enkaz altında kalan kişilerin bulunabileceğini belirterek çalışmaların sürdüğünü kaydetti.

PATLAMANIN NEDENİ ARAŞTIRILIYOR

Bölgenin kontrolünü elinde bulunduran Ta'ang Ulusal Kurtuluş Ordusu (TNLA), patlamanın grubun ekonomik biriminin kontrolündeki bir alanda meydana geldiğini duyurdu.

TNLA tarafından yapılan açıklamada, olayın nedeninin belirlenmesi amacıyla soruşturma başlatıldığı bildirildi. Açıklamada, patlamanın meydana geliş şekline ilişkin kesin bir değerlendirme yapılmadığı ifade edildi.

Yetkililer, olay yerinde incelemelerin devam ettiğini ve soruşturma sonuçlarının beklendiğini belirtti.

PATLAYICI MADDE İDDİASI

Yerel kaynaklar, patlamanın madencilik faaliyetlerinde kullanılan patlayıcı maddelerin infilak etmesi sonucu meydana gelmiş olabileceğini öne sürdü.

Buna karşın yetkililer, patlamanın kesin nedeninin henüz tespit edilemediğini ve tüm ihtimallerin değerlendirildiğini açıkladı.

Olayın yaşandığı bölgede meydana gelen büyük çaplı hasar nedeniyle inceleme çalışmalarının dikkatli şekilde yürütüldüğü aktarıldı.

ÇATIŞMALARIN YAŞANDIĞI BÖLGEDE MEYDANA GELDİ

Patlamanın yaşandığı Shan eyaletinin kuzey kesimi, son yıllarda Myanmar ordusu ile etnik silahlı gruplar arasındaki çatışmaların yoğunlaştığı bölgeler arasında yer alıyor.

Myanmar'da 2021 yılında gerçekleşen askeri darbenin ardından ülkenin birçok bölgesinde güvenlik sorunları ve silahlı çatışmalar devam ediyor. Shan eyaletinde faaliyet gösteren çeşitli etnik silahlı gruplar ile ordu arasında zaman zaman şiddetli çatışmalar yaşanıyor.

Namkham bölgesinde meydana gelen patlamanın, güvenlik ve insani durumun kırılganlığını sürdürdüğü bir dönemde yaşandığı belirtiliyor.

ARAMA KURTARMA ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR

Bölgedeki ekipler, yaralıların hastanelere sevk edilmesi ve enkaz altında kalanların bulunması için çalışmalarını sürdürüyor.

Yetkililer, can kaybının artabileceği ihtimaline dikkat çekerken, olayın nedenine ilişkin soruşturmanın sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılacağını bildirdi.

Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, dün gerçekleştirilen saldırının ardından yürütülen arama-kurtarma çalışmalarında iki kişinin daha cansız bedenine ulaşıldığı belirtildi.

Açıklamada, “2 cansız bedene daha ulaşıldı. 18 kişi yaşamını yitirdi. Enkaz altında 3 kişi bulunuyor” ifadeleri kullanıldı.

Yetkililer, enkaz kaldırma ve arama çalışmalarının sürdüğünü bildirdi.

SALDIRI STAROBELSK ŞEHRİNDE DÜZENLENDİ

Ukrayna ordusunun, Luhansk bölgesindeki Starobelsk kentinde bulunan koleje insansız hava araçlarıyla saldırı düzenlediği açıklanmıştı.

Saldırının ardından binada büyük hasar meydana gelirken, çok sayıda kişinin enkaz altında kaldığı belirtilmişti.

PUTİN: “TERÖR EYLEMİ”

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, saldırıyla ilgili yaptığı açıklamada olayı “terör eylemi” olarak nitelendirmişti.

Putin, ilk açıklamasında saldırıda 6 kişinin hayatını kaybettiğini, 39 kişinin yaralandığını ve 15 kişinin kayıp olduğunu söylemişti.

Rusya destekli Luhansk yönetiminin geçici başkanı Leonid Paseçnik ise gün içinde yaptığı açıklamada ölü sayısının 11’e yükseldiğini duyurmuştu.

Rusya Acil Durumlar Bakanlığının son açıklamasıyla birlikte saldırıda yaşamını yitirenlerin sayısının 18’e çıktığı bildirildi.

Özellikle Telangana eyaletinde sıcak hava dalgasına karşı teyakkuz çağrısı yapılırken, halka günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkmamaları yönünde uyarılar yapıldı.

