Ayrılan grupta sadece savaşçıların değil, çeşitli kademelerde komutanların ve silahlı araçların da bulunduğu açıklandı. Sudan kaynaklarında aynı dönemde HDK’den ayrılan 55 ve 47 numaralı grupların Debbe’de Sudan ordusuna katıldığı, söz konusu yapının 21 komutan, 37 araç ve 270 kişiden oluştuğu bilgisi yer aldı. Gelişme, HDK bünyesinde son dönemde görülen kopuşların yeni bir halkası olarak değerlendiriliyor.

MUSA HAMSİN YÜZLERCE SAVAŞÇIYLA HDK’DEN AYRILDI

HDK saflarından ayrılan Musa Hamsin’in beraberinde yaklaşık 300 silahlı unsurun bulunduğu bildirildi. Grubun Kuzey Darfur’dan çıkmasının ardından Kuzey Eyaleti’ndeki Debbe’ye geçtiği, daha sonra ise başkent Hartum’un karşı yakasında bulunan Omdurman’a ulaştığı aktarıldı.

Sudan kaynaklarının paylaştığı bilgiler, ayrılığın bireysel bir komutan değişikliğinin ötesinde olduğunu gösteriyor. Hamsin ile birlikte hareket eden grubun içerisinde komutanların bulunması ve çok sayıda silahlı aracın ordu tarafına geçirilmesi, sahadaki askeri kapasite açısından da dikkat çekiyor.

DEBBE’DE ORDUYA KATILIM TÖRENİ DÜZENLENDİ

Sudan Independent’ın 13 Ağustos tarihli haberine göre HDK’den ayrılan 55 ve 47 numaralı grupların Sudan Silahlı Kuvvetleri’ne katılması dolayısıyla Debbe’de bir tören düzenlendi. Haberde 21 komutan, 37 araç ve 270 personelin ordu saflarına geçtiği belirtildi.

Sudan Sınır Muhafızları Komutanı Albay Muhammed Salih Yunus’un yeni katılan grubu karşıladığı ve Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı ve Ordu Komutanı Abdulfettah el-Burhan’ın selamlarını ilettiği de aktarıldı. Katılımın, HDK’den ayrılan unsurların ordu bünyesinde yeniden konumlandırılması sürecinin bir parçası olduğu bildirildi.

HAMSİN’DEN “TEK ORDU” ÇAĞRISI

Musa Hamsin, HDK’den ayrılmasının ardından yaptığı açıklamada Sudan’daki mevcut çatışmaların halkın çıkarına hizmet etmediğini söyledi. Hamsin, ülkedeki silahlı yapıların tek bir ordu çatısı altında birleşmesi gerektiğini savundu.

Hamsin’in açıklamasındaki en dikkat çekici bölüm ise HDK içerisinde başka grupların da ayrılmaya hazırlandığı yönündeki sözleri oldu. Söz konusu iddianın gerçekleşmesi halinde HDK bünyesindeki çözülmenin daha geniş bir askeri harekete dönüşmesi ihtimali gündeme gelecek.

HDK İÇİNDEKİ PARÇALANMA İŞARETLERİ ARTIYOR

Sudan’daki savaş çoğu zaman Sudan ordusu ile HDK arasında iki kutuplu bir çatışma olarak anlatılsa da sahadaki silahlı yapı çok daha parçalı bir görünüm taşıyor. Africa Center for Strategic Studies’in Temmuz 2026 tarihli çalışmasına göre ülkede yaklaşık 150 farklı silahlı grup faaliyet gösteriyor ve hem ordu hem de HDK çok sayıda yerel milis ve silahlı yapıyla birlikte hareket ediyor.

Aynı çalışmada HDK koalisyonunun Sudan ordusuna kıyasla daha parçalı bir yapıya sahip olduğu, bünyesindeki farklı grupların kendi yerel çıkarları doğrultusunda hareket edebildiği ve HDK içerisindeki çatışmaların giderek daha sık görüldüğüne ilişkin bilgiler bulunduğu belirtiliyor.

KOMUTAN KOPUŞLARI DAHA ÖNCE DE YAŞANDI

Musa Hamsin ve beraberindeki grubun ayrılması, HDK bünyesindeki ilk kopuş değil. Sudan ordusuna geçen farklı komutan ve silahlı gruplara ilişkin haberler son aylarda da yayımlandı.

Sudan ordusunun üst düzey komutanlarından Yasir el-Atta, Ağustos ayı başında HDK’den ayrılan Tuğgeneral el-Nur el-Gubba ile birlikte görüntülenmişti. Aynı dönemde Musa Hilal’e bağlı güçlerin de Sudan ordusuyla koordinasyon içerisinde hareket ettiği bildirildi.

ORDU SON DÖNEMDE SAHADA İLERLİYOR

HDK içerisindeki kopuşların yaşandığı dönem, Sudan ordusunun bazı cephelerde ilerleme sağladığı bir sürece denk geliyor. Temmuz ayı sonunda yayımlanan saha değerlendirmelerinde Sudan ordusunun ülke topraklarının yüzde 60’tan fazlasını kontrol ettiği, HDK’nin ise ağırlıklı olarak Darfur ve Kordofan’ın bazı kesimlerinde hakimiyetini sürdürdüğü belirtilmişti.

Sudan ordusu ve müttefikleri temmuz sonunda Kuzey Kordofan’da Bara, Jabrat el-Şeyh, Um Siyala ve Omdurman-El Ubeyd hattındaki bazı stratejik noktaları ele geçirdi. Ordu komutanlığı, operasyonların Darfur ve Kordofan cephelerine doğru genişletileceğini açıklamıştı.

HDK’NİN ANA GÜÇ ALANI DARFUR’DA

Hızlı Destek Kuvvetleri, savaşın başlangıcından itibaren özellikle Darfur’da güçlü bir askeri varlık oluşturdu. HDK’nin liderliğini Muhammed Hamdan Dagalo, bilinen adıyla Hemedti yürütüyor.

HDK’nin tahmini savaşçı sayısına ilişkin farklı rakamlar bulunuyor. Africa Center for Strategic Studies, 2026 itibarıyla HDK ve bağlı yapıların toplam kapasitesini 100 bin ile 200 bin arasında değerlendirirken örgütün Rizeigat başta olmak üzere çeşitli yerel milis ağları ve yabancı savaşçılarla desteklendiğini belirtiyor.

EL FEŞİR’DEKİ ÇATIŞMALAR HAMSİN’E YÖNELİK TEPKİLERİ DE GÜNDEME GETİRDİ

Musa Hamsin’in Sudan ordusuna katılması tüm silahlı gruplar tarafından olumlu karşılanmadı. El Feşir’deki çatışmalarda yer alan bazı silahlı grup mensupları, Hamsin’i kentin HDK kontrolüne geçtiği süreçte sivillere yönelik ihlallere karışmakla suçladı.

Söz konusu suçlamalar Hamsin’in orduya geçişinin ardından yeniden gündeme gelirken, Hamsin’e ilişkin iddiaların bağımsız adli makamlar tarafından doğrulandığına dair açık bir bilgi bulunmuyor. Darfur’daki savaş boyunca HDK ve müttefiklerine yönelik ağır insan hakları ihlali ve sivillere yönelik saldırı suçlamaları uluslararası raporlara da yansıdı.

EL FEŞİR SAVAŞIN EN KRİTİK NOKTALARINDAN BİRİ OLDU

Kuzey Darfur’un merkezi El Feşir, Sudan savaşının en uzun ve ağır çatışmalarına sahne olan şehirlerden biri oldu. Kent, Darfur’daki askeri denge açısından stratejik önem taşıyor.

HDK’nin El Feşir’de elde ettiği askeri kazanımların ardından bölgede sivillere yönelik ihlal iddiaları yoğunlaştı. Uluslararası kaynaklar, şehirde ve çevresinde ağır insan hakları ihlalleri yaşandığına ilişkin çok sayıda tanıklık ve belge yayımladı.

HDK’NİN YAPISI MERKEZİ BİR ORDUDAN FARKLI

HDK’nin iç yapısı, Sudan Silahlı Kuvvetleri gibi geleneksel ve merkezi bir askeri hiyerarşiden farklı özellikler taşıyor. Örgüt çekirdek kuvvetlerinin yanı sıra aşiret milisleri, bölgesel silahlı yapılar ve yabancı savaşçılarla birlikte hareket ediyor.