Hint yetkililer, sıcaklıkların son yılların en yüksek seviyelerine ulaştığını belirterek yaşlılar, çocuklar ve hamile kadınların zorunlu olmadıkça gündüz saatlerinde dışarı çıkmaması gerektiğini açıkladı.

SICAKLIK 45 DERECENİN ÜZERİNE ÇIKTI

Hindistan Meteoroloji Departmanı tarafından hafta başında yapılan açıklamada, ülkenin birçok bölgesinde yoğun sıcak hava dalgası beklendiği duyurulmuştu.

Yaklaşık 1,4 milyar nüfuslu ülkede termometrelerin birçok bölgede 45 santigrat derecenin üzerine çıktığı bildirildi.

Başkent Yeni Delhi ile çevre kentlerde hava sıcaklığının hafta boyunca 40 derecenin üzerinde seyretmesi nedeniyle elektrik tüketiminin de rekor seviyelere ulaştığı ifade edildi.

GECE SICAKLIKLARI DA DÜŞMÜYOR

Kavurucu sıcakların yalnızca gündüz saatlerinde değil gece boyunca da etkisini sürdürdüğü belirtildi. Uzmanlar, gece sıcaklıklarının yüksek seyretmesinin insan vücudunun toparlanma süresini azalttığını ve sağlık risklerini artırdığını kaydetti.

Yüksek nem oranıyla birlikte etkisini artıran sıcak hava dalgasının özellikle kronik hastalığı bulunan kişiler açısından ciddi risk oluşturduğu ifade edildi.

Sağlık uzmanları, aşırı sıcakların yoğun sıvı kaybına yol açabileceğini, ağır vakalarda ise organ yetmezliği riskini artırabileceğini belirtti.

UZMANLARDAN İKLİM VE ENERJİ UYARISI

Elektrik üretiminde büyük ölçüde kömür kullanımına bağımlı olan Hindistan, sera gazı salınımında dünyada üçüncü sırada yer alıyor.

Uzmanlar, iklim değişikliğinin etkisiyle sıcak hava dalgalarının daha uzun süreli ve daha yıkıcı hale geldiğini belirterek, özellikle gece sıcaklıkları ile nem oranındaki artışın son dönemdeki sıcaklıkları daha tehlikeli hale getirdiğini ifade ediyor.

Afganistan hükümetinin sözcü yardımcısı Hamdullah Fitrat, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, saldırının uyuşturucu bağımlılarının tedavi edildiği 2 bin yatak kapasiteli bir hastaneyi hedef aldığını belirtti. Fitrat, saldırı sonucu hastanenin büyük bölümünün yıkıldığını ve şu ana kadar 400 kişinin hayatını kaybettiğinin tespit edildiğini ifade etti.

Yetkililer, saldırıda yaklaşık 250 kişinin yaralandığını ve arama kurtarma ekiplerinin enkaz altında kalanlara ulaşmak için çalışmalarını sürdürdüğünü aktardı. Yerel televizyon kanallarına yansıyan görüntülerde, güvenlik güçlerinin el fenerleriyle enkazdan yaralıları çıkardığı ve itfaiye ekiplerinin çıkan yangını kontrol altına almaya çalıştığı görüldü.

AFGANİSTAN YÖNETİMİNDEN AÇIKLAMA

Afganistan hükümet sözcüsü Zabihullah Mujahid, saldırının sivilleri hedef aldığını belirterek olayı kınadı. Açıklamada, hayatını kaybeden ve yaralananların hastanede tedavi gören kişiler olduğu bilgisi paylaşıldı.

PAKİSTAN SUÇLAMALARI REDDETTİ

Pakistan yönetimi, saldırının hastaneyi hedef aldığı yönündeki iddiaları reddetti. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in sözcüsü Mosharraf Zaidi, söz konusu suçlamaların gerçeği yansıtmadığını ifade etti. Pakistan Enformasyon Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada ise saldırıların askeri tesisler ve militan altyapısına yönelik olduğu belirtildi.

SINIR HATTINDA GERİLİM SÜRÜYOR

Pakistan, 22 Şubat’ta Pakistan Talibanı tarafından düzenlendiğini açıkladığı saldırıların ardından Afganistan sınırında “terör kampı” olarak nitelediği 7 noktayı hedef aldı. Afganistan yönetimi ise 26 Şubat’ta sınır hattı boyunca Pakistan’a ait askeri tesislere saldırılar düzenledi.