Africa Center’ın 2026 tarihli değerlendirmesinde HDK koalisyonunun daha parçalı bir komuta yapısına sahip olduğu, bağlı grupların kendi gündemlerini takip edebildiği ve söz konusu yapının merkezi kontrol bakımından çeşitli sorunlar yaşadığı belirtiliyor.

YABANCI SAVAŞÇILAR DA HDK SAFLARINDA YER ALDI

Sudan savaşında HDK saflarında yalnızca Sudanlı silahlı unsurların bulunmadığına ilişkin çok sayıda rapor yayımlandı. Çad, Güney Sudan, Libya ve Orta Afrika Cumhuriyeti gibi ülkelerden gelen savaşçıların HDK bünyesinde yer aldığı belirtilirken Kolombiyalı eski askerlerin de çatışmalara katıldığına ilişkin bulgular ortaya çıktı.

Africa Center’ın tahminine göre yaklaşık 300 Kolombiyalı savaşçı HDK ile bağlantılı güçlerin yanında savaş ve eğitim faaliyetlerine katıldı. Yabancı savaşçıların varlığı, Sudan’daki çatışmanın yerel sınırları aşan güvenlik boyutlarından biri haline geldi.

SUDAN SAVAŞI ÜÇ YILI AŞTI

Sudan’daki mevcut savaş 15 Nisan 2023’te Sudan Silahlı Kuvvetleri ile Hızlı Destek Kuvvetleri arasında başlayan çatışmalarla patlak verdi. Orduyu Abdulfettah el-Burhan, HDK’yi ise Muhammed Hamdan Dagalo yönetiyor.

Çatışmalar zaman içerisinde Hartum’dan Darfur’a, Kordofan’dan Cezire eyaletine kadar geniş bir alana yayıldı. Ordu son dönemde Hartum ve ülkenin merkezi bölgelerinde yeniden hakimiyet kurarken HDK özellikle Darfur’da güçlü varlığını koruyor.

SAVAŞ HENÜZ SONA ERMİŞ DEĞİL

Musa Hamsin ve beraberindeki yüzlerce kişinin HDK’den ayrılması örgüt içerisindeki parçalanmaya ilişkin önemli bir işaret oluştururken, mevcut veriler HDK’nin bütünüyle çözüldüğü anlamına gelmiyor.

Saha analizleri HDK’nin halen Darfur’un büyük bölümünde önemli askeri kapasiteye sahip olduğunu ve Kordofan’daki bazı bölgelerde çatışmaların devam ettiğini gösteriyor. Sudan ordusunun son aylardaki ilerleyişine rağmen uzmanlar savaşın sona ermekten uzak olduğu uyarısında bulunuyor.

HAMSİN’İN ÇAĞRISI SONRASI GÖZLER DİĞER HDK GRUPLARINDA

Musa Hamsin’in başka HDK gruplarının da orduya katılmaya hazırlandığını söylemesi, Sudan’daki çatışmanın bundan sonraki seyri açısından takip edilen başlıklardan biri haline geldi.

Yeni kopuşların yaşanması halinde HDK’nin komuta yapısı, insan gücü ve Darfur-Kordofan hattındaki askeri kapasitesi etkilenebilir. Hamsin’in açıklamasının ardından henüz hangi grupların veya komutanların HDK’den ayrılacağına ilişkin doğrulanmış bir liste açıklanmadı.

Arama kurtarma ekiplerinin yanı sıra bölge sakinleri ve gönüllüler de toprak altında kalan madencilere ulaşmak için çalışmalara katıldı. Göçük altında hâlâ insanların bulunabileceği belirtilirken kurtarma faaliyetlerinin devam ettiği bildirildi. Yetkililer, kayıp kişilerin sayısının kesinleşmemesi nedeniyle can kaybı bilançosunun değişebileceğini belirtiyor.

FACİA ZAMBOYE BÖLGESİNDE MEYDANA GELDİ

Maden faciası, Orta Afrika Cumhuriyeti’nin batısında yer alan Nana-Mambéré vilayetindeki Zamboye bölgesinde meydana geldi. Bölge, Kamerun sınırına yakın konumda bulunurken altın çıkarma faaliyetlerinin önemli geçim kaynaklarından biri olduğu alanlar arasında yer alıyor.

Uluslararası kaynaklara göre maden sahası Baboua kentinin yaklaşık 50 kilometre uzağında bulunuyor. Bölgede farklı ülkelerden gelen çok sayıda kişi geleneksel yöntemlerle altın arama faaliyetlerine katılıyor. Sahada çalışanlar arasında Orta Afrika Cumhuriyeti vatandaşlarının yanı sıra Kamerun’dan gelen madencilerin de bulunduğu bildirildi.

MADEN GALERİLERİ ÇÖKTÜ, ARDINDAN TOPRAK KAYMASI YAŞANDI

Faciaya ilişkin ilk bilgilere göre geleneksel yöntemlerle işletilen altın madenindeki bazı galeriler çöktü. Çöküşün ardından bölgede büyük miktarda toprağın hareket etmesiyle maden sahasında toprak kayması meydana geldi ve çok sayıda işçi toprak altında kaldı.

Olayın 18 Ağustos Salı günü meydana geldiği belirtilirken bazı yerel kaynaklar göçüğün öğleden sonra saatlerinde yaşandığını aktardı. Kurtarma ekiplerinin olayın ardından bölgeye ulaşarak çalışmalara başladığı, ancak maden sahasının yapısı ve çöken toprak miktarının çalışmaları güçleştirdiği bildirildi.

107 İŞÇİNİN CANSIZ BEDENİ ÇIKARILDI

İlk saatlerde can kaybına ilişkin daha düşük rakamlar açıklanırken kurtarma çalışmaları ilerledikçe bilanço ağırlaştı. Bölgeden gelen son bilgilere göre ekipler ve yerel halk tarafından göçükten çıkarılan cansız bedenlerin sayısı 107’ye yükseldi.

Yerel yetkililere dayandırılan haberlerde ölü sayısının 100’ü aşmasının ardından çalışmaların kesintisiz sürdürüldüğü belirtildi. Yaralıların da bulunduğu faciayla ilgili kayıp sayısına ilişkin kesin bir rakam paylaşılmadı.

ARAMA KURTARMA ÇALIŞMALARI DEVAM EDİYOR

Maden sahasında toprak altında kalan diğer kişilere ulaşılması için arama kurtarma faaliyetleri sürdürülüyor. Kurtarma çalışmalarına profesyonel ekiplerin yanı sıra yerel halk ve gönüllüler de destek veriyor.

Yerel Kızılhaç görevlileri, bazı madencilerin hâlâ kayıp olduğunu ve enkazın altında kişilerin bulunabileceğini açıkladı. Yaralı olarak kurtarılan kişilerden bazılarının durumunun ağır olduğu yönünde bilgiler de paylaşıldı.

CAN KAYBININ ARTMASINDAN ENDİŞE EDİLİYOR

Göçüğün meydana geldiği alanda çok sayıda kişinin çalışıyor olması nedeniyle facianın kesin bilançosu henüz belirlenemedi. Kurtarma ekipleri hem hayatta kalanlara ulaşmaya hem de toprak altında kalan kişilerin cansız bedenlerini çıkarmaya çalışıyor.

Yetkililer ve yerel görevliler, göçük altında kalanların sayısının henüz netleşmemesi nedeniyle ölü sayısının artabileceğini belirtiyor. Arama çalışmalarının tamamlanmasının ardından facianın kesin bilançosunun ortaya çıkması bekleniyor.

MADEN GELENEKSEL YÖNTEMLERLE İŞLETİLİYORDU

Facianın yaşandığı altın madeni, büyük ölçekli endüstriyel işletmelerden farklı olarak geleneksel ve düşük teknolojili yöntemlerin kullanıldığı bir maden sahası olarak faaliyet gösteriyordu. Bölgede madenciler çoğunlukla elle veya sınırlı ekipmanla açılan galerilerde altın arıyor.

Geleneksel madencilik faaliyetlerinde kullanılan tünellerde mühendislik standartlarının ve güvenlik sistemlerinin sınırlı olması, göçük riskini artıran başlıca unsurlar arasında gösteriliyor. AP’nin aktardığı bilgilere göre Orta Afrika Cumhuriyeti’nde binlerce kişi gerekli güvenlik önlemlerinin bulunmadığı küçük ölçekli madenlerde çalışıyor.