İki ülke arasında Ekim 2025’te yaşanan benzer gerilimin ardından Kasım 2025’te İstanbul’da ateşkes görüşmeleri yapılmış, ancak müzakereler sonuçsuz kalmıştı. Pakistan, Pakistan Talibanı’nın Afganistan’da bulunduğunu ve saldırılarını buradan organize ettiğini savunurken, Afganistan yönetimi bu iddiaları reddediyor.

Açıklamada Tayvan ordusunun gelişmenin ardından hava ve deniz unsurlarını harekete geçirerek Çin’e ait askeri unsurları yakından izlemeye başladığı ifade edildi. Bölgede yaşanan askeri hareketlilik Tayvan Boğazı’nda gerilimin yeniden yükseldiğine işaret eden gelişmeler arasında yer aldı.

TAYVAN ORDUSU HAREKETE GEÇTİ

Tayvan Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Çin’e ait hava ve deniz unsurlarının hareketlerinin radar sistemleri, devriye uçakları ve donanma unsurları tarafından takip edildiği kaydedildi.

Tayvan ordusunun gelişmeler üzerine hava savunma unsurlarını ve deniz kuvvetlerini harekete geçirerek Çin güçlerinin faaliyetlerini izlediği bildirildi. Tayvan Boğazı çevresinde son yıllarda artan askeri devriyeler bölgedeki güvenlik dengeleri açısından yakından takip ediliyor.

TAYVAN-ÇİN GERİLİMİ

Tayvan ile Çin arasındaki gerilim uluslararası güvenlik gündeminin önemli başlıkları arasında yer alıyor. Çin yönetimi Tayvan’ı kendi toprağının bir parçası olarak tanımlarken adanın ana karayla birleşmesi gerektiğini savunuyor.

Pekin yönetimi “Tek Çin” politikası çerçevesinde Tayvan’ın bağımsız bir devlet olarak tanınmasına karşı çıkarken Tayvan yönetimi kendi hükümeti, ordusu ve demokratik siyasi sistemiyle fiili bir yönetim olarak varlığını sürdürüyor.

1949 yılında Çin İç Savaşı’nın ardından Mao Zedong liderliğindeki komünist güçler Çin’de iktidarı ele geçirirken milliyetçi hükümet Tayvan’a çekildi. O tarihten itibaren Pekin yönetimi Tayvan’ı ayrılıkçı bir bölge olarak tanımlarken Tayvan’daki birçok siyasi aktör adanın mevcut statüsünü koruması gerektiğini savunuyor.

ABD’NİN TAYVAN’A DESTEĞİ

Tayvan meselesi Çin ile ABD arasındaki ilişkilerde de önemli bir başlık olarak öne çıkıyor. ABD yönetimi Tayvan’ı bağımsız bir devlet olarak resmi şekilde tanımamakla birlikte Tayvan İlişkileri Yasası kapsamında adaya savunma desteği sağlıyor.

Washington yönetimi Tayvan’ın kendisini savunabilecek kapasitede kalmasını desteklerken Çin yönetimi ABD’nin Tayvan’a silah satışlarını ve siyasi temaslarını egemenlik ihlali olarak nitelendiriyor.

Tayvan Boğazı küresel ticaret açısından da stratejik bir konumda bulunuyor. Dünya yarı iletken üretiminin önemli bir bölümü Tayvan’da gerçekleştiriliyor. Bölgedeki olası bir askeri çatışmanın küresel ekonomi ve teknoloji tedarik zincirleri üzerinde geniş çaplı etkiler oluşturabileceği değerlendiriliyor.

Enerji tasarrufu planı çerçevesinde kamu kurumlarında da radikal kısıtlamalara gidildi. İki ay süreyle resmi araçların yakıt ödeneklerinde yüzde 50 oranında kesinti yapılması kararlaştırılırken, hayati önem taşıyan ambulans hizmetlerinin bu kısıtlamadan muaf tutulacağı açıklandı. Başbakan Şahbaz Şerif, bu süreçte kamu envanterindeki araçların yüzde 60’ının kullanılmayacağını ve kabine üyelerinin iki ay boyunca maaş almayacağını belirtti. Kamuda ve özel sektörde temel hizmetler dışındaki personelin yüzde 50’sinin evden çalışma modeline geçeceği, bankalar hariç tüm ofislerin haftada sadece dört gün hizmet vereceği aktarıldı.