BÖLGEYE FARKLI ÜLKELERDEN MADENCİLER GELİYOR

Zamboye çevresindeki altın sahalarının yalnızca Orta Afrika Cumhuriyeti vatandaşlarının çalıştığı bölgeler olmadığı belirtiliyor. Kamerun sınırına yakın konumu nedeniyle çevre ülkelerden de çok sayıda madenci altın çıkarma faaliyetlerine katılıyor.

Yerel kaynaklar, Zamboye sahasına Orta Afrika Cumhuriyeti, Kamerun ve Çad’dan insanların geldiğini bildiriyor. Altın bulma ve gelir elde etme amacıyla bölgede çalışan işçilerin önemli bir bölümü kayıt dışı veya küçük ölçekli madencilik faaliyetlerinde yer alıyor.

KAMERUN VATANDAŞLARININ DA ÖLENLER ARASINDA OLDUĞU BİLDİRİLDİ

Faciada hayatını kaybedenler arasında Kamerun vatandaşlarının da bulunduğu bildirildi. Uluslararası kaynaklarda en az üç Kamerun vatandaşının hayatını kaybettiğinin doğrulandığı, ancak kurbanların kimlik tespit çalışmalarının devam ettiği belirtildi.

Madenin sınır bölgesindeki konumu nedeniyle can kayıplarının farklı ülke vatandaşlarını kapsayabileceği ifade ediliyor. Yetkililer, kurbanların kimliklerinin belirlenmesi için çalışmalarını sürdürüyor.

FACİANIN NEDENİ ARAŞTIRILIYOR

Yetkililer, göçük ve toprak kaymasının nedeninin kesin olarak belirlenmesi amacıyla inceleme başlattı. Maden galerilerinin yapısı, sahadaki çalışma yöntemleri ve güvenlik koşullarının araştırılması planlanıyor.

AP’ye göre soruşturma kapsamında facianın nedenlerinin yanı sıra kurbanların kimliklerinin tespit edilmesi ve herhangi bir cezai sorumluluğun bulunup bulunmadığının belirlenmesi de amaçlanıyor.

ORTA AFRİKA CUMHURİYETİ’NDE DENETİMSİZ MADENCİLİK YAYGIN

Orta Afrika Cumhuriyeti, altın başta olmak üzere çeşitli değerli maden kaynaklarına sahip ülkeler arasında bulunuyor. Ekonomik imkanların sınırlı olduğu bölgelerde binlerce kişi geçimini geleneksel yöntemlerle yapılan küçük ölçekli madencilikten sağlıyor.

Madencilik faaliyetlerinin önemli bir bölümünde yeterli güvenlik denetiminin ve teknik altyapının bulunmadığı belirtiliyor. İşçiler çoğu zaman elle açılan dar galerilerde, koruyucu ekipman ve mühendislik desteği olmadan çalışıyor. Söz konusu koşullar, yağışlar ve toprak hareketleriyle birleştiğinde ölümcül göçüklerin meydana gelmesine neden olabiliyor.

ALTIN MADENLERİNDE GÖÇÜKLER SIK YAŞANIYOR

Orta Afrika Cumhuriyeti’nde küçük ölçekli ve denetimsiz madenlerde göçük olayları daha önce de çok sayıda can kaybına yol açtı. Ülkede özellikle yağış dönemlerinde zeminin yumuşaması, desteklenmeyen maden galerilerinin çökme riskini artırıyor.

Uluslararası kaynaklar, 2026 yılı içerisinde Zamboye faciasından önce de madencilik faaliyetleriyle bağlantılı onlarca ölüm meydana geldiğini bildiriyor. Ülkedeki kayıt dışı madenlerin sayısının yüksek olması nedeniyle kazaların tamamına ilişkin kesin istatistiklere ulaşmak ise güçleşiyor.

YÜKSEK İŞSİZLİK MADENCİLİĞE YÖNELİMİ ARTIRIYOR

Orta Afrika Cumhuriyeti’nde ekonomik koşullar ve sınırlı iş imkanları, çok sayıda kişinin yüksek risk taşıyan geleneksel madencilik faaliyetlerine yönelmesine neden oluyor. Altın sahalarında çalışanların önemli bölümü düzenli maaş yerine çıkardıkları madenden elde edecekleri gelir üzerinden geçim sağlamaya çalışıyor.

Düşük teknolojili madenlerde çalışan işçilerin büyük bölümü ağır makineler, profesyonel tahkimat sistemleri ve düzenli iş güvenliği denetimlerine erişemiyor. Zamboye’deki facia da ülkede geleneksel madencilik faaliyetlerinde yaşanan güvenlik sorunlarını yeniden gündeme taşıdı.

BÖLGE SAKİNLERİ DE KURTARMA ÇALIŞMALARINA KATILDI

Facianın ardından yalnızca resmi ekipler değil, maden çevresinde yaşayan bölge sakinleri de kurtarma çalışmalarına katıldı. Yerel halkın ellerindeki imkanlarla toprak ve molozları kaldırarak madencilere ulaşmaya çalıştığı bildirildi.

Kurtarma çalışmalarında daha sonra ağır iş makinelerinin de kullanıldığı aktarıldı. Ancak geniş bir alanı etkileyen toprak kayması ve çöken galerilerin yapısı nedeniyle arama faaliyetlerinin zorlu koşullarda sürdüğü belirtildi.

100’DEN FAZLA KİŞİNİN ÖLDÜĞÜ DOĞRULANDI

Reuters, yerel bir madencilik kuruluşu yetkilisine dayandırdığı haberinde faciada 100’den fazla kişinin hayatını kaybettiğini doğruladı. AP de yerel Kızılhaç görevlileri ve bölge yetkililerinden aldığı bilgilerle ölü sayısının 100’ü geçtiğini bildirdi.

Yerel kaynaklarda bilanço 107 olarak açıklanırken kurtarma çalışmalarının devam etmesi nedeniyle nihai can kaybı sayısı henüz kesinleşmedi. Göçük altında kalan madencilerin bulunması için çalışmalar sürüyor.

BİNGAZİ’DE TÜMGENERAL FEVZİ EL-MANSURİ’YE BOMBALI SUİKAST

Libya’nın doğusundaki Bingazi kentinde Libya Genel Komutanlığına bağlı Askerî İstihbarat Dairesi Müdürü Tümgeneral Fevzi el-Mansuri bombalı saldırıda hayatını kaybetti. El-Havari bölgesindeki evinin önünde bulunan Mansuri’nin aracına yerleştirilen el yapımı patlayıcı infilak etti. Patlamanın ardından Tümgeneral Mansuri’nin yaşamını yitirdiği bildirildi.

Saldırının sorumluluğunu henüz herhangi bir örgüt üstlenmedi. Libya Genel Komutanlığı olayın ardından taziye mesajı yayımlarken, Genel Komutanlığa bağlı Manevi Rehberlik Dairesi saldırıyı “terörist unsurların umutsuz bir girişimi” olarak nitelendirdi.

ZAVİYE’DE SİLAHLI GRUPLAR ARASINDA ÇATIŞMA ÇIKTI

Bingazi’deki saldırının yaşandığı dönemde Libya’nın batısındaki Zaviye kentinde de silahlı çatışmalar meydana geldi. Güvenlik Tehditleriyle Mücadele Birimi ile 103. Piyade Tugayı arasında çıkan çatışmalarda ölü ve yaralıların olduğu bildirildi.

Çatışmalar nedeniyle bölgedeki sahil yolu ulaşıma kapandı. Güvenlik durumunun kötüleşmesi sırasında bir cezaevinde bulunan bazı mahkûmların da firar ettiği belirtildi. Zaviye’deki çatışmaların ardından bölgede bulunan petrol ve hizmet tesisleri İHA saldırılarının hedefi haline geldi.

4,5 MİLYON LİTRE BENZİN BULUNAN DEPO VURULDU

İHA saldırılarında Brega Petrol Pazarlama Şirketi’ne ait yakıt deposu hedef alındı. İçerisinde yaklaşık 4,5 milyon litre benzin bulunduğu belirtilen deponun saldırının ardından çöktüğü bildirildi.