Pakistan Donanması, deniz ticaret yollarındaki güvenliği sağlamak ve enerji arzını korumak amacıyla stratejik bir adım attı. Pakistan Silahlı Kuvvetleri Halkla İlişkiler Servisi (ISPR) tarafından yapılan açıklamada, ulusal deniz ticaretine yönelik "çok boyutlu tehditlere" karşı "refakat operasyonu" başlatıldığı bildirildi. Bölgesel güvenlik ortamındaki değişimler ve kritik deniz yollarında yaşanabilecek aksamalar nedeniyle alınan bu kararın, ulusal enerji arzının kesintisiz akışını sağlamayı hedeflediği vurgulandı.

Ülke ticaretinin yaklaşık yüzde 90’ının deniz yoluyla gerçekleştirildiğine dikkat çekilen açıklamada, operasyonların Pakistan Ulusal Denizcilik Şirketi ile koordineli yürütüldüğü kaydedildi. Deniz iletişim hatlarının güvenliğini sağlama görevi kapsamında, Pakistan Donanmasına ait unsurların ilk etapta iki ticaret gemisine refakat etmeye başladığı bilgisi paylaşıldı.

EĞİTİM VE KAMUDA TASARRUF DÖNEMİ

Küresel enerji krizinin Pakistan ekonomisi üzerindeki baskısı, eğitim sisteminde zorunlu bir arayı beraberinde getirdi. Başbakan Şahbaz Şerif tarafından açıklanan tedbirler, sadece okulları değil, kamu çalışma düzenini de yeniden yapılandırdı. Tasarruf planına göre, ulaşım kaynaklı yakıt tüketimini azaltmak amacıyla personelin yarısı mesailerini uzaktan sürdürecek. Haftalık çalışma günlerinin dörde indirilmesiyle kamu binalarındaki enerji kullanımının minimum seviyeye çekilmesi amaçlanıyor.

DENİZ TİCARET YOLLARINDA ASKERİ ÖNLEM

Bölgesel çatışmaların enerji sevkiyatını tehdit etmesi üzerine Pakistan Donanması, kritik lojistik hatlarda koruma kalkanı oluşturdu. Değişen deniz güvenliği şartları doğrultusunda başlatılan refakat operasyonları, özellikle petrol ve gaz taşıyan gemilerin güvenli limanlara ulaşmasını hedefliyor. Dawn gazetesinde yer alan bilgilere göre, askeri unsurlar ticari filoların geçiş güzergahlarında aktif koruma sağlayarak olası sabotaj ve aksamaların önüne geçmeyi planlıyor.

Başkent Kolombo’nun yaklaşık 30 kilometre güneyinde konumlanan geminin, çarşamba günü limana yanaşma talebinde bulunduğu ancak stratejik kararlar doğrultusunda farklı bir rota izleneceği belirtildi. Devlet Başkanı Anura Kumara Dissanayake, 208 kişilik mürettebatın tahliyesinin ardından geminin "ticari hassasiyetler" gözetilerek Trincomalee Limanı bölgesine çekileceğini ifade etti. Sri Lanka yönetimi, yaşanan askeri gerilimde tarafsız bir tutum sergilediklerini ve tüm sürecin uluslararası hukuk kuralları çerçevesinde yürütüldüğünü vurguladı.

BİRİNCİ GEMİNİN ENKAZINA ULAŞILDI

Sri Lanka Donanması, daha önce Galle kenti açıklarında imdat çağrısı yapan İran Donanması'na ait IRIS Dena gemisinin battığını teyit etmişti. Hint Okyanusu'nda gerçekleşen olay sonrası başlatılan arama kurtarma çalışmalarında acı bilanço netleşmeye başladı. Sri Lanka Dışişleri Bakanı Vijitha Herath, batan gemideki personelden 87 kişinin cansız bedenine ulaşıldığını resmen açıkladı. Donanma Sözcüsü Buddhika Sampath, olay yerine ulaşıldığında geminin tamamen sulara gömüldüğünü ve personelin deniz yüzeyinden kurtarılmaya çalışıldığını aktardı.

ABD SAVUNMA BAKANLIĞINDAN OPERASYON AÇIKLAMASI

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Hint Okyanusu'ndaki askeri hareketliliğe ilişkin yaptığı açıklamada, IRIS Dena gemisinin bir ABD denizaltısından fırlatılan torpidoyla batırıldığını doğrulamıştı. Bölgedeki gerilimin deniz yollarına sıçramasıyla birlikte, Sri Lanka açıklarındaki kurtarma operasyonları yüksek güvenlik önlemleri altında devam ediyor. Hastanede tedavi altına alınan 32 mürettebatın hayati tehlikesinin sürdüğü bildirilirken, bölgedeki donanma hareketliliği uluslararası kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.

Başkent Bağdat başta olmak üzere ülkenin güney ve kuzey bölgelerindeki tüm yerleşim birimlerinde enerji akışı kesilirken, bakanlık yetkilileri santrallerin ve iletim hatlarının kademeli olarak yeniden devreye alınması için çalışmaların sürdüğünü duyurdu. Kesintinin yaşandığı saatlerde kamu hizmetlerinde aksamalar meydana geldiği bildirilirken, kritik tesislerde yedek enerji sistemlerinin devreye girdiği aktarıldı. Sistemin ne zaman tam kapasiteyle çalışmaya başlayacağına dair henüz kesin bir takvim verilmedi.

Ulusal şebekedeki arıza nedeniyle Irak genelinde vatandaşlar, enerji ihtiyacını karşılamak için mahalle bazlı jeneratörlere yöneldi. Ücret karşılığında hizmet veren özel mahalle jeneratörlerinin kapasite sınırlarını zorladığı ve yüksek talep nedeniyle yakıt ikmali süreçlerinde yoğunluk yaşandığı gözlendi. Irak hükümeti, enerji krizinin çözümü ve sistemin stabil hale getirilmesi için tüm teknik imkanların seferber edildiğini açıkladı.

ELEKTRİK SİSTEMİNDE TEKNİK İNCELEME

Irak Elektrik Bakanlığı, sistemin çökmesine neden olan faktörlerin belirlenmesi için teknik bir komisyon kurulduğunu bildirdi. İlk bulgulara göre, iletim hatlarındaki aşırı yüklenme veya teknik bir arızanın zincirleme etki yaratarak tüm şebekeyi devre dışı bıraktığı ihtimali üzerinde duruluyor. Ekiplerin santrallerdeki hasar tespit çalışmaları devam ederken, sistemin güvenli bir şekilde ayağa kaldırılması için kontrollü enerji akışı planlanıyor.

MAHALLE JENERATÖRLERİ DEVREYE GİRDİ

Ulusal elektrik sisteminin çalışmaması nedeniyle Irak halkı, uzun yıllardır alternatif enerji kaynağı olarak kullanılan ücretli mahalle jeneratörlerine bağımlı hale geldi. Sokak aralarında bulunan yüksek kapasiteli jeneratörlerin tam yükle çalıştığı ve kent merkezlerinde gürültü kirliliğinin arttığı görüldü. Enerji arzındaki bu istikrarsızlığın ekonomik faaliyetler üzerindeki etkileri ise iş dünyası tarafından yakından takip ediliyor.

Japonya'nın geçmişteki askeri faaliyetleri nedeniyle bölge ülkeleri nezdinde hassas bir konumda bulunduğunu hatırlatan Mao Ning, Tokyo yönetiminin son dönemde güvenlik doktrinini güncelleme çabalarını yakından takip ettiklerini belirtti. Japon yetkililerin silah ihracatındaki engelleri kaldırma ve nükleer kapasiteye dair söylemlerinin ciddi endişe kaynağı olduğunu vurgulayan sözcü, planlanan son adımın savaş sonrası hukuki statünün ihlali anlamına geldiğini savundu. Pekin yönetimi, bu tür girişimlerin Japonya içerisindeki belirli siyasi odakların askeri bir güç olma arzusunu yansıttığını kaydetti.

LDP'NİN SAVUNMA İHRACATI KISITLAMALARINI KALDIRMA ÖNERİSİ

Japonya'da iktidardaki Liberal Demokrat Partinin (LDP) Savunma Araştırma Komisyonu, ülkede uzun süredir yürürlükte olan "Savunma Donanımları ve İhracatına İlişkin Üç İlke" başlıklı ulusal politikada köklü değişiklikler yapılmasını öngören taslağı onayladı. Kabul edilen yeni öneriyle birlikte, daha önce yalnızca insani yardım, kurtarma, nakliye ve keşif gibi lojistik alanlarla sınırlandırılan savunma ürünleri ihracatındaki engellerin esnetilmesi hedefleniyor. Yapılan bu düzenleme, Japonya'nın öldürücü nitelikteki askeri teçhizat ve silah sistemlerini yabancı ülkelere satabilmesinin önünü açan hukuki bir zemin oluşturuyor.