Saldırıların bir diğer hedefi Zaviye Rafinerisi oldu. Rafineride bulunan nafta tankında delikler meydana gelirken ağır sızıntı oluştu. Bölgedeki su arıtma tesisi de saldırılar nedeniyle hasar gördü.

ULUSAL PETROL KURUMU EN YÜKSEK DÜZEYDE ACİL DURUM İLAN ETTİ

Petrol ve hizmet tesislerinin hedef alınmasının ardından Libya Ulusal Petrol Kurumu bölgede “en yüksek düzeyde acil durum” ilan etti. Karar, Zaviye’deki yakıt deposu ve rafineride meydana gelen hasarın ardından alındı.

Yaklaşık 4,5 milyon litre benzin bulunan deponun çökmesi, Zaviye Rafinerisi’ndeki nafta tankında sızıntı meydana gelmesi ve su arıtma tesisinin zarar görmesi bölgedeki kritik altyapıyı doğrudan etkiledi.

DİBEYBE GÜVENLİK VE ASKERÎ YETKİLİLERİ TOPLADI

Zaviye’de yaşanan gelişmelerin ardından Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe üst düzey askerî ve güvenlik yetkilileriyle acil toplantı gerçekleştirdi. Toplantıda ülkedeki güvenlik durumu ve kritik tesislere yönelik tehditler ele alındı.

Dibeybe, ilgili birimlere tehditlere karşı hazırlık seviyesinin artırılması ve gelişmelere karşı kararlı şekilde müdahale edilmesi talimatını verdi. Toplantı, Zaviye’deki çatışmaların ve petrol tesislerine yönelik İHA saldırılarının ardından gerçekleştirildi.

MERKEZ BANKASI’NDA İSTİFA KARARI DA GÜNDEMDE

Güvenlik ve enerji alanındaki gelişmelerin yanı sıra Libya Merkez Bankası’nda alınan istifa kararı da ülkenin ekonomi gündeminde yer aldı. Paylaşılan bilgilerde istifa eden yetkilinin kimliği, kararın gerekçesi ve istifanın yürürlüğe giriş sürecine ilişkin ayrıntılara yer verilmedi.

ÇATIŞMALAR TEEDAAN VE ÇEVRESİNDE YOĞUNLAŞTI

Teedaan çevresindeki çatışmaların iki gün boyunca devam ettiği, Somali hükümetine bağlı birliklerle Al-Shabaab mensuplarının bölgede yoğun şekilde karşı karşıya geldiği kaydedildi. Güvenlik kaynaklarına göre çatışmalarda Türkiye tarafından eğitilen Gorgor özel kuvvetleri ile Ma’awisley adı verilen yerel aşiret milisleri de hükümet güçlerinin yanında yer aldı. Çatışmaların ardından hükümet birlikleri ve müttefik milisler Teedaan’dan çekildi.

Suulaay ve Xasan Raqay çevresinde de eş zamanlı çatışmalar yaşandığı bildirildi. Yerel sakinler ile güvenlik kaynakları, silahlı çatışmaların Teedaan, Suulaay ve Xasan Raqay hattında yoğunlaştığını ifade etti. Somali makamları, çatışmalarda yaşanan can kayıpları ve bölgedeki askerî durum hakkında ayrıntılı bir resmî bilanço yayımlamadı.

TEEDAAN STRATEJİK GEÇİŞ NOKTASINDA BULUNUYOR

Teedaan’ın Hiiraan’ın farklı kesimleri ile komşu bölgeler arasında bağlantı sağlayan güzergâh üzerinde bulunması, yerleşimin askerî önemini artırıyor. Bölge, Somali hükümet güçleri tarafından operasyonların yürütüldüğü ileri üs noktalarından biri olarak kullanılıyordu. Yerleşimin kontrolünün kaybedilmesi, hükümet birliklerinin çevredeki sevkiyat ve güvenlik faaliyetlerini doğrudan etkileyebilecek bir gelişme olarak öne çıktı.

Temmuz 2026’da Suulaay çevresinde düzenlenen hava saldırılarında 18 Al-Shabaab mensubunun öldürüldüğü, 21 kişinin yaralandığı ve örgüte ait savunma mevzileri ile bir aracın imha edildiği açıklanmıştı. Son çatışmalar, önceki operasyonlara rağmen örgütün bölgede yeniden güç toplayabildiğini ve farklı noktalarda eş zamanlı saldırılar düzenleyebildiğini gösteren saha gelişmeleri arasında yer aldı.

HÜKÜMETTEN AYRINTILI AÇIKLAMA GELMEDİ

Somali hükümeti, üç yerleşimin Al-Shabaab tarafından ele geçirildiğine ilişkin haberler hakkında kapsamlı bir açıklama yayımlamadı. Bölgedeki askerî hareketliliğe ilişkin bilgiler ağırlıklı olarak yerel sakinlere, bölgesel güvenlik kaynaklarına ve Somali merkezli medya kuruluşlarına dayandırıldı.

Somali makamlarının daha önce Hiiraan’da yürütülen operasyonlarda Al-Shabaab ile bağlantılı olduğu öne sürülen kişilerin gözaltına alındığını açıkladığı, ancak son çatışmaların sonuçlarına ilişkin bağımsız ve ayrıntılı bir değerlendirme paylaşılmadığı bildirildi.

TRUMP’A ATFEDİLEN AÇIKLAMALAR DOĞRULANMADI

Sosyal medyada yayılan bazı paylaşımlarda ABD Başkanı Donald Trump’ın Somali Federal Hükümeti’ne sağlanan Amerikan fonlarını sonlandırdığı, Somaliland’ı tanımaya hazırlandığı ve “yalnızca kazananları destekleyeceği” yönünde açıklamalar yaptığı ileri sürüldü. Trump’a atfedilen “Somalili kaybedenler” ve “Kazananlarla çalışıyoruz” ifadelerine Beyaz Saray’ın resmî açıklamalarında veya ABD Dışişleri Bakanlığının güncel kayıtlarında rastlanmadı.

ABD’nin Somaliland’ı bağımsız bir devlet olarak tanıdığına ilişkin resmî bir açıklama da bulunmuyor. ABD Dışişleri Bakanlığının konsolosluk mevzuatında Somaliland’ın Somali’nin ayrılmaz bir parçası olarak kabul edildiği ve bağımsız bir devlet şeklinde tanınmadığı belirtiliyor.

Trump, Ağustos 2025’te Somaliland’ın tanınması konusunun yönetimi tarafından incelendiğini söylemişti. Aralık 2025’te yayımlanan haberlerde ise Somaliland’ı tanımaya henüz hazır olmadığını ve konuyu daha ayrıntılı şekilde değerlendirmesi gerektiğini ifade ettiği aktarıldı.

İSRAİL SOMALİLAND’I TANIYAN İLK ÜLKE OLDU

İsrail, 26 Aralık 2025’te Somaliland’ı bağımsız bir devlet olarak tanıyan ilk Birleşmiş Milletler üyesi ülke oldu. Karar, Somali yönetiminin tepkisine ve Mogadişu’da protesto gösterilerine yol açtı. Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, tanıma kararının ülkesinin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü ihlal ettiğini açıkladı.

Somaliland, 1991 yılında Somali’den tek taraflı olarak ayrıldığını ilan etti. Kendi hükümeti, güvenlik güçleri ve kurumlarıyla fiilî bir yönetim oluşturan bölge, uzun yıllar boyunca hiçbir Birleşmiş Milletler üyesi devlet tarafından resmen tanınmadı. İsrail’in 2025 yılındaki kararı, Somaliland’ın uluslararası statüsüne ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

İBRAHİM TIĞLI’DAN SOMALİLAND DEĞERLENDİRMESİ

Afrika üzerine çalışmalarıyla bilinen İbrahim Tığlı, sosyal medya hesabında yaptığı paylaşımda, iki yıl önce Somaliland’ı tanıyan ilk devletin Etiyopya değil İsrail olacağını söylediğini belirtti. İsrail’in ardından İngiltere veya ABD’nin Somaliland’ı tanıyabileceğini ve başka ülkelerin de benzer kararlar alabileceğini öne sürdüğünü aktardı.