ÇİN'DEN JAPON ŞİRKETLERİNE YÖNELİK TİCARİ KISITLAMALAR

Çin Ticaret Bakanlığı, Japonya'nın askeri yapılanma faaliyetlerine destek verdikleri gerekçesiyle çok sayıda Japon firmasını yaptırım ve izleme listelerine dahil etti. Aralarında Mitsubishi Heavy Industries iştiraklerinin de bulunduğu 20 şirket, savunma sanayisine katkıları sebebiyle ihracat kontrol listesine alınırken, Subaru grubuna bağlı bazı birimler ise çift kullanımlı ürünlerin son kullanıcı takibinin yapılamaması gerekçesiyle izleme listesine eklendi. Ticari kısıtlama kararlarının, Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae'nin Tayvan Boğazı'ndaki olası bir gerilime askeri müdahale sinyali vermesinin ardından tırmanan diplomatik krizle eş zamanlı gerçekleşmesi dikkati çekti.

TAYVAN MESELESİ VE DİPLOMATİK GERİLİMİN SEYRİ

Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae'nin 7 Kasım 2025 tarihinde parlamentoda yaptığı konuşmada, Tayvan'a yönelik bir müdahaleyi ülkesinin varlığına tehdit olarak göreceğine dair açıklamaları, Pekin ile Tokyo arasındaki gerilimi yeni bir boyuta taşıdı. Japonya'nın geleneksel "stratejik belirsizlik" politikasından sapma olarak yorumlanan bu beyanatın ardından Çin, Japonya'ya resmi protesto notası verdi. İki ülke arasındaki kriz, karşılıklı seyahat uyarıları, uçuş iptalleri ve kültürel etkinliklerin durdurulması gibi geniş bir sahada etkisini göstermeye devam ediyor.

ÇİN'İN TEDARİK ZİNCİRİNDEKİ DOMİNASYONU

Financial Times tarafından aktarılan bilgilere göre, Japonya dünyada nadir toprak elementine en çok ihtiyaç duyan ikinci ülke konumunda yer alıyor. Pekin yönetimi, söz konusu stratejik minerallerin madencilik faaliyetlerinin yüzde 60’ını, rafinasyon ve mıknatıs üretim süreçlerinin ise yüzde 90’ından fazlasını elinde bulunduruyor. Küresel ölçekte madenlerin kontrolünü sağlayan bu yapıya karşı yerli üretim kapasitesini artırmak isteyen Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, kritik mineraller hususunda ABD ve AB ile ortak bir ticaret bölgesi kurulması teklifini sundu.

DENİZ DİBİ MADENCİLİĞİNE KÜRESEL İLGİ ARTIYOR

Elektrikli araç bataryaları ve savunma sanayisi için gereken minerallerin güvenli şekilde temin edilmesi, deniz dibi madenciliğine yönelik ilgiyi dünya genelinde tırmandırıyor. Japonya’nın yürüttüğü projede, açık denizlerdeki petrol arama faaliyetlerinin yaklaşık iki katı derinliğinde bir çalışma yapılması öngörülüyor. Proje kapsamında şu ana kadar 255 milyon dolarlık harcama yapıldığı belirtiliyor.

ÜRETİM VE ARITMA SÜREÇLERİNDEKİ ZORLUKLAR

Derin deniz madenciliği yöntemiyle mineral çıkarılması teknik olarak mümkün görünse de ülkenin bu ham maddeleri ayrıştırmak ve arıtmak için yeni bir sistem kurması gerekiyor. Uzmanlar, nadir toprak elementlerinden mıknatıs üretimi safhasının güçlendirilmesinin projenin başarısı için mecburi olduğunu ifade ediyor. Başbakan Sanae Takaichi, seçimin ardından yaptığı açıklamada, “Kritik mineraller konusunda müttefiklerimizle işbirliği içinde yeni bir ticaret ekosistemi oluşturmalıyız” sözlerini kullandı.

OKUL BİNASINDA REHİNE KRİZİ

Saldırı sırasında bazı öğretmen ve öğrencilerin okul binası içerisinde mahsur kaldığı ifade edildi. İlk belirlemelere göre en az üç kişinin yaralandığı bilgisi paylaşıldı. Olay yerine ulaşan güvenlik güçleri ile saldırgan arasında yaşanan gerilimin ardından polis yetkilileri, zanlıyı vurarak etkisiz hale getirdi.