Tığlı, söz konusu öngörünün Doğu Afrika’daki siyasi ve güvenlik gelişmelerini takip eden kişiler tarafından yapılabileceğini ifade etti. Türkiye’de Afrika uzmanı yetiştirilmesi konusunda eleştiriler yönelten Tığlı, kıtanın sahadaki gerçeklikler üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini savundu ve Afrika üzerine çalışan genç araştırmacıların desteklenmesi çağrısında bulundu.

Ölümlerin tamamının Fas ile Ceuta arasındaki deniz geçişi sırasında meydana geldiği belirtildi. Son can kayıplarıyla birlikte bölgede yaşanan insani krizin boyutu artarken, düzensiz göçmenlerin deniz yoluyla gerçekleştirdiği tehlikeli geçişler yeniden gündeme geldi.

SON BİR HAFTADA 1500’DEN FAZLA KİŞİ CEUTA’YA ULAŞTI

Yetkililer, son bir hafta içinde çoğu deniz yolunu kullanarak ve yüzerek olmak üzere 1500’den fazla düzensiz göçmenin Ceuta’ya ulaştığını belirtti. Göç hareketliliğine ilişkin resmi veriler henüz kamuoyuyla paylaşılmazken, bölgede yaşanan son geçişlerin son yıllardaki en yoğun düzensiz göç hareketlerinden biri olduğu ifade edildi.

Ceuta’daki göçmen kabul merkezlerinin mevcut kapasitesinin aşılması nedeniyle yüzlerce kişinin açık alanlarda gecelemek zorunda kaldığı aktarıldı. Kente ulaşanların barınma ve temel ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla yerel birimler tarafından çalışmaların sürdürüldüğü bildirildi.

İSPANYA HÜKÜMETİ BÖLGEYE ASKER GÖNDERDİ

Artan düzensiz göç baskısının ardından İspanya hükümeti, Ceuta’daki güvenlik önlemlerini güçlendirmek amacıyla silahlı kuvvetleri bölgeye konuşlandırdı. Askerlerin sınır hattında ve kent çevresinde görev yapan Sivil Muhafız birlikleri ile polis ekiplerine destek verdiği belirtildi.

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ile İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska’nın gelişmeleri yerinde incelemek amacıyla Ceuta’yı ziyaret edeceği açıklandı. İspanyol güvenlik güçlerinin sınır hattında, kıyı bölgelerinde ve göçmenlerin yoğun olarak bulunduğu noktalarda kontrollerini artırdığı kaydedildi.

GÖÇ HAREKETLİLİĞİNİN NEDENLERİ TARTIŞILIYOR

Son haftalarda yaşanan göç dalgasının nedenlerine ilişkin farklı görüşler gündeme geldi. Bazı yorumlarda, İspanya Yüksek Mahkemesinin deniz yoluyla Ceuta ve Melilla’ya ulaşan düzensiz göçmenlerin anında geri gönderilemeyeceğine ilişkin kararının geçişler üzerinde etkili olabileceği ileri sürüldü.

Bölgede faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları ise yaz aylarında benzer göç hareketlerinin her yıl yaşandığını belirtti. Kuruluşlar, hava ve deniz koşullarının elverişli hale gelmesiyle Fas kıyılarından Ceuta’ya yönelik yüzerek geçiş girişimlerinin arttığını ifade etti.

2021’DEN BU YANA EN YOĞUN GÖÇ DALGASI

Dış basında yer alan haberlerde, Ceuta’da yaşanan son gelişmelerin 2021 yılında binlerce kişinin sınırı aşmasının ardından ortaya çıkan krizden bu yana görülen en büyük düzensiz göç dalgası olduğu belirtildi. Söz konusu dönemde çok sayıda kişinin Fas’tan Ceuta’ya geçmesi, İspanya ile Fas arasında diplomatik ve güvenlik boyutları bulunan bir krize yol açmıştı.

İspanya ile Fas makamları arasındaki koordinasyonun sürdüğü bildirilirken, Avrupa Birliği’nin de Ceuta’daki gelişmeleri yakından takip ettiği aktarıldı. Bölgedeki güvenlik önlemleri, göçmenlerin barınma koşulları ve yeni geçiş girişimlerine ilişkin çalışmaların devam ettiği kaydedildi.

Trablus’un Zahra bölgesinde toplanan yüzlerce gösterici, Libya Ulusal Petrol Kurumuna bağlı şirketlerin binaları önünde protesto düzenledi. Göstericiler, şirketlerin girişlerine kamyonlarla getirilen moloz yığınları dökerek binalara giriş ve çıkışları engelledi.

GÖSTERİCİLER SİVİL İTAATSİZLİK İLAN ETTİ

Elektrik kesintilerine tepki gösteren protestocular, Libya Ulusal Petrol Kurumuna bağlı şirketlerin binaları önünde sivil itaatsizlik ilan ettiklerini açıkladı. Göstericiler, kesintilere yönelik çözüm sağlanana kadar eylemlerini sürdüreceklerini belirtti.

Protestolar sırasında bazı noktalarda yangın çıkarıldığı bildirildi. Güvenlik güçlerinin gösterilerin düzenlendiği bölgelerdeki önlemleri ve olaylara ilişkin müdahaleleri hakkında ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

KAMU KURUMLARININ GİRİŞLERİ KAPATILDI

Trablus’un çeşitli bölgelerinde bir gün önce de elektrik kesintilerine karşı gösteriler düzenlendi. Protestocular, Dışişleri Bakanlığı, Libya Ulusal Televizyonu ile Libya Posta ve Telekomünikasyon Şirketinin binaları önlerine kamyonlarla moloz taşıdı.

Moloz yığınlarının kurumların girişlerine dökülmesi nedeniyle bazı binalara giriş ve çıkışlar engellendi. Gösterilerin farklı kamu kurumları ve devlet şirketlerinin bulunduğu bölgelere yayılmasıyla protestoların kapsamı genişledi.

ELEKTRİK KESİNTİLERİ 10 SAATE KADAR ULAŞIYOR

Libya’nın çeşitli kentlerinde yaklaşık bir aydır günlük 4 ila 10 saat arasında değişen elektrik kesintileri yaşanıyor. Kesintilerin uzun süre devam etmesi, konutlarda ve iş yerlerinde günlük faaliyetlerin aksamasına yol açıyor.

Ülke genelinde hava sıcaklıklarının 45 dereceye kadar ulaşması, elektrik kesintilerinin etkisini artırıyor. Soğutma sistemlerinin çalışmaması ve temel hizmetlerde yaşanan aksamalar nedeniyle kesintiler günlük yaşamı olumsuz etkiliyor.

DİBEYBE ELEKTRİK ŞİRKETİNİ SORUMLU TUTTU

Libya Başbakanı Abdulhamid Dibeybe, 18 Temmuz’da yaptığı açıklamada, ülke genelindeki elektrik kesintilerinden Libya Genel Elektrik Şirketini sorumlu tuttu. Dibeybe, kesintilerin nedenleri ve şirket yönetiminin uygulamaları hakkında soruşturma başlatılması gerektiğini kaydetti.

Dibeybe, şirketi denetim ve hesap verebilirliği reddeden bir yönetime teslim etmeyeceklerini vurguladı. Elektrik hizmetlerindeki aksaklıklardan sorumlu kişilerin belirlenmesi ve gerekli işlemlerin yapılması çağrısında bulundu.

4 Temmuz'da Mali'nin kuzeyinde görev yapan bir Sukhoi Su-24 Fencer savaş uçağının, Anefis çevresinde Tuareg grupları ve cihat yanlısı unsurlara yönelik hava saldırıları düzenlediği belirtildi. Hava desteği sağlamak amacıyla bölgeye sevk edilen uçağın, görev dönüşü sırasında karadan açılan ateşle isabet aldığı ifade edildi.

Uçağın, Gao'da bulunan Korogoussou Hava Üssü'ne dönmeye çalıştığı ancak iniş sırasında düştüğü bildirildi. Kazada pilot ile yardımcı pilotun hayatını kaybettiği aktarıldı.

ÇATIŞMALAR İKİNCİ GÜN DE DEVAM ETTİ

Yerel kaynaklara göre, 5 Temmuz'da Mali'nin kuzeyindeki çatışmalar sırasında Rus güçlerine ait bir Mi-24 helikopter de Anefis yakınlarında düştü. Helikopterin, Tabankort yerleşimi yakınlarında Tuareg grupları tarafından açılan ateş sonucu vurulduğu ve olay yerinde düştüğü bildirildi.

RUS ASKERİ KONVOYU HEDEF ALINDI

Aktarılan bilgilere göre, düşürülen Mi-24 helikopteri, Gao'dan Anefis'e ilerleyen bir Rus askeri konvoyuna hava koruması sağlıyordu. Konvoyun pusuya düşürüldüğü sırada helikopterin vurulduğu, saldırıda konvoyda bulunan çok sayıda askeri aracın da imha edildiği ifade edildi.

Sokoto Eyaleti Sağlık Bakanı Faruk Wurno, yaptığı açıklamada salgının eyaletin Kurawa köyünde yaşayan çocuklar arasında tespit edildiğini belirtti. Salgının kısa sürede yayıldığı ve özellikle çocukları etkilediği ifade edildi.

SALGIN KURAWA KÖYÜNDE TESPİT EDİLDİ

Yetkililer, ilk vakaların Kurawa köyünde görüldüğünü ve bölgede yaşayan çocuklar arasında kızamık belirtilerinin ortaya çıktığını bildirdi. Sağlık ekiplerinin saha çalışmaları sonucunda salgının yayılım gösterdiği tespit edildi.

Bölgede vaka sayısına ilişkin detaylı incelemelerin sürdüğü ve hastalığın kontrol altına alınmasına yönelik çalışmaların başlatıldığı aktarıldı.

SAĞLIK EKİPLERİ BÖLGEYE SEVK EDİLDİ

Wurno, salgının ardından bölgeye sağlık personeli ve ilaç sevkiyatının hızla gerçekleştirildiğini açıkladı. Sağlık ekiplerinin köyde tarama faaliyetlerine başladığı ve hastalığın yayılmasını önlemek amacıyla müdahalede bulunduğu belirtildi.

Şiddetli enfeksiyon belirtileri gösteren çocukların hastanelere sevk edileceği ifade edildi.

MÜDAHALE ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR

Eyalet yönetimi, salgının kontrol altına alınması için çalışmaların sürdüğünü duyurdu. Sağlık yetkilileri, hastalığın yayılımını engellemek amacıyla bölgedeki müdahalelerin devam ettiğini bildirdi.

Kogi Eyaleti Enformasyon ve İletişim Komiseri Kingsley Femi Fanwo, olayla ilgili yaptığı açıklamada, silahlı kişilerin yetimhaneye baskın düzenlediğini ve içeride bulunan kişileri zorla götürdüğünü ifade etti. Saldırının ardından bölgeye sevk edilen güvenlik güçleri geniş çaplı operasyon başlattı.

YETİMHANEYE SİLAHLI BASKIN

Fanwo, saldırının Lokoja’da bulunan bir yetimhaneye yönelik gerçekleştirildiğini belirterek, olay sırasında 23 kişinin kaçırıldığını aktardı. Saldırganların kimliklerine ilişkin detay paylaşılmazken, olayın ardından güvenlik birimleri bölgede yoğun güvenlik önlemleri aldı.

Saldırı sonrası başlatılan operasyon kapsamında kaçırılan kişilerden 15’inin kurtarıldığı bildirildi. Yetkililer, kurtarma çalışmalarının sürdüğünü ve kaçırılan diğer kişilerin bulunması için operasyonların devam ettiğini açıkladı.

BÖLGEDE GÜVENLİK SORUNU SÜRÜYOR

Nijerya, uzun süredir silahlı çetelerin yanı sıra Boko Haram ve ISWAP gibi örgütlerin saldırılarıyla karşı karşıya bulunuyor. Ülkenin farklı bölgelerinde düzenlenen saldırılar, özellikle sivilleri hedef alıyor.

Nijerya’da insan kaçırma suçunun cezası idam olmasına rağmen, fidye amacıyla gerçekleştirilen kaçırma olayları yaygın şekilde devam ediyor. Silahlı gruplar, çoğunlukla ülkenin kuzey kesimlerinde köyleri, okulları ve seyahat halindeki sivilleri hedef alarak fidye talebinde bulunuyor.

Sadio Camara’nın ölümüne ilişkin haber, başkent Bamako yakınlarında bulunan garnizon kenti Kati’deki evine yönelik saldırının ardından geldi. Saldırının, ülke genelinde gerçekleşen koordineli eylemlerin bir parçası olduğu değerlendiriliyor.

EŞ ZAMANLI SALDIRILAR DÜZENLENDİ

Güvenlik kaynakları, saldırıların askeri tesisleri hedef alacak şekilde planlandığını ve birçok noktada aynı anda gerçekleştirildiğini belirtti. Olayların ardından güvenlik güçleri alarma geçirilirken, saldırıların boyutuna ilişkin incelemeler sürüyor.

BAKANIN EVİ HEDEF ALINDI

Savunma Bakanı Camara’nın Kati’deki konutunun da saldırıya uğradığı bildirildi. Garnizon kenti olarak bilinen bölgede yaşanan saldırının, koordineli eylemlerin önemli bir ayağını oluşturduğu ifade edildi.

RESMİ AÇIKLAMA BEKLENİYOR

Saldırılara ilişkin Mali makamlarından henüz kapsamlı bir resmi açıklama yapılmadı. Olayın ardından güvenlik durumuna ilişkin değerlendirmelerin sürdüğü ve gelişmelerin takip edildiği aktarıldı.

Ülkede yaşanan son gelişmelerin ardından askeri ve güvenlik birimlerinin teyakkuz halinde olduğu bildirildi. Saldırıların arka planı ve faillerine ilişkin soruşturmanın devam ettiği kaydedildi.

CESET ARAMA ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR

Kwara Eyalet Meclisi Milletvekili Saidu Baba Ahmed, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, ölü sayısının 170’e çıktığını söyledi. Ahmed, “Elimdeki bilgilere göre ölü sayısı 170'e yükseldi. Bu nedenle halkımız hala çalılıklarda daha fazla ceset arıyor. 35 kadın kaçırıldı. Hayatta kalanlar da çalılıklara sığınıyor” dedi. Bölgedeki güvenlik zafiyeti nedeniyle halkın büyük bir korku içinde olduğu ifade edildi.

ORDUDAN 'SAVANNAH SHIELD' OPERASYONU

Saldırıların ardından eyalet genelinde güvenlik önlemleri en üst seviyeye çıkarıldı. Kwara Valisi Abdulrahman Abdulrazaq, konuya ilişkin merkezi hükümetin adım attığını duyurdu. Abdulrazaq, “Cumhurbaşkanı Bola Ahmed Tinubu, faillere karşı ‘Savannah Shield Operasyonu’ kapsamında bir ordu taburunun derhal konuşlandırılmasını onayladı” açıklamasında bulundu. Operasyonun, saldırganların etkisiz hale getirilmesi ve bölgede asayişin yeniden sağlanması amacıyla başlatıldığı belirtildi.

GECE YARISI BASKINIYLA GELEN KATLİAM

Kwara Merkez Senatörü Saliu Mustapha, yaptığı yazılı açıklamada, silahlı bir grubun dün gece eyaletin Woro ve Nuku bölgelerinde saldırılar düzenlediğini bildirdi. Baskınların gece saatlerinde yapılması nedeniyle can kaybının arttığı kaydedildi. Nijerya, uzun süredir ülkenin farklı bölgelerinde silahlı çetelerin yanı sıra terör örgütleri Boko Haram ve DEAŞ’ın Batı Afrika kolu ISWAP’ın saldırılarına da maruz kalıyor.

Açıklamada, “Askeriye, kardeşlik, adalet ve çalışmanın hâkim olduğu gerçekten yeni bir döneme Benin halkına umut verme konusunda ciddi şekilde taahhütte bulunuyor” denildi.

İÇİŞLERİ BAKANI: GİRİŞİM ENGELLENDİ

Darbe girişiminin ardından İçişleri Bakanı Alassane Seidou, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, küçük bir askeri grubun devleti ve kurumları istikrarsızlaştırmaya çalıştığını belirtti.

Seidou, “Benin Silahlı Kuvvetleri ve komuta kademesi yeminlerine sadık kalmıştır. Verdikleri karşılık, durumun kontrol altında tutulmasını ve darbe girişiminin başarısızlığa uğratılmasını sağladı. Hükümet, halkı günlük işlerini normal şekilde sürdürmeye davet etmektedir” ifadelerini kullandı.