OKUL MÜDÜRÜNÜN DURUMU AĞIR

Saldırıdan yaralı olarak kurtulmayı başaran bir güvenlik görevlisi, okul müdürünün hedef alındığını beyan etti. Midesine kurşun isabet etmesine rağmen kaçmayı başardığını dile getiren görevli, “Okul müdürü vuruldu. İçeride rehin alınan çocuklar vardı.” ifadelerini kullandı. Görgü tanıklarının anlatımları, okul içerisinde büyük bir panik yaşandığını ortaya koydu.

SALDIRGANIN KİMLİĞİ VE OLAYIN GELİŞİMİ

Bölge polisi tarafından yapılan açıklamada, saldırı öncesinde zanlının okul yakınındaki bir ikamette annesini tehdit ettiği ve dengesiz davranışlar sergilediği yönünde ihbar alındığı kaydedildi. Olay yerine intikal eden ekiplerin şüpheliyi durdurmaya çalıştığı esnada, yaklaşık 18 yaşında olduğu belirtilen zanlının M4 tipi makineli tüfekle okula yönelerek ateş açtığı öne sürüldü. Saldırganın okul müdürünü ağır yaraladığı, bir öğretmen ve öğrencileri rehin aldığı aktarıldı.

MAHKEME KARARLARI VE İTİRAZ SÜRECİ

Vıncou Mahkemesi, Eylül 2025’te “Ming ailesi” davasında, 5’i ertelemeli olmak üzere 16 sanık hakkında ölüm cezası kararı vermişti. Sanıkların itirazı üzerine dosya, Cıciang Eyaleti Yüksek Halk Mahkemesine taşındı. Eyalet mahkemesi, geçen yıl kasım ayında itirazları reddederek dosyayı yasal inceleme için Çin Yüksek Halk Mahkemesine sundu.

SUÇLAR VE MALİ BOYUT

Çin Yüksek Halk Mahkemesi, Kokang bölgesinde faaliyet gösteren örgütün 2015’ten bu yana Myanmar’da telefon dolandırıcılığı yapmak, yasa dışı kumarhaneler işletmek ve çeşitli suçlar için çok sayıda operasyon üssü kurduğunu teyit etti. Mahkeme, dolandırıcılık ve kumar faaliyetlerinde kullanılan fonların 10 milyar yuanı, yaklaşık 1,4 milyar ABD dolarını aştığını bildirdi. Örgüt, dolandırıcılıkla bağlantılı kişilere yönelik kasıtlı öldürme, saldırı ve esir tutma suçları ile 14 kişinin ölümünden ve 2 kişinin yaralanmasından sorumlu tutuldu.

İDAM KARARLARI İNFAZ EDİLDİ

Çin Yüksek Halk Mahkemesinin onayının ardından, 11 sanık hakkında verilen idam kararları Vıncou Mahkemesi tarafından yerine getirildi.

AİLE ÜYELERİ DE MAHKÛM EDİLDİ

“Ming ailesi”nin lideri olarak bilinen Ming Şieşang, Şan Eyalet Meclisi ve Kokang Liderlik Komitesi üyesiyken Ekim 2023’te Çin polisi tarafından gözaltına alınmasının ardından intihar etmişti. Liderin babası Ming Guoping ile kızı Ming Cıncın da idam cezasına çarptırılanlar arasında yer aldı.

SINIR BÖLGESİNDE OPERASYONLAR

Çin’in Yünnan eyaleti ile Myanmar’ın Şan eyaleti arasındaki sınır hattı, son yıllarda Çin vatandaşlarını hedef alan telefon ve internet dolandırıcılığı şebekeleriyle gündeme gelmişti. Çin Kamu Güvenliği Bakanlığı, Temmuz 2023’te başlattığı operasyonlar kapsamında Aralık 2024’e kadar Myanmar’dan 53 binden fazla kişiyi yargılanmak üzere Çin’e iade etti.

DOĞUMLAR 7 MİLYONUN ALTINA GERİLEDİ

Ülkede toplam doğum sayısı da önemli ölçüde geriledi. 2024'te 9 milyon 54 bin olan doğum sayısı, 2025'te 7 milyon 92 bine düştü. Bu rakam, son on yılların en düşük seviyesi olarak kaydedildi. 2025'teki toplam nüfus, 2017'den bu yana en düşük düzeyine inmiş oldu.

ÖLÜM SAYISI YÜKSELDİ

Çin'de 2024 yılında 10 milyon 93 bin olan ölüm sayısı, 2025’te 11 milyon 31 bine yükseldi. Ölüm oranlarındaki artış, toplam nüfustaki düşüşü hızlandırdı.

YAŞLI NÜFUS ORANI YÜZDE 23'E ÇIKTI

Ülkede 60 yaş ve üzeri kişilerin sayısı da artış gösterdi. 2025 yılı itibarıyla bu grupta yer alanların sayısı 323 milyona ulaştı. Böylece 60 yaş ve üstü nüfus, toplam nüfusun yüzde 23’ünü oluşturdu. Bu oran, 2024 yılına kıyasla bir puanlık artış anlamına geldi.

PEKİN NÜFUS POLİTİKASINI GÖZDEN GEÇİRİYOR

Pekin yönetimi, azalan doğum oranlarını artırmak için kapsamlı adımlar atmaya devam ediyor. Nüfus politikası, ülkenin ekonomik stratejisinin önemli bir parçası olarak öne çıkıyor.

DOĞUMLARI TEŞVİK İÇİN YÜKSEK MALİYET GÜNDEMDE

Reuters’ın tahminlerine göre Çin yönetimi, uzun yıllar uygulanan katı nüfus kontrol politikalarını tersine çevirmeye çalışıyor. 2026 yılında doğumları teşvik etmeye yönelik tedbirlerin, yaklaşık 180 milyar yuanlık bir maliyet yaratabileceği öngörülüyor.

Bakanlık açıklamasında, "Aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu yarım milyondan fazla Kamboçyalı; Tayland'ın F-16 uçaklarıyla gerçekleştirdiği topçu atışları, roketler ve hava bombardımanlarından kaçmak için evlerinden ve okullarından zorla yerinden edilmeleri nedeniyle ciddi zorluklar yaşıyor" ifadeleri yer aldı.

Tayland tarafında ise 400 bin kişinin yerinden edildiği belirtildi. Böylece, toplamda 900 binden fazla kişi çatışmalar nedeniyle mülteci konumuna düştü.

CAN KAYBI 40’IN ÜZERİNDE

Çatışmalarda tanklar, insansız hava araçları ve ağır topçu atışları kullanılıyor. AFP’nin aktardığına göre, aralık ayında yeniden alevlenen çatışmalarda Tayland tarafında 22, Kamboçya tarafında ise 19 kişi hayatını kaybetti. Her iki ülke de sivil yerleşim birimlerinin hedef alındığını öne sürerek birbirini suçladı.

GERİLİMİN TARİHSEL ARKA PLANI

Sınır hattındaki gerilimin temelinde, sömürge döneminde belirlenen 817 kilometrelik sınır çizgisi ve bu çizgi üzerindeki tarihi tapınaklar bulunuyor. 2008 yılında, Kamboçya'nın 11. yüzyıldan kalma bir tapınağı UNESCO Dünya Mirası listesine aldırma girişimiyle başlayan gerginlik, son yıllarda yeniden tırmandı.

Temmuz ayında yaşanan çatışmaların ardından ilan edilen ateşkes uzun ömürlü olmadı. Taraflar, 7 Aralık’ta yeniden başlayan silahlı temasların sorumluluğunu birbirine yüklüyor.

ULUSLARARASI TEPKİ VE DİPLOMASİ TRAFİĞİ

Bölgedeki çatışmalar, uluslararası toplumun da gündemine girdi. Çin, Avrupa Birliği, Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşmiş Milletler, taraflara acil ateşkes çağrısı yaptı. Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) dönem başkanı Malezya, arabuluculuk çabalarını hızlandırdı.

Reuters’a göre, ASEAN üyesi ülkelerin dışişleri bakanları, 23 Aralık’ta Kuala Lumpur’da bir araya gelecek. Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump’ın 12 Aralık’ta yaptığı ateşkes duyurusuna rağmen, bölgedeki askeri hareketlilik durmadı.

Tayland Başbakanı Anutin Charnvirakul, ateşkes ilanının ardından yaptığı açıklamada, "Topraklarımıza ve halkımıza yönelik bir zarar ve tehdit olmadığını hissedene kadar Tayland askeri eylemlerini sürdürecektir" demişti.