BÖLGESEL TEPKİ: ECOWAS’TAN KINAMA

Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS), darbe girişimini güçlü şekilde kınadı. Yapılan açıklamada, Benin hükümetine, ülkede düzeni yeniden sağlama çabasında destek verileceği bildirildi.

BATI AFRİKA’DA DARBE DALGASI

Son yıllarda Benin’in komşuları olan Nijer, Burkina Faso, Mali, Gine ve geçtiğimiz ay Gine-Bissau'da askeri darbeler yaşanmıştı. Benin'deki bu son girişim, bölgede demokratik normlara yönelik artan tehditlerin son halkası oldu.

Grup tarafından okunan bildiride, seçim sürecinin durdurulduğu ve ülke sınırlarının kapatıldığı bildirildi. Ülkedeki tüm kurumların kapatıldığı açıklandı.

CUMHURBAŞKANI: “ASKER TARAFINDAN DEVRİLDİM”

Cumhurbaşkanı Umaro Sissoco Embalo, gelişmeler sırasında yabancı basınla cep telefonu üzerinden iletişim kurarak açıklamalarda bulundu. Jeune Afrique dergisine yaptığı açıklamada makamında tutuklandığını ve durumunun iyi olduğunu söyledi.

France 24 televizyonuna verdiği kısa demeçte ise, “Asker tarafından darbeyle devrildim. Fazla detay veremem yoksa telefonumu elimden alırlar. Şu anda Genelkurmaydayım.” ifadelerini kullandı.

SOKAĞA ÇIKMA YASAĞI VE SUÇLAMALAR

Ülke genelinde yerel saatle 21.00-06.00 arasında sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Askeri yetkililer, İstihbarat Servisi tarafından yürütülen bir soruşturma sonucunda, bazı siyasetçilerin, tanınmış bir uyuşturucu baronunun ve yabancı kişilerin “ülkeyi istikrarsızlaştırmak” amacıyla bir komplo kurduğunu öne sürdü.

Ayrıca seçim sonuçlarını manipüle etmeye yönelik girişimlerin tespit edildiği de bildirildi.

SEÇİMLERDE İKİ ADAY DA ZAFER İLAN ETMİŞTİ

Gine Bissau’da 23 Kasım’da yapılan milletvekili ve cumhurbaşkanı seçimlerinin ardından, resmi sonuçlar açıklanmadan hem Embalo hem de bağımsız aday Fernando Dias da Costa zafer ilan etmişti.

Embalo, ekibinin yaptığı sayımlara göre oyların yüzde 65’ini aldığını iddia etmişti. Öte yandan, PAIGC lideri Domingos Simoes Pereira’nın adaylığı engellenmiş ve Pereira, Dias da Costa'ya destek açıklamıştı. Seçim sonuçlarının 27 Kasım’da açıklanması planlanıyordu.

UYUŞTURUCU GEÇİŞ ROTASI VE DARBE TARİHİ

1974’te Portekiz’den bağımsızlığını kazanan Gine Bissau, bugüne kadar en az 12 darbe ya da darbe girişimi yaşadı. Ülke, Latin Amerika’dan Avrupa’ya gönderilen uyuşturucunun geçiş güzergahı üzerinde bulunması nedeniyle “narco state” (uyuşturucu devleti) olarak anılıyor.

Güney Amerika’dan gönderilen uyuşturucular, Gine Bissau üzerinden bölünerek Avrupa ve ABD’ye dağıtılıyor. Ülkenin coğrafi konumu ve yetersiz yasal altyapısı bu ticaretin yoğunlaşmasına neden oluyor.

Saldırıda 5 kişinin ağır yaralandığı, bu kişiler arasında hastanede tedavi gören iki çocuğun da bulunduğu bildirildi. Ağ, “HDK’nin ihlaller zincirine yeni bir suç daha eklendi” ifadesini kullanarak, çocuk hastanesinin hedef alınmasını “tam teşekküllü bir savaş suçu” olarak tanımladı.

Uluslararası topluma çağrıda bulunan Sudan Doktorlar Ağı, “Bu suçun sorumluluğu HDK’dedir” diyerek insan hakları kuruluşlarını ve tıbbi organizasyonları sessizliklerini bozarak harekete geçmeye çağırdı.

TAZİYE ÇADIRINA SALDIRIDA ONLARCA ÖLÜ

Kuzey Kurdufan Eyaleti hükümeti tarafından yapılan açıklamada, HDK’nin sivilleri hedef almaya devam ettiği belirtildi. Eyaletteki bir köyde kurulan taziye çadırına düzenlenen saldırıda, aralarında kadın, çocuk ve yaşlıların bulunduğu onlarca kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

Açıklamada, bu olayın “HDK'nin sivillere yönelik tekrarlanan suçlarına eklenen yeni bir katliam” olduğu kaydedildi.

ÜLKE GENELİNDE ÇATIŞMALAR SÜRÜYOR

Sudan'da 15 Nisan 2023’ten bu yana ordu ile HDK arasında çatışmalar yaşanıyor. Batıdaki Darfur bölgesinin en büyük kenti olan Faşir, şiddetli çatışmaların ardından büyük ölçüde HDK’nin kontrolüne geçti.

On binlerce sivilin bölgeden kaçtığı belirtilirken, HDK'nin sivilleri zorla yerinden ettiği, çok sayıda silahsız kişiyi öldürdüğü ve işkence görüntülerinin HDK mensupları tarafından paylaşıldığı bildirildi.

EBU LULU'NUN SÖYLEMLERİ

Takma adı Ebu Lulu olan El Fatih Abdullah İdris, katıldığı bir sosyal medya yayınında Sudan’da 2 bin kişiyi öldürdüğünü ve daha fazlasını öldürme niyetinde olduğunu belirtti. Yayında geçen sözleri şu şekilde aktarıldı: "2 bin kişiyi öldürdüm, daha fazlasını da öldüreceğim" — El Fatih Abdullah İdris.

KİMLİK VE EYLEMLER

El Fatih Abdullah İdris, haber metnine göre kendisini hiçbir gruba bağlı olmadığını ifade ederek devlet otoritesine isyan eden kendi özel savaşçı grubuna liderlik ettiğini iddia etti. Metinde, Lulu’nun sivillere yönelik infazlarını kendi sosyal medya hesaplarından yayımladığı ve elinde kılıçla dolaştığı belirtildi.

OLAYIN BOYUTU VE SUNULAN BİLGİLER

Haberde yer alan bilgiler, Ebu Lulu lakabıyla anılan şahsın sosyal medya paylaşımları ve yaptıkları çatışma bölgesinde yaşananların boyutunu ortaya koydu. Devlet yetkililerinin verdiği sayısal iddialar ve Lulu’nun kendi yayınlarındaki söylemleri metinde yer aldı.

TCHIROMA BAKARY’DEN SOKAĞA ÇAĞRI

Muhalefet lideri ve devlet başkanı adayı Issa Tchiroma Bakary’nin destekçileri, anayasa konseyinin kararını beklemeden sokaklara çıktı. Gösteriler, ülke genelindeki yasağa rağmen birden çok kentte düzenlendi. Göstericiler, pankartlarla “zaferin çalındığını” öne sürerken, “Biz sadece sandığın gerçeğini istiyoruz” yazılı dövizler taşıdı. Garoua kentinde ise polis, protestoculara göz yaşartıcı gaz ve tazyikli suyla müdahale etti.

Tchiroma Bakary, 12 Ekim’deki seçimleri kazandığını iddia ederek, 43 yıldır iktidarda olan Devlet Başkanı Paul Biya’yı yenilgiyi kabul etmeye çağırdı. Demokratik Halk Hareketi Partisi (CPDM) ise bu iddiayı reddetti. Reuters ajansı, Douala’daki kalabalıkların “Tchiroma istiyoruz” sloganları attığını bildirdi. BBC'ye konuşan bir protestocu ise “Biz barışçıl yürüyüş yapıyoruz, bu her Kamerunlunun hakkı” ifadelerini kullandı.

“KAMERUN’U ÖZGÜRLEŞTİRMEK İÇİN YÜRÜYÜN” ÇAĞRISI

Tchiroma Bakary, taraftarlarına ve diasporadaki destekçilerine “Kamerun’u özgürleştirmek” için barışçıl yürüyüşler düzenleme çağrısında bulundu. Hükümet ise anayasa konseyinin seçim sonuçlarını açıklayacağı tarihe kadar tüm toplu gösterileri yasakladı.

Garoua’da sabah saatlerinde barışçıl başlayan gösteriler, güvenlik güçlerinin müdahalesiyle gerildi. Bir göstericinin taşıdığı pankartta “Biz düzensizlik istemiyoruz, yalnızca oyların gerçeğini talep ediyoruz” yazısı yer aldı. Kalabalık arasında, ABD Başkanı Donald Trump’tan destek talep edilen pankartlar da görüldü.

TCHIROMA KENDİNİ “MEŞRU BAŞKAN” İLAN ETTİ

76 yaşındaki Tchiroma Bakary, sosyal medyada yayınladığı videoda oyların yüzde 55’ini aldığını ileri sürdü. Açıklamasında, ellerinde oyların yüzde 80’ine ait verilerin bulunduğunu belirtti. Daha önce 2009-2019 yılları arasında İletişim Bakanı ve hükümet sözcüsü olarak görev yapan Tchiroma, Boko Haram’la mücadelede orduyu savunduğu açıklamalarıyla gündeme gelmişti.

Haziran ayında hükümetten istifa eden Tchiroma Bakary, Biya’ya karşı aday olduğunu duyurdu. 1984’teki darbe girişimiyle bağlantılı olduğu gerekçesiyle altı yıl cezaevinde kalmış, suçlamaları reddetmişti.

İKTİDAR: “SONUÇLARI AÇIKLAMA YETKİSİ KONSEYDE”

İktidar partisi CPDM, Tchiroma Bakary’nin zafer ilanını “hukuken geçersiz” olarak nitelendirdi. Seçim sonuçlarını açıklama yetkisinin sadece anayasa konseyine ait olduğunu vurguladı.

Muhalefet, seçimde usulsüzlük yapıldığını, bazı sandıklarda oy pusulalarının doldurulduğunu öne sürdü. Anayasa konseyine sunulan sekiz ayrı itiraz “yetersiz kanıt” gerekçesiyle reddedildi. Bunun üzerine Tchiroma Bakary, Biya tarafından atanan yargıçların tarafsız olmadığını savundu ve halkın desteğine başvurarak kendisini “meşru ve yasal devlet başkanı” ilan etti.

Törenin düzenlendiği Kasarani Stadyumu, eski başbakanı son yolculuğuna uğurlamak isteyenlerle doldu. Binlerce kişi stadyum çevresinde toplandı.

GÜVENLİK GÜÇLERİ MÜDAHALE ETTİ

Törenin ilerleyen saatlerinde kalabalığın artması üzerine stadyum çevresinde gerginlik yaşandı. Güvenlik güçleri, kalabalığı dağıtmak için gözyaşartıcı gaz kullandı. Müdahalenin ardından taraflar arasında arbede çıktı.

Çatışmalar sırasında silah sesleri duyuldu. Panik ve kargaşanın yaşandığı stadyumda 4 kişi öldü. Yaralananlara dair bilgi paylaşılmadı.

NAIROBI SOKAKLARI DOLDU

Stadyumdaki olayların yanı sıra Nairobi sokakları da binlerce kişiyle doldu. Vatandaşlar, Odinga’ya veda etmek için tören alanına akın etti.

DEMOKRASİ HAREKETİNİN ÖNCÜSÜYDÜ

Raila Odinga, Doğu Afrika'nın son yarım yüzyılındaki en etkili siyasi figürlerden biri olarak tanınıyordu. 1991 yılında tek parti rejiminin sona ermesine yol açan demokrasi hareketinin liderleri arasında yer aldı. 2010 Anayasası’nın hazırlanmasında da önemli rol oynadı.

BAŞKENTTE ANMA VE SLOGANLAR

Rabat’taki parlamento binası önünde toplanan gençler, önceki günlerde yaşanan olaylarda ölen üç kişiyi anarak “Kurbanlar için adalet” çağrısında bulundu. Göstericiler, “Özgürlük, onur, sosyal adalet”, “Talebimiz nettir, (Başbakan Aziz) Ahnuş anahtarları bıraksın” ve “Halk Ahnuş’un gitmesini istiyor” şeklinde sloganlar attı.

HÜKÜMETE TEPKİ: "HALKIN ÇOCUKLARI ÇIPLAK KALDI"

Protestocular, hükümeti eleştirerek “Kendi çocuklarınızı korudunuz, halkın çocuklarını çıplak bıraktınız” ifadelerini kullandı.

PROTESTOLAR ÜLKE GENELİNE YAYILDI

Kazablanka, Tanca, Marakeş, Agadir ve Fes gibi büyük şehirlerin yanı sıra çok sayıda kentte benzer eylemler düzenlendi. Önceki günlerde bazı şehirlerde yapılmak istenen gösterilerin güvenlik güçleri tarafından engellendiği, onlarca gencin gözaltına alındığı ve 3 kişinin yaşamını yitirdiği bildirilmişti.

EYLEMLERDE DİKKAT ÇEKEN SAKİNLİK

Hafta içinde yaşanan şiddet olaylarının ardından göstericilerin daha temkinli davrandığı, güvenlik güçlerinin ise protestolara müdahale etmediği gözlendi.

HÜKÜMETTEN AÇIKLAMA

Protesto dalgasının büyümesi üzerine hükümet tarafından yapılan açıklamada, “Gençlerin sosyal taleplerine olumlu ve sorumlu şekilde yanıt vermeye hazırız” denildi.

Yunan Kathimerini gazetesinin haberine göre, muhalif rahipler Başpiskopos Damianos’un hayatını tehdit ediyor. Başpiskoposun çevresindekiler, isyancıların içeri zorla girmeye çalıştığını ve başpiskoposa yönelik tehditlerin arttığını dile getirdi.

BAŞPİSKOPOSTAN ACİL YARDIM ÇAĞRISI

Damianos, yayınladığı video mesajında, “hayatının tehdit altında olduğunu” belirtti. Mısır ve Yunanistan hükümetlerine seslenen başpiskopos, kendisinin olası tehlikelerden korunması için derhal harekete geçilmesini istedi.

POLİS MÜDAHALE ETMEDİ

Manastırın yakınında konuşlanan Mısırlı polis yetkilileri, son saatlerde defalarca yapılan yardım çağrılarına rağmen herhangi bir müdahalede bulunmadı. Bazı kaynaklara göre, isyancı rahiplerin içeri alınmasına yönelik öneriler bile dile getirildi.

MANASTIRDA KARGAŞA DEVAM EDİYOR

Başpiskopos Damianos, dün manastırı ziyaret etti ancak burada bir kez daha muhaliflerin sert tepkisiyle karşılaştı. Diğer rahipler isyancı grubu manastırdan uzak tutmayı başarsa da içerideki huzursuzluk sürüyor.

Bot, kurtarma gemisi olay yerine ulaşmadan önce yaklaşık 1,5 metreye varan dalgalar nedeniyle sarsıldı. RESQSHIP’e ait Nadir adlı kurtarma gemisi, Libya’nın Zuwara kentinden cuma gecesi ayrılan lastik botu, Alarm Phone’un uyarısı üzerine durdurdu.

65 KİŞİ KURTARILDI, BİR KİŞİ KAYIP

Kurtarma ekipleri, aralarında üç hamile kadın, çocuklar ve 7 aylık bir bebeğin de bulunduğu toplam 65 kişiyi kurtardı. Ancak bottan bir kişinin düştüğü ve kayıp olduğu bildirildi.

İtalya sahil güvenlik ekipleri, sağlık durumu riskli olan 14 kişiyi ve onların yakınlarını tahliye ederek İtalya'nın güneyindeki Lampedusa adasına götürdü.

CENAZELER LAMPEDUSA’YA ULAŞTIRILDI

Günün ilerleyen saatlerinde kurtarma gemisi Nadir, üç kız kardeşin cenazeleriyle birlikte kalan göçmenleri Lampedusa’ya ulaştırdı. Olay, Akdeniz üzerinden Avrupa’ya geçmeye çalışan göçmenlerin karşılaştığı tehlikeleri bir kez daha gündeme taşıdı.